สรุปสั้นๆ
- กลิ่นไม่หายเพราะส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากอาหารที่เห็น แต่มาจากของที่ซ่อน เช่น ถาดรองน้ำ ซีลยาง ลิ้นชักผัก และใต้ชั้นกระจก
- ลำดับที่ได้ผล: ทิ้งของที่สงสัย ถอดชั้นล้างน้ำร้อนกับน้ำยาล้างจาน เช็ดผนังด้วยน้ำเบกกิ้งโซดา แล้วเช็ดซ้ำด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อเจือจาง
- น้ำยาฟอกขาวใช้ได้ในอัตรา 1 ช้อนโต๊ะต่อน้ำ 1 แกลลอน (ราว 3.8 ลิตร) และต้องเปิดตู้ระบายก่อนใส่ของ ห้ามผสมกับน้ำส้มสายชูหรือแอมโมเนีย
- กลิ่นฝังจากอาหารเน่าทั้งตู้ แก้ด้วยกาแฟบดหรือเบกกิ้งโซดาในภาชนะตื้น หรือหนังสือพิมพ์ม้วนใส่เต็มตู้ปิดทิ้ง 2-3 วัน
- ถ้ากลิ่นเป็นกลิ่นไหม้หรือกลิ่นสารเคมีฉุน ให้ถอดปลั๊กแล้วเรียกช่าง ไม่ใช่ล้างตู้
เปิดตู้เย็นแล้วเจอกลิ่นเหม็น อย่าเพิ่งวางเบกกิ้งโซดาหรือซื้อสเปรย์ ให้ตามหาต้นตอก่อน เพราะกลิ่นตู้เย็นมีเกือบทุกครั้งมาจากของชิ้นใดชิ้นหนึ่งที่ซ่อนอยู่ เอาตัวดูดกลิ่นไปวางโดยไม่หาต้นตอ กลิ่นจะกลับมาภายในสองสามวัน
กลิ่นแบบไหนมาจากอะไร
กลิ่นบอกที่มาได้ระดับหนึ่ง ใช้ตารางนี้เป็นเข็มทิศก่อนลงมือรื้อ
| กลิ่นที่ได้ | ต้นตอที่เจอบ่อย | เริ่มหาที่ไหน |
|---|---|---|
| เปรี้ยวฉุน | นมหรือโยเกิร์ตเก่า น้ำซุปเน่า ของเหลือเปิดฝาทิ้ง | ชั้นกลาง ช่องประตู |
| คาวปลา คาวเลือด | น้ำจากเนื้อสัตว์ดิบหรืออาหารทะเลซึมลงชั้น | ชั้นล่างสุด ใต้ถาดรอง |
| อับ ชื้น เหมือนห้องปิด | รา ที่ซีลยาง ลิ้นชักผักเปียก ถาดรองน้ำ | ขอบประตู ลิ้นชัก ด้านล่างตู้ |
| เหม็นเขียว คล้ายผักเน่า | ผักใบเหลวเละที่ซ่อนก้นลิ้นชัก | ลิ้นชักผักเอาผักออกให้หมด |
| กลิ่นรวมหลายอย่าง กลิ่นแรง | ทุเรียน ปลาร้า หัวหอม กระเทียมเปิดฝา | ที่ที่ของนั้นเคยวาง ซึมเข้ากล่องพลาสติก |
| ไหม้ ฉุนแบบสายไฟ | ปัญหาไฟฟ้าหรือมอเตอร์ | หยุด ถอดปลั๊ก เรียกช่าง |
ข้อสุดท้ายสำคัญ กลิ่นไหม้ไม่ใช่กลิ่นอาหาร ถ้าได้กลิ่นแบบนี้ที่ด้านหลังตู้หรือรอบคอมเพรสเซอร์ ห้ามพยายามล้างตู้ ถอดปลั๊กและแจ้งช่าง
6 จุดซ่อนกลิ่นที่คนมักข้าม
ถ้าทิ้งของที่เน่าแล้วกลิ่นยังอยู่ ให้ไล่ดูจุดเหล่านี้ตามลำดับ
- ถาดรองน้ำละลาย ตู้เย็นหลายรุ่นมีถาดเล็กๆ ด้านล่างหรือด้านหลังรับน้ำที่ละลายจากช่องแช่แข็ง ถ้าไม่เคยล้าง น้ำขังและขึ้นรา ตำแหน่งต่างกันตามรุ่น ดูคู่มือ หรือค้นเลขรุ่น
- รูระบายน้ำด้านหลังผนังช่องธรรมดา รูเล็กๆ ที่ท้ายตู้มักตันด้วยเศษอาหาร ใช้ไม้จิ้มฟันหรือไม้พันสำลีที่ชุบน้ำสบู่แหย่เบาๆ
- ซีลยางขอบประตู ร่องยางสะสมคราบอาหารและรา เห็นเป็นจุดดำหรือชมพู ใช้แปรงสีฟันเก่าถูกับน้ำสบู่
- ลิ้นชักผักและใต้ลิ้นชัก น้ำจากผักไหลลงไปใต้ลิ้นชักได้ ดึงลิ้นชักออกทั้งชิ้นแล้วมองหาคราบ
- ใต้ชั้นกระจกและขอบชั้น ซอสหกเล็กน้อยไหลลงเงียบๆ ในร่องรับชั้น
- ขวดและกล่องที่เปิดแล้ว ปากขวดซอส ปลาร้า น้ำจิ้ม เหนียวติดฝา กลิ่นออกจากฝาไม่ใช่จากของข้างใน
ข้อ 1 และ 2 คือสาเหตุที่คนเจอบ่อยที่สุดสำหรับกลิ่นที่ไม่หายหลังเช็ดตู้แล้ว
ขั้นตอนล้างตามแบบที่ใช้ได้ผล
มหาวิทยาลัยเพอร์ดู (Purdue Extension) ให้ลำดับไว้สี่ขั้น เราปรับให้ละเอียดขึ้นสำหรับตู้เย็นบ้านเรา ใช้เวลารวมราว 40-60 นาที ไม่รวมเวลาตากให้แห้ง
- ทิ้งของที่ไม่แน่ใจ ดูวันที่ ดมกลิ่น และมองหารา ของที่เปิดแล้วจำไม่ได้ว่านานเท่าไรให้ทิ้ง ส่วนของดีย้ายใส่กระติกน้ำแข็งระหว่างล้าง
- ถอดชั้น ลิ้นชัก และที่วางไข่ ล้างในอ่างด้วยน้ำร้อนกับน้ำยาล้างจาน ชั้นกระจกอย่าใช้น้ำเดือดตรงๆ เพราะอาจแตกจากความต่างอุณหภูมิ ใช้น้ำอุ่นจัดแทน
- เช็ดผนัง ประตู และซีลยางด้วยน้ำเบกกิ้งโซดา ผสมประมาณ 1 ช้อนโต๊ะต่อน้ำ 1 ลิตร (ตัวเลขนี้เป็นแนวทางทั่วไป เพอร์ดูไม่ได้ระบุปริมาณ) เช็ดแล้วเช็ดซ้ำด้วยผ้าชุบน้ำสะอาด
- เช็ดซ้ำด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ Purdue ระบุน้ำยาฟอกขาวแบบไม่มีกลิ่นหอม 1 ช้อนโต๊ะต่อน้ำ 1 แกลลอน (ราว 3.8 ลิตร) ใช้ผ้าชุบหมาดๆ เช็ดผนัง ชั้น และซีล แล้วเช็ดน้ำสะอาดตามอีกรอบ
- เปิดประตูทิ้งไว้ให้อากาศถ่ายเท Purdue ระบุอย่างน้อยราว 15 นาที ถ้ากลิ่นยังเหลือ เปิดทิ้งไว้ได้หลายวัน
- ใส่ของกลับเมื่อทุกอย่างแห้ง ชั้นที่ยังเปียกจะเป็นที่เกิดราใหม่
ละเอียดเรื่องล้างทั้งตู้ รวมถึงการจัดการน้ำแข็งและคอยล์ ดูได้ที่วิธีล้างตู้เย็นให้สะอาดไม่เสียอาหาร
ถ้าไม่อยากใช้น้ำยาฟอกขาว ข้ามขั้น 4 ได้ในกรณีที่กลิ่นไม่แรงและไม่มีรา ผลคือสะอาดน้อยกว่า แต่ปลอดภัยกว่าสำหรับคนที่แพ้กลิ่นคลอรีน
กลิ่นเหม็นเน่าจากไฟดับหรืออาหารเสียทั้งตู้
กรณีที่ไฟดับนานหรือตู้เสียแล้วของสดเน่าไปทั้งช่อง กลิ่นจะฝังในผนังพลาสติกและซีลยาง การล้างครั้งเดียวมักไม่พอ
เริ่มจากตัดสินใจเรื่องอาหารให้ถูก CDC ระบุว่าอาหารในตู้เย็นปลอดภัยราว 4 ชั่วโมงเมื่อไม่มีไฟ ถ้าประตูปิดตลอด ช่องแช่แข็งเต็มราว 48 ชั่วโมง ครึ่งตู้ราว 24 ชั่วโมง เกินนั้นให้ทิ้งของสดและอาหารที่มีสี กลิ่น หรือเนื้อสัมผัสผิดปกติ และห้ามชิมเพื่อตัดสิน
หลังทิ้งของและล้างตามขั้นตอนข้างต้นแล้ว กลิ่นฝังใช้วิธีเหล่านี้ได้ ตามที่ Purdue แนะนำ
- กาแฟบดใหม่ใส่ภาชนะตื้นปากกว้างวางไว้ในตู้ที่ว่าง ปิดประตู
- เบกกิ้งโซดาผงเปิดกล่องวางทั้งช่องธรรมดาและช่องแช่แข็ง
- ม้วนหนังสือพิมพ์ยัดเต็มตู้ ปิดประตูทิ้งไว้หลายวัน แล้วเอาออกและเช็ดซ้ำด้วยน้ำผสมน้ำส้มสายชูอ่อนๆ ตอนนี้ตู้ว่างจึงใช้น้ำส้มสายชูได้ ห้ามมีน้ำยาฟอกขาวตกค้างปนอยู่
ตู้ที่เหม็นแรงหลังเนื้อเน่าอาจต้องทำสองรอบ ถ้าสามรอบแล้วยังไม่หาย กลิ่นฝังในซีลยางที่เสื่อม ควรเปลี่ยนซีล หรือปรึกษาศูนย์บริการ
ตัวดูดกลิ่นแต่ละแบบ ใช้เมื่อไรและหมดอายุเมื่อไร
ตัวดูดกลิ่นช่วยเก็บกลิ่นที่ค้างอยู่ในอากาศ ไม่ได้แทนการล้าง
| ตัวดูดกลิ่น | วิธีใช้ | เปลี่ยนเมื่อไร | ข้อสังเกต |
|---|---|---|---|
| เบกกิ้งโซดาผง | เปิดกล่องหรือเทใส่ถ้วยตื้นวางชั้นกลางและช่องฟรีซ | 1-2 เดือน หรือเมื่อจับเป็นก้อน | ใช้ได้กับกลิ่นทั่วไป ไม่ให้เทลงอาหาร |
| กาแฟบดใหม่ | ใส่ภาชนะตื้นปากกว้าง | 1-2 สัปดาห์ | มีกลิ่นกาแฟ ไม่เหมาะถ้าเก็บของที่ดูดกลิ่นง่าย เช่น เนย |
| ถ่านดูดกลิ่นชนิดขายสำเร็จ | วางตามฉลาก | ตามฉลาก | เลือกที่ไม่มีกลิ่นสารเคมี |
| หนังสือพิมพ์ม้วน | ยัดตู้ว่างปิดหลายวัน | ครั้งเดียว | ใช้เฉพาะตอนล้างกลิ่นฝังหนัก ไม่ใช้ระหว่างเก็บอาหาร |
| ส้มหรือมะนาวหั่น | เก็บกลิ่นหอมได้บ้าง แต่ไม่ฆ่าเชื้อ ต้นตอยังอยู่ |
ถ้าบ้านมีกลิ่นต้นเหตุเป็นแหล่งอื่นนอกตู้เย็นร่วมด้วย เช่นท่อ ซิงก์ หรือถังขยะข้างตู้ ดูเพิ่มที่วิธีกำจัดกลิ่นในบ้าน
ช่องแช่แข็งและน้ำแข็งก้อนที่มีกลิ่น
ช่องแช่แข็งเหม็นไม่ค่อยเกิดจากของเน่า (เพราะแช่แข็งอยู่) แต่เกิดจากกลิ่นที่ซึมเข้าไป น้ำแข็งก้อนดูดกลิ่นอาหารรอบข้างได้ง่ายมาก โดยเฉพาะถ้าถาดน้ำแข็งไม่มีฝา และวางข้างเนื้อดิบหรือปลา ผลคือน้ำแข็งในแก้วมีกลิ่นคาวจางๆ
วิธีแก้เรียงตามความง่าย
- เทน้ำแข็งเก่าทิ้งทั้งหมด ล้างถาดหรือถังน้ำแข็งด้วยน้ำสบู่ แล้วทำน้ำแข็งใหม่
- ห่อเนื้อและอาหารทะเลด้วยถุงซิปหรือกล่องปิดสนิทอีกชั้น ไม่เว้นช่องว่างให้กลิ่นซึม
- ถ้าจะละลายน้ำแข็งทั้งช่อง ให้ถือโอกาสเช็ดผนังช่องฟรีซด้วยน้ำเบกกิ้งโซดา แล้วเช็ดแห้ง
- วางเบกกิ้งโซดาถ้วยเล็กไว้มุมช่องฟรีซ เปลี่ยนทุก 1-2 เดือน
ข้อสังเกตคือถ้าน้ำแข็งเหม็นทั้งที่ช่องฟรีซไม่มีอะไรกลิ่นแรง ให้ตรวจถังน้ำหรือท่อน้ำเข้าของตู้ที่มีเครื่องทำน้ำแข็งอัตโนมัติ ดูคู่มือเรื่องการล้างและเปลี่ยนไส้กรองตามกำหนดของผู้ผลิต
สามสถานการณ์ในบ้านจริง และจะเริ่มที่ไหน
การดูตัวอย่างช่วยให้ตัดสินใจเร็วกว่าท่องขั้นตอน
เหม็นคาวที่ชั้นล่างสุด แต่ไม่เห็นเนื้อ ให้ดึงลิ้นชักหรือกล่องชั้นล่างออกทั้งชิ้น แล้วส่องไฟฉายดูพื้นตู้ น้ำจากแพ็กเนื้อที่รั่วสะสมใต้ถาดโดยไม่เห็น เช็ดพื้นด้วยน้ำสบู่ แล้วเปลี่ยนมาวางเนื้อบนถาดมีขอบสูงทุกครั้ง
เหม็นอับตั้งแต่เปิดประตู แต่ของข้างในสดดี ต้นตอแทบจะเป็นรา ที่ซีลยางหรือถาดรองน้ำเสมอ ล้างตามข้อ 1 ถึง 3 ในหัวข้อจุดซ่อนกลิ่น แล้วใช้น้ำยาฆ่าเชื้อเจือจางเช็ดซีล ถ้าราดำฝังเข้าเนื้อยางจนขัดไม่ออก ให้เปลี่ยนซีล เพราะยางที่เป็นรูพรุนเก็บสปอร์ไว้ ซีลยังมีผลต่อความเย็นด้วย
เหม็นหลังกลับจากเที่ยวสัปดาห์ แล้วเปิดตู้เจอผักเละ ทิ้งผักและกล่องที่เปียกก่อน เช็ดลิ้นชักตามขั้นตอน และถ้าตู้ถูกปิดโดยไม่เสียบปลั๊กนาน ให้เปิดประตูทิ้งไว้ให้แห้งอย่างน้อยหนึ่งวันก่อนเสียบกลับ ถ้าจะปิดตู้เย็นระหว่างไม่อยู่บ้านนานๆ ให้เคลียร์ของสดออกให้หมด เช็ดแห้ง และแง้มประตูไว้กันอับ
กันกลิ่นกลับมา ด้วยนิสัย 5 ข้อ
ตู้เย็นที่ล้างหมดจดแล้วจะเหม็นซ้ำถ้าพฤติกรรมเดิมไม่เปลี่ยน
- ภาชนะปิดสนิทสำหรับของกลิ่นแรง ทุเรียน ปลาร้า กะปิ ปลาเค็ม ใส่กล่องฝาล็อกแล้วหุ้มถุงอีกชั้น ไม่ให้กลิ่นซึมเข้าพลาสติกตู้
- เนื้อสัตว์ดิบวางชั้นล่างสุดบนถาด CDC แนะนำแยกเนื้อ สัตว์ปีก อาหารทะเลดิบจากอาหารอื่น เพื่อไม่ให้น้ำหยดปนเปื้อนและส่งกลิ่นลงอาหารพร้อมกิน
- ผักล้างแล้วสะเด็ดน้ำ เช็ดแห้งก่อนเก็บ ความชื้นคือเชื้อเพลิงของรา
- ติดฉลากวันที่บนกล่องของเหลือ ของเหลือแต่ละอย่างอยู่ได้กี่วันดูที่เก็บอาหารในตู้เย็นได้กี่วัน
- เช็ดคราบหกทันที ซอสหกเล็กน้อยไหลลงร่องและตามมาเป็นกลิ่นสองสัปดาห์ต่อมา
ถ้าตู้ไม่เย็นพอด้วย อาหารจะเน่าเร็วกว่าที่ควร ลองวัดอุณหภูมิ หรือไล่ดูสาเหตุตู้เย็นไม่เย็น ควบคู่กัน
ตารางจัดตารางล้างและสิ่งที่ห้ามทำ
| ความถี่ | งาน | เวลา |
|---|---|---|
| ทุกสัปดาห์ (ก่อนไปตลาด) | ทิ้งของหมดอายุ เช็ดคราบหก ดมลิ้นชักผัก | 5-10 นาที |
| ทุกเดือน | ล้างลิ้นชักและถาดรองน้ำ เช็ดซีลยางด้วยน้ำสบู่ | 15-20 นาที |
| ทุก 2-3 เดือน | ล้างใหญ่ทั้งตู้ตามขั้นตอนข้างต้น เปลี่ยนตัวดูดกลิ่น | 40-60 นาที |
| ทันทีที่พบกลิ่นผิดปกติ | หาต้นตอตามตารางกลิ่นก่อน | ทันที |
ห้ามทำ
- ห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำส้มสายชู แอมโมเนีย หรือน้ำยาห้องน้ำ
- ห้ามฉีดน้ำหอมปรับอากาศเข้าตู้ที่มีอาหาร
- ห้ามปล่อยให้ตู้เปียกแล้วปิดประตู เพราะราขึ้นเร็วที่สุด
- ห้ามละเลยกลิ่นไหม้ ถอดปลั๊กและเรียกช่าง
คำถามที่พบบ่อย
ใส่ถ่านหรือกาแฟบดในตู้เย็นได้ผลจริงไหม
ได้ผลกับกลิ่นอ่อนที่ค้างอยู่ในอากาศ แต่ไม่ช่วยเมื่อต้นตอยังอยู่ในตู้ ต้องล้างแล้วค่อยวางตัวดูดกลิ่นในภาชนะตื้นปากกว้าง เปลี่ยนใหม่ทุก 1-2 เดือน หรือเมื่อมีกลิ่นกลับมา
ตู้เย็นใหม่มีกลิ่นพลาสติก ต้องทำอย่างไร
กลิ่นจากวัสดุใหม่ปกติจะจางลงใน 1-2 วันที่ตู้ทำงาน ล้างผนังด้านในและชั้นด้วยน้ำสบู่อ่อนก่อนใช้ เปิดประตูทิ้งไว้สักครู่ตอนเสียบปลั๊ก ถ้ากลิ่นยังฉุนผิดปกติหลังสัปดาห์แรกให้ติดต่อผู้ขาย
ฉีดน้ำหอมปรับอากาศในตู้เย็นได้ไหม
ไม่ควร เพราะกลิ่นและสารเคมีจะซึมเข้าอาหารที่ไม่มีภาชนะปิด และไม่ได้กำจัดต้นตอ ใช้เบกกิ้งโซดาหรือกาแฟบดที่ไม่มีกลิ่นเคมีแทน
แหล่งอ้างอิง
- Removing Odors from Refrigerators and Freezers | Purdue University Extension
- Discarding Food After a Power Outage | Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
- Preventing Food Poisoning | Centers for Disease Control and Prevention (CDC)





