แมวกินอาหารวันละกี่มื้อ ตารางมื้อตั้งแต่ลูกแมวถึงแมวแก่

แมวโตควรกินอาหารอย่างน้อยวันละสองมื้อ ลูกแมวอายุไม่ถึงสี่เดือนกินวันละสามถึงสี่มื้อ และลดลงเป็นราวสามมื้อจนถึงหกเดือน แล้วเหลือสองมื้อในช่วงหกเดือนถึงหนึ่งปี สิ่งที่หลายบ้านไม่รู้คือ แมวในธรรมชาติกินมื้อเล็กๆ ถี่มาก การแบ่งอาหารปริมาณเท่าเดิมให้เป็นสามหรือสี่มื้อจึงใกล้ธรรมชาติของแมวมากกว่าสองมื้อใหญ่ ประเด็นที่สำคัญกว่าจำนวนมื้อคือการตวงปริมาณรวมทั้งวันให้พอดี

ตารางจำนวนมื้อตามช่วงวัย

แหล่งข้อมูลสองแห่งให้ตัวเลขใกล้กันแต่แบ่งช่วงอายุต่างกันเล็กน้อย คู่มือสัตวแพทย์ Merck แนะนำว่าลูกแมวอายุไม่ถึงสี่เดือนควรกินวันละสามถึงสี่มื้อ ส่วนศูนย์สุขภาพแมวคอร์เนลล์แนะนำสามมื้อต่อวันสำหรับลูกแมวอายุไม่ถึงหกเดือน สองมื้อสำหรับลูกแมวหกถึงสิบสองเดือน และหนึ่งถึงสองมื้อสำหรับแมวโต รวมกันเป็นตารางที่ใช้ได้จริงดังนี้

ช่วงวัย	จำนวนมื้อต่อวัน	อาหาร
หย่านมถึง 4 เดือน	3-4 มื้อ	อาหารลูกแมว
4-6 เดือน	3 มื้อ	อาหารลูกแมว
6-12 เดือน	2-3 มื้อ	อาหารลูกแมว จนถึงราว 9-12 เดือน
แมวโต 1-10 ปี	2 มื้อขึ้นไป	อาหารแมวโต
แมวสูงวัย 10 ปีขึ้นไป	2 มื้อขึ้นไป ปรับตามโรค	ตามคำแนะนำสัตวแพทย์

คอร์เนลล์ระบุว่าแมวโตกินวันละครั้งหรือสองครั้งก็ได้ แต่สำหรับแมวบ้านทั่วไป สองมื้อเป็นขั้นต่ำที่ทำให้แมวไม่หิวจัดจนเกินไป Merck ก็แนะนำสองมื้อสำหรับแมวโตเช่นกัน แมวที่กินมื้อเดียวต่อวันมักกินเร็วมากเมื่อได้อาหาร และบางตัวอาเจียนอาหารที่ยังไม่ย่อยออกมาหลังกินไม่นาน

ลูกแมวต้องการมื้อถี่เพราะกระเพาะเล็กแต่ต้องการพลังงานต่อน้ำหนักตัวสูงมากเพื่อเติบโต การเปลี่ยนจากอาหารลูกแมวเป็นอาหารแมวโต Merck แนะนำว่าทำเมื่ออายุราวเก้าถึงสิบสองเดือน การเลือกสูตรลูกแมวดูได้ที่ อาหารลูกแมวยี่ห้อไหนดี

แมวในธรรมชาติกินกี่มื้อ

ภาพแมวกินสองมื้อต่อวันเป็นตารางของคน แมวเองไม่ได้ออกแบบมาแบบนั้น Merck อธิบายว่าเมื่อแมวได้กินตามใจชอบ จะกินมื้อเล็กๆ ได้ถึงราวสิบแปดครั้งต่อวัน ซึ่งสอดคล้องกับการล่าเหยื่อตัวเล็กอย่างหนูหลายตัวในหนึ่งวัน

สมาคมสัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านแมวแห่งสหรัฐ (AAFP) ออกแถลงการณ์ร่วมเรื่องวิธีให้อาหารแมว โดยแนะนำให้ให้อาหารแมวมื้อเล็กหลายครั้งต่อวัน ใช้ของเล่นปริศนาหรืออุปกรณ์ที่แมวต้องหาอาหารเอง วางจุดให้อาหารหลายจุด และให้แมวกินคนเดียวในที่สงบ เพราะแมวเป็นนักล่าเดี่ยว ไม่ได้ชอบกินพร้อมกันเป็นกลุ่ม

นี่ไม่ได้แปลว่าต้องให้สิบแปดมื้อ ความหมายในทางปฏิบัติคือ ถ้าบ้านไหนทำได้ การแบ่งอาหารเท่าเดิมเป็นสามหรือสี่มื้อเล็ก หรือใส่บางส่วนในของเล่นปริศนา ช่วยให้แมวอิ่มนานขึ้นและใช้เวลากับการกินมากขึ้น ซึ่งดีต่อทั้งน้ำหนักและความเครียด

วางอาหารทิ้งไว้ทั้งวัน ดีหรือไม่ดี

วิธีที่นิยมในบ้านไทยคือเติมอาหารเม็ดให้เต็มชามแล้วปล่อยให้แมวกินเอง (free feeding) ข้อดีคือสะดวกและแมวได้กินมื้อเล็กตามธรรมชาติ แต่ Merck ไม่แนะนำวิธีนี้ เพราะแมวหลายตัวกินเกินความต้องการ และคอร์เนลล์ชี้ว่าการวางอาหารให้กินตลอดเวลาเป็นสาเหตุหลักอย่างหนึ่งของโรคอ้วนในแมว

วิธีให้อาหาร	ข้อดี	ข้อเสีย
วางอาหารเม็ดทิ้งไว้ทั้งวัน	สะดวก แมวกินบ่อยครั้งละน้อย	กินเกินง่าย ไม่รู้ว่าแมวกินเท่าไร
ตวงทั้งวันแล้ววางทิ้งไว้	รู้ปริมาณรวม	แมวบางตัวกินหมดตั้งแต่เช้า
ให้เป็นมื้อตามเวลา	คุมปริมาณ เห็นความอยากอาหารทุกวัน	เจ้าของต้องอยู่ตามเวลา
เครื่องให้อาหารอัตโนมัติ	มื้อถี่ได้แม้ไม่อยู่บ้าน	ต้องตั้งค่าและทำความสะอาด
ของเล่นปริศนา	กินช้าลง ได้ออกกำลังและฝึกสมอง	ต้องฝึกแมวให้ใช้เป็นก่อน

ข้อดีที่มักถูกมองข้ามของการให้อาหารเป็นมื้อ คือเจ้าของเห็นทันทีเมื่อแมวกินน้อยลง ความอยากอาหารที่ลดลงเป็นสัญญาณแรกของโรคหลายชนิด ถ้าชามเต็มอยู่ตลอด เจ้าของอาจไม่รู้ว่าแมวไม่ได้กินมาสองวันแล้ว

ทางสายกลางที่ใช้ได้ดีสำหรับบ้านที่ทำงานนอกบ้านทั้งวัน คือตวงอาหารเม็ดสำหรับทั้งวันไว้ในภาชนะเดียว ให้ส่วนหนึ่งเป็นมื้อเช้า อีกส่วนเป็นมื้อเย็น และใส่ส่วนที่เหลือในของเล่นปริศนาหรือเครื่องให้อาหารอัตโนมัติสำหรับช่วงกลางวัน

ตัวอย่างตารางเวลาสำหรับบ้านคนทำงาน

ตารางนี้เป็นแค่ตัวอย่าง ปรับเวลาให้เข้ากับชีวิตจริงของแต่ละบ้านได้ สิ่งสำคัญคือทำให้เหมือนกันทุกวัน

เวลา	แมวโต (4 มื้อจากปริมาณรวมเดิม)	ลูกแมว 3 เดือน (4 มื้อ)
07:00	1/3 ของทั้งวัน ก่อนออกจากบ้าน	1/4 ของทั้งวัน
12:00	1/6 จากเครื่องให้อาหารอัตโนมัติ	1/4 จากเครื่องอัตโนมัติ หรือคนในบ้าน
18:30	1/3 หลังกลับบ้าน หลังเล่น 10 นาที	1/4 ของทั้งวัน
22:00	1/6 ในของเล่นปริศนา	1/4 ของทั้งวัน

การให้มื้อเล็กตอนดึกก่อนนอนช่วยแมวที่ชอบปลุกเจ้าของตอนตีห้า แมวที่ได้กินก่อนนอนจะหิวช้าลง และถ้าตั้งเครื่องให้อาหารอัตโนมัติให้ปล่อยมื้อเช้าตรงเวลา แมวจะเรียนรู้ว่ามื้อเช้ามาจากเครื่อง ไม่ได้มาจากการเหยียบหน้าเจ้าของ

การเล่นก่อนให้อาหารก็ช่วยได้ ล่อด้วยไม้ตกแมวสักสิบนาที ให้แมวได้วิ่งไล่ จับ แล้วจึงให้อาหาร ลำดับล่า จับ กิน แล้วนอน ตรงกับธรรมชาติของแมว และช่วยให้แมวในบ้านได้ออกกำลัง ไอเดียของเล่นอยู่ที่ ของเล่นแมว

ปริมาณต่อวันมาก่อนจำนวนมื้อ

จำนวนมื้อจะได้ผลก็ต่อเมื่อปริมาณรวมทั้งวันถูกต้อง เริ่มจากตัวเลขบนถุงอาหารที่แนะนำตามน้ำหนักตัว แล้วปรับตามรูปร่างจริงของแมว คลำซี่โครงได้ง่ายแต่ไม่เห็นกระดูกชัด มองจากด้านบนเห็นเอวคอดเล็กน้อย แปลว่าปริมาณพอดี

ขั้นตอนที่ทำให้คุมได้แม่นยำขึ้นมีดังนี้

1. ใช้ตาชั่งดิจิทัลชั่งอาหารเม็ดเป็นกรัม แทนการใช้ถ้วยตวงหรือกะด้วยตา
2. ตวงอาหารสำหรับทั้งวันใส่กล่องไว้ตั้งแต่เช้า ทุกมื้อหยิบจากกล่องนี้เท่านั้น
3. นับขนมเข้าในปริมาณรวม ขนมทุกชนิดไม่ควรเกินราว 10-15% ของแคลอรีต่อวัน
4. ชั่งน้ำหนักแมวทุกเดือน แล้วปรับปริมาณครั้งละน้อย

ถ้าบ้านไหนให้ขนมแมวเลียทุกวัน วิธีคิดจำนวนซองที่ไม่เกินโควตาอยู่ที่ ขนมแมวเลีย ดีไหม และถ้าน้องแมวน้ำหนักเกินอยู่แล้ว ดูวิธีคำนวณแคลอรีเพื่อลดน้ำหนักได้ที่ อาหารแมวอ้วน ลดน้ำหนัก

แมวสูงวัยและแมวที่มีโรค

คอร์เนลล์ระบุว่าแมวอายุสิบปีขึ้นไปใช้ตารางมื้อแบบเดียวกับแมวโตได้ เว้นแต่สัตวแพทย์จะแนะนำอย่างอื่น โรคที่มักทำให้ต้องเปลี่ยนตาราง เช่น

ภาวะ	การปรับเรื่องมื้ออาหารที่พบบ่อย
เบาหวาน	ให้มื้อสอดคล้องกับเวลาฉีดอินซูลินตามที่หมอกำหนด จำกัดคาร์โบไฮเดรตปานกลาง
โรคไตระยะท้าย	อาหารสูตรไตที่จำกัดโปรตีนและฟอสฟอรัส มื้อเล็กถี่ช่วยให้กินได้มากขึ้น
โรคในช่องปาก	อาหารเปียก อาหารเม็ดเล็ก หรือเติมน้ำให้นิ่ม
แมวที่น้ำหนักลด กินได้ทีละน้อย	แบ่งมื้อถี่ขึ้น อุ่นอาหารเปียกให้กลิ่นหอม

แมวสูงวัยหลายตัวกินได้ทีละน้อยลง การเพิ่มจำนวนมื้อโดยไม่เพิ่มปริมาณต่อมื้อจึงช่วยให้ได้พลังงานพอ รายละเอียดการเลือกอาหารสำหรับวัยนี้อยู่ที่ อาหารแมวสูงวัย

เปลี่ยนจากวางอาหารทิ้งไว้มาเป็นมื้อ

แมวที่เคยมีอาหารในชามตลอดเวลา จะไม่พอใจเมื่อชามว่างครั้งแรก การเปลี่ยนแบบค่อยเป็นค่อยไปช่วยลดเสียงร้องและไม่ทำให้แมวอดอาหาร

1. สัปดาห์แรก ตวงอาหารสำหรับทั้งวันแล้ววางไว้ในชามเหมือนเดิม เพื่อดูว่าแมวกินจริงวันละเท่าไร
2. สัปดาห์ที่สอง แบ่งปริมาณนั้นเป็นสี่ส่วน วางทีละส่วนตามเวลา เก็บชามเมื่อครบราวสามสิบนาที
3. สัปดาห์ที่สาม ถ้าแมวคุ้นแล้ว ลดเหลือสามมื้อหรือสองมื้อตามที่บ้านทำได้ และใช้ของเล่นปริศนาสำหรับช่วงที่ไม่อยู่
4. ตลอดช่วงเปลี่ยน ชั่งน้ำหนักทุกสัปดาห์ ถ้าน้ำหนักลดเร็วหรือแมวไม่กินเกินหนึ่งวัน ให้กลับไปขั้นก่อนหน้า

ช่วงแรกแมวจะร้องก่อนเวลาอาหาร การให้ตามเวลาเดิมทุกวันโดยไม่ตอบสนองต่อเสียงร้อง ทำให้แมวเรียนรู้ตารางใหม่ได้ภายในไม่กี่สัปดาห์ อย่าใช้วิธีงดอาหารเพื่อให้แมวหิวจนยอม แมวที่ไม่กินอะไรเลยหลายวันเสี่ยงภาวะไขมันพอกตับ ซึ่งเป็นอันตรายร้ายแรง

บ้านที่มีแมวหลายตัว

แถลงการณ์ของ AAFP ย้ำว่าแมวชอบกินคนเดียว การวางชามเรียงกันจุดเดียวทำให้แมวที่ขี้กลัวกินน้อยและแมวที่กล้ากว่ากินมาก จัดแบบนี้ช่วยได้

• แยกชามคนละมุม หรือคนละห้อง ให้แต่ละตัวมองไม่เห็นกันขณะกิน
• อยู่ดูจนกินเสร็จในช่วงแรก เพื่อรู้ว่าตัวไหนแอบกินของตัวอื่น
• แมวที่ต้องกินอาหารสูตรพิเศษ ให้ในห้องปิดหรือใช้เครื่องให้อาหารที่เปิดด้วยไมโครชิป
• วางชามน้ำแยกจากชามอาหาร และวางหลายจุดในบ้าน

พาไปหาหมอทันทีถ้าน้องแมวไม่แตะอาหารเกินหนึ่งวัน กินจุขึ้นมากแต่น้ำหนักลด อาเจียนหลังกินทุกมื้อ หรือดื่มน้ำและปัสสาวะมากขึ้นชัดเจนในช่วงเดียวกับที่ความอยากอาหารเปลี่ยนไป