สรุปสั้นๆ
- คำถามที่ตัดสินได้เร็วที่สุดคือ ที่บ้านแช่แข็งอะไรบ้างและมากแค่ไหน ถ้าแค่น้ำแข็งกับของเล็กน้อย ตู้ 1 ประตูก็พอ
- ตู้ 2 ประตูแยกลมเย็นของช่องแช่แข็งกับช่องแช่เย็น เปิดช่องแช่เย็นแล้วความเย็นของช่องแช่แข็งไม่หลุดตาม
- สูตรฉลากเบอร์ 5 แบ่งตู้เป็นแบบไม่มีช่องแช่แข็งกับแบบมีช่องแช่แข็ง ตู้ที่มีช่องแช่แข็งมีค่าคงที่ในสูตรสูงกว่า จึงกินไฟพื้นฐานมากกว่าที่ขนาดเท่ากัน
- เทียบค่าไฟโดยดูกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปีบนฉลากของแต่ละรุ่น ไม่ใช่จำนวนประตู ตู้ใหม่ 2 ประตูบางรุ่นกินน้อยกว่าตู้ 1 ประตูรุ่นเก่า
- พื้นที่ในครัวและทางเข้าบ้านตัดสินได้ก่อนเรื่องฟีเจอร์ วัดความกว้างและความสูงก่อนไปร้าน
ถามตัวเองข้อเดียวก่อน ที่บ้านแช่แข็งอะไรบ้าง ถ้าตอบว่าแค่น้ำแข็งกับของเล็กน้อย ตู้ 1 ประตูพอและถูกกว่า ถ้าตอบว่ามีเนื้อสัตว์ตุน อาหารปรุงสำเร็จแช่ไว้ หรือซื้อของคราวละมากๆ ตู้ 2 ประตูคุ้มกว่า เพราะช่องแช่แข็งแยกประตู เปิดหยิบของสดแล้วความเย็นของช่องแช่แข็งไม่หลุดออกตาม
ตู้ 1 ประตูกับ 2 ประตู ต่างกันตรงไหนจริงๆ
ตู้ 1 ประตูมีประตูบานเดียว ข้างในมีกล่องช่องแช่แข็งเล็กๆ อยู่ด้านบน ลมเย็นจากช่องนี้ไหลลงช่องแช่เย็นด้านล่าง เปิดประตูทีหนึ่งคือเปิดทั้งสองช่องพร้อมกัน ตู้ 2 ประตูแยกช่องแช่แข็งออกเป็นประตูของตัวเอง ด้านบนหรือด้านล่างก็ได้
| เรื่องที่ดู | ตู้ 1 ประตู | ตู้ 2 ประตู |
|---|---|---|
| ช่องแช่แข็ง | กล่องเล็กในตู้ | ช่องใหญ่มีประตูแยก |
| ลมเย็นหลุดเมื่อเปิดตู้ | หลุดทั้งสองช่องพร้อมกัน | แยกช่อง ช่องแช่แข็งเสียความเย็นน้อยกว่า |
| ปริมาตรทั่วไป | ราว 150 ถึง 250 ลิตร | ราว 250 ลิตรขึ้นไป |
| ราคาซื้อ | ต่ำกว่า | สูงกว่า |
| การละลายน้ำแข็ง | หลายรุ่นต้องละลายเอง | หลายรุ่นไม่เกาะน้ำแข็ง |
| พื้นที่วาง | แคบ สูงน้อย | กว้างและสูงกว่า |
ตัวเลขปริมาตรเป็นช่วงที่พบบ่อยในตลาด ไม่ใช่ข้อกำหนด ดูปริมาตรจริงจากป้ายหรือฉลากรุ่นนั้น
คำถามตัดสินที่ได้ผลที่สุดคือ แช่แข็งแค่ไหน
ช่องแช่แข็งของตู้ 1 ประตูมักใส่ถาดน้ำแข็งกับถุงของได้ไม่กี่ถุง ลองประเมินจากที่บ้านซื้อของแช่แข็งเป็นประจำหรือไม่
| ลักษณะการใช้ | ควรเลือก | เหตุผล |
|---|---|---|
| ทำน้ำแข็ง แช่ผักหรือเนื้อสัตว์ไม่กี่ถุง | 1 ประตู | ช่องเล็กพอ ไม่ต้องจ่ายสำหรับพื้นที่ที่ไม่ได้ใช้ |
| แช่เนื้อสัตว์ตุนไว้ทำอาหารทั้งสัปดาห์ | 2 ประตู | ช่องแช่แข็งใหญ่ เก็บได้เป็นระเบียบ |
| แช่อาหารเตรียมไว้ล่วงหน้าเป็นกล่องๆ | 2 ประตู | ซ้อนกล่องได้ ตัวตู้นิ่ง |
| เป็นตู้ที่สองในห้องพักหรือหอพัก | 1 ประตู | แค่แช่ของใช้ส่วนตัว |
| บ้านที่ซื้อของแช่แข็งสำเร็จรูปบ่อย | 2 ประตู | ช่องแช่เล็กจะเต็มทันที |
ถ้าไม่แน่ใจ ให้นับปริมาณของแช่แข็งในช่วงสองสัปดาห์ที่ผ่านมา ถ้านับแล้วเกินหนึ่งถึงสองถุงตลอด ให้เลือก 2 ประตู
ค่าไฟ ดูตัวเลขต่อรุ่น ไม่ใช่จำนวนประตู
คำตอบที่คนมักอยากได้คือ ตู้ 1 ประตูประหยัดไฟกว่า ส่วนหนึ่งเป็นจริง ENERGY STAR ระบุว่าประตูน้อยกว่าหมายถึงอากาศเย็นรั่วน้อยกว่า และกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ (DOE) ระบุว่าตู้ที่ช่องแช่แข็งอยู่บนใช้พลังงานน้อยกว่าแบบช่องแช่แข็งอยู่ล่างหรือแบบเคียงข้างกัน แต่ต้องดูที่ตัวเลขของแต่ละรุ่นก่อนสรุป
สูตรกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปีของ กฟผ. แยกตู้เป็นสองกลุ่มหลัก ตู้ไม่มีช่องแช่แข็ง และตู้ที่มีช่องแช่แข็ง ตัวอย่างสำหรับระดับเบอร์ 5 ธรรมดา ปริมาตรปรับเทียบ (AV) เท่ากันที่ 150 ลิตร
| กลุ่มตู้ | สูตรเบอร์ 5 | กิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี (สูงสุด) |
|---|---|---|
| ไม่มีช่องแช่แข็ง (AV ตั้งแต่ 100 ลิตร) | 0.51 AV + 137 | 213.5 |
| มีช่องแช่แข็ง (AV ต่ำกว่า 450 ลิตร) | 0.52 AV + 319 | 397 |
ตัวเลขนี้ไม่ได้บอกว่า 1 ประตูกินน้อยกว่าเท่านี้ เพราะตู้ 1 ประตูในตลาดไทยจำนวนมากมีกล่องแช่แข็งเล็กอยู่ในตัว และจัดอยู่ในกลุ่มใดต้องดูที่ฉลากของรุ่นนั้น สิ่งที่อ่านได้จากสูตรคือ ช่องแช่แข็งเพิ่มภาระพื้นฐานของระบบ ค่าคงที่ 319 เทียบกับ 137 คือส่วนที่เพิ่มเข้ามาก่อนจะคิดขนาดตู้ เมื่อ AV เพิ่มขึ้น ค่าไฟต่างกันน้อยลงเมื่อเทียบเป็นสัดส่วน
ช่องแช่แข็งบนหรือล่าง เรื่องที่ต้องตัดสินเมื่อเลือก 2 ประตู
เมื่อตัดสินใจแล้วว่าเอา 2 ประตู ยังมีอีกเรื่อง คือช่องแช่แข็งอยู่ด้านไหน
| แบบ | ข้อดี | ข้อเสีย | ค่าไฟตามข้อมูล DOE |
|---|---|---|---|
| ช่องแช่แข็งอยู่บน | ราคาถูกกว่า ซ่อมง่าย | ช่องแช่เย็นอยู่ต่ำ ต้องก้มหยิบผักผลไม้ | ใช้พลังงานน้อยที่สุด ต่ำกว่าแบบอื่นราว 10 ถึง 25% |
| ช่องแช่แข็งอยู่ล่าง | ช่องแช่เย็นอยู่ระดับสายตา ของสดที่ใช้บ่อยหยิบง่าย | ลิ้นชักแช่แข็งลึก หาของด้านล่างยาก | สูงกว่าแบบบน |
ตัวเลข 10 ถึง 25% มาจากเอกสารคู่มือเครื่องใช้ในครัวของ DOE ซึ่งเป็นข้อมูลตลาดสหรัฐฯ ตู้ที่เก็บของในบ้านเราอาจไม่เป็นไปตามตัวเลขนี้ทุกรุ่น ให้ใช้เป็นแนวโน้ม
คนที่ใช้ช่องแช่เย็นเป็นหลักและแช่แข็งน้อย แบบช่องแช่แข็งอยู่ล่างช่วยให้ไม่ต้องก้มหยิบของสดบ่อย ส่วนคนที่ใช้ช่องแช่แข็งบ่อยก็ได้ประโยชน์จากแบบบนที่หยิบของแช่แข็งง่ายกว่า
เรื่องที่ตู้ 1 ประตูต้องระวัง
ตู้ 1 ประตูแบบเก่าหลายรุ่นพึ่งพากล่องแช่แข็งที่เย็นจัดอยู่ในตู้เดียวกับช่องแช่เย็น ผลที่ตามมาคือ
- ผักที่วางใกล้กล่องแช่แข็งมักแข็งเป็นน้ำแข็งที่ขอบใบ ให้ย้ายผักไปชั้นล่างสุดหรือลิ้นชักผัก
- น้ำแข็งเกาะกล่องแช่แข็งหนาเร็ว ถ้าปล่อยไว้ ตู้ต้องทำงานหนักขึ้นและช่องใส่ของเล็กลง
- ตั้งอุณหภูมิแล้วช่องล่างกับช่องบนไม่ได้เย็นอย่างที่ตั้งทั้งสองที่ ต้องวัดอุณหภูมิจริงด้วยเทอร์โมมิเตอร์
ตัวเลขอุณหภูมิที่ควรได้ในแต่ละช่อง และวิธีวัดด้วยแก้วน้ำ อ่านที่ตู้เย็นควรตั้งอุณหภูมิกี่องศา ส่วนการเรียงของไม่ให้ลมเย็นถูกบัง ดูที่จัดตู้เย็นให้เป็นระเบียบ
การเปิดตู้ทีละครั้ง ความต่างที่รู้สึกได้ในชีวิตจริง
ความเย็นหลุดตอนเปิดประตูเป็นเรื่องฟิสิกส์ธรรมดา อากาศเย็นหนักกว่าอากาศอุ่น เปิดประตูแล้วไหลออกทางด้านล่าง และอากาศร้อนชื้นไหลเข้ามาแทน คอมเพรสเซอร์ต้องทำงานเพื่อดึงอุณหภูมิกลับ ตู้ 1 ประตูเปิดประตูทีหนึ่งคือสัมผัสอากาศภายนอกทั้งสองช่อง ตู้ 2 ประตูให้เลือกเปิดเฉพาะช่องที่ต้องใช้
ลองดูพฤติกรรมในบ้านจริง
| พฤติกรรม | ตู้ 1 ประตู | ตู้ 2 ประตู |
|---|---|---|
| หยิบน้ำดื่มวันละ 10 ครั้ง | ช่องแช่แข็งสัมผัสอากาศอุ่นทุกครั้ง | ช่องแช่แข็งไม่ถูกเปิด |
| หยิบน้ำแข็งอย่างเดียว | เปิดทั้งตู้เพื่อเอาน้ำแข็ง | เปิดเฉพาะประตูช่องแช่แข็ง |
| ยืนเปิดตู้เลือกของนาน | เสียความเย็นทั้งตู้ | ปิดช่องที่ไม่ต้องใช้ได้ |
ข้อสรุปคือ ถ้าบ้านเปิดตู้บ่อยและหยิบของเล็กน้อยทีละครั้ง ตู้ 2 ประตูได้เปรียบเรื่องความเย็นคงที่ แต่ถ้าเปิดตู้ไม่กี่ครั้งต่อวัน ความต่างน้อยมาก และการตั้งนิสัยปิดประตูให้เร็ว ช่วยได้เท่ากันกับการเปลี่ยนแบบตู้
คำถามที่ควรถามร้านก่อนตัดสินใจ
ร้านเครื่องใช้ไฟฟ้ามักพาไปดูตู้ราคาสูงก่อน ลองถามข้อเหล่านี้ เพื่อให้เปรียบเทียบได้ตรงจุด
- ตู้รุ่นนี้ปริมาตรสุทธิกี่ลิตร แยกเป็นช่องแช่เย็นกับช่องแช่แข็งอย่างละเท่าไร
- ฉลากเบอร์ 5 ของรุ่นนี้กิน กิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปีเท่าไร
- ช่องแช่แข็งต้องละลายน้ำแข็งเองหรือไม่
- คอมเพรสเซอร์รับประกันกี่ปี และศูนย์ซ่อมอยู่ใกล้บ้านหรือไม่
- ชั้นวางปรับระดับได้ไหม ลิ้นชักผักถอดล้างได้ไหม
ข้อ 1 สำคัญกว่าที่คิด ตู้ 2 ประตูแบ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งให้ช่องแช่แข็งเสมอ สัดส่วนต่างกันตามรุ่น ถ้าที่บ้านใช้ช่องแช่แข็งน้อยจะเสียพื้นที่ไปโดยไม่ได้ใช้ และตู้ส่วนมากปรับสัดส่วนไม่ได้ จึงต้องรู้ตั้งแต่ก่อนซื้อ
ผลต่อการจัดครัวและพื้นที่
ตู้ 2 ประตูกว้างและสูงกว่า ต้องเผื่อพื้นที่หลายด้าน
| สิ่งที่ต้องวัด | วิธี |
|---|---|
| ความกว้างและลึกของช่องวาง | วัดจากผนังถึงผนัง เผื่อช่องระบายอากาศรอบตู้ตามคู่มือ |
| ความสูงถึงตู้แขวน | ตู้เย็นต้องเปิดประตูและดึงลิ้นชักได้ |
| ทางเข้าบ้าน | ประตูหน้า ทางเดิน บันได ลิฟต์ |
| ทิศการเปิดประตู | ประตูเปิดชนผนังหรือตู้อื่นหรือไม่ |
| ปลั๊กไฟ | ใกล้พอที่จะเสียบผนังโดยตรง ไม่ต้องต่อพ่วง |
ตู้ 1 ประตูวางในมุมห้องเล็กหรือใต้เคาน์เตอร์ได้ง่ายกว่า ข้อนี้ทำให้ตู้เล็กเหมาะกับคอนโดและห้องเช่า การดูแลภายในตู้ให้สะอาดเป็นเรื่องเดียวกันทั้งสองแบบ ดูวิธีที่ล้างตู้เย็นด้านใน
ถ้ากำลังเลือกตู้เย็นทั้งตู้
คำถามเรื่องจำนวนประตูเป็นแค่ขั้นแรกของการเลือก ตัวเลขกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี ขนาด และบริการหลังการขาย ยังต้องเทียบต่อ อ่านเกณฑ์ทั้งชุดที่ตู้เย็นยี่ห้อไหนดี ส่วนเทคโนโลยีคอมเพรสเซอร์อินเวอร์เตอร์ที่มีทั้งตู้ 1 และ 2 ประตู อ่านที่ตู้เย็นอินเวอร์เตอร์ประหยัดไฟจริงไหม
ตารางตัดสินใจสุดท้าย
| ถ้าที่บ้านเป็นแบบนี้ | เลือก | เมื่อไรควรเปลี่ยนใจ |
|---|---|---|
| อยู่คนเดียว แช่แข็งน้อย พื้นที่จำกัด | 1 ประตู | ถ้าซื้อของแช่แข็งสำเร็จรูปบ่อยขึ้น |
| คู่สามีภรรยา ทำอาหารบางวัน | 1 ประตูขนาดใหญ่ หรือ 2 ประตูขนาดเล็ก | ถ้ามีของแช่แข็งเกินสองถุงเป็นประจำ |
| ครอบครัว 3 ถึง 5 คน | 2 ประตู ช่องแช่แข็งอยู่บนหรือล่าง ตามนิสัยการหยิบของ | ถ้าครัวแคบจนต้องจำกัดขนาด |
| ตั้งเป็นตู้ที่สองในห้องพัก | 1 ประตู | ถ้ามีคนอยู่มากกว่าสองคน |
| ซื้อของตุนทั้งสัปดาห์ ทำอาหารกล่องเอง | 2 ประตู | ถ้าอยากได้ช่องแช่แข็งใหญ่เกินกว่านั้น ให้มองตู้แช่แยก |
ก่อนโอนเงิน ให้เปิดฉลากเบอร์ 5 ของสองรุ่นสุดท้ายแล้วเทียบกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี ตัวเลขที่ต่างกันเกินร้อยกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี หรือราว 500 บาท ควรเป็นตัวตัดสิน ถ้าต่างกันน้อยกว่านั้น ให้เลือกรุ่นที่ตรงกับวิธีใช้ช่องแช่แข็งของบ้านคุณ
คำถามที่พบบ่อย
ตู้ 1 ประตูต้องละลายน้ำแข็งบ่อยไหม
ตู้ 1 ประตูรุ่นประหยัดหลายรุ่นเป็นแบบที่น้ำแข็งเกาะในช่องแช่แข็ง ต้องละลายด้วยมือเป็นครั้งคราว ตู้ 2 ประตูหลายรุ่นเป็นระบบไม่เกาะน้ำแข็ง แต่ไม่ทุกรุ่น ถามร้านและดูในคู่มือรุ่นนั้น
ตู้เย็นสองประตูแบบช่องแช่แข็งบนกับล่างต่างกันอย่างไร
แบบช่องแช่แข็งอยู่บนใช้พลังงานน้อยกว่าแบบช่องแช่แข็งอยู่ล่างหรือแบบเคียงข้างกัน ตามข้อมูลของกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ ส่วนแบบล่างหยิบของสดสะดวกกว่า
แหล่งอ้างอิง
- ข้อกำหนดโครงการฉลากประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 ตู้เย็น (EGAT REF ED.5/01-2026) | การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.)
- Refrigerators | ENERGY STAR
- Purchasing Energy-Efficient Residential Refrigerators | U.S. Department of Energy, Federal Energy Management Program





