แมวกินอะไรไม่ได้ รายการอาหารอันตรายและวิธีรับมือเมื่อกินพลาด

แมวหนัก 4 กิโลกรัมกินช็อกโกแลตหรือหอมไปเท่ากับคนกินในปริมาณที่เทียบกันไม่ได้ เรื่องนี้ทำให้ของกินที่เราเห็นว่าธรรมดา กลายเป็นปัญหาของแมวได้ง่าย ASPCA รวบรวมรายการอาหารของคนที่ไม่ควรให้สัตว์เลี้ยงไว้ ส่วนที่เกี่ยวกับแมวถูกจัดไว้ตามระดับความเสี่ยงด้านล่าง และบอกว่าถ้าพลาดไปแล้วควรทำอะไร ส่วนเรื่องของที่ให้ได้ อ่านคู่กันที่ แมวกินอะไรได้บ้าง

ตารางระดับความเสี่ยงอย่างเร็ว

ระดับ	อาหาร	ทำอะไร
อันตรายสูง ไม่ควรให้เลย	หอม กระเทียม ต้นหอม หอมแดง ช็อกโกแลต กาแฟ ชา องุ่น ลูกเกด แอลกอฮอล์ ไซลิทอล มะคาเดเมีย	โทรสัตวแพทย์ทันทีถ้ากินพลาด
มีความเสี่ยง ไม่ควรให้	ไข่ดิบ เนื้อดิบ ปลาดิบ ตับในปริมาณมาก กระดูกสุก	เฝ้าสังเกตและปรึกษาหมอถ้ามีอาการ
ไม่เหมาะ แต่ไม่ร้ายแรงมาก	นมวัว ครีม ขนมมนุษย์ ของเค็ม ของทอด	ลดและเลิกให้
ต้องระวังเรื่องปริมาณ	ทูน่ากระป๋อง ตับ ขนมแมวเลีย	ให้เล็กน้อยและนับพลังงาน

ตารางนี้ช่วยจัดลำดับความรู้สึกฉุกเฉิน ไม่ใช่ใบอนุญาตให้ลองระดับล่างบ่อย ๆ

กลุ่มที่อันตรายที่สุด

หอม กระเทียม ต้นหอม และพืชตระกูลเดียวกัน

ASPCA ระบุว่าหอมและกระเทียมทำให้เม็ดเลือดแดงในสัตว์เลี้ยงเสียหาย อาจนำไปสู่ภาวะโลหิตจาง พืชในกลุ่มนี้อันตรายทั้งสด สุก ผง และสกัด ซึ่งหมายถึงซุปผงหรือซอสผสมกระเทียมก็นับด้วย แมวอาจไม่แสดงอาการทันที อาการซึม เหงือกซีด หายใจเร็วอาจเกิดหลังกินหลายวัน จึงไม่ควรรอดู

อาหารที่มักซ่อนหอมกระเทียมโดยไม่รู้ตัว

• น้ำซุป น้ำต้มกระดูกสำเร็จรูป
• อาหารเด็กบางสูตร
• ไก่ย่าง หมูย่างที่หมักเครื่องเทศ
• ผงปรุงรสและซอส

ช็อกโกแลต กาแฟ และกาเฟอีน

ช็อกโกแลตมีเธโอโบรมีนและกาเฟอีน ซึ่งกระตุ้นระบบประสาทและหัวใจ ช็อกโกแลตดำและผงโกโก้เข้มข้นกว่านมช็อกโกแลต แมวส่วนใหญ่ไม่ชอบรสหวาน แต่บางตัวเลียของหวานที่ตกหล่นได้ กาแฟ ชา และเครื่องดื่มชูกำลังก็มีกาเฟอีนเช่นกัน

องุ่นและลูกเกด

ASPCA จัดองุ่นและลูกเกดเป็นอาหารที่ไม่ควรให้สัตว์เลี้ยง แม้กลไกที่ทำให้เกิดภาวะไตวายยังไม่ชัดเจนและเคสในแมวพบน้อยกว่าในสุนัข ก็ไม่ควรเสี่ยง เพราะผลเสียร้ายแรงและคาดเดาปริมาณปลอดภัยไม่ได้

แอลกอฮอล์และขนมที่มีแอลกอฮอล์

แมวตัวเล็กมาก เพียงไม่กี่เลียของเครื่องดื่มก็อาจทำให้ซึม เดินเซ หรือหายใจช้าได้ ขนมหรือเค้กที่ใส่เหล้าก็นับ แป้งดิบที่มีเชื้อยีสต์ก็เป็นปัญหาเพราะหมักในท้องและสร้างแอลกอฮอล์

ไซลิทอล

ไซลิทอลเป็นสารให้ความหวานในหมากฝรั่งไร้น้ำตาล ลูกอม และขนมอบบางชนิด อันตรายชัดเจนกับสุนัข ข้อมูลในแมวน้อยกว่า จึงควรถือว่าไม่ปลอดภัยและเก็บให้พ้นมือ ถ้าแมวกินหมากฝรั่ง ให้โทรปรึกษาสัตวแพทย์

อาหารที่ไม่ใช่พิษร้ายแรง แต่ไม่ควรให้เป็นประจำ

นมวัวและครีม

แมวโตส่วนใหญ่ย่อยแลคโตสได้น้อย นมวัวจึงทำให้ท้องอืดหรือท้องเสียได้ ถ้าอยากให้เป็นของโปรด ใช้นมสำหรับแมวที่ลดแลคโตส อ่านรายละเอียดที่ แมวกินนมได้ไหม

ปลาดิบ เนื้อดิบ และไข่ดิบ

อาหารดิบเสี่ยงเชื้อแบคทีเรียอย่างซัลโมเนลลาและอีโคไล ทั้งต่อแมวและคนในบ้าน ปลาดิบบางชนิดมีเอนไซม์ที่ทำลายวิตามินบี 1 ถ้ากินเยอะต่อเนื่อง สัตวแพทย์บางคนแนะนำให้ทำให้สุกเสมอ ถ้าสนใจกินดิบจริง ให้ปรึกษาสัตวแพทย์ก่อน

กระดูกสุก

กระดูกไก่และหมูเมื่อสุกจะเปราะและแตกเป็นเสี้ยน อาจบาดคอ หลอดอาหาร และลำไส้ ถ้าแมวไอ น้ำลายไหล ไม่ยอมกลืน ให้ไปหาหมอ

ของเค็ม ของทอด และอาหารมันจัด

ปลาเค็ม ไส้กรอก หนังไก่ทอด อาหารมันมากอาจกระตุ้นตับอ่อนอักเสบ แมวที่มีอาการอาเจียน ปวดท้อง ซึม ไม่กินอาหารหลังได้ของมัน ต้องพบหมอ

ทูน่าสำหรับคน

กินบ่อยเสี่ยงโซเดียมเกิน ขาดสารอาหารบางตัวถ้าแทนมื้อ ใช้เป็นของรางวัลนาน ๆ ครั้งเท่านั้น

ถ้าแมวกินของต้องห้ามไปแล้ว ทำตามลำดับนี้

1. เอาของออกจากปากและให้แมวหยุดกินต่อ
2. ถ่ายรูปของที่กิน บรรจุภัณฑ์ และดูว่ากินไปประมาณเท่าไร
3. จดเวลาที่กิน
4. โทรหาคลินิกหรือโรงพยาบาลสัตว์ใกล้บ้านทันที บอกน้ำหนักแมว ชนิดและปริมาณที่กิน
5. ปฏิบัติตามที่หมอบอก ไม่ป้อนน้ำเกลือ ไม่ป้อนนม และไม่กระตุ้นให้อาเจียนเอง เพราะบางกรณีทำให้แย่ลง
6. นำตัวอย่างและบรรจุภัณฑ์ไปคลินิกด้วย

ห้ามหาซื้อยามาป้อนเองและไม่ควรเดาปริมาณยา ปริมาณและวิธีรักษาขึ้นกับน้ำหนัก ชนิดสารพิษ และเวลาที่ผ่านไป ซึ่งสัตวแพทย์เป็นผู้ตัดสินใจ

ลูกแมว แมวสูงวัย และแมวป่วย เสี่ยงมากกว่าเดิม

ลูกแมวตัวเล็กมาก กินของพลาดเพียงนิดก็เทียบเป็นสัดส่วนน้ำหนักตัวได้มาก ตับและไตยังพัฒนาไม่เต็มที่ จึงจัดการสารพิษได้ไม่ดี ส่วนแมวสูงวัยอาจมีโรคไตหรือโรคหัวใจที่ซ่อนอยู่ ทำให้ทนต่อสารพิษและการขาดน้ำได้น้อยลง แมวที่เป็นโรคเรื้อรังต้องถามสัตวแพทย์ก่อนให้ของกินนอกเหนืออาหารที่หมอกำหนดทุกครั้ง แม้เป็นอาหารที่โดยทั่วไปปลอดภัย

เกณฑ์ง่าย ๆ คือถ้าไม่แน่ใจว่าอาหารชนิดไหนปลอดภัย ไม่ต้องให้ และถ้าสงสัยว่าแมวกินไปแล้ว ให้โทรถามก่อนเสมอ การโทรถามเสียเวลาไม่กี่นาที ดีกว่ารอจนอาการปรากฏ เพราะสารพิษหลายอย่างทำงานเงียบ ๆ ในช่วงแรก

ป้องกันที่ต้นทางในบ้านแมว

แมวปีนเคาน์เตอร์ ตู้เย็น และหลังตู้ได้ง่าย การเก็บอาหารเท่าที่ปลอดภัยสำหรับสุนัข อาจไม่พอสำหรับแมว

• เก็บถุงหอมกระเทียม ขนมหวาน ของมีแอลกอฮอล์ในตู้ปิดทึบ
• ทิ้งขยะอาหารในถังมีฝาปิดหรือเก็บใต้ซิงค์ที่มีกลอน
• ไม่วางจานของกินทิ้งค้างบนโต๊ะ
• บอกแขกและเด็กในบ้านว่าห้ามให้อาหารแมวเอง
• ตรวจพืชประดับในบ้านกับรายชื่อพืชพิษ โดยเฉพาะลิลลี่ซึ่งเป็นอันตรายมากกับแมว

อาหารไทยในบ้านที่มักมีของต้องห้ามซ่อนอยู่

ปัญหาของบ้านคนไทยคือหอม กระเทียม และต้นหอมแทรกอยู่ในแทบทุกเมนู ตั้งแต่น้ำซุปไปจนถึงหมูสับ เจ้าของหลายคนตั้งใจดี แบ่งเนื้อไก่จากจานข้าวให้แมวสองสามชิ้น โดยไม่ได้นึกว่าไก่ชิ้นนั้นผัดมากับกระเทียมเจียว ตารางนี้รวมเมนูที่เจอบ่อยและสิ่งที่ต้องระวัง

เมนูหรือของในครัว	สิ่งที่ซ่อนอยู่	ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า
ข้าวมันไก่ ไก่ต้ม ไก่ทอด	น้ำซุป กระเทียม เกลือ น้ำมัน	อกไก่ต้มน้ำเปล่า ไม่ปรุงรส
ต้มจืด แกงจืด ต้มยำ	หอมใหญ่ ต้นหอม กระเทียม เครื่องปรุง	ไม่แบ่งให้ แม้เป็นแค่น้ำซุป
ผัดกะเพรา ผัดผัก หมูสับ	กระเทียม พริก ซอสเค็ม	ไม่แบ่งให้
ลูกชิ้น ไส้กรอก หมูยอ	เกลือสูง กระเทียมผง สารปรุงแต่ง	ขนมแมวสูตรที่ระบุชัดเจน
ปลาทูทอด ปลานึ่งซีอิ๊ว	เกลือ น้ำมัน ก้างแข็ง ซอส	เนื้อปลานึ่งไม่ปรุง แกะก้างออกหมด
เค้ก ขนมปัง ขนมหวาน	น้ำตาล ไขมัน บางสูตรมีลูกเกดหรือช็อกโกแลต	ไม่ให้ แมวไม่ต้องการของหวาน
กาแฟ ชาเย็น ชานมไข่มุก	กาเฟอีน น้ำตาล นม	เก็บแก้วให้พ้นจุดที่แมวกระโดดถึง

หลักจำง่าย ๆ คือ อะไรที่ปรุงมาเพื่อคน ถือว่าเป็นของต้องห้ามสำหรับแมวไว้ก่อน ถ้าอยากแบ่งจริง ให้แยกเนื้อส่วนหนึ่งออกมาต้มต่างหากตั้งแต่ก่อนเติมเครื่องปรุง

ของว่างที่ให้แทนได้ และให้แค่ไหน

แมวเป็นสัตว์กินเนื้อโดยแท้ ต้องการสารอาหารบางอย่างที่มีเฉพาะในเนื้อสัตว์ Merck อธิบายว่าอาหารแมวที่ครบถ้วนควรเป็นฐานของการกิน ส่วนของว่างและอาหารเสริมควรคุมให้ไม่เกินราวร้อยละ 10 ของพลังงานต่อวัน ไม่อย่างนั้นสัดส่วนสารอาหารจะเสียและแมวอ้วนง่าย

ของว่างที่เจ้าของส่วนใหญ่ให้ได้ เมื่อแมวไม่มีโรคประจำตัวหรือข้อห้ามจากหมอ

• อกไก่หรือเนื้อปลาต้มสุก ไม่ใส่เกลือ ไม่มีหนังมันและก้าง หั่นชิ้นเท่าเม็ดถั่ว
• ไข่ต้มสุกทั้งฟอง แบ่งให้ครั้งละน้อย
• ขนมแมวเลียหรือขนมแมวสำเร็จรูปที่ระบุชนิดสัตว์ชัดเจน
• ฟักทองนึ่งบดเล็กน้อย สำหรับแมวที่ชอบ

แมวหนักราว 4 กิโลกรัม ร้อยละ 10 ของพลังงานต่อวันเท่ากับของว่างไม่กี่ชิ้นเท่านั้น ถ้าให้ขนมแมวเลียทุกวันอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องแบ่งอาหารคนเพิ่มอีก ลองนับรวมของว่างทุกชนิดที่แมวได้ในหนึ่งวัน แล้วลดอาหารหลักลงเล็กน้อยถ้าน้ำหนักเริ่มขึ้น

ทำไมแมวบางตัวกินของแปลกแล้วไม่เป็นอะไร

เจ้าของมักได้ยินว่าแมวบ้านอื่นกินหอมหรือช็อกโกแลตแล้วไม่เห็นเป็นอะไร เรื่องนี้เกิดได้จริง เพราะความรุนแรงขึ้นกับปริมาณที่กินเทียบกับน้ำหนักตัว ความเข้มข้นของสาร และร่างกายของแมวแต่ละตัว พิษบางชนิดยังแสดงอาการช้า เช่นภาวะโลหิตจางจากพืชตระกูลหอมที่ใช้เวลาหลายวันกว่าจะเห็นเหงือกซีดหรืออ่อนแรง แมวที่ดูปกติในคืนแรกจึงยังไม่ได้แปลว่าปลอดภัย การที่ตัวหนึ่งรอดมาได้ไม่ได้ทำให้อาหารนั้นปลอดภัยสำหรับตัวต่อไป

อีกเรื่องที่ทำให้สับสนคือแมวซ่อนอาการเก่ง แมวที่ปวดท้องหรือคลื่นไส้มักแค่หลบไปนอนในที่มืด กินน้อยลง หรือไม่มาหาเจ้าของเหมือนเคย ถ้ารู้ว่ากินของต้องห้ามไปแล้ว ให้เฝ้าดูพฤติกรรมเล็ก ๆ เหล่านี้ต่อเนื่องอย่างน้อยหลายวัน และจดไว้เพื่อเล่าให้หมอฟัง

อาหารแมวที่ซื้อได้ปลอดภัย

อาหารสำเร็จรูปที่ระบุว่าครบถ้วนสำหรับช่วงวัยของแมวผ่านการคำนวณสูตรมาแล้ว จึงเป็นฐานที่ปลอดภัยกว่าอาหารคนที่ปรุงเอง ดูตัวเลือกที่ อาหารแมวยี่ห้อไหนดี และใช้ของคนเป็นแค่ของเสริมไม่กี่คำตามที่แนะนำไว้

พาแมวไปหาหมอทันทีถ้า

• อาเจียนซ้ำ หรืออาเจียนเป็นเลือด
• ซึม เดินเซ ตัวสั่น หรือชัก
• เหงือกซีดหรือเหลือง
• หายใจเร็ว หอบ หรือหายใจลำบาก
• น้ำลายไหลมาก ไม่ยอมกลืน
• ไม่ฉี่เลย หรือท้องบวมตึง
• ไม่กินอาหารต่อเนื่องเกิน 24 ชั่วโมง

สัญญาณอื่นที่บอกว่าแมวป่วยดูที่ สัญญาณแมวป่วย