วิธีดับกลิ่นกล่องข้าวพลาสติก ถอดซีลยาง แช่ เบกกิ้งโซดา ตากลม

กล่องข้าวพลาสติกที่เหม็นอับแม้ล้างแล้ว ส่วนใหญ่มีต้นเหตุสองที่ คือซีลยางรอบฝาที่ไม่เคยถูกถอดออกมาล้าง และน้ำมันจากแกงที่ซึมเข้าเนื้อพลาสติก แก้ที่ซีลก่อน แล้วค่อยดับกลิ่นตัวกล่องด้วยเบกกิ้งโซดาหรือน้ำส้มสายชูตามความหนักของกลิ่น สุดท้ายตากให้แห้งแบบเปิดฝา ถ้าทำครบแล้วยังเหม็น กล่องใบนั้นถึงเวลาเปลี่ยน

กลิ่นซ่อนอยู่ตรงไหนของกล่อง

ลองถอดฝากล่องที่มีกลิ่นแรงที่สุดในบ้านออกมาดม แยกทีละส่วน จะเห็นว่ากลิ่นไม่ได้มาจากที่เดียว

ส่วนของกล่อง	ทำไมเก็บกลิ่น	สังเกตยังไง
ซีลยางในร่องฝา	น้ำแกงและน้ำล้างจานไหลเข้าร่องแล้วไม่แห้ง เกิดเมือกและรา	แงะซีลออก ใต้ซีลมีคราบดำหรือเมือกลื่น
ตัวล็อกฝาสี่ด้าน	มีบานพับและร่องเล็ก น้ำค้างได้	เศษอาหารสีน้ำตาลติดตามบานพับ
ผนังด้านในกล่อง	น้ำมันและสีจากแกงซึมเข้าเนื้อพลาสติก โดยเฉพาะกล่องเก่าที่ผิวเป็นรอย	ผิวลื่นมันแม้ล้างแล้ว หรือมีคราบส้มเหลือง
มุมก้นกล่อง	ฟองน้ำเข้าไม่ถึง น้ำมันสะสม	ใช้นิ้วลูบแล้วรู้สึกเหนียว

ส่วนที่คนพลาดบ่อยที่สุดคือซีลยาง ถ้ากล่องปิดสนิทกันน้ำหกได้ แปลว่ามีซีล และถ้าไม่เคยถอดซีลล้างตั้งแต่ซื้อมา กลิ่นอับส่วนใหญ่มาจากตรงนั้น

ล้างทันทีหลังกิน ช่วยได้มากกว่าน้ำยาดับกลิ่นใดๆ

University of Nebraska-Lincoln แนะนำให้ล้างกล่องข้าวและกระติกด้วยน้ำร้อนกับน้ำยาล้างจานหลังใช้ทุกครั้ง เหตุผลด้านความปลอดภัยคือแบคทีเรียโตเร็วเมื่ออาหารอยู่ในช่วงอุณหภูมิ 40 ถึง 140°F (ราว 4 ถึง 60°C) นานเกิน 2 ชั่วโมง และถ้าอากาศร้อนกว่า 90°F (ราว 32°C) ลดเหลือ 1 ชั่วโมง อากาศบ้านเราเกินเกณฑ์นี้แทบทุกวัน กล่องที่ปิดฝาทิ้งไว้ในกระเป๋าตั้งแต่เที่ยงถึงเย็นจึงเป็นที่เพาะเชื้อและกลิ่นได้ดี

ถ้าล้างทันทีที่ทำงานไม่ได้ ทำสามอย่างนี้แทน

1. เทเศษอาหารและน้ำแกงทิ้งให้หมดหลังกินเสร็จ
2. เติมน้ำเปล่าเขย่าแล้วเททิ้ง หนึ่งรอบก็ช่วยให้น้ำมันไม่แห้งติดผนัง
3. ปิดฝาไว้แบบหลวมหรือไม่ล็อก ให้อากาศเข้าได้ แล้วล้างจริงเมื่อถึงบ้าน

ขั้นที่ 3 ฟังดูขัดกับความรู้สึก เพราะกลัวกลิ่นหลุดในกระเป๋า แต่ความชื้นที่ถูกปิดตายในกล่องคือสิ่งที่ทำให้กลิ่นเปลี่ยนจากกลิ่นแกงเป็นกลิ่นอับ ถ้ากลัวหก ใส่กล่องในถุงซิปอีกชั้น

ถอดซีลยางออกมาล้าง ทำแบบนี้

ซีลยางส่วนใหญ่ดึงออกได้ด้วยมือหรือไม้จิ้มฟัน ผู้ผลิตออกแบบมาให้ถอดล้าง

1. ใช้ไม้จิ้มฟันหรือปลายช้อนด้ามเล็กสอดใต้ซีลตรงมุม แล้วค่อยๆ ดึงออกทั้งเส้น อย่าใช้มีดปลายแหลม ซีลขาดง่าย
2. แช่ซีลในน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานราว 10 นาที
3. ใช้แปรงสีฟันเก่าขัดร่องฝาที่ซีลเคยอยู่ คราบดำมักสะสมที่นี่มากกว่าตัวซีล
4. ถ้าซีลมีจุดดำที่ขัดไม่ออก แช่ในน้ำส้มสายชูผสมน้ำเท่ากันอีก 30 นาที แล้วล้างน้ำเปล่า
5. ตากซีลและฝาแยกกันจนแห้งสนิท แล้วค่อยใส่ซีลกลับ

ทำแบบนี้สัปดาห์ละครั้งสำหรับกล่องที่ใช้ทุกวัน ใช้เวลาไม่ถึง 5 นาทีต่อใบ ถ้าซีลแข็ง ปริ หรือยืดจนใส่กลับแล้วหลุด แปลว่าหมดอายุ ถ้าผู้ผลิตขายซีลแยก เปลี่ยนเฉพาะซีลได้

เลือกสูตรดับกลิ่นตามความหนักของกลิ่น

วิธีที่ใช้ได้ผลกับตู้เย็นใช้กับกล่องข้าวได้เหมือนกัน เพราะเป็นปัญหาเดียวกัน คือกลิ่นอาหารเกาะผิวพลาสติก Purdue University Extension ใช้เบกกิ้งโซดากับน้ำร้อนล้างตู้ ใช้น้ำส้มสายชูผสมน้ำเท่ากันเช็ด ใช้กระดาษหนังสือพิมพ์ยัดไว้หลายวัน และใช้กากกาแฟวางไว้ดูดกลิ่น พร้อมบอกว่าบางครั้งต้องทำซ้ำหลายรอบ เราเอาหลักเดียวกันมาเรียงตามความหนักของกลิ่น

กลิ่น	วิธี	เวลา
เบา เช่นกลิ่นข้าวผัดหรือไข่	ล้างปกติ แล้วตากเปิดฝาให้แห้งในที่มีลม	2 ถึง 3 ชั่วโมง
กลาง เช่นกลิ่นกระเทียม หัวหอม	ผสมเบกกิ้งโซดากับน้ำเล็กน้อยเป็นครีมข้น ทาผนังด้านใน ปิดฝาหลวมทิ้งไว้ข้ามคืน แล้วล้างออก	ราว 8 ชั่วโมง
หนัก เช่นแกงกะทิ ปลาร้า กะปิ	แช่ในน้ำส้มสายชูผสมน้ำเท่ากันให้ท่วม	1 ถึง 2 ชั่วโมง แล้วล้างและตาก
ดื้อ ทำครบแล้วยังมีกลิ่นจางๆ	ยัดกระดาษหนังสือพิมพ์ขยำให้เต็มกล่อง ปิดฝา	1 ถึง 3 วัน เปลี่ยนกระดาษทุกวัน
ยังไม่หายหลังทำทุกขั้น	กลิ่นอยู่ในเนื้อพลาสติกแล้ว	ย้ายไปใส่ของแห้ง หรือเปลี่ยนกล่อง

สองข้อที่ต้องระวังในตารางนี้ อย่าใช้เบกกิ้งโซดากับน้ำส้มสายชูพร้อมกันในขั้นเดียว สองตัวทำปฏิกิริยากันเป็นฟองแล้วฤทธิ์ของแต่ละตัวลดลง ใช้ทีละขั้นแล้วล้างน้ำเปล่าคั่น อีกข้อคือกระดาษหนังสือพิมพ์ใช้กับกล่องที่ล้างและแห้งแล้วเท่านั้น และล้างกล่องอีกรอบก่อนใส่อาหาร

รายละเอียดว่าเบกกิ้งโซดาใช้กับอะไรได้บ้าง และทำไมมันดูดกลิ่นได้ อยู่ใน ประโยชน์ของเบกกิ้งโซดาในงานบ้าน

ตากแดดช่วยไหม

แสงแดดกับลมช่วยให้กล่องแห้งเร็วและกลิ่นอับลดลง แต่ตากแดดจัดเป็นวันๆ ทำให้พลาสติกบางชนิดกรอบและสีซีด เราจึงแนะนำตากในที่มีลมผ่าน แดดอ่อนช่วงเช้า 1 ถึง 2 ชั่วโมงพอ ไม่ต้องทิ้งไว้กลางแดดบ่าย

แกงกะทิ แกงส้ม ซอสมะเขือเทศ ทำไมเก็บกลิ่นกว่าอาหารอื่น

อาหารที่มีทั้งน้ำมันและเครื่องเทศสีเข้มเป็นตัวทิ้งกลิ่นหนักที่สุด น้ำมันเป็นตัวพากลิ่นเข้าผิวพลาสติก และสีจากพริก ขมิ้น หรือมะเขือเทศละลายในน้ำมันได้ดี จึงติดเป็นคราบเหลืองส้มไปด้วย

ความร้อนทำให้ปัญหาหนักขึ้น ITC ระบุว่าพลาสติก PP เบอร์ 5 ทนความร้อนได้สูงสุดราว 110°C และใช้อุ่นอาหารได้เฉพาะกล่องที่มีเลข 5 หรืออักษร PP ทั้งที่ฝาและตัวกล่อง แกงที่มีน้ำมันมากเมื่อเข้าไมโครเวฟนาน ผิวน้ำมันร้อนกว่าน้ำแกงส่วนอื่น จุดที่น้ำมันสัมผัสพลาสติกจึงร้อนจัดเป็นจุดๆ กล่องที่เคยอุ่นแกงกะทิบ่อยจะเห็นผิวด้านในขุ่นด้านเป็นวง และวงนั้นคือจุดที่เก็บกลิ่นมากที่สุด

วิธีลดปัญหาที่ต้นทาง

• แกงกะทิหรือแกงมันจัด เทใส่ชามกระเบื้องหรือแก้วตอนอุ่น แล้วค่อยกินจากชาม ไม่อุ่นในกล่องพลาสติก
• ถ้าต้องอุ่นในกล่อง เปิดฝาออกหรือแง้มไว้ อุ่นทีละ 1 นาทีแล้วคน ดีกว่าตั้งยาวทีเดียว
• แยกกล่องสำหรับแกงกลิ่นแรงไว้ใบเดียว ไม่สลับไปใส่ผลไม้หรือขนม

เรื่องกล่องแบบไหนเข้าไมโครเวฟได้ และสัญลักษณ์ใต้กล่องบอกอะไร อ่านต่อได้ที่ กล่องใส่อาหารเข้าไมโครเวฟได้ไหม

กล่องแบบไหนควรเลิกใช้

ขัดดับกลิ่นต่อไปไม่คุ้มเมื่อกล่องมีอาการเหล่านี้

1. ผิวด้านในเป็นรอยขีดลึกจากช้อนส้อมหรือฝอยขัด รอยพวกนี้เก็บน้ำมันและล้างไม่ออก
2. มีรอยร้าว แม้เล็กมาก น้ำแกงจะซึมเข้าและค้างในรอย
3. ฝาบิดเบี้ยวจนล็อกไม่ลงหรือปิดแล้วมีช่อง กล่องแบบนี้รั่ว และอากาศจากข้างนอกก็เข้าได้
4. ผิวด้านในขุ่นเป็นวงและมีกลิ่นหลังทำครบทุกขั้นในตารางแล้ว
5. ไม่มีสัญลักษณ์เลข 5 หรือ PP และเคยถูกใช้อุ่นในไมโครเวฟเป็นประจำ

กล่องที่เลิกใส่อาหารแล้วยังใช้ต่อได้ เช่นใส่น็อตสกรู ของจุกจิกในลิ้นชัก หรือแยกใส่ของในห้องน้ำ ถ้าจะทิ้ง ดูเลขใต้กล่องแล้วแยกตาม สัญลักษณ์รีไซเคิลพลาสติก

กระเป๋าเก็บความเย็นและถุงผ้าใส่กล่องข้าว

กลิ่นที่ติดกล่องบางครั้งมาจากกระเป๋าที่ใส่กล่อง ไม่ใช่จากกล่องเอง ถ้าน้ำแกงเคยหกในกระเป๋าเก็บความเย็นแล้วไม่ได้ล้าง ซับในจะส่งกลิ่นกลับเข้าหากล่องที่ล้างสะอาดแล้วทุกวัน University of Nebraska-Lincoln แนะนำให้ใช้ถุงกระดาษใบใหม่ทุกครั้งถ้าห่อข้าวด้วยถุงกระดาษ และใช้กระเป๋าเก็บความเย็นกับเจลเย็นหรือขวดน้ำแช่แข็งสำหรับอาหารที่เสียง่าย ซึ่งช่วยทั้งความปลอดภัยและกลิ่น

วิธีดูแลกระเป๋า

• เช็ดซับในด้วยน้ำยาล้างจานเจือจางสัปดาห์ละครั้ง แล้วเปิดกระเป๋าตากจนแห้ง
• ถ้าน้ำแกงหก เช็ดออกวันนั้นเลย อย่ารอสุดสัปดาห์
• กระเป๋าผ้าที่ซักได้ ซักแยกจากผ้าอื่น และตากให้แห้งสนิทก่อนใช้

เก็บกล่องที่ล้างแล้วยังไงไม่ให้กลับมาเหม็น

ล้างดีแล้วแต่เก็บผิด กลิ่นอับก็กลับมาได้ในไม่กี่วัน เพราะกล่องที่ปิดฝาตอนยังชื้นคือห้องเล็กที่ร้อนและชื้นพอให้ราโต

• ตากให้แห้งทั้งด้านในและร่องฝา ก่อนเก็บเข้าตู้
• เก็บแบบไม่ปิดฝา วางฝาซ้อนแยกข้างกล่อง หรือวางฝากลับด้านบนปากกล่องโดยไม่กดล็อก
• อย่าเก็บในตู้ใต้ซิงก์ที่ชื้น
• ฟองน้ำที่ใช้ล้างกล่องควรเปลี่ยนตามรอบ ฟองน้ำเก่าที่มีกลิ่นจะส่งกลิ่นต่อให้ทุกใบที่ล้าง ดูรอบเปลี่ยนใน ฟองน้ำล้างจานควรเปลี่ยนเมื่อไร

สิ่งที่ไม่ควรเอามาใช้กับกล่องข้าว

ใช้อะไร	ทำไมไม่ควร	ใช้อะไรแทน
น้ำยาฟอกขาวเข้มข้น	กลิ่นคลอรีนติดพลาสติกแทนกลิ่นแกง และต้องล้างออกให้หมดก่อนใส่อาหาร	น้ำส้มสายชูผสมน้ำเท่ากัน
ฝอยขัดสเตนเลส	ทำให้ผิวพลาสติกเป็นรอย รอยเก็บน้ำมันได้มากกว่าเดิม	ฟองน้ำด้านนุ่มกับเบกกิ้งโซดา
น้ำเดือดเทราดกล่องบาง	กล่องที่ไม่ใช่ PP ทนร้อนไม่ได้เท่า บิดเบี้ยวจนฝาปิดไม่สนิท	น้ำอุ่นจากก๊อก
น้ำหอมหรือสเปรย์ปรับอากาศ	กลบกลิ่นชั่วคราวและทิ้งสารที่ไม่ได้ทำมาสำหรับภาชนะใส่อาหาร	ตากลมให้แห้ง

สมมติว่ากล่องใบหนึ่งใส่แกงเขียวหวานมาทั้งสัปดาห์ แล้ววันศุกร์เปิดออกมามีกลิ่นเปรี้ยวอับ ลำดับที่เราแนะนำคือ ถอดซีลล้างก่อน แช่น้ำส้มสายชูผสมน้ำ 1 ชั่วโมง ล้างน้ำเปล่า ตากเปิดฝาจนแห้ง แล้วดมอีกครั้งเช้าวันเสาร์ ถ้ากลิ่นจางลงแต่ยังเหลือ ค่อยยัดกระดาษหนังสือพิมพ์ทิ้งไว้ถึงวันอาทิตย์ ทำทีละขั้นแบบนี้ทำให้รู้ว่าขั้นไหนได้ผล และไม่ต้องเทสารหลายอย่างใส่กล่องพร้อมกัน

กิจวัตรกล่องข้าวต่อสัปดาห์

เมื่อไร	ทำอะไร	เวลา
หลังกินทุกมื้อ	เทเศษทิ้ง กลั้วน้ำ ปิดฝาหลวม	1 นาที
ถึงบ้านทุกวัน	ล้างด้วยน้ำอุ่นกับน้ำยาล้างจาน ตากเปิดฝา	3 นาที
สัปดาห์ละครั้ง	ถอดซีลยาง ขัดร่องฝาและบานพับ เช็ดซับในกระเป๋า	10 นาที
เมื่อมีกลิ่นค้าง	เบกกิ้งโซดาข้ามคืน หรือแช่น้ำส้มสายชูผสมน้ำ	ข้ามคืน หรือ 1 ถึง 2 ชั่วโมง
ทุก 2 ถึง 3 เดือน	ตรวจรอยขีด รอยร้าว ฝาบิด และความยืดของซีล	5 นาที

ถ้าทำได้แค่ข้อเดียว ให้ถอดซีลยางออกมาล้างคืนนี้ เพราะเป็นจุดที่ล้างตามปกติเข้าไม่ถึง ก่อนตัดสินใจทิ้งกล่องใบไหน ให้ลองขั้นนี้ก่อน