สรุปสั้นๆ
- ตั้งช่องธรรมดาไว้ที่ 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า และช่องแช่แข็งที่ลบ 18 องศา วางเทอร์โมมิเตอร์ไว้ด้านหน้าแล้วเช็กทุกสัปดาห์
- เนื้อดิบวางชั้นล่างสุดในกล่องปิดมิด เพื่อไม่ให้น้ำจากเนื้อหยดใส่อาหารพร้อมทาน
- ไข่เก็บในกล่องเดิมบนชั้นด้านใน ไม่ใช่บนประตูที่อุณหภูมิแกว่งทุกครั้งที่เปิด
- อาหารปรุงสุกที่เหลือ เช่น แกงที่มีเนื้อสัตว์ เก็บได้ราว 3 ถึง 4 วัน ซุปและสตูว์ 3 ถึง 5 วัน
- อย่าอัดตู้จนแน่น ลมเย็นต้องไหลผ่านได้ และให้ของที่ซื้อก่อนอยู่ด้านหน้าเสมอ
ตู้เย็นที่รกมีอาการเดียวกันทุกบ้าน ผักเหี่ยวอยู่ลึกสุดของลิ้นชัก กล่องแกงเมื่อวานซืนซ้อนอยู่หลังนมกล่องใหม่ ซอสพริกเปิดแล้วสามขวดเพราะหาขวดแรกไม่เจอ และทุกครั้งที่เปิดประตูต้องยกของสองชิ้นออกก่อนถึงจะหยิบชิ้นที่ต้องการได้ ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตู้เล็กไป ปัญหาคือของไม่มีที่ประจำ
ตู้เย็นแต่ละส่วนเย็นไม่เท่ากัน พอวางของให้ตรงกับความเย็นของแต่ละโซน ของจะอยู่ได้นานขึ้นเอง และพอแต่ละหมวดมีบ้านของตัวเอง เราจะเห็นทันทีว่าอะไรใกล้หมด อะไรต้องกินก่อน
ก่อนจัด: เช็กอุณหภูมิให้ถูกก่อน
จัดสวยแค่ไหนก็ไม่ช่วยถ้าตู้ไม่เย็นพอ FDA แนะนำให้ช่องธรรมดาอยู่ที่ 4 องศาเซลเซียส (40 องศาฟาเรนไฮต์) หรือต่ำกว่า และช่องแช่แข็งที่ลบ 18 องศาเซลเซียส (0 องศาฟาเรนไฮต์) ปุ่มปรับในตู้หลายรุ่นเป็นตัวเลข 1 ถึง 7 ที่ไม่ได้บอกองศาจริง FDA จึงแนะนำให้ใช้เทอร์โมมิเตอร์สำหรับตู้เย็น วางไว้ด้านหน้าของชั้น และเช็กเป็นประจำ
วิธีวัดง่ายๆ วางแก้วน้ำไว้กลางชั้นกลาง เสียบเทอร์โมมิเตอร์ลงในน้ำ ทิ้งไว้ข้ามคืนแล้วอ่านค่าตอนเช้าก่อนเปิดตู้ ถ้าเกิน 4 องศา หมุนปุ่มให้เย็นขึ้นหนึ่งขั้น แล้ววัดใหม่อีกวัน รายละเอียดการตั้งค่าแยกตามรุ่นอยู่ในตั้งอุณหภูมิตู้เย็น
แผนที่ตู้เย็น: โซนไหนวางอะไร
| โซน | ความเย็นโดยประมาณ | ควรวาง | ไม่ควรวาง |
|---|---|---|---|
| ประตูตู้ | อุ่นที่สุด แกว่งทุกครั้งที่เปิด | ซอส น้ำปลา น้ำดื่ม เนย แยม | ไข่ นม เนื้อดิบ |
| ชั้นบนสุด | ค่อนข้างคงที่ | อาหารพร้อมทาน ของเหลือในกล่อง ขนม | เนื้อดิบ |
| ชั้นกลาง | คงที่ | นม โยเกิร์ต ไข่ในกล่องเดิม ชีส | ของดิบที่น้ำหยดได้ |
| ชั้นล่างสุด | เย็นที่สุดของช่องธรรมดา | เนื้อ หมู ไก่ ปลาดิบ ในกล่องปิด | ผักสลัดที่ไม่ล้าง |
| ลิ้นชักผัก | ชื้นกว่าส่วนอื่น | ผักใบ ผักกินผล | เนื้อสัตว์ |
| ช่องแช่แข็ง | ลบ 18 องศา | เนื้อแบ่งห่อ ข้าวแช่แข็ง ผักลวก | อาหารร้อนที่ยังไม่เย็นลง |
เหตุผลที่เนื้อดิบต้องอยู่ล่างสุดคือน้ำจากเนื้อดิบหยดลงมาเปื้อนอาหารพร้อมทานได้ FDA ให้เก็บอาหารดิบแยกจากอาหารอื่นในภาชนะปิดหรือห่อมิด และเช็ดของที่หกทันที ส่วนไข่ FDA แนะนำให้เก็บไว้ในกล่องเดิมบนชั้นในตู้ ไม่ใช่ที่ช่องใส่ไข่บนประตู
ลงมือจัดใน 45 นาที
- นาทีที่ 0 ถึง 10 เอาของออกทั้งหมด วางอาหารสดและของแช่แข็งไว้ในกระติกน้ำแข็งหรือถุงเก็บความเย็นก่อน
- นาทีที่ 10 ถึง 20 ทิ้งของหมดอายุ ของเหลือที่ไม่รู้ว่าเก็บมากี่วัน และซอสที่เปิดนานจนสีหรือกลิ่นเปลี่ยน
- นาทีที่ 20 ถึง 30 ถอดชั้นและลิ้นชักล้างด้วยน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจาน เช็ดผนังในตู้และขอบยางประตู เช็ดให้แห้ง วิธีขจัดคราบและกลิ่นแบบละเอียดอยู่ในทำความสะอาดตู้เย็นด้านใน
- นาทีที่ 30 ถึง 40 แยกของเป็นหมวด แล้ววางตามแผนที่โซนข้างบน
- นาทีที่ 40 ถึง 45 ติดป้ายกล่อง จดวันที่บนของเหลือ แล้วเช็กว่าช่องลมเย็นด้านในไม่มีของบัง
ทำครั้งแรกจะใช้เวลานานกว่านี้นิดหน่อย รอบถัดไปจะเร็วขึ้นมากเพราะของมีที่ประจำแล้ว
กล่องและอุปกรณ์ที่คุ้มจริง
ไม่ต้องซื้อกล่องทั้งชุดตั้งแต่วันแรก ใช้ไปหนึ่งสัปดาห์ก่อน แล้วค่อยซื้อเฉพาะที่ขาด
| อุปกรณ์ | ใช้ทำอะไร | เลือกยังไง |
|---|---|---|
| กล่องใสทรงเหลี่ยม | แยกหมวดบนชั้น ดึงออกมาทั้งกล่องได้ | ใส มองเห็นข้างใน ขนาดลงตัวกับความลึกชั้น |
| กล่องมีฝาปิดมิด | เนื้อดิบ ของเหลือ | ฝาล็อก ล้างได้ เข้าไมโครเวฟได้ถ้าใช้อุ่น |
| ถาดหมุน | ซอสและขวดเล็กบนชั้นลึก | เส้นผ่านศูนย์กลางพอดีชั้น ไม่บังช่องลม |
| ถุงซิปหรือกล่องแบน | แช่แข็งเนื้อแบ่งมื้อ | วางแบนแล้วตั้งเรียงเหมือนแฟ้มได้ |
| ปากกาเขียนบนกล่องหรือเทปกาวกระดาษ | จดชื่อและวันที่ | ลบออกง่าย |
กล่องใสดีกว่ากล่องทึบเกือบทุกกรณี เพราะเหตุผลหลักที่ของในตู้เย็นเน่าคือเรามองไม่เห็นมัน
ระบบหมุนเวียน: ของเก่าอยู่หน้า ของใหม่อยู่หลัง
ซื้อของเข้ามาใหม่ ให้ดันของเก่าออกมาด้านหน้า แล้ววางของใหม่ไว้ด้านหลัง หลักนี้ร้านอาหารใช้กันทุกร้าน และใช้กับตู้เย็นบ้านได้ทันที
- ทำกล่อง "กินก่อน" หนึ่งใบบนชั้นบน รวมของที่ใกล้หมดอายุและของเหลือที่เก็บมาแล้ว 2 วัน ทุกคนในบ้านรู้ว่าหยิบจากกล่องนี้ก่อน
- เขียนวันที่บนของเหลือทุกกล่องตอนเก็บ ไม่ต้องจำ
- ของที่เปิดแล้ว เขียนวันที่เปิดบนฝาขวด เช่น นม ซอส น้ำพริก
ระยะเวลาเก็บของเหลือ กรมอนามัยรัฐมินนิโซตาให้ตัวเลขสำหรับตู้เย็นที่ 4 องศาเซลเซียส ดังนี้
| อาหาร | ช่องธรรมดา |
|---|---|
| อาหารปรุงสุกที่มีเนื้อสัตว์ เช่น แกง ผัด | 3 ถึง 4 วัน |
| ซุปและสตูว์ | 3 ถึง 5 วัน |
| น้ำซุปและน้ำเกรวี | 1 ถึง 2 วัน |
ตารางเวลาเก็บของแต่ละประเภทแบบละเอียด รวมทั้งของดิบ อยู่ในอาหารเก็บในตู้เย็นได้กี่วัน
ลิ้นชักผัก: จัดให้ผักไม่เหี่ยว
ลิ้นชักผักความชื้นสูงกว่าชั้นอื่น ตู้หลายรุ่นมีที่เลื่อนปรับช่องลม ปิดช่องลมให้ชื้นสำหรับผักใบ เปิดช่องลมให้แห้งกว่าสำหรับผลไม้
- ผักใบ เช่น ผักกาด คะน้า ผักชี ห่อกระดาษซับหลวมๆ แล้วใส่กล่องหรือถุงมีรูเล็ก กระดาษดูดน้ำส่วนเกินที่ทำให้ใบเน่า
- สมุนไพรอย่างโหระพาและกะเพรา เก็บข้างนอกในแก้วน้ำเหมือนดอกไม้ได้นานกว่า เพราะเย็นจัดทำให้ใบดำ
- อย่าล้างผักก่อนเก็บ ถ้าล้างแล้วต้องผึ่งให้แห้งสนิท
- แยกผลไม้ที่ปล่อยแก๊สเอทิลีน เช่น กล้วยสุก มะม่วงสุก ออกจากผักใบ เพราะทำให้ผักเหลืองเร็ว
ผักบางชนิดไม่ควรเข้าตู้เย็นเลย เช่น หัวหอม กระเทียม มันฝรั่ง เทคนิคแยกตามชนิดผักอยู่ในเก็บผักให้สดนาน
ช่องแช่แข็ง: แบน ตั้ง และติดป้าย
ช่องแช่แข็งเป็นที่ที่ของหายไปนานที่สุด เพราะของแช่แข็งหน้าตาเหมือนกันหมด
- แบ่งเนื้อเป็นมื้อตอนซื้อมา ใส่ถุงซิปรีดลมออก วางแบนจนแข็ง แล้วตั้งเรียงเหมือนแฟ้มเอกสาร
- เขียนชื่อ น้ำหนัก และวันที่บนถุงทุกครั้ง
- แบ่งช่องเป็นหมวด เนื้อสัตว์ ผักลวก ข้าวและขนมปัง ของหวาน
- ติดรายการของในช่องแช่แข็งไว้ที่ประตู ขีดฆ่าเมื่อหยิบออก
- อย่าอัดจนช่องลมด้านในถูกบัง ลมเย็นต้องหมุนเวียนได้
FDA เตือนไม่ให้อัดตู้แน่นเกินไป เพราะลมเย็นต้องไหลผ่านจึงจะรักษาอุณหภูมิได้ทั่วตู้ วิธีห่อและละลายเนื้อแบบปลอดภัยอยู่ในแช่แข็งเนื้อให้ถูกวิธี
ตู้เย็นของบ้านไทย: เคสที่เจอบ่อย
ตู้เย็นประตูเดียวในคอนโด ช่องแช่แข็งเล็กมากและอยู่ในตัวตู้ ให้ซื้อของสดทีละน้อยถี่ขึ้น แช่แข็งเฉพาะเนื้อที่จะใช้ในสัปดาห์นั้น และใช้ชั้นบนสุดใต้ช่องแช่แข็งสำหรับของที่ต้องการเย็นจัด
ตู้เย็นบ้านที่มีน้ำพริก กะปิ ปลาร้า กลิ่นแรงเหล่านี้ต้องอยู่ในขวดแก้วฝาเกลียวปิดสนิทหรือกล่องล็อกสองชั้น ไม่อย่างนั้นกลิ่นซึมเข้าน้ำแข็งและนมทั้งตู้
บ้านที่ซื้อของสดจากตลาดสัปดาห์ละครั้ง วันซื้อของใช้เวลาเตรียมหนึ่งชั่วโมง ล้างหั่นผักที่จะใช้ใน 2 ถึง 3 วันแรก แบ่งเนื้อเป็นมื้อ ส่วนที่จะใช้ปลายสัปดาห์ส่งเข้าช่องแช่แข็งทันที
บ้านที่หลายคนใช้ตู้ร่วมกัน เช่น หอพักหรือบ้านแชร์ ให้แต่ละคนมีกล่องหรือชั้นของตัวเองพร้อมป้ายชื่อ และมีชั้นกลางสำหรับของใช้ร่วม เช่น น้ำปลา ไข่ นม ทุกคนเห็นตรงกันว่าของใครหมด ของใครค้าง
สัญญาณว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่การจัด
บางครั้งจัดดีแล้วของยังเสียเร็ว แปลว่าตัวตู้เองมีปัญหา สังเกตอาการเหล่านี้
ผักที่ชั้นหลังแข็งเป็นน้ำแข็ง ขณะที่ของชั้นหน้ายังไม่เย็น มักเกิดจากของวางชิดผนังหลังตู้ที่เป็นจุดปล่อยลมเย็น ขยับของออกมาจากผนังหลังราว 2 ถึง 3 เซนติเมตร
มีน้ำขังที่พื้นตู้ใต้ลิ้นชักผัก รูระบายน้ำด้านหลังอุดตัน ใช้หลอดหรือก้านพลาสติกยาวทะลวงเบาๆ แล้วเทน้ำอุ่นเล็กน้อยตามลงไป
ขอบยางประตูปิดไม่สนิท ลองหนีบกระดาษหนึ่งแผ่นไว้ตรงขอบแล้วปิดประตู ถ้าดึงกระดาษออกง่ายโดยไม่มีแรงต้าน ขอบยางเสื่อมหรือสกปรก ให้เช็ดด้วยน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานก่อน ถ้ายังหลวมต้องเปลี่ยนขอบยาง
คอมเพรสเซอร์ทำงานไม่หยุด และด้านข้างตู้ร้อนผิดปกติ เช็กว่าตู้มีที่ว่างด้านหลังและด้านข้างให้ระบายความร้อนตามคู่มือ ไม่ได้ตั้งติดเตาหรือโดนแดดตรง และไม่มีฝุ่นหนาเกาะที่แผงระบายความร้อนด้านหลัง ถ้าเช็กครบแล้ววัดอุณหภูมิยังเกิน 4 องศาติดต่อกันหลายวัน ให้เรียกช่างตรวจน้ำยาและเทอร์โมสตัท
รอบดูแลรายสัปดาห์
| วัน | งาน | เวลา |
|---|---|---|
| ก่อนออกไปซื้อของ | ถ่ายรูปในตู้ เช็กกล่อง "กินก่อน" วางแผนเมนูจากของที่มี | 5 นาที |
| วันซื้อของ | ดันของเก่ามาหน้า วางของใหม่ข้างหลัง แบ่งเนื้อแช่แข็ง | 20 นาที |
| ทุกสัปดาห์ | ดูค่าเทอร์โมมิเตอร์ ทิ้งของเหลือเกินกำหนด เช็ดของที่หก | 10 นาที |
| ทุกเดือน | ล้างลิ้นชักผัก เช็ดขอบยางประตู อัปเดตรายการช่องแช่แข็ง | 20 นาที |
| ทุก 3 เดือน | เอาของออกทั้งหมด ล้างชั้น จัดโซนใหม่ตามของที่ซื้อจริง | 45 นาที |
แหล่งอ้างอิง
- Are You Storing Food Safely? | U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Refrigerator and Freezer Storage Chart: Cold Storage Temperatures | Minnesota Department of Health





