ตู้เย็นยี่ห้อไหนดี เลือกจากขนาดและตัวเลขกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี

ตู้เย็นเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นเดียวในบ้านที่ไม่เคยปิด ซื้อผิดหนึ่งตู้คือจ่ายค่าไฟส่วนเกินทุกวันเป็นสิบปี คำตอบสั้นๆ ของคำถามว่ายี่ห้อไหนดีคือ ให้เทียบตัวเลขกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปีบนฉลากเบอร์ 5 ของตู้ที่ขนาดใกล้กัน เลือกขนาดตามคนในบ้าน ไม่เกินที่ใช้จริง แล้วค่อยดูบริการหลังการขาย ยี่ห้อที่ผ่านสามข้อนี้มีหลายยี่ห้อ

ฉลากเบอร์ 5 บอกค่าไฟต่อปี ใช้เทียบข้ามรุ่นได้

ฉลากตู้เย็นของ กฟผ. แสดงปริมาณไฟฟ้าเป็นกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี และบอกเป็นบาทต่อปีโดยคิดที่ 5.00 บาทต่อหน่วย (ตามข้อมูล ณ ปี 2566) เทียบได้ระหว่างรุ่นที่ขนาดใกล้กัน ตัวเลขนี้มาจากการทดสอบที่อุณหภูมิห้อง 32 องศา ความชื้น 70% และไฟ 230 โวลต์ ซึ่งร้อนกว่าห้องปกติมาก จึงใกล้เคียงสภาพบ้านเมืองร้อน

เกณฑ์การให้ระดับคิดจากปริมาตรปรับเทียบ (AV) ซึ่งเป็นตัวเลขที่ฉลากใช้ ไม่เท่ากับลิตรที่พิมพ์บนป้ายหน้าตู้เสมอไป ถ้าตัวเลขสองชุดนี้ต่างกัน ให้ถามร้านว่าตัวเลขใดคือตัวเลขที่ใช้เทียบ

ตัวอย่างตู้เย็นที่มีช่องแช่แข็งในตัว ปริมาตรปรับเทียบ 350 ลิตร ค่าสูงสุดที่ยอมให้กินไฟแต่ละระดับ (กฟผ. กำหนดสูตรเป็นเส้นตรงตามปริมาตร)

ระดับฉลาก	สูตร	กิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี (สูงสุด)	ค่าไฟต่อปี ที่ 5 บาท
เบอร์ 5	0.52 AV + 319	501	ประมาณ 2,505 บาท
หนึ่งดาว	0.49 AV + 302	473.5	ประมาณ 2,368 บาท
สองดาว	0.46 AV + 285	446	ประมาณ 2,230 บาท
สามดาว	0.44 AV + 267	421	ประมาณ 2,105 บาท
สี่ดาว	0.41 AV + 250	393.5	ประมาณ 1,968 บาท
ห้าดาว	0.38 AV + 233	366	ประมาณ 1,830 บาท

ส่วนต่างระหว่างเบอร์ 5 ธรรมดากับห้าดาวคือ 135 กิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี หรือราว 675 บาทต่อปี ถ้าใช้ตู้สิบปีก็ราว 6,750 บาท ตัวเลขในตารางเป็นเพดาน ตู้จริงอาจกินน้อยกว่าที่เพดานนี้ ให้ดูตัวเลขจริงที่ติดฉลากของรุ่นนั้น การสุ่มตรวจของ กฟผ. อนุญาตให้ตู้กินไฟไม่เกิน 105% ของค่าที่ระบุในฉลาก

ขนาดตู้ เลือกตามคน ไม่ใช่ตามพื้นที่ว่าง

ตู้ที่ใหญ่เกินจำเป็นมีสองต้นทุน คือค่าไฟสูงกว่า และของในตู้ไม่เต็มทำให้อากาศเย็นหมุนเวียนไม่ดี ตู้ที่เล็กเกินไปทำให้ต้องยัดของจนลมเย็นเดินไม่ได้ ซึ่งผลเสียเท่ากัน

คนในบ้าน	ขนาดโดยประมาณ	หมายเหตุ
1 ถึง 2 คน ซื้อของสดเป็นระยะ	ราว 150 ถึง 250 ลิตร	ตู้ประตูเดียวหรือสองประตูเล็ก
3 ถึง 4 คน ทำอาหารที่บ้านบางวัน	ราว 250 ถึง 450 ลิตร	ขนาดที่พบบ่อยที่สุด
5 คนขึ้นไป หรือซื้อของตุนสัปดาห์ละครั้ง	ราว 450 ถึง 570 ลิตร	ช่วงที่ประหยัดไฟต่อลิตรดี
ขายอาหารหรือเก็บของจำนวนมาก	มากกว่า 570 ลิตร	พิจารณาตู้แช่แยกอีกใบ

ENERGY STAR ระบุว่าตู้ที่ประหยัดที่สุดต่อปริมาตรอยู่ราว 16 ถึง 20 ลูกบาศก์ฟุต (ประมาณ 450 ถึง 570 ลิตร) และตู้ที่ใหญ่กว่านั้นกินไฟมากขึ้น ข้อมูลนี้ตรงกับหน้าของกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ (DOE) ที่ระบุช่วงขนาดเดียวกัน ตัวเลขนี้อ้างอิงตลาดสหรัฐฯ แต่หลักการใช้ได้กับตู้ในบ้านเราเช่นกัน

เรื่องประตูหนึ่งบานหรือสองบานต่างกันแค่ไหน อ่านเต็มๆ ได้ที่ตู้เย็น 1 ประตูกับ 2 ประตูแบบไหนดี

แบบของตู้ กินไฟต่างกันตามตำแหน่งช่องแช่แข็ง

DOE ระบุว่าตู้ที่ช่องแช่แข็งอยู่ด้านบนกินไฟน้อยกว่าแบบช่องแช่แข็งอยู่ด้านล่างหรือแบบเคียงข้างกัน ราว 10 ถึง 25% ENERGY STAR บอกตรงกันว่าแบบช่องแช่แข็งอยู่ด้านบนใช้พลังงานน้อยที่สุด

แบบตู้	กินไฟเทียบกัน	ข้อดี	ข้อเสีย
ช่องแช่แข็งอยู่บน	น้อยที่สุด	ราคาสมเหตุสมผล ซ่อมง่าย	ต้องก้มหยิบของช่องล่าง
ช่องแช่แข็งอยู่ล่าง	มากกว่าแบบบนราว 10 ถึง 25% ตาม DOE	ของสดอยู่ระดับสายตา	ชั้นลิ้นชักลึก หยิบของด้านหลังยาก
เคียงข้างกัน (side by side)	มากกว่า	กว้างรับของใหญ่ได้ดี	ช่องแคบ ใส่ถาดใหญ่ไม่ได้
ประตูบานเดียวมีช่องแช่เล็ก	น้อยตามขนาด	เล็ก ถูก	ช่องแช่แข็งน้ำแข็งเกาะง่ายในบางรุ่น

DOE ยังระบุว่าตู้ที่มีเครื่องทำน้ำแข็งและช่องกดน้ำหน้าตู้กินไฟเพิ่มราว 14 ถึง 20% และมีราคาสูงขึ้นราว 75 ถึง 250 ดอลลาร์ ก่อนจ่ายเพิ่มให้ถามว่าที่บ้านใช้ช่องกดน้ำเย็นวันละกี่ครั้ง ถ้าตอบไม่ได้ ก็ไม่ต้องจ่าย

เทคโนโลยีที่ควรถามร้าน

คำโฆษณาในร้านมีหลายคำ คำที่ควรสนใจจริงๆ มีไม่มาก

• ระบบอินเวอร์เตอร์ มอเตอร์คอมเพรสเซอร์ปรับความเร็วได้ ข้อดีอยู่ที่เสียงเงียบและอุณหภูมิคงที่ ส่วนเรื่องประหยัดไฟจริงแค่ไหน อ่านที่ตู้เย็นอินเวอร์เตอร์ประหยัดไฟจริงไหม
• ระบบไม่เกาะน้ำแข็ง (no frost) ไม่ต้องละลายน้ำแข็ง แต่ไม่ได้แปลว่ากินไฟน้อยกว่าเสมอ ให้ดูตัวเลขบนฉลาก
• สารทำความเย็น กฟผ. มีเกณฑ์ทางเลือกด้านสิ่งแวดล้อมที่กำหนดค่า ODP เป็น 0 และ GWP ไม่เกิน 10 ENERGY STAR ยกตัวอย่างสารทำความเย็นที่ GWP ต่ำคือ R-600a ถ้าอยากรู้ ให้ถามร้านว่าตู้รุ่นนี้ใช้สารอะไร
• ระบบสองคอมเพรสเซอร์หรือสองอีวาปอเรเตอร์ ช่วยให้ช่องแช่แข็งไม่ดูดความชื้นจากช่องแช่เย็น แต่ราคาสูงขึ้นและมีชิ้นส่วนมากขึ้น

ที่ตั้งและช่องว่างรอบตู้ ดูเหมือนเล็กแต่ส่งผลต่อค่าไฟ

ตู้เย็นระบายความร้อนออกมาทางด้านหลังหรือด้านข้างและด้านบน ถ้าอัดตู้ติดผนังหรือใต้ตู้แขวนเตี้ยๆ ความร้อนวนกลับ คอมเพรสเซอร์ทำงานนานขึ้น

สิ่งที่ต้องทำ	ทำไม
เว้นช่องว่างรอบตู้ตามคู่มือรุ่นนั้น	ให้ความร้อนระบายออกได้
วางห่างเตาแก๊ส เตาอบ และแสงแดดตรง	ความร้อนจากภายนอกทำให้ตู้ทำงานหนัก
ปรับขาตั้งให้ตู้ได้ระดับ	ประตูปิดสนิท ยางขอบแนบ
เสียบปลั๊กผนังโดยตรง	กันปลั๊กพ่วงร้อนหรือหลวม

ก่อนสั่งซื้อ วัดความกว้าง สูง ลึกของช่องที่จะวางตู้ แล้ววัดทางเข้าบ้านทุกจุดทั้งประตู บันได และลิฟต์ ตู้ที่ซื้อแล้วเข้าบ้านไม่ได้เป็นเรื่องที่เกิดบ่อยกว่าที่คิด

ใช้งานแล้วค่าไฟพุ่ง สาเหตุมักไม่ใช่ตัวตู้

ตู้ดีก็กินไฟมากได้ถ้าใช้ผิด ปัญหาที่พบบ่อยคือยางขอบประตูเสื่อมและปิดไม่สนิท ตั้งอุณหภูมิเย็นเกิน เปิดประตูค้างนาน ใส่อาหารร้อนเข้าตู้ และน้ำแข็งเกาะหนาในช่องแช่แข็ง ENERGY STAR แนะนำให้เก็บตู้ที่ราว 35 ถึง 38 องศาฟาเรนไฮต์ (ประมาณ 2 ถึง 3 องศาเซลเซียสสำหรับช่องแช่เย็น) ตัวเลขที่เหมาะกับแต่ละช่องดูที่ตู้เย็นควรตั้งอุณหภูมิกี่องศา

ถ้าตู้ไม่เย็นหรือเย็นไม่สม่ำเสมอ ให้ไล่สาเหตุตามตู้เย็นไม่เย็น สาเหตุและวิธีแก้ ก่อนโทษว่าตู้เสีย และการจัดของให้ลมเย็นเดินได้ช่วยลดภาระคอมเพรสเซอร์ อ่านวิธีที่จัดตู้เย็นให้เป็นระเบียบ

ตู้เก่ากับตู้ใหม่ เปลี่ยนเมื่อไรคุ้ม

ENERGY STAR ระบุว่าตู้อายุเกิน 15 ปีมีค่าไฟสูงกว่าตู้ใหม่ราว 95 ดอลลาร์ต่อปี และกินไฟมากกว่าตู้ที่ได้ฉลากของ ENERGY STAR ราว 20% ตัวเลขนี้เป็นของตลาดสหรัฐฯ ส่วนบ้านเราให้ทำเอง

1. หาป้ายที่ข้างหรือหลังตู้เก่า จดรุ่นและกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี ถ้าไม่มีให้ใช้ปลั๊กวัดไฟเสียบวัด 24 ชั่วโมงแล้วคูณ 365
2. หาตัวเลขกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปีของตู้ใหม่ขนาดใกล้กัน
3. เอาส่วนต่างคูณอัตราค่าไฟจริง
4. เทียบกับราคาตู้ใหม่ลบราคาที่ขายซากตู้เก่า ถ้าคืนทุนเกินสิบปี ยังไม่ต้องรีบเปลี่ยน

ตู้เก่าที่ยังใช้ได้ แต่เปลี่ยนเพราะเบื่อไม่ได้คุ้มค่าไฟ ส่วนตู้ที่ทำน้ำแข็งเกาะหนา ยางฉีกขาด หรือเสียงดังผิดปกติ ควรเทียบค่าซ่อมกับตู้ใหม่ด้วย

รายการตัดสินใจก่อนจ่ายเงิน

ข้อ	คำถามที่ต้องตอบได้
1	ใช้กี่คน ซื้อของสดบ่อยแค่ไหน ได้ขนาดกี่ลิตร
2	ช่องแช่แข็งบนหรือล่าง ใช้ช่องแช่แข็งมากแค่ไหน
3	ตัวเลขกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปีบนฉลากเท่าไร เทียบกับรุ่นอื่นขนาดเท่ากัน
4	ต้องการเครื่องทำน้ำแข็งหรือช่องกดน้ำจริงหรือไม่
5	ที่ตั้งเว้นช่องรอบตู้ได้หรือไม่ ขนเข้าบ้านได้หรือไม่
6	รับประกันคอมเพรสเซอร์กี่ปี ศูนย์บริการอยู่ใกล้ไหม

ตอบได้ครบหกข้อ ค่อยเปรียบเทียบสองถึงสามรุ่นที่เหลือ รุ่นที่ตัวเลขกิโลวัตต์ชั่วโมงต่ำกว่าและรับประกันนานกว่า ชนะเรื่องชื่อยี่ห้อเสมอ

ลองคิดแบบนี้ ตู้ A กิน 480 หน่วยต่อปี ตู้ B กิน 380 หน่วยต่อปี ส่วนต่าง 100 หน่วยคือ 500 บาทต่อปี ใช้สิบปีส่วนต่างราว 5,000 บาท ถ้าตู้ B แพงกว่าตู้ A ไม่เกินจำนวนนี้ ก็คุ้มที่จะจ่ายเพิ่ม ตัวเลขข้างบนเป็นตัวอย่าง ให้ใช้ตัวเลขจากฉลากของรุ่นที่คุณดูอยู่จริง

สามอย่างที่ควรทำที่หน้าร้านก่อนเซ็นใบสั่งซื้อ

• เปิดประตูตู้โชว์ เคาะผนังด้านใน ถ้าบางมากและเสียงกลวง ฉนวนอาจน้อยกว่ารุ่นที่หนาแน่น ให้เทียบกับอีกรุ่นข้างๆ
• ลองดึงชั้นวางและลิ้นชัก ชิ้นส่วนพลาสติกที่ขยับแล้วโยกหรือแตกง่าย จะเป็นจุดเสียแรกของตู้
• ขอดูฉลากเบอร์ 5 ของรุ่นนั้นจริงๆ ไม่ใช่ป้ายราคาที่ร้านพิมพ์เอง ตัวเลขกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปีต้องอยู่บนฉลาก

ถ้าร้านตอบไม่ได้ว่ารับประกันคอมเพรสเซอร์กี่ปี ให้ถามให้ชัดว่าต้องติดต่อใคร ที่ไหน และเก็บใบรับประกันกับใบเสร็จไว้ตลอดอายุการใช้งานของตู้