ประเด็นสำคัญ
- อัตราบ้านอยู่อาศัยของ กฟน. ที่ใช้ตั้งแต่บิลกันยายน 2569 คิดหน่วยที่ 1 ถึง 200 หน่วยละ 3.0000 บาท หน่วยที่ 201 ถึง 400 หน่วยละ 4.1584 บาท ยังไม่รวมค่า Ft และ VAT
- บ้านที่ใช้เกิน 200 หน่วย ทุกหน่วยที่ลดได้คือหน่วยแพง ลด 50 หน่วยประหยัดค่าพลังงานราว 208 บาทต่อเดือน ก่อนรวม Ft และ VAT
- สูตรคิดค่าไฟรายเครื่อง: วัตต์ คูณ ชั่วโมงต่อวัน หาร 1,000 ได้หน่วยต่อวัน แล้วคูณจำนวนวันกับค่าไฟต่อหน่วย
- กฟผ. จัดให้เครื่องทำน้ำอุ่น 3,500 ถึง 8,000 วัตต์ และแอร์ 455 ถึง 3,300 วัตต์ อยู่ในกลุ่มกินไฟสูงสุดของบ้าน
- DOE ระบุว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ปิดแล้วแต่ยังเสียบปลั๊ก ทำให้ค่าไฟเพิ่มได้ร้อยละ 5 ถึง 10
วิธีประหยัดค่าไฟบ้านที่ได้ผลที่สุด คือหาให้เจอว่าเงินไหลออกทางเครื่องไหน แล้วลดตรงนั้นก่อน บ้านส่วนใหญ่ค่าไฟก้อนใหญ่มาจากแอร์ เครื่องทำน้ำอุ่น และตู้เย็นรุ่นเก่า ส่วนการปิดไฟทีละดวงหรือถอดสายชาร์จมือถือ ช่วยได้แต่น้อยกว่าที่คิด
เรื่องที่คนไม่ค่อยรู้คือ ค่าไฟบ้านคิดแบบขั้นบันได หน่วยท้าย ๆ แพงกว่าหน่วยแรก บ้านที่ใช้เกิน 200 หน่วยต่อเดือน ทุกหน่วยที่ลดได้คือหน่วยราคาแพง เราจะเริ่มจากตรงนี้
ค่าไฟคิดแบบขั้นบันได หน่วยท้ายแพงที่สุด
อัตราค่าไฟบ้านอยู่อาศัยของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) ที่ประกาศใช้ตั้งแต่บิลเดือนกันยายน 2569 แบ่งเป็นสองแบบ ตามว่าใช้เกิน 150 หน่วยต่อเดือนหรือไม่
| ช่วงหน่วยต่อเดือน | 1.1 ใช้ไม่เกิน 150 หน่วย (บาทต่อหน่วย) | 1.2 ใช้เกิน 150 หน่วย (บาทต่อหน่วย) |
|---|---|---|
| 1 ถึง 15 | 2.3488 | 3.0000 (1 ถึง 200) |
| 16 ถึง 25 | 2.9882 | |
| 26 ถึง 200 | 3.0000 | |
| 201 ถึง 400 | 4.1584 | 4.1584 |
| 401 ขึ้นไป | 4.3583 | 4.3583 |
| ค่าบริการต่อเดือน | 8.19 บาท | 24.62 บาท |
ตัวเลขทั้งหมดยังไม่รวมค่า Ft และภาษีมูลค่าเพิ่ม กฟน. ระบุว่าค่า Ft เรียกเก็บแยกและปรับทุก 4 เดือน ผู้ใช้ไฟของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคให้ดูอัตราจากเว็บไซต์ กฟภ.
ลองคิดค่าพลังงานไฟฟ้าของบ้านที่ใช้ 300 หน่วยต่อเดือน (อัตรา 1.2)
- หน่วยที่ 1 ถึง 200: 200 x 3.0000 = 600.00 บาท
- หน่วยที่ 201 ถึง 300: 100 x 4.1584 = 415.84 บาท
- ค่าบริการ 24.62 บาท
- รวม 1,040.46 บาท ก่อนบวก Ft และ VAT
ถ้าบ้านนี้ลดลงมาเหลือ 250 หน่วย หน่วยที่หายไป 50 หน่วยเป็นหน่วยราคา 4.1584 บาททั้งหมด ประหยัดค่าพลังงานราว 208 บาทต่อเดือน หรือราว 2,500 บาทต่อปี ก่อนรวม Ft และ VAT ตัวเลขนี้บอกว่าการลดหน่วยในบ้านที่ใช้ไฟมากคุ้มกว่าที่คิด
ถ้ายังไม่รู้ว่าบ้านใช้กี่หน่วยต่อเดือน ดูวิธีอ่านจากหน้าปัดเองได้ที่วิธีอ่านมิเตอร์ไฟฟ้า
คิดค่าไฟรายเครื่องเป็นบาท
สูตรเดียวใช้ได้กับทุกเครื่อง
หน่วยต่อเดือน = วัตต์ x ชั่วโมงที่ใช้ต่อวัน x จำนวนวัน / 1,000
แล้วคูณด้วยค่าไฟต่อหน่วย ตัวอย่างด้านล่างใช้ 4.1584 บาทต่อหน่วย เพราะเป็นราคาของหน่วยที่ลดได้ในบ้านที่ใช้ 201 ถึง 400 หน่วย ส่วนวัตต์ใช้ค่าในช่วงที่ กฟผ. รวบรวมไว้ในหน้า 10 อันดับเครื่องใช้ไฟฟ้าจอมกินไฟ และชั่วโมงใช้งานเป็นตัวเลขสมมติ
| เครื่อง | วัตต์ที่ใช้คำนวณ (ช่วงของ กฟผ.) | ชั่วโมงต่อวัน (สมมติ) | หน่วยต่อเดือน | บาทต่อเดือน (ราว) |
|---|---|---|---|---|
| แอร์ธรรมดา 12,000 BTU | 1,200 (730 ถึง 3,300) | 8 | 288 | 1,198 |
| เครื่องทำน้ำอุ่น | 4,500 (3,500 ถึง 8,000) | 0.5 | 67.5 | 281 |
| เตารีด | 1,500 (1,000 ถึง 2,600) | 0.5 | 22.5 | 94 |
| ไดร์เป่าผม | 1,500 (1,000 ถึง 2,200) | 0.25 | 11.25 | 47 |
| ไมโครเวฟ | 1,200 (1,000 ถึง 1,880) | 0.25 | 9 | 37 |
| หม้อหุงข้าว | 700 (450 ถึง 1,000) | 1 | 21 | 87 |
| พัดลม 16 นิ้ว | 50 (35 ถึง 80) | 8 | 12 | 50 |
ข้อควรรู้ แอร์และตู้เย็นไม่ได้กินไฟเต็มวัตต์ตลอดเวลา คอมเพรสเซอร์ตัดต่อตามอุณหภูมิ ตัวเลขแอร์ในตารางจึงเป็นกรณีที่ทำงานหนักต่อเนื่อง ของจริงมักต่ำกว่านี้ถ้าห้องไม่ร้อนจัด แต่ลำดับความสำคัญชัดเจน แอร์ 1 เครื่องกินไฟมากกว่าพัดลมราว 24 เท่า
รายละเอียดว่าเครื่องไหนกินไฟเท่าไรและควรดูอะไรบนป้าย อยู่ในเครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟที่สุด มีอะไรบ้าง
แอร์: ก้อนใหญ่ที่สุดของบิล
กฟน. แนะนำวิธีใช้แอร์ให้ประหยัดไว้ชัด คือตั้ง 26 องศาและเปิดพัดลมช่วย กันความร้อนจากภายนอกด้วยการปิดประตูหน้าต่าง ติดฟิล์มหรือม่าน และล้างแผ่นกรองเป็นประจำ ส่วนการล้างใหญ่ให้ช่างทำทุก 6 เดือน
สิ่งที่ทำได้ทันทีโดยไม่เสียเงิน
- ปรับจาก 24 เป็น 26 องศา แล้วเปิดพัดลมเบอร์เบาช่วย (1 นาที)
- ถอดแผ่นกรองล้าง ถ้าเห็นฝุ่นเกาะเป็นแผ่น (15 นาที)
- ปิดม่านห้องที่เปิดแอร์ในช่วงที่แดดส่อง (1 นาที)
- ตั้งเวลาปิดแอร์ก่อนตื่นราว 30 นาที
- ปิดประตูห้องแอร์ให้สนิท อย่าเปิดแอร์ห้องนอนแต่เปิดประตูไปโถง
ข้อ 3 กับการกันความร้อนทั้งบ้าน เราแยกเป็นอีกเรื่องไว้ในวิธีทำให้บ้านเย็น เพราะยิ่งห้องร้อนน้อย แอร์ยิ่งตัดบ่อย
เครื่องทำน้ำอุ่น ตู้เย็น และเครื่องที่ร้อน
เครื่องทำน้ำอุ่น
วัตต์สูงที่สุดในบ้าน แต่ใช้ช่วงสั้น ค่าไฟจึงขึ้นกับเวลาอาบน้ำโดยตรง อาบสั้นลง 5 นาทีต่อคนต่อวัน บ้านสี่คนลดเวลาเปิดเครื่องได้ราว 10 ชั่วโมงต่อเดือน ที่ 4,500 วัตต์คือราว 45 หน่วย หรือราว 187 บาท ตั้งอุณหภูมิไว้แค่อุ่นพอ ไม่ต้องเปิดสุดแล้วผสมน้ำเย็น
ตู้เย็น
วัตต์ไม่สูง แต่ทำงานทั้งวันทั้งคืนทุกวัน ตู้เย็นรุ่นเก่าที่ยางขอบประตูเสื่อมจะกินไฟเกินจำเป็นมาก ถ้ากำลังคิดจะเปลี่ยน ดูการเทียบค่าไฟระหว่างรุ่นได้ที่ตู้เย็นอินเวอร์เตอร์ประหยัดไฟจริงไหม
เตารีด ไดร์ ไมโครเวฟ หม้อหุงข้าว
ใช้ไฟแรงแต่ใช้ไม่นาน เทคนิคคือรวบงาน รีดผ้าทีละมากสัปดาห์ละครั้งแทนรีดทุกเช้า และอย่าเปิดหม้อหุงข้าวค้างโหมดอุ่นทั้งวัน
ไฟแฝงจากเครื่องที่เสียบปลั๊กทิ้งไว้
คู่มือ Energy Saver ของ DOE ระบุว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายชนิดยังดึงไฟแม้ปิดเครื่องแล้ว ซึ่งทำให้ค่าไฟรายเดือนเพิ่มได้ราวร้อยละ 5 ถึง 10 DOE แนะนำปลั๊กพ่วงแบบตัดไฟอัตโนมัติ ตั้งคอมพิวเตอร์ให้เข้าโหมดพักเมื่อไม่ใช้ และถอดที่ชาร์จเมื่อชาร์จเต็มหรือไม่ได้ใช้
ที่บ้านเราใช้วิธีนี้
| กลุ่มเครื่อง | ทำยังไง | ห้ามทำ |
|---|---|---|
| ทีวี กล่องรับสัญญาณ เครื่องเสียง | รวมเสียบปลั๊กพ่วงมีสวิตช์ ปิดสวิตช์ก่อนนอน | ปิดด้วยรีโมตแล้วปล่อยไฟสแตนด์บายทั้งคืน |
| คอมพิวเตอร์ จอ ลำโพง | ตั้งโหมดพักหน้าจอ ปิดสวิตช์ปลั๊กพ่วงตอนเลิกงาน | ปล่อยเกมหรือโปรแกรมที่กันเครื่องไม่ให้พัก |
| ที่ชาร์จมือถือ แท็บเล็ต | ถอดเมื่อชาร์จเต็ม | เสียบหัวชาร์จค้างไว้ที่ผนังตลอด |
| ตู้เย็น เราเตอร์ กล้องวงจรปิด | เสียบไว้ตามปกติ | ตัดไฟเครื่องที่ต้องทำงานตลอด |
| ไมโครเวฟ เครื่องชงกาแฟที่มีนาฬิกา | ถ้าใช้น้อย ถอดปลั๊ก |
เรื่องที่ช่วยน้อยกว่าที่คิด
เราเห็นหลายบ้านทุ่มแรงกับเรื่องเล็ก แล้วไม่แตะเรื่องใหญ่ ลองเทียบตัวเลขด้วยสูตรเดียวกัน
| สิ่งที่ทำ | หน่วยที่ลดได้ต่อเดือน (ราว) | ความเห็นของเรา |
|---|---|---|
| ปิดหลอด LED 9 วัตต์ที่ลืมเปิดไว้ 5 ชั่วโมงต่อวัน | 1.35 | ทำได้ แต่ผลเล็ก |
| ถอดที่ชาร์จมือถือ 1 หัว | น้อยกว่า 1 | นิสัยดี แต่ไม่เปลี่ยนบิล |
| ลดเวลาเปิดแอร์ 1,200 วัตต์ ลง 2 ชั่วโมงต่อวัน | 72 | ผลชัดที่สุด |
| อาบน้ำอุ่นสั้นลง 5 นาทีต่อคน บ้าน 4 คน | 45 | ผลชัด |
| ยกเลิกเปิดหม้อหุงข้าวโหมดอุ่นทั้งวัน | ขึ้นกับรุ่น | คุ้มที่จะลอง |
ตัวเลขในตารางเป็นการคำนวณจากวัตต์และชั่วโมงสมมติ ไม่ใช่ค่าที่วัดจริง จุดประสงค์คือให้เห็นสัดส่วน ไฟดวงเล็กหนึ่งดวงกับแอร์หนึ่งเครื่องต่างกันหลายสิบเท่า เวลามีแรงจำกัด ให้ลงที่เครื่องวัตต์สูงก่อน
อีกเรื่องที่เข้าใจผิดบ่อย คือคิดว่าปรับแอร์ให้เย็นจัดแล้วห้องจะเย็นเร็วขึ้น ความจริงคอมเพรสเซอร์ทำงานเต็มกำลังเท่าเดิม แค่ทำงานนานขึ้นจนถึงค่าที่ตั้ง ห้องไม่ได้เย็นเร็วกว่า แต่บิลแพงกว่า
ห้องครัวและงานซักรีด
งานในครัวกับงานซักผ้าใช้เครื่องวัตต์สูงหลายตัวในช่วงเวลาสั้น ๆ จัดวิธีใช้นิดเดียวก็ลดหน่วยได้
- ซักผ้าให้เต็มถังตามที่เครื่องรับได้ แทนการซักทีละน้อยหลายรอบ เลือกน้ำเย็นถ้าผ้าไม่สกปรกหนัก เพราะเครื่องที่มีฮีตเตอร์ทำน้ำร้อนจะกินไฟเพิ่ม- ตากแดดแทนใช้เครื่องอบผ้าในวันที่อากาศดี
- อย่าเปิดตู้เย็นค้างระหว่างคิดว่าจะทำอะไรกิน และรอให้อาหารร้อนเย็นลงก่อนเก็บ
- ใช้ไมโครเวฟอุ่นอาหารจำนวนน้อย แทนเปิดเตาอบใหญ่
- รีดผ้าทีละมาก เริ่มจากผ้าที่ต้องใช้ความร้อนต่ำก่อน แล้วค่อยเพิ่มความร้อน
ลำดับการลงมือ เดือนแรกทำอะไรบ้าง
| สัปดาห์ | งาน | ผลที่คาดได้ |
|---|---|---|
| สัปดาห์ที่ 1 | จดเลขมิเตอร์ทุกเช้า 7 วัน หาว่าบ้านใช้กี่หน่วยต่อวัน | รู้ฐานเดิม |
| สัปดาห์ที่ 2 | ปรับแอร์ 26 องศา เปิดพัดลมช่วย ล้างแผ่นกรอง ปิดม่านห้องแอร์ | หน่วยต่อวันลดลงชัดถ้าแอร์คือก้อนใหญ่ |
| สัปดาห์ที่ 3 | ตั้งอุณหภูมิเครื่องทำน้ำอุ่นลง จับเวลาอาบน้ำ รวบงานรีดผ้า | ลดเครื่องวัตต์สูง |
| สัปดาห์ที่ 4 | จัดปลั๊กพ่วงมีสวิตช์ให้กลุ่มเครื่องบันเทิงและคอมพิวเตอร์ | ลดไฟแฝง |
| สิ้นเดือน | เทียบหน่วยในบิลกับเดือนเดียวกันของปีก่อน | วัดผลจริง |
การเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อนสำคัญ เพราะหน้าร้อนกับหน้าหนาวใช้แอร์ต่างกันมาก เทียบเดือนติดกันจะหลอกตา
ก่อนซื้อเครื่องใหม่ ดูอะไร
เมื่อถึงเวลาเปลี่ยนเครื่อง ฉลากประหยัดไฟฟ้าบอกค่าไฟต่อปีและระดับประสิทธิภาพไว้แล้ว ใช้ตัวเลขนั้นเทียบรุ่นแทนการดูราคาเครื่องอย่างเดียว อ่านวิธีอ่านฉลากแบบละเอียดได้ที่ฉลากเบอร์ 5 คืออะไร
เกณฑ์ที่เราใช้ตัดสินใจคือ ถ้าเครื่องเดิมยังดีอยู่และใช้น้อย อย่ารีบเปลี่ยน เงินค่าเครื่องใหม่ต้องใช้หลายปีกว่าจะคืนจากค่าไฟที่ลดลง แต่ถ้าเครื่องเก่าเป็นแอร์หรือตู้เย็นที่ทำงานหนักทุกวันและเริ่มเสีย การเปลี่ยนเป็นรุ่นประสิทธิภาพสูงคุ้มกว่าซ่อมซ้ำ
คำถามที่พบบ่อย
ถอดปลั๊กทุกเครื่องก่อนออกจากบ้าน ช่วยได้จริงไหม
ช่วยได้ในส่วนไฟแฝง ซึ่ง DOE ระบุว่าทำให้ค่าไฟเพิ่มได้ร้อยละ 5 ถึง 10 ใช้ปลั๊กพ่วงมีสวิตช์กับกลุ่มทีวี เครื่องเสียง คอมพิวเตอร์ จะง่ายกว่าดึงปลั๊กทีละเส้น แต่ตู้เย็น เราเตอร์ และกล้องวงจรปิดต้องเสียบไว้
ค่า Ft คืออะไร ทำไมบิลขึ้นทั้งที่ใช้หน่วยเท่าเดิม
Ft เป็นค่าไฟฟ้าผันแปรที่เรียกเก็บแยกจากอัตราค่าพลังงาน กฟน. ระบุว่าปรับทุก 4 เดือน ถ้าค่า Ft รอบใหม่สูงขึ้น บิลจะเพิ่มแม้หน่วยเท่าเดิม ดูค่าล่าสุดได้ในหน้า ค่า Ft ล่าสุด ของ กฟน. หรือ กฟภ.
ปิดแอร์แล้วเปิดใหม่บ่อย ๆ กินไฟกว่าเปิดทิ้งไว้ไหม
ถ้าออกจากห้องไม่กี่นาที ปล่อยไว้ได้ ถ้าออกเป็นชั่วโมงขึ้นไป ปิดประหยัดกว่า แอร์อินเวอร์เตอร์จะลดรอบเองเมื่อห้องเย็นถึงค่าที่ตั้ง จึงไม่ต้องกังวลเรื่องเปิดปิดบ่อยเท่าแอร์รุ่นเก่า
มิเตอร์ TOU คุ้มกับบ้านทั่วไปไหม
คุ้มเมื่อใช้ไฟช่วงกลางคืนและวันหยุดเป็นหลัก เช่น ชาร์จรถไฟฟ้าตอนดึก อัตราของ กฟน. คิด On Peak 5.7982 บาท และ Off Peak 2.6369 บาทต่อหน่วย (แรงดันต่ำกว่า 12 kV) บ้านที่เปิดแอร์ทั้งวันธรรมดาในช่วง 09.00 ถึง 22.00 น. มักจ่ายแพงขึ้น
ผู้ใช้ไฟ กฟภ. คิดค่าไฟแบบเดียวกันไหม
ตัวเลขในบทความมาจากหน้าอัตราค่าไฟของ กฟน. ผู้ใช้ไฟต่างจังหวัดให้ดูอัตราจากเว็บไซต์การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค แล้วใช้วิธีคิดแบบเดียวกัน คือแยกช่วงหน่วยตามขั้นบันไดแล้วรวมกัน
บ้านเราใช้ไฟไม่ถึง 150 หน่วย ควรสนใจอะไร
บ้านที่ใช้ไม่เกิน 150 หน่วยต่อเดือนอยู่ในอัตรา 1.1 ของ กฟน. ซึ่งหน่วยแรก ๆ ถูกกว่า และค่าบริการ 8.19 บาทต่อเดือน ถ้าเดือนไหนใช้เกิน 150 หน่วยจะเปลี่ยนไปคิดแบบ 1.2 ที่ค่าบริการ 24.62 บาท จึงควรคุมไม่ให้หลุดเกณฑ์
แหล่งอ้างอิง
- ประเภทที่ 1 บ้านอยู่อาศัย | การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)
- 10 อันดับ เครื่องใช้ไฟฟ้า จอมกินไฟ | การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
- Energy Saver: Tips on Saving Money and Energy in Your Home | US Department of Energy (DOE)
- ก็แดดมันร้อน... คนไม่ใช่หุ่นยนต์ ที่จะทนตากแดดทั้งวัน | การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.)
