วิธีอ่านมิเตอร์ไฟฟ้า จดเลขเองแล้วคิดหน่วยที่ใช้ให้ถูก

วิธีอ่านมิเตอร์ไฟฟ้าแบบจานหมุนมีแค่สองขั้น ดูขนาดมิเตอร์ที่พิมพ์ไว้บนหน้าปัดก่อน ถ้าเป็น 5(15) หรือ 15(45) ให้อ่านเฉพาะเลขหน้าจุดทศนิยม ถ้าเป็น 30(100) หรือ 50(150) ให้อ่านครบทั้ง 5 หลัก จากนั้นนำเลขครั้งหลังลบเลขครั้งก่อน ผลลัพธ์คือจำนวนหน่วยที่บ้านใช้ในช่วงนั้น

เราอ่านมิเตอร์เองเพื่อสามเรื่อง รู้ว่าบ้านใช้ไฟวันละกี่หน่วย เช็กว่าบิลตรงกับที่ใช้จริงไหม และหาไฟรั่ว ทั้งสามเรื่องใช้เวลาไม่กี่นาทีต่อครั้ง

มิเตอร์ที่บ้านเป็นแบบไหน

ก่อนอ่านเลข ต้องรู้ว่ามิเตอร์ที่หน้าบ้านเป็นขนาดไหน ข้อมูลอินโฟกราฟิกของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) ระบุว่ามิเตอร์แบบจานหมุนที่ใช้กับบ้านมี 4 ขนาด ตัวเลขบอกขนาดพิมพ์อยู่บนหน้าปัด เช่น 15(45)A ตัวเลขนอกวงเล็บคือกระแสปกติที่ออกแบบไว้ ตัวเลขในวงเล็บคือกระแสสูงสุดที่รับได้

ขนาดมิเตอร์	วิธีอ่าน	ตัวอย่างจาก กฟน.
5(15)A	อ่านเฉพาะเลขหน้าจุดทศนิยม
15(45)A	อ่านเฉพาะเลขหน้าจุดทศนิยม	เลขอ่านครั้งก่อน 7660.5 ครั้งนี้ 7780.8 ใช้ไป 7780 ลบ 7660 = 120 หน่วย
30(100)A	นับครบทั้ง 5 หลัก	เลขอ่านครั้งก่อน 75650 ครั้งนี้ 76750 ใช้ไป 1,100 หน่วย
50(150)A	นับครบทั้ง 5 หลัก

หน้าปัดมีวงล้อตัวเลข 5 วง แต่ละวงหมุนจาก 0 ถึง 9 สำหรับมิเตอร์ขนาดเล็ก หลักขวาสุดมักมีกรอบสีต่างออกไป นั่นคือหลักหลังทศนิยมที่ไม่ต้องนับ

มิเตอร์ดิจิทัลรุ่นใหม่แสดงตัวเลขบนจอแทนวงล้อ บางรุ่นสลับหน้าจอแสดงหลายค่า ให้ดูค่าที่มีหน่วย kWh กำกับ ถ้าไม่แน่ใจว่าค่าบนจอคืออะไร สอบถามการไฟฟ้าในพื้นที่ได้

ขั้นตอนอ่านและจดเลขเอง

ใช้เวลาราว 2 นาทีต่อครั้ง

1. หามิเตอร์ของบ้านเรา ถ้าเป็นคอนโดหรือทาวน์โฮมที่มีมิเตอร์เรียงกัน ให้ดูเลขห้องหรือบ้านเลขที่บนป้าย หรือเทียบเลขผู้ใช้ไฟกับบิล (1 นาที)
2. ดูขนาดมิเตอร์บนหน้าปัด แล้วตัดสินว่าต้องตัดทศนิยมหรือไม่
3. ถ่ายรูปหน้าปัดให้เห็นตัวเลขชัด รูปในมือถือมีวันที่และเวลาติดมาเอง ไม่ต้องจด
4. ถ้าวงล้อหลักใดค้างอยู่กึ่งกลางระหว่างสองเลข ให้ใช้เลขที่น้อยกว่า
5. จดเลขในโน้ตเดียวกันทุกครั้ง พร้อมวันที่

คิดหน่วยเป็นเงิน

ได้จำนวนหน่วยแล้ว นำไปคิดตามอัตราขั้นบันไดของการไฟฟ้า อัตราบ้านอยู่อาศัยของ กฟน. ที่ใช้ตั้งแต่บิลเดือนกันยายน 2569 สำหรับบ้านที่ใช้เกิน 150 หน่วยต่อเดือน (อัตรา 1.2) คือ

ช่วงหน่วย	บาทต่อหน่วย
1 ถึง 200	3.0000
201 ถึง 400	4.1584
401 ขึ้นไป	4.3583
ค่าบริการต่อเดือน	24.62 บาท

ตัวเลขยังไม่รวมค่า Ft และภาษีมูลค่าเพิ่ม ค่า Ft เรียกเก็บแยกและปรับทุก 4 เดือน

ใช้ตัวอย่าง 120 หน่วยของ กฟน. ข้างบน บ้านนี้ใช้ไม่เกิน 150 หน่วย จึงอยู่ในอัตรา 1.1 ซึ่งคิดหน่วย 1 ถึง 15 ที่ 2.3488 บาท หน่วย 16 ถึง 25 ที่ 2.9882 บาท และหน่วย 26 ขึ้นไปจนถึง 200 ที่ 3.0000 บาท

• 15 x 2.3488 = 35.23 บาท
• 10 x 2.9882 = 29.88 บาท
• 95 x 3.0000 = 285.00 บาท
• ค่าบริการ 8.19 บาท
• รวม 358.30 บาท ก่อนรวม Ft และ VAT

ส่วนตัวอย่าง 1,100 หน่วย อยู่ในอัตรา 1.2

• 200 x 3.0000 = 600.00 บาท
• 200 x 4.1584 = 831.68 บาท
• 700 x 4.3583 = 3,050.81 บาท
• ค่าบริการ 24.62 บาท
• รวม 4,507.11 บาท ก่อนรวม Ft และ VAT

ไม่อยากคิดเอง กฟน. แนะนำให้ใช้ฟังก์ชันคำนวณค่าไฟในแอป MEA Smart Life ส่วน กฟภ. มีหน้าคำนวณค่าไฟฟ้าบนเว็บไซต์ ผู้ใช้ไฟต่างจังหวัดให้ดูอัตราของ กฟภ. เพราะบทความนี้ใช้ตัวเลขจากหน้าอัตราของ กฟน.

ใช้เลขมิเตอร์หาว่าเครื่องไหนกินไฟ

การจดเลขครั้งเดียวต่อเดือนบอกได้แค่ยอดรวม ถ้าอยากรู้ว่าเครื่องไหนเป็นตัวการ ให้จดถี่ขึ้น

สิ่งที่อยากรู้	ทำยังไง	ใช้เวลา
บ้านใช้ไฟวันละกี่หน่วย	จดเลขเวลาเดิมทุกเช้า 7 วัน แล้วลบกัน	1 นาทีต่อวัน
กลางวันกับกลางคืนต่างกันแค่ไหน	จดตอนเช้าและก่อนนอน	2 นาทีต่อวัน
แอร์ห้องนอนใช้กี่หน่วยต่อคืน	จดก่อนเปิดแอร์และตอนตื่น เทียบกับคืนที่ไม่เปิด	2 คืน
เครื่องทำน้ำอุ่นใช้เท่าไร	จดก่อนและหลังอาบน้ำ ในช่วงที่เครื่องอื่นเปิดน้อย	10 นาที

วิธีนี้ไม่แม่นเท่าปลั๊กวัดไฟ เพราะเครื่องอื่นในบ้านยังทำงานอยู่ด้วย แต่พอให้เห็นภาพว่าเครื่องไหนกินหน่วยเป็นสิบ เครื่องไหนแค่หน่วยเดียว ถ้าผลชี้ไปที่แอร์หรือเครื่องทำน้ำอุ่น ดูวิธีลดต่อได้ที่วิธีประหยัดค่าไฟบ้าน และดูช่วงวัตต์ของเครื่องแต่ละชนิดได้ที่เครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟที่สุด มีอะไรบ้าง

เช็กไฟรั่วด้วยมิเตอร์

ไฟรั่วลงดินทำให้เสียเงินโดยไม่รู้ตัวและเป็นอันตราย มิเตอร์ช่วยตรวจเบื้องต้นได้

1. ปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกตัว รวมตู้เย็น และถอดปลั๊กเครื่องที่เสียบค้าง (5 นาที)
2. ดูจานหมุนของมิเตอร์ หรือตัวเลขบนจอของมิเตอร์ดิจิทัล ประมาณ 10 นาที
3. ถ้าจานไม่ขยับ แปลว่าไม่มีโหลดที่มองไม่เห็น เปิดตู้เย็นกลับตามเดิม
4. ถ้าจานยังหมุนช้า ๆ ให้ไปที่ตู้ควบคุมไฟในบ้าน ปิดเบรกเกอร์ย่อยทีละตัว ตัวไหนที่ปิดแล้วจานหยุด วงจรนั้นคือจุดที่ต้องตรวจ
5. ปิดเมนเบรกเกอร์ ถ้าจานยังหมุน ปัญหาอยู่ที่สายก่อนเข้าบ้านหรือที่มิเตอร์

ข้อ 4 และ 5 ทำเฉพาะการกดเบรกเกอร์ ไม่ต้องเปิดฝาตู้หรือแตะสาย

ถ้าพบว่าวงจรใดมีไฟรั่ว ห้ามซ่อมเอง ให้ช่างไฟฟ้าที่มีใบรับรองตรวจสายและเต้ารับ คำถามที่พบบ่อยของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคระบุว่า กฟภ. ไม่ได้รับซ่อมสายไฟภายในบ้าน แต่รับตรวจมิเตอร์ ติดต่อได้ที่สำนักงาน กฟภ. ในพื้นที่หรือโทร 1129 และมิเตอร์ที่ชำรุดจะได้รับการเปลี่ยนให้

บิลแพงผิดปกติ ไล่เช็กตามลำดับ

เวลาบิลพุ่งขึ้นโดยไม่มีเหตุผล เราไล่ดูตามลำดับนี้

1. เทียบหน่วยกับเดือนเดียวกันของปีก่อน แอป MEA Smart Life แสดงประวัติการใช้ไฟย้อนหลังเทียบกับปีที่แล้ว ส่วนผู้ใช้ไฟ กฟภ. ดูได้ในแอป PEA Smart Plus หรือเมนูประวัติการใช้ไฟบนเว็บไซต์
2. ดูจำนวนวันในรอบบิล รอบที่ยาวกว่าปกติไม่กี่วันก็ทำให้หน่วยเพิ่ม วันที่จดเลขดูได้ในแอป
3. นึกถึงการเปลี่ยนแปลงในบ้าน อากาศร้อนขึ้น มีคนมาอยู่เพิ่ม ซื้อเครื่องใหม่ หรือทำงานที่บ้าน
4. เทียบเลขบนหน้าปัดกับเลขในบิล
5. ทดสอบไฟรั่วตามขั้นตอนข้างบน
6. ถ้าไล่ครบแล้วยังไม่เจอสาเหตุ ติดต่อการไฟฟ้าให้ตรวจมิเตอร์

คำแนะนำของ กฟภ. สำหรับกรณีค่าไฟสูงผิดปกติก็ไปทางเดียวกัน คือตรวจสอบเครื่องใช้ไฟฟ้าว่ามีตัวไหนชำรุด ปิดเครื่องที่ไม่ใช้ แล้วค่อยขอให้การไฟฟ้าตรวจสอบ

เครื่องไหนที่มักเป็นต้นเหตุ

เมื่อจดเลขแล้วเห็นว่าหน่วยต่อวันพุ่ง ต้นเหตุที่พบบ่อยมีไม่กี่อย่าง

• ตู้เย็นที่ยางขอบประตูเสื่อม คอมเพรสเซอร์จึงแทบไม่ได้พัก ลองปิดประตูหนีบกระดาษ ถ้าดึงออกง่ายแปลว่ายางไม่แนบ
• แอร์ที่แผ่นกรองตันหรือน้ำยาพร่อง ทำงานนานแต่ห้องไม่เย็น
• ปั๊มน้ำที่ตัดต่อบ่อยเพราะมีท่อรั่วหรือลูกลอยเสีย ได้ยินเสียงปั๊มเดินตอนไม่มีใครเปิดน้ำ
• เครื่องทำน้ำอุ่นที่ตั้งร้อนสุด
• เครื่องที่ซื้อมาใหม่ในเดือนนั้น

ถ้าเครื่องเก่าใกล้หมดอายุ ตอนเลือกรุ่นใหม่ให้ดูค่าไฟต่อปีบนฉลาก อ่านวิธีดูได้ที่ฉลากเบอร์ 5 คืออะไร

บ้านเช่าและหอพักที่ใช้มิเตอร์ย่อย

หลายหอพักและอพาร์ตเมนต์ติดมิเตอร์ย่อยไว้หน้าห้อง แล้วเจ้าของเก็บค่าไฟเองตามเรตที่ตกลงกันในสัญญา กรณีนี้วิธีอ่านเลขเหมือนกัน คือดูขนาดบนหน้าปัดแล้วลบเลขสองครั้ง แต่ราคาต่อหน่วยไม่ได้มาจากตารางของการไฟฟ้า ให้ดูตามสัญญาเช่า

สิ่งที่เราทำทุกครั้งเมื่อย้ายเข้าห้องใหม่

1. ถ่ายรูปเลขมิเตอร์วันย้ายเข้า ให้เห็นเลขห้องในรูปเดียวกัน (1 นาที)
2. ส่งรูปให้ผู้ดูแลหอพร้อมข้อความ เพื่อมีหลักฐานวันที่
3. ถ่ายรูปอีกครั้งทุกวันที่หอจดเลข แล้วเทียบกับใบแจ้งหนี้
4. ถ่ายรูปวันย้ายออกก่อนคืนกุญแจ

ถ้าเลขในใบแจ้งหนี้สูงกว่าเลขในรูป ใช้รูปที่มีวันที่คุยกับผู้ดูแลได้ทันที ไม่ต้องเถียงกันด้วยความจำ

ตารางจดเลขมิเตอร์

ทำครั้งเดียวในมือถือ แล้วเติมทุกครั้งที่อ่าน

วันที่และเวลา	เลขที่อ่านได้	หน่วยที่ใช้ตั้งแต่ครั้งก่อน	หมายเหตุ
วันจันทร์ 07.00 น.	7660		เริ่มจด
วันอังคาร 07.00 น.	7668	8	เปิดแอร์ห้องนอนทั้งคืน
วันพุธ 07.00 น.	7673	5	ไม่เปิดแอร์ ใช้พัดลม

ตัวเลขในแถวตัวอย่างเป็นตัวเลขสมมติ ใช้ดูรูปแบบการจดเท่านั้น

สรุป ทำอะไรต่อ

ควรทำ	ห้ามทำ
ดูขนาดมิเตอร์ก่อนอ่าน แล้วตัดทศนิยมเฉพาะ 5(15) และ 15(45)	อ่านทศนิยมรวมเข้าไปในมิเตอร์ขนาดเล็ก
ถ่ายรูปหน้าปัดทุกครั้ง ได้วันที่และเวลามาเอง	เปิดฝาครอบหรือแตะสายที่มิเตอร์
จดเลขเวลาเดิมทุกวันอย่างน้อย 1 สัปดาห์	สรุปจากการจดครั้งเดียว
ทดสอบไฟรั่วโดยปิดเครื่องทุกตัวแล้วดูจาน	ซ่อมสายไฟในบ้านเอง
เทียบบิลกับเดือนเดียวกันของปีก่อน	เทียบกับเดือนก่อนหน้าแล้วตกใจ
ติดต่อการไฟฟ้าเมื่อสงสัยมิเตอร์	ปล่อยบิลสูงผิดปกติไว้หลายเดือน

เริ่มคืนนี้ จดเลขก่อนนอนหนึ่งครั้ง พรุ่งนี้เช้าจดอีกครั้ง แค่นี้ก็รู้แล้วว่าบ้านใช้ไฟตอนกลางคืนกี่หน่วย