ฝังไมโครชิปสัตว์เลี้ยง ที่ไหนดี ฟรีหรือเสียเงิน

ถ้าอยู่ในกรุงเทพฯ ที่ที่คุ้มที่สุดคือคลินิกสัตวแพทย์ของกรุงเทพมหานคร 8 แห่ง ซึ่งฝังไมโครชิปและจดทะเบียนสุนัขให้โดยไม่เสียค่าบริการ ตามประกาศค่าบริการของสำนักงานสัตวแพทย์สาธารณสุข ส่วนคลินิกหรือโรงพยาบาลสัตว์เอกชนเหมาะกับคนที่ต้องการความสะดวก อยากฝังพร้อมวัคซีนหรือทำหมันในวันเดียว หรือต้องใช้ชิปมาตรฐานเฉพาะเพื่อพาน้องไปต่างประเทศ ราคาของเอกชนแต่ละแห่งต่างกันมาก จึงควรโทรถามก่อนว่ารวมอะไรบ้าง

ส่วนที่เหลือคือรายละเอียดที่ทำให้ชิปหนึ่งเม็ดใช้งานได้จริงในวันที่น้องหาย ซึ่งเจ้าของจำนวนมากข้ามไป

ไมโครชิปคืออะไร ทำงานอย่างไร

ไมโครชิปสัตว์เลี้ยงเป็นแท่งแก้วเล็กขนาดประมาณเมล็ดข้าว ข้างในมีรหัสตัวเลขชุดเดียว ไม่มีแบตเตอรี่ ไม่มี GPS และไม่ส่งสัญญาณเองตลอดเวลา เมื่อเครื่องอ่านส่งคลื่นวิทยุเข้าไปใกล้ๆ ชิปจะส่งรหัสกลับมาแสดงบนหน้าจอ แล้วคนที่สแกนต้องนำรหัสนั้นไปเทียบกับฐานข้อมูลเพื่อหาว่าใครเป็นเจ้าของ

ตำแหน่งที่ใช้กันทั่วไปคือใต้ผิวหนังบริเวณหลังคอ ระหว่างสะบักทั้งสองข้าง หมอจะฉีดผ่านเข็มที่บรรจุชิปมาจากโรงงาน แล้วสแกนยืนยันทันทีว่าอ่านค่าได้

เรื่องมาตรฐาน ตัวอย่างที่ชัดที่สุดคือกฎหมายการฝังชิปสุนัขของอังกฤษ ปี 2015 ข้อ 4 ซึ่งกำหนดว่าชิปต้องมีหมายเลขเฉพาะตัวที่ไม่ซ้ำกับชิปอื่น มีรหัสผู้ผลิตอยู่ในหมายเลข เป็นไปตามมาตรฐาน ISO 11784 และอ่านได้ด้วยเครื่องอ่านตามมาตรฐาน ISO 11785 ชิปแบบนี้เป็นชิปที่คลินิกส่วนใหญ่ใช้อยู่แล้ว แต่ถ้ามีแผนพาน้องเดินทางไปต่างประเทศ ให้ถามยืนยันกับหมอทุกครั้ง

เรื่องที่สงสัย	คำตอบสั้นๆ
ชิปบอกตำแหน่งน้องได้ไหม	ไม่ได้ ชิปมีแค่รหัส
ต้องเปลี่ยนแบตไหม	ไม่มีแบต ใช้ได้ตลอดชีวิต
ใครอ่านชิปได้	คลินิกสัตว์ หน่วยงานปศุสัตว์และหน่วยงานท้องถิ่นที่มีเครื่องอ่าน
อ่านแล้วรู้ชื่อเจ้าของเลยไหม	ไม่ ต้องนำรหัสไปค้นในฐานข้อมูลที่ลงทะเบียนไว้
ชิปมาตรฐานสากลคือแบบไหน	ISO 11784 และ 11785

ฝังฟรีกับ กทม. ได้ที่ไหน

ตามหน้าการจดทะเบียนสุนัขของสำนักงานสัตวแพทย์สาธารณสุข สำนักอนามัย การจดทะเบียนสุนัขในกรุงเทพฯ อิงข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่องการควบคุมการเลี้ยงหรือปล่อยสุนัข พ.ศ. 2548 เมื่อจดทะเบียน เจ้าหน้าที่จะบันทึกรูปพรรณของสุนัขและรหัสไมโครชิป และออกบัตรประจำตัวสุนัขให้

จุดให้บริการที่ระบุไว้ในหน้านั้นมีคลินิกสัตวแพทย์ 8 แห่ง ได้แก่

1. คลินิกสัตวแพทย์ สี่พระยา เขตบางรัก
2. คลินิกสัตวแพทย์ มีนบุรี
3. คลินิกสัตวแพทย์ วัดธาตุทอง เขตวัฒนา
4. คลินิกสัตวแพทย์ บางเขน เขตจตุจักร
5. คลินิกสัตวแพทย์ วัดหงส์รัตนาราม เขตบางกอกใหญ่
6. คลินิกสัตวแพทย์ ช่วงนุชเนตร เขตจอมทอง
7. คลินิกสัตวแพทย์ บางกอกน้อย
8. กลุ่มงานควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า ดินแดง

นอกจากนี้ยังมีหน่วยบริการเคลื่อนที่ที่ออกไปตามเขตต่างๆ ครอบคลุม 50 เขต ตารางออกหน่วยเปลี่ยนตามรอบ ถามได้ที่สำนักงานเขตหรือโทร 02 245 3540

ประกาศค่าบริการของสำนักงานเดียวกัน ฉบับลงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2565 ระบุว่าการทำหมัน การฉีดยาคุมกำเนิด การฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า และการฝังไมโครชิปพร้อมจดทะเบียนสุนัข เป็นบริการที่ไม่เก็บค่าบริการ ส่วนการรักษาพื้นฐานมีค่าบริการตั้งแต่ 50 ถึง 150 บาท และยาป้องกันเห็บหมัดหรือพยาธิหนอนหัวใจ 100 บาท

ประโยชน์ที่หน้าการจดทะเบียนบอกไว้ไม่ได้มีแค่ชิป สุนัขที่จดทะเบียนแล้วใช้บริการทำหมันและวัคซีนพิษสุนัขบ้าฟรีที่คลินิกทั้ง 8 แห่ง และเข้าลานกิจกรรมสุนัขของ กทม. 5 แห่งได้ ถ้ายังไม่ได้ทำหมันหรือฉีดวัคซีน การไปครั้งเดียวจึงได้หลายอย่าง ข้อมูลเรื่องวัคซีนอยู่ในเรื่องโรคพิษสุนัขบ้าในหมา

เทียบ กทม. กับคลินิกเอกชน

ประเด็น	คลินิกของ กทม.	คลินิกหรือโรงพยาบาลเอกชน
ค่าบริการฝังชิปและจดทะเบียนสุนัข	ไม่เก็บค่าบริการตามประกาศ	แล้วแต่แห่ง ควรโทรถาม
เวลา	เวลาราชการ คิวอาจยาวในวันที่มีโครงการ	ยืดหยุ่นกว่า บางแห่งเปิดเย็นและวันหยุด
ทำพร้อมอย่างอื่น	ทำหมันและวัคซีนพิษสุนัขบ้าได้	ทำพร้อมวัคซีนรวม ตรวจสุขภาพ หรือผ่าตัดอื่นได้
ทะเบียนสุนัขตามข้อบัญญัติ	ออกบัตรประจำตัวสุนัข	ถามว่าส่งข้อมูลให้ท้องถิ่นหรือไม่
เอกสารสำหรับเดินทางต่างประเทศ	ถามก่อนว่าออกเอกสารแบบที่ต้องใช้ได้ไหม	หลายแห่งคุ้นกับเอกสารส่งออก

ราคาของเอกชนในไทยไม่มีมาตรฐานกลาง บางแห่งคิดรวมชิปกับการลงทะเบียน บางแห่งคิดเฉพาะตัวชิป เวลาโทรถาม ให้ถามสามเรื่อง คือ ชิปเป็นมาตรฐาน ISO หรือไม่ ราคารวมการบันทึกข้อมูลเจ้าของในฐานข้อมูลไหม และได้ใบบันทึกรหัสชิปกลับบ้านไหม ถ้าจะฝังพร้อมทำหมัน ดูค่าใช้จ่ายรวมได้ที่ค่าทำหมันหมา

เตรียมตัวก่อนไปฝัง

เอกสารและของที่ควรพกไป

• บัตรประชาชนของเจ้าของ และสำเนาทะเบียนบ้านถ้าหน่วยงานขอ
• สมุดวัคซีนของน้อง
• เบอร์โทรที่ใช้จริงและเบอร์สำรองของคนในบ้านอีกหนึ่งคน
• สายจูงและปลอกคอที่ไม่หลุดง่าย หรือกระเป๋าใส่แมวที่ปิดสนิท
• รูปถ่ายน้องด้านข้างและด้านหน้าที่เห็นสีและลายชัด

ข้อสุดท้ายช่วยได้มากในวันที่น้องหาย การมีรูปที่ชัดคู่กับรหัสชิปทำให้ยืนยันตัวกับคนที่เก็บน้องไว้ได้ง่าย

วันฝังไม่ต้องอดอาหาร เว้นแต่ทำพร้อมการผ่าตัด น้องหมาที่ตื่นคนแปลกหน้าควรพาเดินเล่นให้หายพลังก่อนไป และถ้าน้องเคยกัดตอนถูกจับ บอกเจ้าหน้าที่ล่วงหน้าเพื่อให้เตรียมตัวจับอย่างปลอดภัย

อายุเท่าไรถึงฝังได้

คลินิกส่วนใหญ่ฝังได้ตั้งแต่ลูกหมาลูกแมวโตพอและแข็งแรง มักทำในช่วงเดียวกับการฉีดวัคซีนชุดแรก หมอจะดูขนาดตัวและผิวหนังก่อนตัดสินใจ ส่วนน้องหมาน้องแมวที่โตแล้วหรือสูงวัยก็ฝังได้เหมือนกัน ไม่มีอายุไหนที่ช้าเกินไป แผนวัคซีนของลูกหมาที่ช่วยกำหนดจังหวะนัดอยู่ในเรื่องตารางวัคซีนหมา

หลังฝัง ดูแลอย่างไร

การฝังชิปเป็นหัตถการเล็ก การดูแลหลังฝังจึงไม่ซับซ้อน

ช่วงเวลา	สิ่งที่ทำ
วันที่ฝัง	ไม่อาบน้ำ ไม่ถูหรือนวดบริเวณหลังคอ
2 ถึง 3 วันแรก	สังเกตจุดฝัง อาจมีจุดเลือดเล็กหรือนูนเล็กน้อยแล้วหายเอง
ภายใน 1 สัปดาห์	ตรวจว่าข้อมูลในฐานข้อมูลสะกดชื่อและเบอร์โทรถูก
ทุกปี	ให้หมอสแกนตอนตรวจสุขภาพว่าชิปยังอ่านได้และไม่เลื่อน
เมื่อย้ายบ้านหรือเปลี่ยนเบอร์	แจ้งแก้ข้อมูลทันที

สังเกตอาการที่ควรกลับไปให้หมอดู

• จุดฝังบวมแดงร้อนขึ้นเรื่อยๆ หลังวันที่ 2
• มีหนองหรือน้ำไหลออกจากจุดฝัง
• น้องเกาหรือเลียจุดนั้นไม่หยุด
• คลำเจอก้อนแข็งที่โตขึ้นหลังผ่านไปหลายสัปดาห์

ชิปมีโอกาสเลื่อนจากตำแหน่งเดิมได้บ้าง ส่วนใหญ่เลื่อนไปไม่ไกลและยังอ่านได้ หมอที่สแกนจะไล่เครื่องอ่านไปทั่วลำตัวและขาหน้าก่อนสรุปว่าไม่มีชิป

ถ้ามีแผนพาน้องไปต่างประเทศ

การพาน้องหมาน้องแมวออกนอกประเทศเป็นงานเอกสารที่ใช้เวลาหลายเดือน และชิปเป็นจุดเริ่มต้นของเกือบทุกขั้น เพราะผลตรวจเลือดและใบรับรองวัคซีนจะผูกกับรหัสชิปของน้อง ถ้าฝังชิปหลังฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้า บางประเทศไม่นับวัคซีนเข็มนั้น ทำให้ต้องเริ่มนับเวลาใหม่

ข้อควรทำถ้ารู้ตัวล่วงหน้าว่าจะย้ายประเทศ

• เปิดดูเงื่อนไขของประเทศปลายทางจากหน่วยงานรัฐของประเทศนั้นโดยตรง ไม่ใช่จากโพสต์ในกลุ่ม
• ถามหมอว่าชิปที่ฝังอยู่เป็นมาตรฐาน ISO 11784 และ 11785 หรือไม่ ถ้าไม่แน่ใจให้สแกนดูจำนวนหลัก
• เก็บใบบันทึกรหัสชิปตัวจริงพร้อมวันที่ฝังไว้กับสมุดวัคซีน
• ปรึกษากรมปศุสัตว์เรื่องเอกสารส่งออกสัตว์ก่อนจองตั๋ว

ลำดับที่ถูกต้องโดยทั่วไปคือ ฝังชิปก่อน แล้วจึงฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าที่จะใช้ยื่นเอกสาร ถ้าน้องฉีดไปแล้วก่อนฝังชิป บอกหมอให้วางแผนใหม่ตั้งแต่ต้น

น้องแมวควรฝังไหม

น้องแมวที่อยู่แต่ในห้องก็หลุดออกนอกบ้านได้ เช่น ตอนช่างเปิดประตูค้างไว้ ตอนย้ายบ้าน หรือตอนกระเป๋าเปิดระหว่างเดินทางไปคลินิก แมวที่ตกใจมักวิ่งไปซ่อนในที่แคบใกล้ๆ แล้วไม่ยอมออกมา ถ้ามีคนเจอแล้วพาไปคลินิก ชิปคือสิ่งเดียวที่บอกได้ว่าน้องเป็นแมวบ้านใคร โดยเฉพาะแมวสีพื้นที่หน้าตาคล้ายแมวจรในซอยเดียวกัน แมวในคอนโดจึงได้ประโยชน์จากชิปไม่น้อยกว่าแมวที่ออกนอกบ้าน

ชิปไม่ได้แทนปลอกคอ

ชิปพิสูจน์ความเป็นเจ้าของ แต่คนที่เจอน้องเดินอยู่หน้าบ้านไม่มีเครื่องอ่าน สิ่งที่ทำให้น้องได้กลับบ้านเร็วที่สุดในวันแรกที่หายคือปลอกคอหรือป้ายชื่อที่มีเบอร์โทร ใช้ทั้งสองอย่างคู่กัน

• น้องหมาที่ออกนอกบ้าน ใส่ปลอกคอพร้อมป้ายเบอร์โทรเสมอ
• น้องแมวในบ้าน ใส่ปลอกคอแบบเซฟตี้ที่หลุดออกเองเมื่อเกี่ยวติดอะไร เพื่อไม่ให้รัดคอ
• ฝากน้องไว้ที่โรงแรมสัตว์ ให้บอกรหัสชิปกับทางร้านและเก็บรูปล่าสุดไว้ ดูเรื่องที่ควรถามก่อนฝากได้ในเรื่องฝากเลี้ยงสัตว์

ถ้าน้องหาย ทำตามลำดับนี้

1. ค้นรอบบ้านในรัศมีใกล้ก่อน น้องแมวมักซ่อนอยู่ใกล้กว่าที่คิด
2. โทรแจ้งคลินิกสัตว์และโรงพยาบาลสัตว์ใกล้บ้าน ให้รหัสชิปและรูปน้อง
3. แจ้งสำนักงานเขตหรือหน่วยงานท้องถิ่น และหน่วยงานที่จดทะเบียนไว้
4. โพสต์ในกลุ่มชุมชนออนไลน์ของหมู่บ้านหรือคอนโด พร้อมรูปที่ชัด
5. ตรวจว่าเบอร์ที่ผูกกับชิปเปิดเครื่องอยู่ตลอด

ถ้าเลี้ยงน้องหมาเป็นตัวแรก ชิป ปลอกคอ และวัคซีนพิษสุนัขบ้าคือสามอย่างที่ควรเสร็จในเดือนแรก อ่านรายการอื่นที่ต้องเตรียมได้ที่เลี้ยงหมาครั้งแรก