สรุปสั้นๆ
- แมวโตไม่จำเป็นต้องดื่มนม PDSA ระบุว่าแมวต้องการแค่น้ำสะอาด ส่วน Merck ระบุว่านมไม่ใช่ขนมที่แนะนำและทำให้ท้องไม่ดีได้
- แมวโตจำนวนมากมีเอนไซม์แลคเตสไม่พอย่อยน้ำตาลนม จึงอาเจียน ท้องเสีย หรือปวดท้องได้
- นมวัวมีไขมันสูง PDSA เทียบนมหนึ่งจานรองของแมวกับคนที่กินพิซซ่า 12 นิ้วทั้งถาด
- นมสำหรับแมวลดแลคโตสลงแล้ว แต่ไขมันยังสูงและไม่ใช่อาหารครบถ้วน นับเป็นขนมเท่านั้น
- ลูกแมวกำพร้าต้องใช้นมทดแทนลูกแมวโดยเฉพาะ ไม่ใช้นมวัว นมคน หรือนมถั่วเหลือง
คำตอบสั้นคือแมวโตไม่ต้องกินนม และไม่ควรให้นมวัวเป็นประจำ แมวโตหลายตัวย่อยน้ำตาลในนมไม่ได้ ผลที่ตามมาคือท้องเสีย อาเจียน หรือปวดท้อง สิ่งเดียวที่แมวต้องดื่มคือน้ำสะอาด กรณีที่นมจำเป็นจริงมีกรณีเดียว คือลูกแมวกำพร้าที่ต้องกินนมทดแทนลูกแมวโดยเฉพาะ
ภาพแมวเลียนมจากจานรองเป็นภาพที่เราคุ้นจากการ์ตูนและโฆษณา สัตวแพทย์ของ PDSA ในอังกฤษเรียกความเชื่อนี้ว่าตำนาน และคู่มือ Merck สำหรับเจ้าของแมวก็ระบุตรง ๆ ว่านมไม่ใช่ขนมที่แนะนำสำหรับแมว เพราะทำให้ท้องไม่ดีได้ เจ้าของส่วนใหญ่ไม่ได้ทำให้แมวป่วยหนักเพราะนม แต่อาการท้องเสียซ้ำ ๆ หรือน้ำหนักที่ค่อย ๆ ขึ้นจากนมพบได้บ่อยพอที่ควรรู้
ทำไมแมวโตถึงมีปัญหากับนม
PDSA อธิบายว่าแมวไม่มีเอนไซม์แลคเตสในลำไส้พอที่จะย่อยแลคโตสหรือน้ำตาลนม ASPCA ก็ระบุทำนองเดียวกันว่าสัตว์เลี้ยงมีแลคเตสน้อย นมและผลิตภัณฑ์จากนมจึงทำให้ท้องเสียหรือมีปัญหาทางเดินอาหารอื่น เมื่อแลคโตสไม่ถูกย่อย มันจะเดินทางไปถึงลำไส้ใหญ่ ดึงน้ำเข้าลำไส้และถูกแบคทีเรียหมักจนเกิดแก๊ส อาการจึงคล้ายภาวะแพ้แลคโตสในคน บางตัวดื่มแล้วไม่มีอาการ แต่ไม่มีวิธีบอกล่วงหน้าว่าตัวไหนจะเป็น
เหตุผลที่สองคือไขมัน PDSA บอกว่านมวัวมีไขมันสูง ซึ่งเป็นเหตุผลที่แมวชอบรสนี้ และเปรียบว่านมหนึ่งจานรองสำหรับแมวเท่ากับคนกินพิซซ่า 12 นิ้วทั้งถาดเพิ่มจากมื้อปกติ Merck เตือนว่าการให้อาหารเกินทำให้อ้วนและเกิดปัญหาสุขภาพร้ายแรงที่ทำให้แมวอายุสั้นลง นมจึงเป็นแหล่งพลังงานส่วนเกินที่เจ้าของมองข้ามง่าย เพราะไม่ได้ดูเหมือนอาหาร
เทียบนมแต่ละชนิด
| ชนิด | แลคโตส | ข้อควรรู้ | ให้แมวโตได้ไหม |
|---|---|---|---|
| นมวัวสด นมกล่อง | มี | ไขมันสูง ท้องเสียได้ | ไม่แนะนำ |
| นมสำหรับแมว (ลดหรือไม่มีแลคโตส) | ต่ำหรือไม่มี | PDSA ระบุว่าไขมันยังสูงพอกับนมอื่น และไม่ใช่อาหารครบถ้วน | ขนมนาน ๆ ครั้ง |
| นมแพะ | มี | ยังต้องอาศัยแลคเตสย่อยเหมือนนมวัว | ไม่แนะนำ |
| นมถั่วเหลือง นมอัลมอนด์ นมข้าวโอ๊ต | ไม่มี | สารอาหารไม่ตรงกับแมว บางสูตรมีน้ำตาล | ไม่แนะนำ |
| นมข้นหวาน ครีมเทียม | มีหรือมีน้ำตาลมาก | น้ำตาลและไขมันสูงมาก | ไม่ให้ |
| นมทดแทนสำหรับลูกแมว | ปรับสูตรสำหรับลูกแมว | ใช้เลี้ยงลูกแมวกำพร้า | ใช้กับลูกแมวเท่านั้น |
ลูกแมวกับแมวโตต่างกันตรงไหน
ลูกแมวที่ยังดูดนมแม่ย่อยนมแม่ได้ เพราะนั่นคืออาหารตามธรรมชาติของวัยนั้น พอหย่านม ร่างกายไม่ต้องย่อยนมอีก และ PDSA ระบุว่าเมื่ออายุไม่กี่เดือน ลูกแมวควรหย่านมเต็มที่ กินอาหารแมวและดื่มน้ำเปล่าแล้ว ไม่ต้องให้นมต่อเพื่อ "เสริมแคลเซียม" อย่างที่หลายบ้านเข้าใจ อาหารลูกแมวที่ได้มาตรฐานครบถ้วนมีสารอาหารพอสำหรับการเติบโตแล้ว ดูวิธีเลือกที่ อาหารลูกแมว
Merck แนะนำให้ลูกแมวอายุต่ำกว่า 4 เดือนกินวันละ 3 ถึง 4 มื้อ ถ้าลูกแมวดูหิวบ่อย ให้แบ่งอาหารลูกแมวเป็นหลายมื้อ ไม่ใช่เติมนมระหว่างมื้อ
ถ้าต้องเลี้ยงลูกแมวกำพร้า
กรณีเดียวที่แมวต้องให้เจ้าของป้อนนม คือลูกแมวที่ไม่มีแม่ และต้องเป็นนมทดแทนลูกแมวเท่านั้น Best Friends Animal Society ระบุชัดว่าห้ามใช้นมวัว เพราะทำให้ท้องเสียและเป็นอันตรายถึงชีวิตในลูกแมวเล็ก ลูกแมวที่ท้องเสียขาดน้ำเร็วกว่าแมวโตมาก
สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเริ่ม
- ลูกแมวต้องอุ่นก่อนป้อนทุกครั้ง ตัวเย็นห้ามป้อน
- ใช้ขวดและจุกสำหรับลูกแมว ป้อนท่าคว่ำท้อง ไม่หงายเหมือนเด็กทารก
- ลูกแมวอายุน้อยต้องกระตุ้นขับถ่ายทุกมื้อ
- ชั่งน้ำหนักทุกวัน ถ้าน้ำหนักไม่ขึ้นให้ติดต่อสัตวแพทย์
ขั้นตอนเต็ม ตั้งแต่การชงนม ท่าป้อน ไปจนถึงการหย่านม อยู่ที่ วิธีให้นมลูกแมวแรกเกิด
แมวดื่มน้ำน้อย ใช้อะไรแทนนม
เหตุผลที่เจ้าของหลายคนหันไปหานม คือแมวดื่มน้ำน้อยและเจ้าของอยากให้ได้ของเหลวเพิ่ม ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่ามีแหล่งอ้างอิงรองรับ
- Merck แนะนำให้วางชามน้ำสะอาดหลายใบ และล้างชามทุกวัน
- PDSA บอกว่าแมวหลายตัวชอบน้ำไหล น้ำพุสำหรับแมวช่วยได้
- Merck ระบุว่าอาหารเปียกช่วยให้แมวได้น้ำมากขึ้น และเป็นเหตุผลหนึ่งที่สัตวแพทย์หลายคนแนะนำอาหารเปียก ดูวิธีเลือกที่ อาหารแมวเปียก ยี่ห้อไหนดี
- วางชามน้ำห่างจากชามอาหารและกระบะทราย
- ใช้ชามปากกว้างที่หนวดไม่แตะขอบ
แมวที่ดื่มน้ำน้อยร่วมกับฉี่บ่อย ฉี่น้อย หรือเบ่งฉี่นาน ควรไปหาสัตวแพทย์ ไม่ใช่แก้ด้วยการหาเครื่องดื่มรสอร่อยมาล่อ
แมวขอนมไม่หยุด ทำอย่างไร
การขอเกิดจากความชอบรสไขมัน ไม่ใช่ร่างกายขาดอะไร PDSA แนะนำให้เจ้าของคิดก่อนว่าแมวอยากได้รางวัลแบบอื่นหรือเปล่า เช่น การเล่นหรือความสนใจ
- ไม่ให้ตั้งแต่ครั้งแรก การให้ครั้งเดียวสอนให้แมวมานั่งรอทุกครั้งที่ตู้เย็นเปิด
- เล่นกับแมวสักสิบนาทีตอนที่มันมักมาขอ แล้วค่อยให้อาหารมื้อปกติ
- ถ้าจะให้นมสำหรับแมวเป็นรางวัลจริง ๆ ให้ไม่กี่ช้อนชา นาน ๆ ครั้ง และลดอาหารมื้อนั้นลงเล็กน้อย
- เก็บนมเข้าตู้ทันทีหลังรินใส่กาแฟหรือซีเรียล อย่าวางแก้วนมทิ้งไว้บนโต๊ะ
แมวจรหน้าบ้านกับนมกล่อง
ภาพที่เห็นบ่อยในซอยคือคนใจดีเทนมกล่องรสจืดใส่ถ้วยให้แมวจรหรือลูกแมวที่ถูกทิ้ง เจตนาดีแต่ผลมักไม่ดี ลูกแมวจรตัวเล็กที่ท้องเสียจากนมวัวขาดน้ำเร็ว และไม่มีใครเห็นตอนที่มันทรุด ส่วนแมวจรตัวโตที่ท้องเสียก็ยิ่งอ่อนแอลงในสภาพที่อาหารไม่แน่นอนอยู่แล้ว
ถ้าอยากช่วยแมวจร สิ่งที่ได้ประโยชน์จริงกว่าคือ
| แทนที่จะให้ | ให้สิ่งนี้แทน | เหตุผล |
|---|---|---|
| นมกล่อง นมเปรี้ยว | น้ำสะอาดในถ้วยที่ล้างแล้ว | แมวทุกตัวต้องการน้ำ ไม่มีความเสี่ยงท้องเสีย |
| ข้าวคลุกนม | อาหารแมวเม็ดหรืออาหารเปียกสำหรับแมว | ได้สารอาหารที่แมวต้องการ |
| นมให้ลูกแมวแรกเกิดที่เจอข้างทาง | อุ่นตัวลูกแมว แล้วติดต่อสัตวแพทย์หรือกลุ่มช่วยเหลือ | ลูกแมวเล็กต้องได้นมทดแทนลูกแมวและการดูแลเฉพาะ |
ก่อนเก็บลูกแมวที่เจอ ให้แอบดูห่าง ๆ สักพักก่อนว่าแม่แมวออกไปหาอาหารแล้วจะกลับมาหรือเปล่า ลูกแมวที่อยู่กับแม่มีโอกาสรอดดีกว่าลูกแมวที่คนเก็บมาเลี้ยงขวด ยกเว้นลูกแมวตัวเย็น เปียก หรือร้องไม่หยุดนานผิดปกติ ซึ่งต้องช่วยทันที
ทำไมแมวชอบนมทั้งที่ท้องไม่ชอบ
เจ้าของหลายคนสับสนว่าถ้านมไม่ดี ทำไมแมวถึงวิ่งมาทุกครั้งที่ได้ยินเสียงเปิดกล่องนม คำตอบอยู่ที่ไขมัน PDSA อธิบายว่าไขมันในนมคือเหตุผลที่แมวชอบรส ความชอบของลิ้นกับสิ่งที่ลำไส้รับได้เป็นคนละเรื่องกัน เหมือนที่คนแพ้แลคโตสหลายคนยังชอบชานมไข่มุก แมวที่เคยได้นมแล้วท้องเสียก็ยังกลับมาขอได้อีก เพราะมันไม่ได้เชื่อมโยงอาการปวดท้องตอนดึกกับนมจานเมื่อเย็น การตัดสินใจจึงเป็นหน้าที่ของเจ้าของ
ชีส โยเกิร์ต ไอศกรีม และของที่ทำจากนม
Merck ระบุว่าไม่ควรให้ผลิตภัณฑ์นมแก่แมว และ ASPCA จัดนมและผลิตภัณฑ์จากนมไว้ในรายการอาหารคนที่ควรเลี่ยง ด้วยเหตุผลเรื่องแลคเตสข้างต้น ในทางปฏิบัติจึงไม่ควรตั้งใจให้ชีส โยเกิร์ต หรือไอศกรีมเป็นขนม ไอศกรีมยังมีน้ำตาลและไขมันสูงเพิ่มเข้ามาอีก
ของที่มีนมเป็นส่วนผสมอย่างซุปครีม ขนมอบ หรือซอสพาสต้า มักมีหัวหอมหรือกระเทียมปนด้วย ซึ่งอันตรายกว่าตัวนมเอง ดูรายการต้องห้ามที่ แมวกินอะไรไม่ได้ ถ้าสัตวแพทย์เคยแนะนำให้ใช้อาหารนุ่มบางอย่างห่อยาเม็ด ให้ทำตามที่หมอสั่งเฉพาะกรณีนั้น
อ่านฉลากนมสำหรับแมว
นมแมวที่ขายในร้านมีหลายแบบ ก่อนซื้อให้ดูสามเรื่อง
| ดูอะไรบนฉลาก | ทำไมสำคัญ |
|---|---|
| ลดแลคโตสหรือปราศจากแลคโตส | ลดโอกาสท้องเสียเมื่อเทียบกับนมวัว |
| ระบุว่าเป็นขนมหรืออาหารเสริม ไม่ใช่อาหารครบถ้วน | PDSA ระบุว่านมแมวมักไม่ใช่อาหารครบถ้วน ห้ามแทนมื้อหลัก |
| พลังงานต่อ 100 มิลลิลิตร | ไขมันยังสูง ต้องนับรวมกับอาหารของวัน |
ถ้าแมวอ้วนหรือกำลังคุมน้ำหนัก ข้ามนมแมวไปเลย เป็นพลังงานที่ไม่มีประโยชน์อะไรเพิ่มจากอาหารหลัก
สังเกตอาการหลังกินนม
อาการจากแลคโตสมักปรากฏภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงหนึ่งวัน
- ท้องอืด ท้องร้อง ผายลมบ่อย
- อุจจาระเหลวหรือเป็นน้ำ
- อาเจียน
- ปวดท้อง นอนขดตัว หลบซ่อน ไม่อยากให้จับท้อง
ถ้าอาการไม่หนัก แมวร่าเริง กินน้ำและอาหารได้ ให้งดนมและสังเกตต่อ 24 ถึง 48 ชั่วโมง อาการท้องเสียมีสาเหตุอื่นได้อีกมาก ดูเพิ่มที่ แมวท้องเสีย
พาไปหาหมอทันทีถ้า
- อุจจาระมีเลือด หรือดำเหนียว
- อาเจียนซ้ำหลายครั้ง
- ซึมมาก ไม่กินหรือไม่ดื่มน้ำ
- เป็นลูกแมวเล็ก ซึ่งขาดน้ำได้เร็ว
- เหงือกซีด ตัวร้อนหรือเย็นผิดปกติ
- ท้องเสียเกินสองวันแม้งดนมแล้ว
สรุปเรื่องนมในบ้านที่มีแมว
| สถานการณ์ | ควรทำ |
|---|---|
| แมวโตสุขภาพดีและขอนม | ให้น้ำสะอาดและอาหารครบถ้วน ไม่ต้องให้นม |
| อยากให้รางวัล | เล่นด้วย หรือขนมแมวที่นับพลังงานแล้ว นมแมวเป็นครั้งคราว |
| ลูกแมวกำพร้า | นมทดแทนลูกแมว และปรึกษาสัตวแพทย์ |
| แมวดื่มน้ำน้อย | เพิ่มจุดวางน้ำ น้ำพุ อาหารเปียก |
| แมวป่วยหรือท้องเสีย | งดนม ปรึกษาสัตวแพทย์ |
คำถามที่พบบ่อย
แมวกินนมถั่วเหลืองหรือนมอัลมอนด์ได้ไหม
ไม่แนะนำ นมพืชไม่ได้ทำมาให้ตรงกับความต้องการสารอาหารของแมว และบางสูตรมีน้ำตาลหรือสารแต่งกลิ่น ถ้าอยากให้แมวได้น้ำมากขึ้น ให้ใช้อาหารเปียกหรือเพิ่มจุดวางน้ำแทน
แมวเพิ่งกินนมวัวไปนิดเดียว ต้องทำอะไร
ส่วนใหญ่ไม่ต้องทำอะไร ให้ดูอุจจาระและพฤติกรรมสัก 24 ชั่วโมง ถ้าท้องเสียซ้ำ อาเจียน ซึม หรือไม่ยอมกิน ให้โทรปรึกษาสัตวแพทย์
ลูกแมวหย่านมแล้วต้องให้นมต่อไหม
ไม่ต้อง PDSA ระบุว่าเมื่ออายุไม่กี่เดือน ลูกแมวควรหย่านมเต็มที่ กินอาหารแมวและดื่มน้ำเปล่าแล้ว
แหล่งอ้างอิง
- Vet Q&A: Can cats drink milk? | PDSA
- Proper Nutrition for Cats | Merck Veterinary Manual
- Bottle-Feeding Kittens | Best Friends Animal Society
- People Foods to Avoid Feeding Your Pets | ASPCA





