กลิ่นไม่พึงประสงค์ในบ้าน ไล่ให้ตรงต้นเหตุก่อน แล้วค่อยกลบกลิ่น

กลิ่นในบ้านหายถาวรเมื่อเราเจอของที่ส่งกลิ่นแล้วเอาออก ล้าง หรือทำให้แห้ง สเปรย์และน้ำหอมทำได้แค่ซื้อเวลา ลำดับที่ได้ผลคือ ดมให้รู้ว่าเป็นกลิ่นแบบไหน ไล่หาแหล่งตามจุดที่กลิ่นแบบนั้นชอบซ่อน จัดการแหล่ง ลดความชื้น เปิดลมให้ผ่าน แล้วค่อยวางตัวดูดกลิ่นในที่ปิดเล็กๆ เป็นตัวเสริม

EPA เขียนไว้ใน The Inside Story ว่าวิธีที่ได้ผลที่สุดในการทำให้อากาศในบ้านดีขึ้นคือกำจัดแหล่งมลพิษหรือลดการปล่อยของมัน และการระบายอากาศกับความสะอาดพื้นฐานช่วยป้องกันกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้มาก หลักเดียวกันนี้ใช้กับกลิ่นทุกแบบในบ้าน

กลิ่นสองแบบที่ต้องหยุดทุกอย่างก่อน

ก่อนจะไปเรื่องกลิ่นอับหรือกลิ่นท่อ ให้แยกสองกลิ่นนี้ออกมา เพราะเป็นเรื่องความปลอดภัย

กลิ่น	ทำทันที	ห้ามทำ
กลิ่นแก๊สหุงต้ม (คล้ายไข่เน่าหรือกะหล่ำปลีเน่า)	ปิดวาล์วที่หัวถัง เปิดประตูหน้าต่าง ออกไปรอนอกบ้าน	กดสวิตช์ไฟ เสียบหรือถอดปลั๊ก จุดไฟ ใช้มือถือใกล้จุดรั่ว
กลิ่นไหม้ พลาสติกละลาย หรือกลิ่นไฟฟ้า	ถอดปลั๊กหรือสับเบรกเกอร์วงจรนั้น จับดูปลั๊กว่าร้อนผิดปกติไหม	เสียบใช้งานต่อ ราดน้ำใส่อุปกรณ์ไฟฟ้า

ตรวจจุดรั่วของแก๊สด้วยน้ำสบู่หลังอากาศโล่งแล้ว ขั้นตอนอยู่ในเช็กแก๊สรั่วด้วยตัวเอง ส่วนกลิ่นไหม้ที่หาที่มาไม่เจอหลังถอดปลั๊กทุกจุดแล้ว ให้เรียกช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตมาตรวจสายในผนังและตู้ไฟ

ดมให้เป็น แยกกลิ่นตามต้นเหตุ

จมูกชินกับกลิ่นในบ้านภายในไม่กี่นาที เดินสำรวจตอนกลับจากข้างนอกจะได้ผลดีที่สุด เปิดประตูเข้ามาแล้วให้สังเกตว่ากลิ่นแรงที่สุดตรงไหน แล้วเทียบกับตารางนี้

กลิ่นแบบนี้	ต้นเหตุที่เจอบ่อย	ไปดูที่
อับชื้น เหมือนห้องปิดนาน	ราและความชื้นสะสม	หลังตู้ ใต้เตียง มุมผนังด้านนอกบ้าน ซิลิโคนห้องน้ำ
เปรี้ยวคล้ายผ้าเปียกทิ้งไว้	ผ้าแห้งไม่สนิท เครื่องซักผ้าหมักหมม	ตะกร้าผ้า ผ้าเช็ดตัว ยางขอบประตูเครื่องซักผ้า
คาว เหมือนน้ำเน่า	ท่อดักกลิ่นแห้ง เมือกในท่อ	ท่อพื้นห้องน้ำที่ไม่ค่อยใช้ ท่อซิงก์ ท่อน้ำทิ้งแอร์
หืน เหม็นน้ำมันเก่า	ไขมันเกาะในครัว	ฮูดดูดควัน ผนังหลังเตา ใต้เตาแก๊ส
ฉุนแอมโมเนีย	ปัสสาวะคนหรือสัตว์	รอบฐานโถส้วม พรม โซฟา ฟูก กระบะทราย
หวานเน่า	อาหารหรือสัตว์ตาย	หลังตู้เย็น ใต้ซิงก์ ฝ้าเพดาน ช่องเครื่องดูดควัน
เหม็นสารเคมี	สีใหม่ เฟอร์นิเจอร์ใหม่ น้ำยาที่เก็บไว้	ห้องที่เพิ่งตกแต่ง ตู้เก็บน้ำยา

กลิ่นหวานเน่าที่แรงขึ้นทุกวันในจุดเดียว และหาไม่เจอในระดับสายตา มักเป็นหนูหรือจิ้งจกตายในช่องที่มองไม่เห็น ใช้ไฟฉายส่องใต้ตู้และหลังเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ตั้งชิดผนัง สวมถุงมือตอนเก็บ ห่อหลายชั้นแล้วทิ้ง เช็ดจุดนั้นด้วยน้ำสบู่แล้วตามด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ

ครัว: ไขมันคือตัวเก็บกลิ่นที่คนมองข้าม

ไขมันจากการผัดทอดลอยไปเกาะฮูด ผนัง ตู้ด้านบน และใบพัดลม ชั้นบางๆ นี้จับกลิ่นอาหารทุกมื้อไว้แล้วค่อยๆ หืน บ้านที่ทอดของทุกวันจึงมีกลิ่นน้ำมันเก่าแม้ไม่ได้ทำอาหารมาสองวัน

1. ถอดตะแกรงกรองไขมันของฮูดแช่น้ำร้อนผสมน้ำยาล้างจานและเบกกิ้งโซดา 2 ช้อนโต๊ะ 20 นาที แล้วแปรง เดือนละครั้งสำหรับบ้านที่ทอดทุกวัน
2. เช็ดผนังหลังเตาและหน้าตู้ด้านบนด้วยน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจาน ผ้าจะเหลืองทันทีถ้ามีชั้นไขมัน
3. ดึงเตาแก๊สหรือตู้เย็นออกมาเช็ดพื้นด้านหลัง เศษอาหารที่ตกลงซอกเน่าเงียบๆ อยู่ตรงนั้น
4. ล้างตะแกรงท่อซิงก์ทุกวัน และเทน้ำร้อนผสมน้ำยาล้างจานลงท่อสัปดาห์ละครั้ง

ตู้เย็นเป็นห้องปิดที่กลิ่นวนอยู่ข้างในตลอด ถ้าเปิดแล้วเหม็น ให้ไล่จากถาดผักและถาดรองน้ำทิ้งด้านล่างก่อน รายละเอียดอยู่ในตู้เย็นเหม็น แก้ที่ต้นเหตุ

ถังขยะเปียกในอากาศร้อน 30 องศาขึ้นไปเริ่มเหม็นภายในวันเดียว แยกเศษอาหารใส่ถุงเล็กมัดปากแล้วทิ้งทุกวัน ล้างถังด้วยน้ำสบู่สัปดาห์ละครั้ง ตากให้แห้งก่อนใส่ถุงใหม่ และรองก้นถังด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์ซับน้ำที่รั่วออกจากถุง

ห้องน้ำและท่อ: เติมน้ำก่อน ถอดล้างทีหลัง

ท่อระบายน้ำพื้นมีที่ดักกลิ่นเป็นน้ำขังอยู่ในข้องอ น้ำตรงนี้กั้นกลิ่นจากท่อน้ำเสียไม่ให้ย้อนขึ้นมา ห้องน้ำที่ไม่มีใครใช้สองสามสัปดาห์ น้ำในที่ดักกลิ่นจะระเหยจนแห้ง กลิ่นท่อจึงพุ่งขึ้นมาตรงๆ แก้ด้วยการเทน้ำลงท่อพื้น 1 ถึง 2 ลิตร ภายในชั่วโมงเดียวกลิ่นจะลดลงชัดเจน ห้องน้ำแขกให้เทน้ำทุกสัปดาห์

ถ้าเติมน้ำแล้วยังเหม็น ต้นเหตุคือเมือกที่เกาะผนังท่อ ผมพันตะแกรง หรือรอยรั่วรอบฐานโถส้วม ซึ่งปัสสาวะซึมลงใต้ยาแนวแล้วเหม็นแอมโมเนีย วิธีถอดล้างท่อแต่ละแบบอยู่ในดับกลิ่นท่อระบายน้ำ และวิธีจัดการกลิ่นทั้งห้องอยู่ในดับกลิ่นห้องน้ำ

ท่อน้ำทิ้งของแอร์ที่ต่อลงท่อพื้นโดยไม่มีที่ดักกลิ่นเป็นอีกทางที่กลิ่นท่อเข้าห้องนอนได้ สังเกตว่ากลิ่นแรงขึ้นตอนเปิดแอร์หรือไม่ ถ้าใช่ ให้ช่างแอร์ตรวจสายน้ำทิ้งตอนล้างแอร์ครั้งถัดไป

ผ้า ฟูก โซฟา: ของนุ่มเก็บกลิ่นได้นานเป็นเดือน

วัสดุพรุนดูดกลิ่นเข้าเนื้อและปล่อยออกมาช้าๆ โดยเฉพาะเวลาอากาศชื้น เช็ดผิวอย่างเดียวไม่พอ ต้องซัก ตาก หรือดูดออกจากเนื้อวัสดุ

ของ	ทำอะไร	ใช้เวลา
ม่าน ปลอกหมอน ผ้าคลุมโซฟาที่ถอดได้	ซักตามป้าย ตากให้แห้งสนิทก่อนใส่กลับ	1 วัน
ฟูก ที่นอน	ดูดฝุ่นทั้งสองด้าน โรยเบกกิ้งโซดาบางๆ ทิ้ง 2 ถึง 4 ชั่วโมงแล้วดูดออก ผึ่งในที่ลมผ่าน	ครึ่งวัน
โซฟาผ้าที่ถอดผ้าไม่ได้	ดูดฝุ่นตามร่อง จัดการคราบเฉพาะจุดด้วยน้ำน้อยที่สุด เปิดพัดลมเป่าจนแห้ง	2 ถึง 3 ชั่วโมง
พรม	ดูดฝุ่นช้าๆ สองทิศ โรยเบกกิ้งโซดาทิ้งข้ามคืนแล้วดูดออก	1 คืน
จุดที่สัตว์ฉี่ซ้ำ	ซับให้แห้งที่สุด ใช้น้ำยาเอนไซม์สำหรับปัสสาวะสัตว์ตามฉลาก	ทำซ้ำ 2 ถึง 3 รอบ

ปัสสาวะที่ซึมลงชั้นฟองน้ำของโซฟาหรือฟูกไม่ออกด้วยการเช็ดหรือโรยผง เพราะผลึกที่ค้างอยู่จะปล่อยกลิ่นทุกครั้งที่อากาศชื้น ต้องใช้น้ำยาเอนไซม์ที่ซึมถึงชั้นเดียวกับที่ปัสสาวะไปถึง ถ้าซึมลึกมากหรือเป็นจุดซ้ำหลายเดือน การเปลี่ยนฟองน้ำชิ้นนั้นจบเร็วกว่า

ความชื้น ต้นทางของกลิ่นอับทั้งบ้าน

กลิ่นอับที่ไม่ได้มาจากจุดใดจุดหนึ่ง แต่ลอยอยู่ทั้งห้อง มักมาจากความชื้นสูงจนราเริ่มขึ้นในที่ที่มองไม่เห็น EPA แนะนำให้ความชื้นในบ้านต่ำกว่า 60% และดีที่สุดคือราว 30 ถึง 50% ของที่เปียกน้ำต้องแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเพื่อไม่ให้ราขึ้น ช่วงหน้าฝนในไทยความชื้นนอกบ้านสูงกว่านี้เกือบทั้งวัน ห้องที่ปิดทึบจึงอับเร็ว

เครื่องวัดความชื้นแบบดิจิทัลราคาไม่แพงช่วยให้เลิกเดา วางในห้องที่สงสัยสองสามวัน ถ้าตัวเลขค้างเกิน 65 ถึง 70% แทบทั้งวัน ให้แก้เรื่องความชื้นก่อนเรื่องกลิ่น

• เปิดหน้าต่างสองฝั่งให้ลมผ่านช่วงสายถึงบ่ายที่อากาศแห้งกว่าตอนเช้ามืด
• เปิดพัดลมดูดอากาศห้องน้ำ 20 ถึง 30 นาทีหลังอาบน้ำ
• ไม่ตากผ้าในห้องนอนที่ปิดประตู
• ขยับตู้และเตียงห่างผนังอย่างน้อย 5 ถึง 10 เซนติเมตร ให้อากาศผ่านด้านหลัง
• ห้องที่ปิดแอร์แล้วชื้นมาก ใช้โหมดลดความชื้นของแอร์หรือเครื่องลดความชื้น

ถ้าเจอจุดดำหรือเขียวบนผนัง ฝ้า หรือหลังตู้ ให้จัดการราตามขั้นตอนในกำจัดเชื้อราในบ้าน ส่วนกลิ่นอับที่วนอยู่ในตู้เสื้อผ้าโดยเฉพาะ ดูตู้เสื้อผ้าเหม็นอับ

สเปรย์ น้ำหอม ธูป: ทำไมใช้มากแล้วอากาศแย่ลง

EPA อธิบายว่าผลิตภัณฑ์ในบ้านหลายอย่าง รวมถึงน้ำยาทำความสะอาด ปล่อยสารอินทรีย์ระเหยออกมาทั้งตอนใช้และตอนเก็บ และระบุว่าพาราไดคลอโรเบนซีนเป็นสารออกฤทธิ์หลักในน้ำหอมปรับอากาศหลายชนิด ในห้องที่ปิดทึบ สเปรย์ ก้อนหอม เทียนหอม และธูป จึงเพิ่มสารในอากาศ ขณะที่ต้นเหตุของกลิ่นยังอยู่ที่เดิม

ถ้ายังอยากให้บ้านมีกลิ่นหอม ใช้หลังจากจัดการแหล่งกลิ่นแล้ว ใช้น้อย และเปิดอากาศถ่ายเทระหว่างใช้ บ้านที่มีคนเป็นหอบหืด ภูมิแพ้ เด็กเล็ก หรือสัตว์เลี้ยงที่เป็นนก ควรงดสเปรย์และธูปในห้องปิด ถ้ามีอาการไอ แน่นหน้าอก หรือหายใจมีเสียงวี้ดหลังได้กลิ่นในบ้าน ให้ไปพบแพทย์และบอกด้วยว่าใช้ผลิตภัณฑ์อะไรในบ้านบ้าง

ตัวดูดกลิ่น ใช้ที่ไหนถึงคุ้ม

ตัวดูดกลิ่นทำงานได้ในพื้นที่ปิดเล็กที่อากาศไม่ค่อยหมุนเวียน วางกลางห้องนั่งเล่นโล่งๆ แทบไม่เห็นผล

ตัวดูด	ที่ที่ได้ผล	ปริมาณ	เปลี่ยนเมื่อ
เบกกิ้งโซดาในถ้วยเปิด	ตู้เย็น ตู้รองเท้า ถังขยะ	ครึ่งถึงหนึ่งถ้วย	1 ถึง 3 เดือน หรือจับเป็นก้อน
ถ่านกัมมันต์ในถุงผ้า	ตู้เสื้อผ้า รถ ห้องเก็บของ	200 ถึง 500 กรัม	ตากแดดทุกเดือน เปลี่ยนเมื่อไม่ช่วยแล้ว
กาแฟบดแห้ง	ตู้เย็น ตู้กับข้าว	2 ถึง 3 ช้อนโต๊ะ	1 ถึง 2 สัปดาห์
ซองดูดความชื้น	ตู้เสื้อผ้า ลิ้นชัก	ตามขนาดตู้บนฉลาก	เมื่อเม็ดเปลี่ยนเป็นน้ำหรือเปลี่ยนสี

แผนกำจัดกลิ่นในบ้านภายใน 1 วัน

เวลา	ทำอะไร
เช้า 30 นาที	ออกนอกบ้านแล้วเดินกลับเข้ามา ดมหาห้องที่กลิ่นแรงที่สุด เทียบกับตารางกลิ่น
เช้า 1 ชั่วโมง	ทิ้งขยะ ล้างถังขยะ เทน้ำลงท่อพื้นทุกห้องน้ำ ล้างตะแกรงท่อซิงก์
สาย 2 ชั่วโมง	ถอดม่าน ปลอกหมอน ผ้าคลุม ไปซัก โรยเบกกิ้งโซดาบนพรมและฟูก
บ่าย 1 ชั่วโมง	ล้างตะแกรงฮูด เช็ดผนังหลังเตา ดึงตู้เย็นออกเช็ดพื้นด้านหลัง
บ่าย ตลอดช่วง	เปิดหน้าต่างสองฝั่ง เปิดพัดลมไล่อากาศ วางเครื่องวัดความชื้นในห้องที่อับ
เย็น 30 นาที	ดูดเบกกิ้งโซดาออก ตากผ้าให้แห้งสนิท วางตัวดูดกลิ่นในตู้ปิด
3 วันถัดไป	ออกนอกบ้านแล้วกลับมาดมซ้ำ ถ้ายังมีกลิ่นในห้องเดิม ไล่หาจุดที่พลาด เช่น หลังตู้ ฝ้า ท่อแอร์

ถ้ากลิ่นยังกลับมาที่ห้องเดิมทุกครั้งหลังฝนตก ต้นเหตุคือน้ำซึมผ่านผนังหรือหลังคา ซึ่งต้องซ่อมรอยรั่วก่อน งานทำความสะอาดทั้งหมดถึงจะอยู่ได้นาน