สรุปประเด็นสำคัญ
- กฟผ. รวบรวมช่วงวัตต์ของเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน เครื่องทำน้ำอุ่นสูงสุดที่ 3,500 ถึง 8,000 วัตต์ ตามด้วยเตารีด ไดร์เป่าผม และไมโครเวฟ
- วัตต์สูงไม่ได้แปลว่าค่าไฟสูงเสมอ ต้องคูณชั่วโมงใช้ แอร์และตู้เย็นที่เปิดนานจึงมักเป็นก้อนใหญ่ของบิล
- สูตร วัตต์ คูณ ชั่วโมง หาร 1,000 ได้เป็นหน่วย แล้วคูณค่าไฟต่อหน่วย
- ตัวอย่างของ กฟผ. พัดลม 16 นิ้วเบอร์ 5 แบบ 3 ดาว ค่าไฟราว 36.83 บาทต่อเดือน เทียบกับ 45.33 บาทของเบอร์ 5 ระดับพื้นฐาน
- DOE ระบุว่าเครื่องที่ปิดแล้วแต่เสียบปลั๊กไว้ ทำให้ค่าไฟเพิ่มได้ร้อยละ 5 ถึง 10
เครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟที่สุดในบ้าน ถ้าดูจากวัตต์คือเครื่องทำน้ำอุ่น ซึ่ง กฟผ. ระบุช่วงไว้ที่ 3,500 ถึง 8,000 วัตต์ รองลงมาคือแอร์ เตารีด ไดร์เป่าผม และไมโครเวฟ แต่ถ้าดูจากค่าไฟปลายเดือน แอร์มักเป็นตัวที่จ่ายมากที่สุด เพราะเปิดนานหลายชั่วโมงทุกวัน ส่วนเครื่องวัตต์สูงอย่างไดร์เป่าผมใช้แค่ไม่กี่นาที
วิธีดูที่ถูกจึงต้องดูสองตัวเลขคู่กัน คือวัตต์กับชั่วโมงใช้ เราจะไล่ทีละกลุ่ม แล้วจบที่ว่าควรลดตรงไหนก่อน
ช่วงวัตต์ของเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน
ตารางนี้ใช้ช่วงวัตต์จากหน้า 10 อันดับเครื่องใช้ไฟฟ้าจอมกินไฟของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เรียงตามวัตต์สูงสุดในช่วง
| เครื่องใช้ไฟฟ้า | ช่วงวัตต์ (กฟผ.) | ลักษณะการใช้ในบ้าน |
|---|---|---|
| เครื่องทำน้ำอุ่น | 3,500 ถึง 8,000 | ใช้ช่วงสั้น วันละไม่กี่ครั้ง |
| แอร์แบบธรรมดา | 730 ถึง 3,300 | เปิดหลายชั่วโมงต่อวัน |
| แอร์อินเวอร์เตอร์ | 455 ถึง 3,300 | เปิดหลายชั่วโมง ปรับรอบเอง |
| เตารีด | 1,000 ถึง 2,600 | ใช้เป็นช่วง สัปดาห์ละหลายครั้ง |
| เครื่องซักผ้า | 450 ถึง 2,500 | รอบละราว 1 ชั่วโมง |
| ไดร์เป่าผม | 1,000 ถึง 2,200 | วันละไม่กี่นาที |
| ไมโครเวฟ | 1,000 ถึง 1,880 | ครั้งละไม่กี่นาที |
| หม้อหุงข้าว | 450 ถึง 1,000 | หุงราว 30 นาที บวกโหมดอุ่น |
| ตู้เย็น | 70 ถึง 145 | ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง |
| พัดลม | 35 ถึง 80 | เปิดหลายชั่วโมงต่อวัน |
สิ่งที่ตารางบอกคือกำลังไฟตอนเครื่องทำงาน ส่วนค่าไฟจริงต้องเอาชั่วโมงใช้มาคูณ ถ้าอยากรู้วัตต์ของเครื่องที่บ้าน ให้ดูป้ายข้อมูลด้านหลังหรือใต้เครื่อง จะมีตัวเลขกำกับว่า W หรือ kW
คูณชั่วโมงแล้วลำดับเปลี่ยน
สูตรคิดคือ
หน่วยต่อเดือน = วัตต์ x ชั่วโมงต่อวัน x 30 / 1,000
แล้วคูณค่าไฟต่อหน่วย ตัวอย่างด้านล่างใช้ค่าไฟสมมติ 4 บาทต่อหน่วย เลือกวัตต์กลาง ๆ ในช่วงของ กฟผ. และชั่วโมงใช้ที่เราสมมติจากบ้านทั่วไป ตัวเลขจริงของแต่ละบ้านจะต่างไป
| เครื่อง | วัตต์ (สมมติ) | ชั่วโมงต่อวัน (สมมติ) | หน่วยต่อเดือน | บาทต่อเดือน (สมมติ 4 บาทต่อหน่วย) |
|---|---|---|---|---|
| แอร์ห้องนอน | 1,000 | 8 | 240 | 960 |
| เครื่องทำน้ำอุ่น | 4,500 | 0.5 | 67.5 | 270 |
| ตู้เย็น | 100 | 24 (คอมเพรสเซอร์ทำงานราวครึ่งเวลา) | 36 | 144 |
| เครื่องซักผ้า | 500 | 1 | 15 | 60 |
| เตารีด | 1,500 | 0.3 | 13.5 | 54 |
| พัดลม 2 ตัว | 50 ต่อตัว | 8 | 24 | 96 |
| ไดร์เป่าผม | 1,500 | 0.15 | 6.75 | 27 |
| ไมโครเวฟ | 1,200 | 0.15 | 5.4 | 21.6 |
เมื่อคูณชั่วโมงแล้ว ไดร์เป่าผมที่วัตต์สูงกลับเป็นค่าไฟส่วนเล็ก ส่วนแอร์ห้องนอนเครื่องเดียวกินไฟเกินครึ่งของรายการทั้งหมด ตู้เย็นที่วัตต์ต่ำแต่ทำงานทั้งวันก็ขึ้นมาอยู่กลางตาราง
ตัวเลขแอร์ในตารางสมมติให้คอมเพรสเซอร์ทำงานเฉลี่ยราว 1,000 วัตต์ตลอด 8 ชั่วโมง ห้องที่ร้อนจัดหรือแอร์ที่ขนาดไม่พอจะสูงกว่านี้ ห้องที่กันแดดดีจะต่ำกว่านี้
แอร์ ตัวใหญ่ที่สุดของบิลบ้านส่วนใหญ่
แอร์เป็นเครื่องที่ทั้งวัตต์สูงและเปิดนาน บ้านที่เปิดแอร์ทุกคืนจึงเห็นบิลหน้าร้อนสูงกว่าหน้าหนาวชัดเจน
สิ่งที่ทำให้แอร์กินไฟเกินจำเป็น
- ตั้งอุณหภูมิต่ำเกินไป คอมเพรสเซอร์ทำงานนานขึ้นกว่าห้องจะถึงค่าที่ตั้ง
- แผ่นกรองตันจนลมผ่านน้อย
- ห้องโดนแดดบ่าย ผนังและกระจกสะสมความร้อน
- ประตูห้องเปิดทิ้งไว้ ความเย็นไหลออกไปโถง
คู่มือ Energy Saver ของกระทรวงพลังงานสหรัฐ (DOE) แนะนำให้ทำความสะอาดหรือเปลี่ยนแผ่นกรองทุกเดือนในช่วงที่ใช้หนัก และระบุว่าการเปิดพัดลมเพดานช่วย ทำให้ตั้งอุณหภูมิแอร์สูงขึ้นได้ราว 4 องศาฟาเรนไฮต์ โดยยังรู้สึกสบายเท่าเดิม
แอร์อินเวอร์เตอร์มีช่วงวัตต์ต่ำสุดต่ำกว่าแอร์ธรรมดาในตารางของ กฟผ. เพราะลดรอบคอมเพรสเซอร์เมื่อห้องเย็นแล้ว แทนการตัดและต่อทั้งเครื่อง ผลประหยัดจะเห็นชัดในห้องที่เปิดนานต่อเนื่อง
เครื่องทำน้ำอุ่น วัตต์สูงสุดแต่คุมได้ง่าย
เครื่องทำน้ำอุ่นแบบทำร้อนทันทีดึงไฟสูงมากในช่วงที่เปิด ค่าไฟจึงขึ้นตรงกับเวลาอาบน้ำของทุกคนในบ้าน
| ทำยังไง | ผล |
|---|---|
| ตั้งระดับความร้อนแค่อุ่นพอ ไม่เปิดสุดแล้วผสมน้ำเย็น | ลดวัตต์ที่ใช้จริงในเครื่องที่ปรับระดับได้ |
| ปิดน้ำระหว่างถูสบู่และสระผม | ลดเวลาที่เครื่องทำงาน |
| อาบน้ำเย็นในวันที่อากาศร้อน | ไม่ใช้ไฟส่วนนี้เลย |
| เลือกขนาดเครื่องให้พอดีกับการใช้ตอนซื้อใหม่ | ไม่จ่ายวัตต์เกินจำเป็น |
ถ้ากำลังเลือกเครื่องใหม่ ดูขนาดวัตต์และระบบตัดไฟที่ควรมีในเครื่องทำน้ำอุ่นยี่ห้อไหนดี
ตู้เย็น ตัวเงียบที่ทำงานทั้งปี
ตู้เย็นวัตต์ต่ำที่สุดกลุ่มหนึ่งในตาราง แต่เสียบปลั๊กตลอด 24 ชั่วโมง 365 วัน จึงเป็นค่าไฟพื้นฐานที่จ่ายทุกเดือน ตู้รุ่นเก่าหรือตู้ที่ยางขอบประตูเสื่อมจะทำงานหนักกว่าที่ควร
เช็กง่าย ๆ สามข้อ (รวม 10 นาที)
- หนีบกระดาษหนึ่งแผ่นไว้ที่ประตู ถ้าดึงออกได้โดยไม่มีแรงต้าน ยางขอบไม่แนบ
- ดูว่าด้านหลังตู้มีที่ว่างให้ระบายความร้อนหรือไม่ ไม่ควรดันชิดผนังจนแน่น
- ดูว่ามีน้ำแข็งเกาะหนาในช่องแช่แข็งรุ่นที่ต้องละลายเองหรือเปล่า
เรื่องตู้เย็นอินเวอร์เตอร์กับตู้ธรรมดาต่างกันแค่ไหนในเรื่องค่าไฟ เราแยกไว้ที่ตู้เย็นอินเวอร์เตอร์ประหยัดไฟจริงไหม
เครื่องซักผ้า เตารีด ไดร์ ไมโครเวฟ หม้อหุงข้าว
กลุ่มนี้วัตต์สูงแต่ใช้เป็นช่วงสั้น จึงคุมด้วยวิธีใช้มากกว่าการเปลี่ยนเครื่อง
- เครื่องซักผ้า ส่วนที่กินไฟคือมอเตอร์กับฮีตเตอร์ทำน้ำร้อนในรุ่นที่มี ซักน้ำเย็นและซักให้เต็มรอบ จะลดได้มากกว่าการเปลี่ยนรุ่น รายละเอียดแต่ละแบบอยู่ในเครื่องซักผ้ากินไฟเท่าไร
- เตารีด ความร้อนสูงสุดใช้ไฟมากที่สุด รีดผ้าบางที่ใช้ความร้อนต่ำก่อน แล้วค่อยรีดผ้าหนา รีดทีละหลายตัวแทนรีดวันละตัว
- ไดร์เป่าผม ซับผมให้หมาดก่อนเป่า ลดเวลาเป่าลงได้
- ไมโครเวฟ ใช้อุ่นอาหารจำนวนน้อยได้เร็วกว่าเตาอบใหญ่
- หม้อหุงข้าว ปิดโหมดอุ่นถ้าไม่ได้กินภายในชั่วโมง
พัดลม ตัวช่วยที่ถูกที่สุด
พัดลมอยู่ล่างสุดของตารางวัตต์ แต่ช่วยลดภาระแอร์ได้มาก ข้อมูลของ กฟผ. เทียบค่าไฟพัดลมตั้งพื้น 16 นิ้วตามระดับดาวของฉลากเบอร์ 5 ที่ค่าไฟ 3.96 บาทต่อหน่วย
| ระดับฉลาก | ค่าไฟต่อเดือน (บาท) |
|---|---|
| เบอร์ 5 | 45.33 |
| เบอร์ 5 หนึ่งดาว | 42.09 |
| เบอร์ 5 สองดาว | 39.28 |
| เบอร์ 5 สามดาว | 36.83 |
ต่างกันระหว่างระดับพื้นฐานกับสามดาวราว 8.50 บาทต่อเดือน ไม่มาก แต่ทั้งหมดถูกกว่าแอร์หลายเท่า วิธีเลือกพัดลมให้เหมาะกับห้องอยู่ในพัดลมยี่ห้อไหนดี
เครื่องที่คนมักลืมนับ
เวลาไล่หาตัวกินไฟ คนส่วนใหญ่นึกถึงเครื่องที่ใช้เองทุกวัน แต่บางเครื่องทำงานอยู่เบื้องหลังโดยไม่มีใครสังเกต
| เครื่อง | ทำไมถึงกินไฟ | เช็กยังไง |
|---|---|---|
| ปั๊มน้ำ | ตัดต่อบ่อยถ้าท่อรั่วหรือสวิตช์แรงดันเสีย | ปิดก๊อกทุกจุดแล้วฟังว่าปั๊มยังเดินไหม |
| ตู้กดน้ำร้อนน้ำเย็น | ต้มน้ำร้อนและทำน้ำเย็นรอไว้ตลอดวัน | ปิดฝั่งน้ำร้อนถ้าใช้น้อย |
| ตู้เย็นเครื่องที่สองหรือตู้แช่ | ทำงานทั้งวันแต่ใส่ของน้อย | ถ้ามีของไม่กี่อย่าง ย้ายไปตู้หลักแล้วถอดปลั๊ก |
| ตู้ปลาที่มีฮีตเตอร์และปั๊ม | เปิดตลอด 24 ชั่วโมง | ดูวัตต์บนตัวอุปกรณ์แล้วคูณ 24 |
| คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะที่ไม่เคยปิด | ทำงานแม้ไม่มีคนใช้ | ตั้งโหมดพักหรือปิดเมื่อเลิกใช้ |
เครื่องกลุ่มนี้แต่ละตัวไม่ได้ใช้ไฟสูงมาก แต่เมื่อทำงานตลอดเวลา หน่วยรวมทั้งเดือนจะขึ้นมาเทียบกับเครื่องหลักได้
อ่านวัตต์จากป้ายเครื่อง
ตัวเลขในตารางของ กฟผ. เป็นช่วงกว้าง เครื่องที่บ้านเราจะอยู่ตรงไหนในช่วงนั้น ให้ดูจากป้ายข้อมูลบนเครื่อง
- หาป้ายสติกเกอร์หรือป้ายโลหะ มักอยู่ด้านหลัง ด้านข้าง หรือใต้ฐาน (2 นาที)
- มองหาตัวเลขที่ลงท้ายด้วย W หรือ kW ถ้าป้ายบอกเป็น 1.5 kW คือ 1,500 วัตต์
- ถ้าป้ายมีแค่แอมป์ (A) กับโวลต์ (V) ให้คูณกันได้ค่าวัตต์โดยประมาณ เช่น 5 A x 220 V = 1,100 วัตต์
- แอร์มักพิมพ์ค่า BTU ตัวใหญ่ ซึ่งเป็นขนาดความเย็น ไม่ใช่วัตต์ ให้หาค่ากำลังไฟฟ้าแยกบนป้าย
ถ้าอยากรู้หน่วยที่ใช้จริงแทนการประมาณ ใช้ปลั๊กวัดไฟที่เสียบคั่นระหว่างเต้ารับกับเครื่อง หรือจดเลขมิเตอร์ก่อนและหลังใช้เครื่องนั้นในช่วงที่เครื่องอื่นปิด
ไฟแฝงจากเครื่องที่ไม่ได้ใช้
นอกจากเครื่องที่กำลังทำงาน ยังมีไฟที่ไหลออกเงียบ ๆ จากเครื่องที่ปิดแล้วแต่เสียบปลั๊กไว้ DOE ระบุว่าส่วนนี้ทำให้ค่าไฟรายเดือนเพิ่มได้ราวร้อยละ 5 ถึง 10 และแนะนำให้ใช้ปลั๊กพ่วงตัดไฟ ตั้งคอมพิวเตอร์เข้าโหมดพัก และถอดที่ชาร์จที่ไม่ได้ใช้
กลุ่มที่มักมีไฟแฝงคือทีวี กล่องรับสัญญาณ เครื่องเสียง คอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ และเครื่องที่มีนาฬิกาดิจิทัลหรือไฟสถานะ
ลดตรงไหนก่อน
เรียงตามผลที่ได้ต่อแรงที่ลงไป
| ลำดับ | เครื่อง | ทำอะไร | เวลาที่ใช้ |
|---|---|---|---|
| 1 | แอร์ | ตั้ง 26 องศา เปิดพัดลมช่วย ล้างแผ่นกรอง ปิดม่าน | 20 นาที |
| 2 | เครื่องทำน้ำอุ่น | ลดระดับความร้อน อาบสั้นลง | 1 นาที |
| 3 | ตู้เย็น | เช็กยางขอบ เว้นที่ระบายด้านหลัง | 10 นาที |
| 4 | ไฟแฝง | รวมเครื่องบันเทิงไว้บนปลั๊กพ่วงมีสวิตช์ | 15 นาที |
| 5 | เครื่องวัตต์สูงที่ใช้สั้น | รวบงานรีด ซักเต็มรอบ ปิดโหมดอุ่น | ติดเป็นนิสัย |
ทำครบแล้วอยากวัดผล จดเลขมิเตอร์ทุกเช้าหนึ่งสัปดาห์ก่อนและหลังเปลี่ยน แล้วเทียบหน่วยต่อวัน ส่วนแผนลดค่าไฟทั้งบ้านแบบรายสัปดาห์และวิธีคิดค่าไฟขั้นบันได อยู่ในวิธีประหยัดค่าไฟบ้าน
แหล่งอ้างอิง
- 10 อันดับ เครื่องใช้ไฟฟ้า จอมกินไฟ | การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
- พัดลม ประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 ดาวยิ่งมาก ยิ่งประหยัดไฟ | การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
- Energy Saver: Tips on Saving Money and Energy in Your Home | US Department of Energy (DOE)





