หมาแลบลิ้น หมายถึงอะไร เมื่อไม่ได้หอบเพราะร้อน

หมาแลบลิ้นโดยไม่ได้หอบ ส่วนใหญ่บอกอารมณ์ได้จากท่าของลิ้น ลิ้นที่ห้อยออกด้านข้างอย่างหลวม ๆ พร้อมปากอ้าสบายและตานิ่ง มักแปลว่าน้องหมากำลังผ่อนคลาย ส่วนลิ้นที่แลบออกมาสั้น ๆ ตรงหน้าแล้วเก็บกลับ หรือเลียริมฝีปากเลียจมูกถี่ ๆ มักเป็นสัญญาณเครียด และในหมาบางตัว ลิ้นที่ค้างนอกปากตลอดมาจากโครงสร้างปาก เช่นหมาหน้าสั้นหรือหมาที่ไม่มีฟันหน้าแล้ว

เรื่องที่ต้องจำไว้คือสีลิ้น ลิ้นหรือเหงือกที่จู่ ๆ กลายเป็นสีม่วงคล้ำหรือน้ำเงิน ในหมาที่ปกติลิ้นชมพู คือภาวะฉุกเฉิน

ถ้าน้องหมาแลบลิ้นพร้อมหอบแรง ๆ หลังวิ่งหรือตอนอากาศร้อน นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อ่านได้ในหมาหอบแลบลิ้น ที่แยกการหอบปกติกับหอบผิดปกติไว้แล้ว

อ่านลิ้นร่วมกับหน้าตา

AKC อธิบายการอ่านสีหน้าหมาไว้ว่า หมาที่ผ่อนคลายจะมีปากอ้าเล็กน้อยหรือปิดหลวม ๆ ลิ้นอาจห้อยออกมาด้านข้างอย่างสบาย ส่วนหมาที่เครียดอาจแลบลิ้นออกมาสั้น ๆ ตรงหน้า เลียปากหรือเลียจมูก และหอบตื้นเร็วโดยไม่ได้ร้อน

ท่าลิ้น	สัญญาณร่วม	น่าจะหมายถึง
ห้อยหลวมด้านข้าง	ตานุ่ม หูตามธรรมชาติ ตัวไม่เกร็ง	ผ่อนคลาย มีความสุข
แลบปลายลิ้นค้างเล็กน้อย ขณะนอน	ตาปิดหรือครึ่งหลับ	สบายจนลืมเก็บลิ้น
แลบสั้นตรงหน้า แล้วเก็บทันที	หูลู่ หันหน้าหนี เห็นตาขาว	เครียด ไม่สบายใจ
เลียริมฝีปาก เลียจมูก ซ้ำ ๆ	หาว หางต่ำ ยกขาหน้าข้างหนึ่ง	กังวล พยายามคลายสถานการณ์
ค้างนอกปากตลอด	หมาหน้าสั้น หรือไม่มีฟันหน้า	โครงสร้างปาก
แลบพร้อมน้ำลายยืด	กลืนลำบาก ตะกุยปาก	ต้องตรวจช่องปากและลำคอ

ลิ้นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของภาษากาย ต้องอ่านร่วมกับท่าตัว หาง และหูเสมอ ลิ้นห้อยแบบเดียวกันในหมาที่ตัวเกร็ง หางชี้ตรง และจ้องเขม็ง ไม่ได้แปลว่าสบายใจ

ลิ้นห้อยข้าง ตอนสบายใจ

เจ้าของหลายคนถ่ายรูปน้องหมาตอนนอนหงายแล้วลิ้นห้อยออกมาข้างหนึ่ง ท่านี้มักเห็นในหมาที่หลับสนิทหรือนอนเล่นอยู่ในที่ที่รู้สึกปลอดภัย กล้ามเนื้อหน้าคลายลงจนลิ้นหลุดออกมาเอง ถ้าน้องหมาเก็บลิ้นกลับได้ตอนตื่น กินน้ำ กินข้าว และเลียได้ปกติ ไม่ต้องกังวล

แลบลิ้นตอนรอขนม หรือตอนถูกเกา

อีกสองจังหวะที่เห็นลิ้นบ่อยและเป็นเรื่องปกติ คือตอนรอของกิน กับตอนถูกเกาจุดที่ชอบ

หมาที่นั่งรอเจ้าของแกะขนมมักเลียปาก น้ำลายเริ่มไหล และลิ้นโผล่ออกมาเป็นระยะ ท่านี้มาพร้อมตาที่จ้องมือเรา หางกวาดพื้น และตัวที่ขยับไปมาอย่างใจร้อน ต่างจากการเลียปากเพราะเครียดที่น้องจะหันหน้าหนีและตัวนิ่งเกร็ง

ส่วนตอนเกาสีข้างหรือโคนหาง หมาหลายตัวเงยหน้า ปากอ้า ลิ้นห้อย บางตัวขาหลังเตะเป็นจังหวะ เป็นปฏิกิริยาตอบสนองตามธรรมชาติเมื่อถูกเกาตรงจุดนั้น แต่ถ้าน้องเกาตัวเองบ่อยจนขนบาง ผิวแดง หรือเลียอุ้งเท้าซ้ำ ๆ ทั้งวัน ให้นัดหมอดูเรื่องผิวหนังและภูมิแพ้

ลิ้นแลบสั้นและเลียปาก สัญญาณเครียด

AKC ระบุว่าการเลียริมฝีปากหรือเลียจมูกเป็นสัญญาณเครียด หรือเป็นท่าที่หมาใช้คลายสถานการณ์กับคนหรือหมาตัวอื่น ซึ่งต่างจากการเลียปากหลังกินข้าว ตรงที่ไม่มีอาหารเกี่ยวข้อง

ตัวอย่างที่เห็นบ่อย

• ตอนมีคนก้มลงไปกอดหรือจับหน้า
• ตอนถูกดุ แม้เสียงดุจะไม่ได้ดังมาก
• ตอนรอขึ้นโต๊ะตรวจที่โรงพยาบาลสัตว์
• ตอนเด็กเล็กวิ่งเข้าหา
• ตอนเสียงพลุหรือฟ้าร้องเริ่มดัง

ถ้าเห็นน้องหมาแลบลิ้นสั้นพร้อมหันหน้าหนี ให้ลดสิ่งที่ทำอยู่ลง เช่นถอยออกมาหนึ่งก้าว ลดเสียง หรือพาออกจากสถานการณ์นั้น หมาที่ส่งสัญญาณเบา ๆ แล้วไม่มีใครฟัง บางตัวจะเปลี่ยนไปใช้การขู่หรืองับ เพราะเรียนรู้ว่าสัญญาณเบาไม่ได้ผล

สิ่งที่ช่วยได้มากคือสอนคนในบ้านให้รู้จักสัญญาณชุดนี้ด้วย โดยเฉพาะเด็ก บอกง่าย ๆ ว่าถ้าน้องหมาเลียปาก หาว หรือหันหน้าหนี แปลว่าน้องขอพัก ให้หยุดกอดหยุดจับแล้วปล่อยให้น้องเดินไปเอง หมาที่ได้รับการเคารพสัญญาณเบา ๆ แบบนี้สม่ำเสมอ มักไม่จำเป็นต้องใช้สัญญาณแรงขึ้น

ลองสังเกตต่อว่าน้องเลียปากในสถานการณ์ไหนบ่อยที่สุด ถ้าเป็นตอนตัดเล็บ อาบน้ำ หรือใส่สายจูง ให้แบ่งขั้นตอนนั้นให้สั้นลง ทำทีละน้อยพร้อมให้ขนม แล้วจบก่อนที่น้องจะเริ่มเลียปาก หลายสัปดาห์ผ่านไป สัญญาณเครียดในสถานการณ์นั้นจะลดลงเอง

ลิ้นค้างเพราะโครงสร้างปาก

หมาหน้าสั้น

หมาพันธุ์หน้าสั้นอย่างชิสุ ปั๊ก บูลด็อก และเฟรนช์บูลด็อก มีขากรรไกรบนสั้น ปากเล็กเมื่อเทียบกับลิ้น บางตัวจึงมีปลายลิ้นโผล่ออกมาเกือบตลอด Merck Veterinary Manual ระบุว่าหมาหน้าสั้นมีปัญหาฟันเฉพาะของกลุ่ม เช่นฟันซ้อนและฟันที่ไม่ขึ้น ซึ่งควรให้หมอตรวจช่องปากเป็นประจำ ข้อควรรู้เรื่องสายพันธุ์ชิสุ อ่านเพิ่มในหมาชิสุ

หมาที่ไม่มีฟันหน้าแล้ว

หมาสูงวัยหลายตัวต้องถอนฟันเพราะโรคปริทันต์ ซึ่ง Merck ระบุว่าเป็นเหตุผลหลักของการถอนฟันในหมา เจ้าของหมาที่ถอนฟันหน้าล่างหรือเขี้ยวไปแล้วหลายบ้านสังเกตว่าหลังผ่าตัด ลิ้นของน้องห้อยออกมาข้างหนึ่งบ่อยขึ้น ส่วนใหญ่น้องยังกินได้ดีและไม่เจ็บ

สิ่งที่ต้องดูแลเพิ่มสำหรับหมาที่ลิ้นค้างนอกปากเป็นประจำ

• สังเกตปลายลิ้นว่าแห้ง แตก หรือเป็นสะเก็ดหรือไม่ โดยเฉพาะหลังนอนในห้องแอร์
• วางชามน้ำให้ถึงง่าย ให้น้องได้ทำให้ลิ้นชุ่มบ่อย ๆ
• ถ้าลิ้นแห้งแตก ให้ถามหมอว่าควรใช้อะไรทาบ้าง อย่าเลือกใช้เองเพราะน้องจะเลียเข้าไป
• ดูแลฟันที่เหลือให้ดี เพื่อไม่ต้องถอนเพิ่ม วิธีแปรงทีละขั้นอยู่ในแปรงฟันหมา

โรคเหงือกที่ปล่อยไว้นานทำให้ต้องถอนฟันหลายซี่ อาการเริ่มแรกที่ควรรู้ อยู่ในโรคเหงือกในหมา

สีลิ้น อะไรปกติ อะไรฉุกเฉิน

ลิ้นสีน้ำเงินม่วงหรือจุดดำ ตามสายพันธุ์

AKC ระบุว่าหมาบางสายพันธุ์มีลิ้นสีน้ำเงินม่วงหรือดำเป็นปกติ เช่นเชาเชา ชาร์เป่ย และยูเรเชียร์ และยังกล่าวถึงไทยหลังอานด้วยว่าเป็นสายพันธุ์ที่มีลิ้นสีเข้มหรือจุดสีได้ ลูกหมาของพันธุ์เหล่านี้เกิดมาลิ้นชมพู แล้วสีค่อย ๆ เข้มขึ้นตามวัย ส่วนจุดดำบนลิ้นพบได้ในหมาหลายสายพันธุ์และหมาพันธุ์ผสม เป็นเม็ดสีธรรมดา

ลิ้นที่เปลี่ยนสีกะทันหัน

ต่างกันมากกับลิ้นที่เคยชมพูแล้วจู่ ๆ กลายเป็นสีม่วงคล้ำ น้ำเงิน หรือเทาซีด AKC เตือนว่าลิ้นที่เปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินหรือม่วงกะทันหันในหมาที่ปกติลิ้นชมพู เป็นภาวะฉุกเฉิน VCA อธิบายภาวะนี้ว่า Cyanosis คือเนื้อเยื่ออย่างเหงือกและลิ้นออกสีน้ำเงินเพราะออกซิเจนในเลือดไม่พอ และระบุชัดว่าการพบภาวะนี้หมายถึงเหตุฉุกเฉิน สาเหตุมีได้ทั้งโรคหัวใจ ทางเดินหายใจอุดกั้น โรคปอด สารพิษ และอุณหภูมิร่างกายต่ำ

สัญญาณที่ลิ้นมีปัญหาเอง

นอกจากอารมณ์และโครงสร้างปาก บางครั้งหมาแลบลิ้นเพราะลิ้นหรือปากมีปัญหาจริง สังเกตอาการเหล่านี้

• ลิ้นบวม มีตุ่ม แผล หรือรอยไหม้
• น้ำลายยืดมากกว่าปกติ หรือมีเลือดปน
• เอาเท้าตะกุยปาก หรือถูหน้ากับพื้น
• กินช้า คายอาหาร หรือเคี้ยวข้างเดียว
• กลิ่นปากแรงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
• แลบลิ้นค้างทั้งที่ปกติเป็นหมาเก็บลิ้นได้ และเก็บกลับไม่ได้

หมาที่ไปกัดคางคก แมลง หรือพืชบางชนิด ลิ้นและปากอาจบวมและน้ำลายยืดอย่างรวดเร็ว ให้ใช้น้ำสะอาดล้างปากจากด้านข้างเบา ๆ อย่าฉีดลงคอ แล้วโทรหาโรงพยาบาลสัตว์ทันที

เช็กลิ้นน้องหมาที่บ้าน

ทำให้เป็นนิสัยตอนแปรงฟันหรือตอนลูบหัว จะช่วยให้รู้ว่าสีปกติของน้องเป็นแบบไหน เวลาผิดปกติจะเห็นทันที

ความถี่	สิ่งที่ดู
ทุกวัน	น้องเก็บลิ้นได้ กินน้ำ กินข้าวปกติ ไม่มีน้ำลายยืดผิดปกติ
ทุกสัปดาห์	เปิดปากดูสีลิ้นและเหงือกในที่แสงสว่าง ดูแผลหรือตุ่ม
ทุกเดือน	ถ่ายรูปลิ้นและเหงือกเก็บไว้เทียบ โดยเฉพาะหมาสูงวัย
ทุกปี	ตรวจช่องปากกับหมอ ขูดหินปูนถ้าหมอแนะนำ

ฝึกให้น้องยอมให้เปิดปากตั้งแต่ตอนที่ยังไม่ป่วย จะช่วยมากเวลาฉุกเฉิน เริ่มจากยกริมฝีปากด้านข้างขึ้นแค่สองวินาทีแล้วให้ขนม ค่อย ๆ เพิ่มเวลาและเปิดกว้างขึ้นทีละน้อยในหลายวัน

สำหรับหมาที่ลิ้นมีจุดดำหรือสีเข้มตามธรรมชาติ ให้ดูสีเหงือกแทน เหงือกปกติควรชมพูและชุ่ม กดแล้วสีกลับมาเร็ว

พาไปหาหมอทันทีถ้า

• ลิ้นหรือเหงือกเปลี่ยนเป็นสีม่วงคล้ำ น้ำเงิน หรือเทาซีดกะทันหัน
• แลบลิ้นหอบหนักทั้งที่อยู่ในห้องเย็นและไม่ได้ออกแรง
• ลิ้นบวมเร็ว ปากบวม หน้าบวม หรือหายใจเสียงดัง
• น้ำลายยืดมากหลังกัดคางคกหรือสิ่งแปลกปลอม
• เก็บลิ้นไม่ได้กะทันหันร่วมกับหน้าเบี้ยว ตาปิดไม่สนิท หรือเดินเซ

ส่วนอาการที่ไม่ฉุกเฉินแต่ควรนัดตรวจ เช่นลิ้นแห้งแตกบ่อย กลิ่นปากแรง หรือเคี้ยวข้างเดียว ให้จดว่าเริ่มเห็นตั้งแต่เมื่อไร เป็นตลอดหรือเป็นบางช่วง แล้วถ่ายรูปลิ้นในแสงธรรมชาติไปให้หมอดูประกอบ