เลี้ยงหมาในคอนโด ทำอย่างไรให้ไม่เครียดทั้งคนและน้อง

คอนโดเลี้ยงหมาได้ ถ้าตอบสามข้อนี้ได้ก่อนรับน้อง คือเดินพาน้องออกไปข้างนอกได้กี่รอบต่อวัน สุนัขพันธุ์นี้พลังงานระดับไหน และอาคารอนุญาตหรือไม่ ปัญหาที่เจอบ่อยในห้องชุดไม่ได้มาจากพื้นที่ห้องเล็ก แต่มาจากน้องที่พลังงานเหลือและเบื่อจนเห่า ขุดโซฟา หรือฉี่เรี่ยราด

เลือกตามพลังงาน ไม่ใช่ขนาดตัว

คนมักคิดว่าหมาตัวเล็กเหมาะกับคอนโด ส่วนหมาตัวใหญ่ไม่เหมาะ Merck Veterinary Manual แย้งความเชื่อนี้ไว้ว่าขนาดตัวไม่ใช่ตัวทำนายระดับกิจกรรมที่แน่นอน หมาเล็กบางพันธุ์ต้องการออกกำลังมาก ส่วนหมาใหญ่บางตัวค่อนข้างนิ่ง Merck ยกตัวอย่างว่าพันธุ์วิ่งเก่งอย่างแจ็ครัสเซลเทอร์เรียร์ต้องการที่วิ่งเล่น และพันธุ์ทำงานอย่างบอร์เดอร์คอลลี่ต้องมีงานให้ทำ ไม่เช่นนั้นจะเบื่อและแสดงพฤติกรรมก่อกวน

ใช้ตารางนี้ประเมินแบบคร่าวๆ ก่อนไปดูสุนัขจริง

ระดับพลังงาน	ลักษณะ	ตัวอย่างที่ควรเช็กกับผู้เพาะหรือสัตวแพทย์	เหมาะกับคอนโดไหม
ต่ำ	เดินเล่นสั้นๆ นอนเยอะ	พันธุ์หน้าสั้นหรือพันธุ์เล็กบางตัว	เหมาะ แต่ต้องระวังร้อนและหายใจ
ปานกลาง	ต้องการเดินและเล่นทุกวัน	สุนัขลูกผสมขนาดกลางหลายตัว	เหมาะถ้ามีเวลาเดิน
สูง	ต้องวิ่ง ปีน หรือมีงานให้ทำ	พันธุ์ทำงานและต้อนสัตว์ พันธุ์เทอร์เรีย	ต้องมีตารางออกกำลังหนักจริงจัง
สูงมากและเสียงดัง	เห่าบ่อย ตื่นตัวต่อเสียง	พันธุ์เฝ้ายามบางชนิด	เสี่ยงเรื่องเพื่อนบ้าน

ก่อนตัดสินใจ ดูนิสัยของพ่อแม่หรือถามเจ้าของเดิมเรื่องเวลาที่สุนัขอยู่ลำพังได้ ข้อมูลพื้นฐานของแต่ละพันธุ์ดูที่ เลือกพันธุ์หมาให้เหมาะกับชีวิตจริง ส่วนพันธุ์ขนหนาอย่าง ซามอยด์ ต้องพิจารณาเรื่องอากาศเป็นพิเศษ เพราะ Merck ระบุว่าสุนัขขนหนาอาจลำบากในพื้นที่ร้อน

ตารางเดินและขับถ่ายที่ทำได้จริง

สุนัขในคอนโดต้องพึ่งเจ้าของพาลงไปข้างล่างทุกครั้ง จึงควรวางตารางตายตัวก่อนรับน้อง ตัวอย่างสำหรับสุนัขโตสุขภาพดี

ช่วงเวลา	กิจกรรม	ระยะเวลา
เช้ามืดก่อนออกจากบ้าน	เดินขับถ่ายและสำรวจกลิ่น	20-40 นาที
กลางวัน (ถ้ากลับได้หรือมีคนช่วย)	พาลงฉี่สั้นๆ	10 นาที
หลังเลิกงาน	เดินหรือเล่นหลัก	30-60 นาที
ก่อนนอน	ขับถ่ายรอบสุดท้าย	10-15 นาที

ลูกสุนัขต้องออกถี่กว่านี้มาก ตามแนวปฏิบัติทั่วไปควรพาออกหลังกินอาหาร หลังตื่นนอน และหลังเล่น เพราะลูกสุนัขกลั้นปัสสาวะได้ไม่นาน อ่านเรื่องอาหารช่วงโตได้ที่ วิธีเลือกอาหารลูกสุนัข

Merck ระบุว่าสุนัขต้องได้ออกกำลังสม่ำเสมอเพื่อสุขภาพและลดปัญหาพฤติกรรม แต่ก็เตือนว่าการออกกำลังหนักเกินไปอาจเป็นอันตรายกับสุนัขที่ไม่ฟิต อายุน้อยมาก หรืออายุมาก ดังนั้นสุนัขแก่หรือลูกสุนัขต้องเดินสั้นแต่บ่อยแทนที่จะเดินยาวรอบเดียว

ข้อสำคัญคือการเดินไม่ควรเป็นแค่ฉี่แล้วกลับ ให้เวลาสุนัขดมกลิ่นระหว่างทาง การดมกลิ่นเป็นกิจกรรมที่ใช้สมองและเหนื่อยพอกับการเดินไกลหลายเท่า

ลิฟต์ ทางเดิน และสนามหญ้าบนตึก: ฝึกให้พร้อมก่อนใช้จริง

คอนโดมีสถานการณ์ที่บ้านเดี่ยวไม่มี ได้แก่การรอลิฟต์ การเจอเพื่อนบ้านหรือสุนัขตัวอื่นในพื้นที่แคบ และพื้นลื่นในล็อบบี้ ควรฝึกสิ่งเหล่านี้ตั้งแต่สัปดาห์แรก

• นั่งรอหน้าลิฟต์: สอนให้น้องนั่งและรอจนประตูเปิดแล้วค่อยก้าวเข้าไป ไม่พุ่งออกมาก่อน
• เมื่อมีคนหรือสุนัขอื่นเข้ามา: ดึงสายสั้น ให้น้องนั่งข้างขาคุณ ถ้าน้องไม่คุ้นกับคนแปลกหน้าให้ขึ้นลิฟต์คันถัดไป
• ลูกสุนัขหรือสุนัขตัวเล็ก: อุ้มหรือใช้กระเป๋าไปจนถึงพื้นที่ที่อนุญาต เพราะวัคซีนยังไม่ครบหรือกฎอาคารกำหนด
• พื้นหินอ่อนและกระเบื้องลื่น: วางพรมกันลื่นในห้องและที่เส้นทางหลัก ข้อต่อสะโพกของสุนัขพันธุ์ใหญ่และสุนัขแก่เสี่ยงต่อการลื่นล้ม
• ประตูห้อง: ฝึกให้รอก่อนเปิด เพื่อไม่ให้พุ่งออกไปโดยไม่มีสาย

สำหรับสุนัขที่ยังไม่ได้ฉีดวัคซีนครบ ควรเลี่ยงพื้นที่ที่สุนัขตัวอื่นขับถ่าย เช่นสนามหญ้าส่วนกลาง จนสัตวแพทย์ยืนยันว่าภูมิคุ้มกันพอ เรื่องโรคร้ายแรงอย่างพิษสุนัขบ้าดูได้ที่ โรคพิษสุนัขบ้า

ที่ขับถ่ายในห้อง ใช้ได้เมื่อไรและเมื่อไรไม่ควรพึ่ง

แผ่นรองฉี่หรือถาดหญ้าเทียมเป็นเครื่องมือเสริมที่ใช้ได้ในบางสถานการณ์

• ลูกสุนัขที่ยังออกนอกบ้านไม่ได้เพราะวัคซีนไม่ครบ
• ช่วงฝนตกหนักหรือฟ้าผ่า
• สุนัขแก่ที่ขับถ่ายบ่อยหรือเดินลำบาก
• ช่วงที่เจ้าของไม่อยู่ในวันที่ต้องทำงานนาน

แต่สุนัขที่ใช้แผ่นรองแทนการออกไปข้างนอกตลอดมักเก็บพลังงานไว้มากและขาดการสำรวจกลิ่น ซึ่งสัมพันธ์กับพฤติกรรมเห่าและก่อกวน และสุนัขที่ถูกฝึกให้ฉี่ในห้องเสมออาจสับสนเมื่อเจ้าของพาไปข้างนอก ถ้าใช้แผ่นรอง ให้วางไว้จุดเดียวและพาไปที่นั่นทุกครั้งที่น้องมีท่าจะขับถ่าย พร้อมให้รางวัลทันที

สัญญาณว่าน้องกำลังจะฉี่ ได้แก่เดินวนและดมพื้น ส่งเสียงครวญ หรือเดินไปที่ประตู ถ้าน้องเริ่มฉี่ผิดที่หลังเคยทำถูกมานาน ให้นึกถึงโรคทางเดินปัสสาวะหรือการติดเชื้อก่อนโทษว่าดื้อ ควรพบสัตวแพทย์

เสียงเห่าและการอยู่คนเดียว: ปัญหาที่เพื่อนบ้านเห็นก่อนคุณ

Merck อธิบายว่าสุนัขเป็นสัตว์สังคม ต้องการความสนใจจากเจ้าของ สุนัขที่เบื่อหรือเหงาอาจทำลายสิ่งของหรือทำร้ายตัวเอง และพันธุ์ที่พลังงานสูงอย่างไอริชเซตเตอร์และดัลเมเชียนอาจต้องการความสนใจมากกว่าพันธุ์ที่สงบอย่างนิวฟันด์แลนด์และบาสเซ็ตฮาวนด์ ในห้องชุด การเห่าและร้องเป็นรูปแบบที่ปรากฏออกมาเร็วที่สุด

ขั้นตอนฝึกให้อยู่คนเดียวแบบไม่เครียด

1. เริ่มจากให้น้องอยู่ในห้องส่วนตัวหรือคอกขณะคุณอยู่ในบ้าน พร้อมของให้ขบเคี้ยว
2. เดินออกจากห้อง 1-2 นาที แล้วกลับเข้ามาก่อนที่น้องจะเริ่มร้อง
3. ค่อยๆ เพิ่มเวลาเป็น 5, 10, 20, 30 นาที ในหลายวัน อย่ากระโดดข้ามขั้น
4. ออกกำลังและให้ขับถ่ายก่อนออกจากบ้านทุกครั้ง น้องที่เหนื่อยแล้วจะนอน
5. ไม่ทำพิธีลาหรือทักทายเยอะเกินไปทั้งตอนออกและตอนกลับ เพื่อให้เรื่องนี้เป็นเรื่องปกติ

ของเล่นที่ช่วยได้คือของให้แทะ ของเล่นยัดอาหาร และของที่ให้น้องต้องคิด ดูตัวเลือกและความปลอดภัยที่ ของเล่นหมา ถ้าน้องเห่าไม่หยุด ทำลายประตูหรือหน้าต่าง ฉี่อึในห้องแม้ฝึกมาแล้ว หรือน้ำลายไหลมากทุกครั้งที่อยู่คนเดียว นั่นไม่ใช่ความซนปกติ ควรปรึกษาสัตวแพทย์ และผู้ฝึกที่เข้าใจปัญหาแยกตัว

บอกเพื่อนบ้านล่วงหน้า โดยแจ้งห้องข้างๆ ว่ามีสุนัขใหม่ และขอให้บอกเมื่อมีเสียงรบกวนเป็นช่วงๆ ดีกว่าให้ร้องเรียนผ่านนิติบุคคลก่อน หลายครั้งปัญหาเสียงเกิดแค่ 1-2 สัปดาห์แรกที่น้องยังปรับตัว

อากาศร้อนชื้นของไทย กับการเดินในเมือง

ข้อนี้สำคัญกว่าที่หลายคนคิด Merck ระบุให้ระวังการออกกำลังในอากาศร้อนหรือชื้น และบอกว่าพันธุ์ที่มีปัญหาการหายใจ เช่น เฟรนช์บูลด็อกและปั๊ก อาจเหมาะกับการเดินสั้นกว่า ในเมืองไทยพื้นคอนกรีตและยางมะตอยสะสมความร้อนเร็ว

• เดินเช้ามืดก่อนแดดแรงหรือหลังพระอาทิตย์ตก เลี่ยง 10 โมงถึง 4 โมงเย็น
• ทดสอบพื้นด้วยหลังมือ ถ้าวางแล้วทนได้ไม่ถึงราว 5 วินาที ถือว่าร้อนเกินไปสำหรับอุ้งเท้า
• พกน้ำและชามพับ ให้จิบเป็นระยะ
• ถ้าน้องหอบหนักและลิ้นห้อยยาวผิดปกติ ให้พักในที่ร่มทันที ดูวิธีแยกหอบปกติกับอันตรายที่ หมาแลบลิ้นหอบ
• ในห้อง เปิดแอร์หรือพัดลมระหว่างวันเมื่อต้องทิ้งน้อง และอย่าปิดห้องแน่นโดยไม่มีอากาศถ่ายเท

พันธุ์หน้าสั้น ขนหนา และสุนัขอ้วน เสี่ยงต่อภาวะร้อนเกินสูงกว่า ควรใช้การเดินสั้นหลายรอบมากกว่าเดินยาว

เห็บหมัดและสุขภาพ: ห้องปิดไม่ได้แปลว่าปลอดภัย

แม้อยู่คอนโด สุนัขก็ยังติดเห็บหมัดได้จากสนามหญ้า ลิฟต์ หรือสุนัขตัวอื่น ในห้องปิดที่ปรับอากาศ ตัวอ่อนของหมัดโตได้ในพรมและที่นอนตลอดปี ดูวิธีรับมือที่ หมาเป็นเห็บหมัด นอกจากนี้ควรมีตารางนัดหมอดังนี้

เรื่อง	เมื่อไร
วัคซีนรวมและพิษสุนัขบ้า	ตามกำหนดของสัตวแพทย์ โดยเฉพาะลูกสุนัข
ป้องกันเห็บหมัดและพยาธิหนอนหัวใจ	ตามที่สัตวแพทย์แนะนำ ต่อเนื่องตลอดปี
ตรวจสุขภาพประจำปี	ปีละครั้ง ถี่ขึ้นในสุนัขสูงวัย
ทำหมัน	ปรึกษาตามอายุ ดู ทำหมันหมา

ข้อที่ต้องถามนิติบุคคลก่อนรับน้องเข้าห้อง

ข้อบังคับเรื่องสัตว์เลี้ยงของแต่ละโครงการต่างกัน ต้องถามให้ชัดตั้งแต่ก่อนรับน้อง

• อนุญาตให้เลี้ยงสุนัขไหม จำกัดจำนวนตัวและน้ำหนักหรือเปล่า
• ต้องลงทะเบียนสัตว์เลี้ยง หรือจ่ายค่ามัดจำเพิ่มไหม
• ลิฟต์ ล็อบบี้ และสวนส่วนกลางห้ามหรืออนุญาตแบบไหน ต้องอุ้มหรือใส่กระเป๋าหรือเปล่า
• มีพื้นที่ปล่อยสุนัขหรือสวนสุนัขใกล้เคียงไหม
• ขั้นตอนเมื่อมีการร้องเรียนเรื่องเสียงหรือกลิ่น
• ถ้าเช่า ผู้ให้เช่าอนุญาตสุนัขตามสัญญาแล้วหรือยัง

ขอเป็นลายลักษณ์อักษร และอย่าอาศัยคำพูดของเพื่อนบ้านเพียงอย่างเดียว

ตัดสินใจ: คอนโดของคุณพร้อมสำหรับสุนัขหรือยัง

ตอบรับน้องได้เมื่อเช็กครบ

1. ตารางงานเปิดให้เดินได้อย่างน้อย 3 รอบต่อวัน หรือมีคนช่วย
2. เลือกพันธุ์ที่พลังงานสอดคล้องกับเวลาที่มี
3. อาคารอนุญาตและได้คำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร
4. มีงบสำหรับค่ารักษา วัคซีน ป้องกันปรสิต และอาหารที่ดีตลอดชีวิต ตามที่ Merck ระบุว่าสุนัขต้องการการดูแลตลอดชีวิต
5. วางแผนฝากเลี้ยงหรือหาคนมาดูเมื่อต้องเดินทาง

ถ้าตอบข้อ 1 หรือ 2 ไม่ได้ ลองเริ่มจากเลี้ยงสุนัขโตพันธุ์พลังงานต่ำ หรือรอจนตารางชีวิตเอื้อ ปัญหาสุขภาพหรือพฤติกรรมที่เริ่มผิดปกติให้ปรึกษาสัตวแพทย์เสมอ