แม่และเด็ก

คนท้องกินสับปะรดได้ไหม กินกี่ชิ้นพอดี และความเชื่อเรื่องแท้ง

| อ่าน 10 นาที

คนท้องกินสับปะรดได้ไหม กินกี่ชิ้นพอดี และความเชื่อเรื่องแท้ง

ประเด็นสำคัญ

  • สับปะรดไม่อยู่ในรายการอาหารที่ NHS แนะนำให้เลี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ และ NHS ระบุว่าผลไม้ส่วนใหญ่กินได้ถ้าล้างให้สะอาด
  • กรมอนามัยนับสับปะรด 6 ชิ้นพอคำเป็น 1 ส่วน และแนะนำให้กินผลไม้มื้อละ 1 ถึง 2 ส่วน
  • ความเชื่อว่าสับปะรดทำให้แท้งยังไม่มีหลักฐานในมนุษย์จากแหล่งที่เปิดอ่าน งานวิจัยในหนูด้วยน้ำสับปะรดดิบไม่พบการแท้ง แต่ผลจากสัตว์ยืนยันความปลอดภัยในคนไม่ได้
  • ความเปรี้ยวของสับปะรดระคายกระเพาะได้ถ้ากินตอนท้องว่าง จึงควรกินหลังมื้อหลักหรือครั้งละไม่กี่ชิ้น
  • ถ้ามีอาการแสบร้อนกลางอก ให้ปรับมื้อและเวลากินตามคำแนะนำของ NHS และปรึกษาแพทย์หากอาการไม่ดีขึ้น

คนท้องกินสับปะรดได้ค่ะ กินครั้งละไม่มาก และกินหลังมื้อหลักจะสบายท้องกว่ากินตอนท้องว่าง สับปะรดไม่อยู่ในรายการอาหารที่ NHS ให้เลี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ และ NHS ระบุว่าผลไม้และผักส่วนใหญ่ปลอดภัยถ้าล้างให้สะอาดทุกครั้ง ส่วนความเชื่อที่ว่ากินสับปะรดแล้วจะแท้ง แหล่งข้อมูลที่เปิดอ่านไม่มีหลักฐานในมนุษย์มารองรับ ด้านล่างเป็นรายละเอียดว่ากินเท่าไร กินตอนไหน และอะไรที่ควรสังเกต

ความเชื่อเรื่องแท้ง หลักฐานบอกอะไรได้บ้าง

ผลไม้เปรี้ยวที่ถูกเล่าต่อกันมาว่าอันตรายกับคนท้องมีหลายชนิด และสับปะรดมักถูกพูดถึงในกลุ่มนั้น แหล่งทางการที่เปิดอ่านไม่ได้ระบุต้นกำเนิดของความเชื่อนี้ จึงขอพูดเฉพาะสิ่งที่งานวิจัยตรวจสอบไว้

งานวิจัยเรื่อง Ananas comosus: is the unripe fruit juice an abortifacient in pregnant Wistar rats? ทดลองให้หนูตั้งครรภ์กินน้ำคั้นสับปะรดดิบทางปากวันละครั้ง ตั้งแต่วันที่ 7 ถึงวันที่ 14 ของการตั้งครรภ์ ที่ขนาด 250, 500 และ 1,000 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัวหนึ่งกิโลกรัม เปรียบเทียบกับกลุ่มที่ได้รับน้ำเปล่า ผลที่รายงานในบทคัดย่อคือจำนวนและน้ำหนักของลูกหนูที่มีชีวิต จำนวนตำแหน่งที่ตัวอ่อนฝังตัว และดัชนีการฝังตัวไม่ต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ ไม่พบการตายของตัวอ่อน และไม่พบเลือดออกทางช่องคลอด หนูกลุ่มที่ได้ขนาด 250 และ 500 มีระดับโปรเจสเตอโรนและเอสโตรเจนในเลือดสูงขึ้น

ข้อสรุปที่ยืนได้จากงานนี้จึงมีเท่านี้ น้ำคั้นสับปะรดดิบในขนาดที่ทดสอบไม่ทำให้หนูแท้ง ส่วนที่สรุปไม่ได้ก็มีเช่นกัน งานนี้ทำในสัตว์ ใช้น้ำคั้นสับปะรดดิบซึ่งต่างจากเนื้อสับปะรดสุกที่คนกิน และเป็นงานเดียวที่พบในแหล่งที่เปิดอ่าน ผลจากหนูจึงใช้เป็นเครื่องยืนยันความปลอดภัยในคนไม่ได้ คุณแม่ที่เป็นกังวลมากหรือมีประวัติแท้งซ้ำ ควรถามแพทย์ที่ฝากครรภ์โดยตรงว่าจำกัดอะไรเป็นพิเศษหรือไม่

กินเท่าไรถึงพอดี

กรมอนามัยเคยให้ตัวเลขสำหรับผลไม้แต่ละชนิดในข่าวแจกวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2557 ว่าในหนึ่งวันควรกินผลไม้มื้อละ 1 ถึง 2 ส่วน และสับปะรด 6 ชิ้นพอคำนับเป็น 1 ส่วน ตัวเลขชุดเดียวกันให้ตัวอย่างว่า กล้วยน้ำว้า 1 ผล ฝรั่งครึ่งผล และส้มสายน้ำผึ้ง 1 ผล เท่ากับอย่างละ 1 ส่วนเช่นกัน ข่าวนี้เขียนถึงประชาชนทั่วไป ไม่ได้เขียนสำหรับหญิงตั้งครรภ์โดยเฉพาะ และเป็นข้อมูลที่เก่ากว่าสิบปีแล้ว คุณแม่จึงใช้เป็นเกณฑ์ตั้งต้นของขนาดหนึ่งส่วนได้ ส่วนจำนวนส่วนที่เหมาะกับร่างกายตัวเองให้ถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร

ถ้าดูภาพรวมทั้งวัน NHS แนะนำให้คนท้องกินผักและผลไม้หลากหลายอย่างน้อย 5 ส่วนต่อวัน สับปะรดจึงเป็นเพียงหนึ่งในหลายชนิดที่ผลัดกันกินได้ ไม่ควรเป็นผลไม้เดียวที่กินซ้ำทุกวัน

ตัวอย่างสมมติของหนึ่งวัน เพื่อให้เห็นภาพว่าแบ่งกินอย่างไร ตัวเลขทั้งหมดอ้างขนาดหนึ่งส่วนตามกรมอนามัยข้างต้น

มื้อ ผลไม้ ปริมาณ
หลังอาหารกลางวัน สับปะรด 6 ชิ้นพอคำ
ของว่างบ่าย กล้วยน้ำว้า 1 ผล
หลังอาหารเย็น ส้มสายน้ำผึ้ง 1 ผล

ถ้าอยากเทียบผลไม้ชนิดอื่นในตะกร้าเดียวกัน ดูรายการไทยทั้งหมดได้ที่ คนท้องกินผลไม้อะไรได้บ้าง และดูตัวอย่างผลไม้หวานจัดที่ต้องคุมเป็นพิเศษได้ที่ คนท้องกินทุเรียนได้ไหม

สับปะรดหั่นชิ้นพอคำวางบนจาน

กินตอนท้องว่างได้ไหม

ข่าวแจกของกรมอนามัยฉบับเดียวกันเตือนว่า ผลไม้รสเปรี้ยวอย่างสับปะรด ส้ม และมะนาว กินตอนท้องว่างแล้วระคายเคืองกระเพาะอาหารได้ ถ้าจะกินก่อนอาหารควรกินแค่ 2 ถึง 3 ชิ้นเล็ก ๆ ก็พอ ข่าวนี้ยังระบุด้วยว่าเวลากินไม่สำคัญเท่าปริมาณที่เพียงพอ และยังไม่มีงานวิจัยชัดเจนว่ากินผลไม้ตอนท้องว่างช่วยให้ดูดซึมดีขึ้น

ในทางปฏิบัติสำหรับคนท้อง จึงเลือกกินหลังอาหารหรือเป็นของว่างระหว่างมื้อ ไม่ต้องกินเป็นอย่างแรกของวันหรือกินตอนหิวจัด

ถ้าแสบร้อนกลางอก ต้องปรับอะไร

NHS อธิบายว่าอาการแสบร้อนกลางอกหรือกรดไหลย้อนพบได้บ่อยระหว่างตั้งครรภ์ จากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและลูกที่โตขึ้นเบียดกระเพาะ และพบได้บ่อยขึ้นตั้งแต่สัปดาห์ที่ 12 เป็นต้นไป NHS ไม่ได้ระบุว่าสับปะรดเป็นตัวกระตุ้นโดยเฉพาะ คำแนะนำของ NHS ที่ใช้ได้เลยคือ

  • กินมื้อเล็กหลายมื้อแทนมื้อใหญ่สามมื้อ
  • ไม่กินภายใน 3 ชั่วโมงก่อนเข้านอน
  • นั่งตัวตรงขณะกินและหลังกินใหม่ ๆ
  • ลดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและอาหารมัน เผ็ด หรือเข้มข้น
  • ใช้หมอนหนุนศีรษะและไหล่ตอนนอน และนอนตะแคงซ้ายช่วยได้

ถ้าสังเกตว่าสับปะรดหรือผลไม้เปรี้ยวชนิดอื่นทำให้อาการแย่ลงหลังกิน ให้ลองย้ายไปกินช่วงกลางวันและลดจำนวนชิ้นลงก่อน วิธีนี้เป็นการทดลองของแต่ละคน ไม่ใช่ข้อห้ามจากแหล่งทางการ เรื่องคาเฟอีนที่ NHS ให้ลด ดูตัวเลขที่ปลอดภัยได้ที่ คนท้องกินกาแฟได้ไหม

คุณแม่ตั้งครรภ์นั่งกินผลไม้ที่บ้าน

ซื้อและเตรียมให้ปลอดภัย

กรมอนามัยแนะนำให้ล้างผลไม้ให้สะอาดก่อนกินทุกครั้ง เพื่อลดสารเคมีตกค้าง ส่วน NHS ระบุว่าผักและผลไม้ควรล้างให้ทั่วเพื่อเอาดินออก เพราะในดินอาจมีแบคทีเรียที่ทำให้ไม่สบายได้ และยกตัวอย่างว่าผลไม้หั่นสำเร็จที่บรรจุมาแล้ว เช่น เมลอน ต้องแช่เย็นและกินก่อนวันหมดอายุ

หลักเดียวกันใช้กับสับปะรดหั่นชิ้นที่ซื้อจากรถเข็นหรือร้านผลไม้ได้ แม้ NHS ยกตัวอย่างเมลอนไว้ คือเลือกร้านที่เก็บผลไม้ในที่เย็นและสะอาด ซื้อพอกินในวันนั้น และไม่เก็บทิ้งข้ามวัน ถ้าซื้อทั้งลูกมาปอกเอง ให้ล้างผิวเปลือกก่อนลงมีดทุกครั้ง

เมื่อไรควรปรึกษาแพทย์

ไม่ว่าจะกินสับปะรดหรือไม่ ถ้าปวดท้องรุนแรงหรือมีเลือดออกทางช่องคลอดควรโทรหาโรงพยาบาลที่ฝากครรภ์หรือไปห้องฉุกเฉิน ไม่ควรรอสังเกตเอง ส่วนอาการจากระบบทางเดินอาหาร NHS แนะนำให้พบผดุงครรภ์หรือแพทย์ ถ้าการปรับอาหารและการใช้ชีวิตไม่ช่วย หรือมีอาการต่อไปนี้ร่วมด้วย

  • กลืนลำบาก
  • เสียงแหบ
  • ไอไม่หายหรือไอซ้ำ
  • ต่อมบวมที่คอสองข้าง
  • น้ำหนักลด

ถ้ากำลังคุมน้ำตาลเพราะเบาหวานตอนท้อง ปริมาณผลไม้ต่อมื้อต้องเป็นไปตามแผนที่ทีมแพทย์วางไว้ ข้อมูลพื้นฐานอยู่ที่ เบาหวานตอนท้อง

คุณแม่ที่ชอบสับปะรดไม่ต้องตัดออกจากตะกร้าค่ะ กินพอดี ล้างให้สะอาด และสังเกตว่าท้องรับได้ไหมในแต่ละช่วงของการตั้งครรภ์ก็เพียงพอ

คำถามที่พบบ่อย

กินสับปะรดตอนท้องว่างได้ไหม

กรมอนามัยระบุในข่าวแจกปี 2557 ว่าสับปะรดมีรสเปรี้ยวทำให้ระคายเคืองกระเพาะอาหารได้ ถ้าจะกินก่อนอาหารควรกินแค่ 2 ถึง 3 ชิ้นเล็ก ๆ และล้างให้สะอาดก่อน คำแนะนำนี้เขียนไว้สำหรับคนทั่วไป ไม่ได้เจาะจงคนท้อง

คนท้องที่เป็นเบาหวานตอนท้อง กินสับปะรดได้ไหม

ผลไม้ทุกชนิดมีน้ำตาลและต้องนับรวมในแผนอาหารของวัน ปริมาณที่พอดีของแต่ละคนต่างกัน ควรถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารที่ดูแลการฝากครรภ์ ข้อมูลเบื้องต้นดูได้ที่บทความเรื่องเบาหวานตอนท้อง

กินสับปะรดแล้วท้องเสียหรือแสบท้อง ควรทำอย่างไร

ลดปริมาณลงและย้ายไปกินหลังมื้อหลัก ถ้าแสบร้อนกลางอกบ่อย ให้ใช้วิธีที่ NHS แนะนำ เช่น แบ่งมื้อเล็กหลายมื้อและไม่กินภายใน 3 ชั่วโมงก่อนนอน ถ้ายังไม่ดีขึ้นให้ปรึกษาแพทย์หรือผดุงครรภ์

แหล่งอ้างอิง

  1. ข่าวแจก กรมอนามัย เตือนท้องว่างเลี่ยงกินลูกพลับ-มะละกอ-สับปะรด หวั่นกระทบกระเพาะอาหาร (19 กุมภาพันธ์ 2557) | กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
  2. Ananas comosus: is the unripe fruit juice an abortifacient in pregnant Wistar rats? | European Journal of Contraception & Reproductive Health Care (PubMed, NCBI)
  3. Foods to avoid in pregnancy | NHS (National Health Service, สหราชอาณาจักร)
  4. Indigestion and heartburn in pregnancy | NHS (National Health Service, สหราชอาณาจักร)
  5. Have a healthy diet in pregnancy | NHS (National Health Service, สหราชอาณาจักร)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก