วิธีเก็บแป้งไม่ให้ขึ้นมอด แช่ช่องฟรีซ โหลปิดสนิท ห้ามเอาไปอบ

แป้งที่ขึ้นมอดส่วนใหญ่ไม่ได้ติดมอดในบ้าน มันมีไข่แมลงติดมาตั้งแต่ก่อนแกะถุง แล้วฟักออกมาระหว่างที่ถุงนอนอยู่ในตู้หลายเดือน หรือไม่ก็มีแมลงจากถุงอื่นในตู้คลานเข้ามา ถุงกระดาษบางๆ ที่แป้งมากับร้านกันไม่ได้ทั้งสองทาง

วิธีที่เราใช้จึงมีสามด่าน ด่านแรกฆ่าสิ่งที่อาจติดมากับถุงก่อนเก็บ ด่านที่สองปิดทางไม่ให้แมลงเข้าออก ด่านที่สามคือซื้อให้น้อยพอจะใช้หมดก่อนมีอะไรได้ฟัก

มอดในแป้งคือตัวอะไร

แมลงที่เจอในแป้งบ้านเรามักเป็นด้วงแป้ง ตัวเล็กสีน้ำตาลแดง ยาวไม่กี่มิลลิเมตร และหนอนผีเสื้อในตู้กับข้าวที่ทิ้งใยเหนียวไว้ในแป้ง ทั้งสองกลุ่มกินแป้ง ขนม ซีเรียล และเครื่องเทศได้เหมือนกัน

UC IPM อธิบายว่าด้วงแป้งใช้เวลาราว 6 สัปดาห์จากไข่จนเป็นตัวเต็มวัย และตัวเต็มวัยอยู่ได้ราวหนึ่งปี ข้อมูลของ University of Kentucky ให้ภาพที่ใกล้เคียงกันว่าด้วงแป้งแดงใช้เวลาราว 7 สัปดาห์ต่อหนึ่งรุ่น ความหมายในทางปฏิบัติคือ แป้งที่วางไว้นานกว่าเดือนครึ่งมีเวลาพอให้ไข่ที่ติดมาฟักเป็นตัวและวางไข่ต่อได้อีกรอบ

สัญญาณ	หมายถึงอะไร
ตัวเล็กสีน้ำตาลแดงเดินบนผิวแป้งหรือขอบโหล	ด้วงแป้งตัวเต็มวัย
แป้งจับตัวเป็นเส้นใยหรือก้อนติดกัน	หนอนผีเสื้อชักใย
ผงสีเทาหรือแป้งมีกลิ่นอับเหม็น	มีแมลงจำนวนมากมาสักพักแล้ว
ผีเสื้อตัวเล็กบินในครัวตอนกลางคืน	มีหนอนอยู่ในอาหารแห้งสักจุดในตู้

ถ้าเจอสัญญาณแล้ว ไปที่ขั้นตอนกำจัดใน วิธีกำจัดมอดในตู้กับข้าว ก่อน แล้วค่อยกลับมาวางระบบเก็บใหม่ตามด้านล่าง

ด่านที่ 1 แช่แข็งแป้งใหม่ก่อนเก็บ

การแช่แข็งเป็นวิธีที่ปลอดภัยที่สุดในการฆ่าไข่และตัวอ่อนที่มองไม่เห็น USU ระบุว่าการแช่ที่ 0°F หรือราว -18°C นาน 4 ถึง 7 วันฆ่าแมลงได้ทุกระยะ

1. ก่อนแกะถุง ใส่ถุงแป้งทั้งถุงลงในถุงซิปหรือกล่องปิดสนิทอีกชั้น เพื่อกันกลิ่นจากช่องแช่แข็งและกันความชื้น
2. วางในช่องแช่แข็ง ปรับให้เย็นจัดพอ ช่องแช่แข็งที่ตั้งไว้ถูกต้องควรอยู่ที่ราว -18°C ดูวิธีเช็กใน ตั้งอุณหภูมิตู้เย็นเท่าไรดี
3. ทิ้งไว้อย่างน้อย 4 วัน ถ้าช่องแช่แข็งเปิดปิดบ่อยหรือแป้งถุงใหญ่ ให้เผื่อไปถึง 7 วัน
4. เอาออกมาวางทั้งถุงซิปไว้ที่อุณหภูมิห้องจนหายเย็น ราว 2 ถึง 3 ชั่วโมงสำหรับถุงขนาด 1 กิโลกรัม ซึ่งเป็นเวลาโดยประมาณ
5. ค่อยแกะแล้วเทใส่โหล

ขั้นที่ 4 สำคัญกว่าที่คิด ถ้าเปิดถุงตอนแป้งยังเย็น อากาศชื้นในครัวจะเกาะเป็นหยดน้ำบนแป้ง แป้งชื้นจับเป็นก้อนและขึ้นราได้

ห้ามอบแป้งไล่มอด

วิธีอบแป้งในเตาเพื่อฆ่ามอดถูกแชร์กันบ่อย และเป็นวิธีที่ไม่ควรทำ

USU ซึ่งแนะนำให้อบเมล็ดธัญพืชที่ 130 ถึง 140°F นาน 30 ถึง 60 นาทีได้ เตือนไว้ชัดว่าห้ามใช้วิธีนี้กับแป้ง เพราะผงแป้งเสี่ยงติดไฟหรือระเบิด ฝุ่นแป้งที่ฟุ้งในพื้นที่ปิดที่ร้อนเป็นเชื้อเพลิงที่ดี

FDA ก็ไม่แนะนำให้อบแป้งเองที่บ้าน ด้วยเหตุผลอีกด้าน คือแป้งเป็นวัตถุดิบดิบที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อ อาจมีเชื้ออย่าง E. coli หรือ Salmonella ติดมา และการอบที่บ้านไม่ได้ให้ความร้อนสม่ำเสมอพอจะรับประกันว่าเชื้อตายหมด FDA ระบุว่าตั้งแต่ปี 2009 มีการระบาดที่เชื่อมโยงกับแป้งทำให้มีผู้ป่วย 168 ราย และต้องนอนโรงพยาบาล 20 ราย

ด่านที่ 2 ภาชนะที่แมลงเข้าไม่ได้

UC IPM ระบุว่าถุงพลาสติกบางไม่เพียงพอสำหรับกันแมลงในตู้กับข้าว แมลงหลายชนิดเจาะถุงบางและถุงกระดาษได้ และคลานลอดรอยพับเข้าออกได้ ภาชนะที่ใช้ได้ต้องมีฝาที่ปิดแน่นจริง

ภาชนะ	ใช้ได้ไหม	ข้อควรรู้
ถุงกระดาษเดิมพับปาก	ไม่ได้	ใช้ได้แค่ระหว่างแช่แข็งในถุงซิปอีกชั้น
ถุงพลาสติกบางมัดยาง	ไม่ได้	แมลงเจาะและลอดได้
ถุงซิปหนา	พอใช้ชั่วคราว	เหมาะกับแป้งที่แช่ช่องแช่แข็ง
โหลแก้วฝาเกลียวมีซีลยาง	ดี	มองเห็นแป้งข้างใน เช็กมอดได้ง่าย
กล่องพลาสติกฝาล็อกสี่ด้าน	ดี	เลือกแบบที่ใส่แป้งได้หมดถุงในครั้งเดียว
ถังโลหะฝาปิดแน่น	ดี	กันแสง แต่ต้องเปิดดูข้างในเป็นระยะ

เลือกขนาดโหลให้ใส่แป้งได้หนึ่งถุงพอดี ถ้าโหลเล็กเกินจนต้องเหลือแป้งไว้ในถุงเดิม แป้งที่เหลือคือจุดเสี่ยง

ติดป้ายบนโหลด้วยชื่อแป้งและเดือนที่เติม แป้งสาลี แป้งข้าวเจ้า แป้งมัน และแป้งข้าวโพดหน้าตาคล้ายกันเมื่ออยู่ในโหลใส และวันที่ช่วยให้รู้ว่าถุงไหนค้างนานเกินแล้ว

อย่าเทแป้งใหม่ทับแป้งเก่า

ข้อนี้คือจุดที่ระบบเก็บดีๆ พังบ่อยที่สุด UC IPM แนะนำให้ล้างภาชนะก่อนเติมของใหม่ และไม่ผสมอาหารเก่ากับใหม่ เพราะถ้าแป้งเก่าที่ก้นโหลมีไข่อยู่ แป้งใหม่ที่เทลงไปจะกลายเป็นอาหารให้รุ่นต่อไป

ลำดับเติมแป้งที่ใช้

1. ใช้แป้งเก่าในโหลให้หมดก่อน หรือเทแป้งเก่าที่เหลือออกใส่ภาชนะเล็กแยกไว้ใช้ก่อน
2. ล้างโหลและฝาด้วยน้ำยาล้างจาน ถอดซีลยางล้างด้วย
3. เช็ดและตากให้แห้งสนิท โหลที่ยังชื้นทำให้แป้งจับก้อนและขึ้นรา ขั้นนี้ใช้เวลาหลายชั่วโมง จึงควรมีโหลสำรองหนึ่งใบ
4. เทแป้งใหม่ที่ผ่านการแช่แข็งแล้วลงโหล ติดป้ายเดือนใหม่

ด่านที่ 3 ซื้อพอดีและวางให้ถูก

USU แนะนำให้ซื้ออาหารแห้งในปริมาณที่ใช้หมดภายในราว 2 เดือน แป้งถุงใหญ่ราคาต่อกิโลถูกกว่า แต่ถ้าครึ่งถุงต้องทิ้งเพราะมอด ราคาที่ประหยัดได้ก็หายไป

สมมติว่าบ้านหนึ่งทำขนมเดือนละสองครั้ง ใช้แป้งสาลีครั้งละราว 300 กรัม เดือนหนึ่งใช้ราว 600 กรัม ถุง 1 กิโลกรัมจะหมดในเกือบ 2 เดือนพอดี ส่วนถุง 5 กิโลกรัมต้องอยู่ในบ้านนานหลายเดือน ซึ่งเกินกว่าวงจรชีวิตของด้วงแป้งหลายรอบ ถ้าจะซื้อถุงใหญ่จริง ให้แบ่งส่วนที่ยังไม่ใช้เก็บในช่องแช่แข็งไว้ตลอด

แป้งที่ใช้นานๆ ครั้ง เช่นแป้งเค้ก แป้งขนมปังโฮลวีต หรือแป้งพิเศษสำหรับเมนูเดียว UC IPM แนะนำให้เก็บในช่องแช่แข็งเป็นที่เก็บถาวร แป้งโฮลวีตมีน้ำมันจากจมูกข้าวสาลี หืนได้เร็วกว่าแป้งขาว ช่องแช่แข็งช่วยทั้งเรื่องแมลงและเรื่องกลิ่นหืน

แป้งที่เก็บถาวรในช่องแช่แข็งต้องอยู่ในถุงซิปหนาหรือกล่องปิดสนิท ไม่วางทั้งถุงกระดาษเปล่าๆ เพราะแป้งดูดกลิ่นปลาและกลิ่นเนื้อจากช่องแช่แข็งได้ เขียนชื่อแป้งกับเดือนที่เก็บไว้ข้างถุง ตักออกมาเท่าที่จะใช้ครั้งนั้นแล้วรีบปิดกลับเข้าช่อง ไม่ต้องรอให้ทั้งถุงหายเย็นทุกครั้ง ส่วนที่ตักออกมาวางไว้ในถ้วยปิดฝาให้หายเย็นก่อนผสม

ตำแหน่งในครัวก็มีผล

• วางโหลแป้งในตู้ที่แห้งและห่างเตา ไม่วางเหนือเตาหรือข้างหม้อหุงข้าวที่มีไอร้อน
• ไม่เก็บแป้งในตู้ใต้ซิงก์ ซึ่งชื้นและอยู่ใกล้น้ำยา ดูว่าตู้นั้นควรเก็บอะไรใน วิธีเก็บของใต้ซิงก์
• แยกแป้งออกจากอาหารสัตว์และเมล็ดพืชสำหรับให้นก ซึ่งเป็นแหล่งแมลงในตู้ได้บ่อย
• ซองดูดความชื้นช่วยเรื่องชื้นในโหลได้ ถ้าเป็นซองสำหรับอาหาร แต่ไม่ได้กันแมลง ดูรายละเอียดใน ซิลิก้าเจลดูดความชื้นใช้ยังไง

ข้าวสารใช้หลักคล้ายกัน แต่มีรายละเอียดเฉพาะของเมล็ดข้าว ดูต่อใน วิธีเก็บข้าวสารไม่ให้ขึ้นมอด

เช็กโหลแป้งเดือนละครั้ง ใช้เวลา 5 นาที

ระบบเก็บที่ดีลดโอกาสมอดได้มาก แต่ไม่ได้ทำให้โอกาสเป็นศูนย์ เพราะไข่บางส่วนรอดมาได้ถ้าข้ามขั้นแช่แข็ง การเช็กเป็นรอบทำให้เจอปัญหาตอนที่ยังอยู่ในโหลเดียว ก่อนลามไปทั้งตู้

1. หยิบโหลแป้งทุกใบออกมาวางบนโต๊ะ ดูผ่านโหลใสว่ามีตัวเดินที่ผิวหรือตามขอบไหม
2. เปิดฝา ดูขอบฝาและร่องเกลียว แมลงตัวเต็มวัยชอบอยู่ตรงนั้น
3. ใช้ช้อนแห้งตักแป้งจากกลางโหลขึ้นมาดู ถ้าแป้งจับเป็นเส้นใยหรือมีก้อนติดกัน ให้สงสัยหนอน
4. ดมกลิ่น แป้งปกติไม่มีกลิ่นหรือมีกลิ่นแป้งอ่อนๆ ถ้ามีกลิ่นอับหรือกลิ่นหืน ให้ทิ้ง
5. เช็ดชั้นที่วางโหลด้วยผ้าหมาดๆ เก็บเศษแป้งที่หกตามมุมตู้ เศษแป้งที่หกคืออาหารของแมลงที่อยู่นอกโหล

ถ้าเจอแมลงในโหลใดโหลหนึ่ง ทิ้งแป้งโหลนั้น แล้วเช็กอาหารแห้งทุกอย่างในตู้เดียวกัน ทั้งข้าวสาร พาสต้า ซีเรียล และเครื่องเทศ เพราะแมลงกลุ่มนี้กินได้หลายอย่าง

ทำและห้ามทำกับแป้งในบ้าน

ทำ	ห้ามทำ
แช่แป้งใหม่ในช่องแช่แข็ง 4 ถึง 7 วันก่อนเก็บ	อบแป้งในเตาเพื่อฆ่ามอด
ย้ายแป้งใส่โหลหรือกล่องฝาปิดสนิท	เก็บในถุงกระดาษเดิมที่พับปากไว้
ล้างและตากโหลให้แห้งก่อนเติมแป้งใหม่	เทแป้งใหม่ทับแป้งเก่าที่ก้นโหล
ซื้อปริมาณที่ใช้หมดในราว 2 เดือน	ซื้อถุงใหญ่แล้ววางในตู้ทั้งถุงหลายเดือน
เก็บแป้งที่ใช้นานๆ ครั้งในช่องแช่แข็ง	วางโหลแป้งเหนือเตาหรือใต้ซิงก์
ทิ้งแป้งที่มีแมลงและตรวจอาหารแห้งอื่นในตู้	ร่อนเอามอดออกแล้วใช้ต่อ
ล้างมือหลังจับแป้งดิบ	ชิมโดว์หรือแป้งผสมที่ยังไม่สุก

แป้งหนึ่งถุงที่ผ่านช่องแช่แข็ง เข้าโหลที่ปิดสนิท และถูกใช้หมดภายในสองเดือน แทบไม่มีโอกาสให้มอดได้ตั้งตัว