สรุปสั้นๆ
- กลิ่นอับในตู้เกือบทุกครั้งมาจากความชื้นสะสมกับราที่เริ่มขึ้นบนผ้าหรือแผ่นไม้ ต้องแก้ความชื้นก่อน กลิ่นถึงจะไม่กลับมา
- EPA แนะนำให้ความชื้นในบ้านต่ำกว่า 60% และดีที่สุดอยู่ระหว่าง 30 ถึง 50% ใช้เครื่องวัดความชื้นราคาไม่แพงวางในตู้สามวันจะรู้ว่าตู้เราเกินไหม
- ตู้ที่ชิดผนังด้านนอกหรือผนังห้องน้ำ ควรขยับออกจากผนังสักคืบ ให้อากาศผ่านด้านหลัง
- ผ้าที่ยังหมาดไม่ควรเข้าตู้ ของที่เปียกต้องแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงจึงจะไม่ขึ้นรา
- ลูกเหม็นแนฟทาลีนไม่ได้ดับกลิ่นอับ ทิ้งกลิ่นสารเคมีบนผ้า และเสื้อผ้าที่เก็บกับลูกเหม็นแล้วไม่ซักเคยทำให้ทารกเกิดภาวะโลหิตจาง
ตู้เสื้อผ้าที่เปิดแล้วได้กลิ่นอับ แปลว่าในตู้ชื้นเกินไปนานพอที่ราจะเริ่มโต อาจยังไม่เห็นเป็นจุดดำ แต่กลิ่นมาก่อนเสมอ ถุงหอมหรือสเปรย์ปรับอากาศกลบได้ไม่กี่วัน ทางแก้ที่อยู่ได้นานมีสามขั้น เอาของออกมาล้างทั้งตู้และผ้า ตัดแหล่งความชื้นที่เข้าตู้ แล้วรักษาให้ในตู้แห้งด้วยลมกับตัวดูดความชื้น
ทั้งหมดใช้เวลาจริงราวครึ่งวันถึงหนึ่งวัน ขึ้นกับขนาดตู้และจำนวนผ้าที่ต้องซัก ด้านล่างเรียงตามลำดับงาน
ดมให้รู้ก่อนว่ากลิ่นมาจากไหน
เปิดตู้แล้วอย่าเพิ่งรื้อ ใช้เวลา 5 นาทีหาต้นกลิ่น เพราะวิธีแก้ต่างกัน
| กลิ่นแรงที่สุดตรงไหน | น่าจะมาจาก | แก้ที่ |
|---|---|---|
| ผ้ากองล่างสุดหรือผ้าที่ไม่ได้ใส่นาน | ผ้าเก็บนานในที่ชื้น ไม่มีลมผ่าน | ซักใหม่ ตากแดด จัดตู้ให้มีช่องลม |
| ผ้าที่เพิ่งซัก | ผ้ายังไม่แห้งสนิทตอนเก็บ หรือเครื่องซักผ้าเหม็นเอง | เปลี่ยนวิธีตาก ล้างเครื่องซักผ้า |
| แผ่นหลังตู้หรือพื้นตู้ | ผนังด้านหลังชื้น ราขึ้นบนแผ่นไม้อัด | ขยับตู้ออก ล้างแผ่นไม้ หาต้นทางน้ำ |
| ทั้งตู้เท่ากัน ห้องก็อับ | ความชื้นทั้งห้องสูง | แก้ที่ห้องก่อน |
| กลิ่นหืนหรือกลิ่นเหม็นเปรี้ยว ไม่ใช่กลิ่นอับ | เสื้อที่ใส่แล้วแขวนกลับ คราบเหงื่อ | ซักผ้าชิ้นนั้น เลิกแขวนเสื้อที่ใส่แล้วปนกับผ้าสะอาด |
ถ้ากลิ่นแรงทั้งห้อง ให้ดูวิธีกำจัดกลิ่นอับในห้องไปพร้อมกัน เพราะตู้จะดูดความชื้นจากอากาศในห้องเข้ามาตลอด
ตู้ชิดผนังด้านไหน สำคัญกว่าที่คิด
ตู้เสื้อผ้าแบบตั้งพื้นในคอนโดและบ้านมักวางชิดผนังสนิท ถ้าผนังนั้นเป็นผนังด้านนอกที่โดนฝนสาด หรือเป็นผนังที่ติดกับห้องน้ำ ผนังจะเย็นและชื้นกว่าอากาศในห้อง ไอน้ำจากอากาศไปควบแน่นตรงช่องแคบหลังตู้ ไม่มีลมไปไล่ แผ่นหลังตู้ที่เป็นไม้อัดบางหรือ HDF จึงชื้นจนราขึ้น
EPA เขียนไว้ในคู่มือเรื่องราว่าหัวใจของการคุมราคือคุมความชื้น ถ้าเห็นหยดน้ำหรือความชื้นเกาะผนัง หน้าต่าง หรือท่อ ให้รีบเช็ดแห้งและลดแหล่งความชื้น
เช็กหลังตู้แบบนี้
- เอาไฟฉายส่องช่องด้านข้างและด้านบนของตู้ ดูว่าผนังมีคราบน้ำหรือจุดดำไหม
- ถ้าตู้ขยับได้ ดึงออกจากผนัง ใช้ฝ่ามือแตะผนังและแผ่นหลังตู้ ผนังที่เย็นชื้นกว่าผนังอื่นในห้องชัดเจนคือจุดปัญหา
- ดูว่ามีท่อน้ำ ท่อแอร์ หรือผนังห้องน้ำอยู่หลังจุดนั้นไหม
- ถ้าผนังเปียกเป็นแนว หรือสีพองเป็นตุ่ม นั่นคือน้ำซึม ต้องซ่อมต้นทาง ไม่ใช่แค่ดูดความชื้น
หลังล้างแล้ว วางตู้ให้ห่างจากผนังราว 5 ถึง 10 เซนติเมตร ถ้าเป็นตู้สูง ยึดตู้กับผนังด้วยอุปกรณ์กันล้มที่ยาวพอเว้นระยะนั้นได้
รื้อตู้และล้าง ขั้นตอนครึ่งวัน
| ขั้น | ทำอะไร | ใช้อะไร | เวลา |
|---|---|---|---|
| 1 | ขนผ้าทั้งหมดออก แยกเป็นสามกอง ผ้ามีจุดรา ผ้าที่มีกลิ่น ผ้าที่ไม่มีกลิ่น | ตะกร้าสามใบ | 20 ถึง 40 นาที |
| 2 | ดูดฝุ่นในตู้ ซอกมุม รางลิ้นชัก | เครื่องดูดฝุ่นหัวแคบ | 10 นาที |
| 3 | เช็ดทุกด้านด้วยน้ำผสมน้ำยาล้างจานหรือน้ำยาทำความสะอาดอเนกประสงค์ บิดผ้าให้หมาด | ผ้าไมโครไฟเบอร์ 2 ผืน ถังน้ำ | 20 นาที |
| 4 | จุดที่มีรา ขัดด้วยน้ำผสมผงซักฟอกแล้วเช็ดน้ำเปล่า | แปรงขนนุ่ม ถุงมือ | 10 ถึง 20 นาที |
| 5 | เปิดประตูตู้และลิ้นชักทั้งหมด เปิดพัดลมเป่าเข้าตู้ | พัดลม | 2 ถึง 4 ชั่วโมง |
| 6 | ระหว่างรอ ซักผ้ากองที่มีกลิ่นและกองที่มีรา | เครื่องซักผ้า | ตามรอบซัก |
EPA แนะนำให้ขัดราบนพื้นผิวแข็งด้วยผงซักฟอกกับน้ำแล้วทำให้แห้งสนิท ตู้ไม้ที่เคลือบผิวไม่ควรราดน้ำหรือแช่ผ้าเปียกโชก น้ำที่ซึมเข้าขอบไม้อัดทำให้บวม ใช้ผ้าหมาดแล้วตามด้วยผ้าแห้งทันที
เรื่องน้ำยา ไม่ต้องใช้น้ำยาฟอกขาวในตู้ไม้ ถ้าคิดจะใช้กับผ้าที่ขึ้นรา ให้อ่านวิธีใช้และข้อห้ามในเรื่องใช้น้ำยาฟอกขาวให้ปลอดภัย ก่อน และห้ามผสมกับน้ำยาตัวอื่นเด็ดขาด
ผ้าที่มีกลิ่นอับ ซักอย่างไรให้กลิ่นไม่ค้าง
ผ้าที่เก็บในตู้ชื้นนานๆ ซักรอบปกติแล้วกลิ่นยังติด เพราะกลิ่นมาจากราที่ฝังในเส้นใย ทำตามนี้
- ซักด้วยน้ำอุ่นเท่าที่ป้ายผ้าอนุญาต ผ้าฝ้ายส่วนใหญ่รับน้ำอุ่นได้ ผ้าใยสังเคราะห์และผ้าที่พิมพ์ลายดูป้ายก่อน
- ใส่ผงซักฟอกตามปริมาณบนฉลาก ไม่ต้องเพิ่ม ผงที่เกินจะค้างในผ้าและเป็นอาหารของราต่อ
- เว้นน้ำยาปรับผ้านุ่มในรอบนี้ เพราะเคลือบเส้นใยแล้วกักกลิ่นไว้
- ตากแดดจัดจนแห้งสนิท หรืออบแห้งให้จบรอบ ผ้าหนาอย่างยีนส์และเสื้อแจ็กเก็ตต้องกลับด้านตากอีกรอบ
- ถ้าซักสองรอบแล้วยังมีกลิ่น หรือมีจุดราที่ไม่ออก ผ้าชิ้นนั้นควรแยกไว้ ไม่เอาเข้าตู้รวมกับผ้าอื่น
ถ้าผ้าเพิ่งซักแล้วเหม็นตั้งแต่ออกจากเครื่อง ปัญหาอยู่ที่เครื่องซักผ้าหรือวิธีตาก ลองเทียบกับต้นเหตุที่เราไล่ไว้ในเรื่องผ้าขนหนูเหม็นอับแม้ซักแล้ว และช่วงฝนตกติดกันหลายวัน ดูวิธีทำให้ผ้าแห้งจริงในเรื่องตากผ้าหน้าฝน
วัดความชื้นในตู้ ไม่ต้องเดา
EPA แนะนำให้ความชื้นสัมพัทธ์ในบ้านต่ำกว่า 60% และดีที่สุดอยู่ระหว่าง 30 ถึง 50% และบอกว่าเครื่องวัดความชื้นเป็นอุปกรณ์ราคาไม่แพงหาซื้อได้ตามร้านฮาร์ดแวร์ เครื่องวัดแบบดิจิทัลขนาดเล็กวางในตู้ได้
วิธีวัด
- วางเครื่องวัดไว้ชั้นกลางของตู้ ปิดประตูตามปกติ
- จดค่าตอนเช้าและตอนค่ำ ติดกันสามวัน
- วางอีกตัวหรือย้ายเครื่องเดิมไปวัดกลางห้อง เทียบกัน
| ผลที่ได้ | ความหมาย | ทำอะไรต่อ |
|---|---|---|
| ในตู้และในห้องต่ำกว่า 60% | ความชื้นไม่ใช่ปัญหาหลัก | ดูเรื่องผ้าที่เก็บตอนยังหมาดและเสื้อที่ใส่แล้ว |
| ในห้องต่ำกว่า 60% แต่ในตู้สูงกว่าชัดเจน | ตู้อับลม หรือหลังตู้ชื้น | ขยับตู้ออกจากผนัง เปิดตู้ระบายทุกวัน ใส่ตัวดูดความชื้น |
| ทั้งห้องและตู้สูงกว่า 60% เกือบทั้งวัน | ทั้งห้องชื้น | แก้ที่ห้อง เปิดแอร์โหมดลดความชื้น หรือใช้เครื่องลดความชื้น |
ถ้าห้องชื้นตลอดทั้งปีและกำลังคิดว่าจะซื้อเครื่องลดความชื้นดีไหม เทียบค่าไฟและขนาดห้องได้ในเรื่องเครื่องลดความชื้นคุ้มไหม
ตัวดูดความชื้นแบบไหนใช้ในตู้ได้
| แบบ | ทำงานอย่างไร | เหมาะกับ | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|---|
| กล่องเม็ดดูดความชื้นที่กลายเป็นน้ำ (แคลเซียมคลอไรด์) | เม็ดดูดน้ำจากอากาศแล้วละลายเป็นน้ำเกลือในกล่อง | ตู้ปิดขนาดกลางถึงใหญ่ | วางบนพื้นตู้ให้ตั้งตรง ห้ามคว่ำ น้ำในกล่องกัดโลหะและทำให้ผ้าเป็นคราบ ทิ้งเมื่อเม็ดละลายหมด |
| ซองซิลิกาเจล | ดูดความชื้นไว้ในเม็ด ไม่กลายเป็นน้ำ | ลิ้นชัก กล่องเก็บกระเป๋าหนัง | ความจุน้อย ชนิดเปลี่ยนสีบอกได้ว่าอิ่มแล้ว บางชนิดอบให้แห้งแล้วใช้ซ้ำได้ตามคำแนะนำบนซอง |
| ถ่านไม้ไผ่ หรือถุงถ่าน | ดูดกลิ่นบางส่วน ดูดความชื้นได้น้อย | ช่วยเรื่องกลิ่นเล็กน้อย | ใช้แทนการแก้ความชื้นไม่ได้ |
| เบกกิ้งโซดาในถ้วยเปิด | ดูดกลิ่นบางชนิด | ลิ้นชักเล็ก | ระวังหกใส่ผ้า เปลี่ยนทุกเดือน |
| ราวแขวนที่มีหลอดไฟหรือฮีตเตอร์ไล่ความชื้นในตู้ | อุ่นอากาศในตู้ให้ความชื้นสัมพัทธ์ลดลง | ตู้ไม้บิลต์อินในห้องที่ชื้นตลอด | ใช้รุ่นที่ออกแบบมาเพื่อใช้ในตู้เท่านั้น ห้ามใช้หลอดไฟทั่วไปหรือฮีตเตอร์ห้องวางในตู้ |
ตัวดูดความชื้นเป็นตัวช่วย ถ้าวางสองกล่องแล้วเม็ดละลายหมดภายในสัปดาห์เดียว แปลว่าความชื้นเข้าตู้เร็วเกินกว่าจะไล่ด้วยกล่อง ต้องย้อนกลับไปแก้หลังตู้หรือความชื้นของห้อง
ลูกเหม็น การบูร และไม้ซีดาร์
หลายบ้านใส่ลูกเหม็นในตู้เพราะคิดว่าดับกลิ่นและกันแมลง ลูกเหม็นไม่ได้ดับกลิ่นอับ มันแค่เพิ่มกลิ่นสารเคมีทับลงไป และมีความเสี่ยงที่ควรรู้
NPIC อธิบายว่าลูกเหม็นชนิดแนฟทาลีนเป็นของแข็งที่ระเหยเป็นก๊าซพิษ การได้กลิ่นลูกเหม็นคือการสูดสารนั้นเข้าไป คนที่ได้รับไอระเหยมีอาการปวดหัว คลื่นไส้ เวียนหัวได้ เด็กเล็กและสัตว์เลี้ยงเสี่ยงกลืนเพราะหน้าตาเหมือนลูกอม และเสื้อผ้าที่เก็บกับลูกเหม็นแล้วไม่ซักก่อนใช้ เคยทำให้ทารกที่ใส่เกิดภาวะโลหิตจาง UC IPM ยังระบุว่าลูกเหม็นทั้งชนิดแนฟทาลีนและพาราไดคลอโรเบนซีนทิ้งกลิ่นไม่พึงประสงค์ไว้บนผ้า ทำให้กระดุมพลาสติก ไม้แขวน และถุงคลุมผ้าบางชนิดนิ่มหรือละลายได้ และได้ผลกับแมลงจริงก็ต่อเมื่ออยู่ในภาชนะปิดสนิท
ถ้ากังวลเรื่องแมลงกินผ้า UC IPM แนะนำทางที่ปลอดภัยกว่า คือทำความสะอาดผ้าก่อนเก็บ แล้วเก็บในภาชนะที่ปิดสนิท ไม้ซีดาร์ช่วยได้จำกัด น้ำมันซีดาร์ฆ่าได้แค่ตัวอ่อนตัวเล็ก และหมดฤทธิ์ภายในไม่กี่ปี ความแน่นของกล่องสำคัญกว่าชนิดไม้
ผ้าอ้อม ผ้าห่ม และเสื้อผ้าเด็กที่ได้มาจากญาติหรือเก็บไว้นานกับลูกเหม็น ให้ซักก่อนใช้ทุกชิ้น ตากให้แห้งในที่มีลม จนไม่เหลือกลิ่นลูกเหม็น
รักษาตู้ให้แห้งหลังจากนี้
| ความถี่ | ทำอะไร | เวลา |
|---|---|---|
| ทุกวัน | แขวนเสื้อที่ใส่แล้วไว้นอกตู้ก่อน ไม่ปนกับผ้าสะอาด | 1 นาที |
| ทุกครั้งที่เก็บผ้า | จับผ้าดูว่าแห้งสนิท โดยเฉพาะตะเข็บ ขอบกางเกง และปกเสื้อ | 1 นาที |
| ทุกสัปดาห์ | เปิดประตูตู้ทิ้งไว้ช่วงที่ห้องเปิดแอร์หรือเปิดพัดลม | 1 ถึง 2 ชั่วโมง |
| ทุกเดือน | ดูระดับน้ำในกล่องดูดความชื้น ส่องหลังตู้หาจุดดำ | 5 นาที |
| ต้นและปลายฤดูฝน | ขนผ้าที่ไม่ได้ใส่นานออกมาตากแดด เช็ดในตู้ | 1 ถึง 2 ชั่วโมง |
| ห้ามทำ | เก็บผ้าที่ยังหมาด ยัดผ้าแน่นจนไม่มีช่องลม วางลูกเหม็นในตู้ผ้าเด็ก |
ตู้ที่แน่นเกินไปก็อับง่าย เพราะลมผ่านไม่ได้ ถ้าจะจัดตู้ใหม่ทั้งหมดหลังล้าง ใช้วิธีคัดผ้าและแบ่งโซนในวิธีจัดตู้เสื้อผ้าให้หยิบง่าย จะได้ช่องว่างระหว่างไม้แขวนกลับมาด้วย
แหล่งอ้างอิง
- A Brief Guide to Mold, Moisture and Your Home | US Environmental Protection Agency
- Clothes Moths | University of California Statewide IPM Program
- Naphthalene Fact Sheet | National Pesticide Information Center (NPIC)





