วิธีกำจัดกลิ่นอับในห้อง หาต้นความชื้นก่อนจุดเทียนหอม

กลับจากต่างจังหวัดสามวัน เปิดประตูห้องนอนแล้วเจอกลิ่นอับเหมือนเปิดกล่องผ้าเก่า อาการนี้บอกเราตรงๆ ว่าห้องชื้น และมีอะไรสักอย่างในห้องที่ราหรือแบคทีเรียกำลังกินอยู่ จุดเทียนหอมหรือฉีดสเปรย์ก็หอมได้ครึ่งวัน พรุ่งนี้กลิ่นเดิมกลับมา

งานของเราจึงมีลำดับเดียว หาว่าความชื้นมาจากไหน เอาของที่เป็นแหล่งกลิ่นออก แล้วคุมความชื้นไม่ให้กลับมา ด้านล่างแบ่งเป็นงานวันแรก งานสัปดาห์แรก และกติกาที่ต้องทำต่อ

สามคำถามก่อนลงมือ

ตอบสามข้อนี้ในใจก่อน จะได้รู้ว่าปัญหาใหญ่แค่ไหน

กลิ่นแรงขึ้นหลังฝนตกไหม ถ้าใช่ ความชื้นน่าจะเข้ามาจากภายนอก เช่น ผนังรั่ว หน้าต่างซึม หรือหลังคา
กลิ่นแรงสุดตอนเพิ่งเปิดแอร์ไหม ถ้าใช่ ดูที่แอร์ก่อน
มีจุดไหนในห้องที่เห็นคราบน้ำ สีพอง หรือจุดดำ ถ้ามี นั่นคือจุดที่ต้องแก้ก่อนอย่างอื่น

EPA อธิบายว่าราโตได้บนเกือบทุกอย่างที่มีความชื้น ทั้งไม้ กระดาษ พรม ผ้า และฝุ่น ห้องที่มีกลิ่นอับจึงไม่จำเป็นต้องมีจุดดำให้เห็น ราที่อยู่หลังเฟอร์นิเจอร์ ใต้พรม หรือในฟูกก็ส่งกลิ่นได้

เดินหาต้นกลิ่นทีละจุด ใช้เวลา 30 นาที

ปิดพัดลมและแอร์ก่อน ให้อากาศนิ่ง แล้วเดินดมเป็นวง จดจุดที่กลิ่นแรงที่สุด

จุด	ดูอะไร	ถ้าเจอ
มุมห้องที่ติดผนังด้านนอก	คราบน้ำ จุดดำ สีพอง ผนังเย็นชื้นเมื่อแตะ	หาต้นทางน้ำ ซ่อม แล้วล้างรา
ใต้และหลังเตียง	ฝุ่นจับตัวหนา กล่องกระดาษที่ดูดความชื้น	ดูดฝุ่น ทิ้งกล่องกระดาษที่ชื้น
ฟูกที่นอน	ด้านล่างมีคราบเหลืองหรือจุดดำ	ตากแดด หรือเปลี่ยนถ้าราขึ้นลึก
พรมและผ้าม่าน	กลิ่นอับเมื่อดมใกล้ ชายผ้าม่านชื้น	ซักหรือส่งร้าน ตากให้แห้งสนิท
ตู้เสื้อผ้า	เปิดแล้วกลิ่นพุ่ง	แก้ตู้แยก
แอร์	กลิ่นอับตอนเปิดเครื่องใหม่ๆ น้ำหยด	ล้างแผ่นกรอง ถาดน้ำทิ้ง
ห้องน้ำในตัว	กลิ่นลอยมาจากประตูห้องน้ำ	เปิดพัดลมดูดอากาศ แก้ท่อและยาแนว
ตะกร้าผ้าใช้แล้ว	ผ้าเปียกเหงื่อหรือผ้าขนหนูหมักไว้	ย้ายออกจากห้อง ซักให้ถี่ขึ้น

ถ้าเจอว่าตู้เสื้อผ้าเป็นแหล่งกลิ่นหลัก ขั้นตอนเฉพาะอยู่ในวิธีกำจัดกลิ่นอับในตู้เสื้อผ้า ส่วนกลิ่นที่ลอยมาจากห้องน้ำ ใช้วิธีในเรื่องดับกลิ่นห้องน้ำ

แอร์ ตัวการที่อยู่บนผนังตลอดเวลา

แอร์ทำความเย็นโดยดึงความชื้นออกจากอากาศ น้ำที่ได้จะไหลลงถาดแล้วออกทางท่อน้ำทิ้ง ถ้าแผ่นกรองตัน ถาดน้ำมีเมือก หรือท่อน้ำทิ้งตันจนน้ำขัง ข้างในแอร์จะชื้นตลอด เปิดเครื่องทีไรลมก็พัดกลิ่นอับออกมา EPA ระบุในคู่มือเรื่องราว่าให้รักษาถาดน้ำทิ้งของแอร์ให้สะอาดและให้ท่อน้ำทิ้งไหลสะดวก

อาการ	น่าจะเป็น	ทำเองได้ไหม
กลิ่นอับช่วง 5 นาทีแรกหลังเปิด แล้วจางลง	แผ่นกรองและครีบคอยล์สกปรก	ได้ ถอดแผ่นกรองล้าง ทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์
น้ำหยดจากหน้าเครื่อง	ท่อน้ำทิ้งตันหรือถาดเต็ม	ล้างแผ่นกรองได้ ส่วนท่อตันควรเรียกช่าง
เห็นจุดดำบนใบพัดลมหรือช่องลมออก	ราขึ้นในเครื่อง	ควรให้ช่างล้างใหญ่
กลิ่นเหม็นเปรี้ยวแรงทั้งวัน	ราและเมือกสะสมนาน	ล้างใหญ่

วิธีถอดแผ่นกรองและล้างส่วนที่ทำเองได้ มีขั้นตอนพร้อมรูปในเรื่องล้างแอร์เอง

วัดความชื้น แล้วตั้งเป้าตัวเลข

EPA แนะนำความชื้นสัมพัทธ์ในบ้านต่ำกว่า 60% และดีที่สุดอยู่ระหว่าง 30 ถึง 50% หน้าเว็บเรื่องสารปนเปื้อนชีวภาพของ EPA ก็ให้ตัวเลขเดียวกัน เครื่องวัดความชื้นแบบดิจิทัลขนาดเท่าฝ่ามือราคาไม่แพง วางไว้ระดับหัวเตียง จดค่าตอนเช้า บ่าย และก่อนนอน 3 วัน

วิธีอ่านผล

ต่ำกว่า 60% เกือบทั้งวัน แสดงว่าความชื้นรวมของห้องไม่ใช่ปัญหา กลิ่นน่าจะมาจากแหล่งเฉพาะจุด กลับไปไล่ตารางข้างบน
สูงกว่า 60% เฉพาะตอนปิดห้อง ไม่ได้เปิดแอร์ ให้เพิ่มการระบายอากาศช่วงกลางวัน
สูงกว่า 60% แม้เปิดแอร์ หรือขึ้นไป 70 ถึง 80% ตอนฝนตก ห้องชื้นเกินกว่าแอร์จะไล่ทัน ต้องหาตัวช่วย

ตัวช่วยที่ใช้ได้จริงคือเปิดแอร์โหมดลดความชื้น (Dry) ในวันที่ไม่ร้อนมาก หรือใช้เครื่องลดความชื้นแยก ถ้ากำลังชั่งว่าซื้อเครื่องคุ้มไหม เราคำนวณค่าไฟและขนาดถังไว้ในเรื่องเครื่องลดความชื้นคุ้มไหม ส่วนวิธีลดความชื้นแบบไม่ต้องซื้ออะไร อยู่ในวิธีลดความชื้นในบ้าน

วันแรก ล้างให้กลิ่นลดลงทันที

ช่วง	ทำอะไร	เวลา
เช้า	เปิดหน้าต่างสองฝั่งให้ลมพาดผ่าน ถ้ามีหน้าต่างเดียว ตั้งพัดลมหันออกนอกหน้าต่าง	ทั้งวัน ถ้าอากาศข้างนอกไม่ชื้นหรือไม่มีฝุ่นหนัก
เช้า	ถอดผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน ผ้าห่ม ผ้าม่านที่ถอดได้ ส่งซัก	30 นาที
สาย	ดูดฝุ่นพื้น ใต้เตียง ขอบบัว ฟูก โซฟาผ้า	30 ถึง 45 นาที
สาย	ล้างแผ่นกรองแอร์ เช็ดช่องลม	20 นาที
บ่าย	เช็ดผนังจุดที่มีคราบด้วยน้ำผสมผงซักฟอก แล้วเช็ดแห้ง	20 ถึง 40 นาที
บ่าย	ยกฟูกตั้งข้างหน้าต่างหรือตากแดด	3 ถึง 4 ชั่วโมง
เย็น	ตากผ้าให้แห้งสนิทก่อนปูกลับ	ตามสภาพอากาศ

EPA แนะนำให้ขัดราบนพื้นผิวแข็งด้วยผงซักฟอกกับน้ำ แล้วทำให้แห้งสนิท และห้ามทาสีหรือยาแนวทับราโดยไม่ล้างก่อน เพราะสีจะลอก และราข้างใต้ยังอยู่ ถ้าราบนผนังกินพื้นที่เกินกว่าราว 10 ตารางฟุต หรือประมาณ 1 ตารางเมตร EPA แนะนำให้อ่านคู่มือการล้างราขนาดใหญ่ หรือใช้ผู้รับเหมาที่มีประสบการณ์

ตอนขัดรา ใส่หน้ากากกรองฝุ่น ถุงมือยาง และแว่นกันกระเด็น ไม่ต้องใช้น้ำยาฟอกขาวกับผนังทาสี และห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับแอมโมเนียหรือน้ำยาล้างห้องน้ำ ถ้าคราบราอยู่ที่ยาแนวหรือฝ้าเพดาน ดูวิธีเลือกน้ำยาในวิธีกำจัดราในบ้าน

ของที่ต้องยอมทิ้ง

นี่คือส่วนที่คนไม่อยากได้ยิน แต่ประหยัดเวลาที่สุด EPA เขียนว่าวัสดุที่ดูดซับน้ำได้ เช่น แผ่นฝ้าเพดานและพรม เมื่อราขึ้นแล้วต้องทิ้ง เพราะราโตเข้าไปในช่องว่างของวัสดุ ล้างให้หมดยากหรือทำไม่ได้

เกณฑ์ที่เราใช้ตัดสินง่ายๆ คือ ของชิ้นนั้นซักหรือขัดได้ทั้งชิ้นไหม และแห้งสนิทได้ภายในสองวันไหม ถ้าคำตอบคือไม่ได้ทั้งสองข้อ เก็บไว้ก็เท่ากับเก็บแหล่งกลิ่นไว้ในห้อง ค่าของใหม่มักถูกกว่าเวลาที่เสียไปกับการขัดซ้ำทุกเดือน

ของในห้องนอนที่ควรตัดใจ

กล่องกระดาษใต้เตียงที่เปียกแล้วแห้งจนบวม
พรมเช็ดเท้าหรือพรมผืนเล็กที่ซักแล้วกลิ่นยังติด
หมอนเก่าที่ด้านในเป็นคราบเหลืองและมีกลิ่น ลองเทียบกับวิธีในเรื่องซักหมอนให้หายกลิ่น ก่อน ถ้ายังไม่หายก็เปลี่ยน
หนังสือหรือนิตยสารที่มีจุดราตามขอบกระดาษ
ฟูกที่ราขึ้นทะลุชั้นนอกเป็นวงกว้าง

เครื่องโอโซน น้ำหอม และเทียนหอม

ร้านออนไลน์ขายเครื่องผลิตโอโซนเป็นเครื่องฟอกอากาศดับกลิ่นในห้อง EPA ตรวจสอบเรื่องนี้แล้วสรุปว่า ที่ระดับความเข้มข้นที่ไม่เกินมาตรฐานสาธารณสุข โอโซนแทบไม่มีผลในการกำจัดสารเคมีที่ทำให้เกิดกลิ่นในบ้าน กลิ่นบางชนิดถูกกลบมากกว่าถูกกำจัด และโอโซนไม่ได้กำจัดราหรือแบคทีเรียอย่างได้ผล ขณะเดียวกันโอโซนระคายเคืองปอด ทำให้ไอ แน่นหน้าอก และทำให้อาการหอบหืดแย่ลง

น้ำหอม เทียนหอม และก้านไม้หอม ทำงานแบบเดียวกันคือเติมกลิ่นทับ ใช้หลังจากแก้ต้นเหตุแล้วไม่ผิด แต่ถ้าใช้แทนการแก้ความชื้น ราจะโตต่อไปเงียบๆ ใต้กลิ่นหอม ส่วนเครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรอง HEPA ช่วยจับสปอร์ราที่ลอยอยู่ แต่ไม่ได้ไปทำอะไรราที่โตบนผนัง ถ้าสนใจว่ามันคุ้มแค่ไหนในห้องนอน อ่านเรื่องเครื่องฟอกอากาศจำเป็นไหม

สัปดาห์แรกหลังล้าง ดูว่ากลิ่นกลับไหม

ถ้าล้างและตากทุกอย่างแล้ว ห้องควรหายกลิ่นอับภายใน 2 ถึง 3 วัน ถ้ากลิ่นกลับมาภายในสัปดาห์ แปลว่ายังมีแหล่งความชื้นที่หาไม่เจอ

ดมหลังตู้ ใต้เตียง และหลังหัวเตียงอีกรอบ ของหนักที่ชิดผนังคือจุดที่มักพลาด
ส่องฝ้าเพดานหาคราบน้ำ โดยเฉพาะห้องชั้นบนสุดหรือห้องที่อยู่ใต้ห้องน้ำชั้นบน
ถ้าเป็นคอนโด ถามนิติว่าห้องข้างเคียงหรือห้องชั้นบนเคยมีน้ำรั่วไหม
ถ้ามีคนในบ้านเริ่มคัดจมูก จาม หรือหอบหืดกำเริบเวลาอยู่ในห้องนั้น ให้ย้ายไปนอนห้องอื่นก่อนจนกว่าจะแก้เสร็จ และไปพบแพทย์ถ้าอาการไม่ดีขึ้น

กติกาประจำสัปดาห์ของห้องที่เคยอับ

ทำ	ไม่ทำ
เปิดหน้าต่างระบายอากาศอย่างน้อยวันละครั้งในวันที่อากาศไม่ชื้น	ปิดห้องตายทั้งวันทั้งคืน แล้วเปิดแอร์เฉพาะตอนนอน
ตากผ้าเปียกนอกห้องนอน	ตากผ้าขนหนูบนพนักเก้าอี้ในห้อง
ล้างแผ่นกรองแอร์ทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์	รอให้น้ำหยดแล้วค่อยล้าง
เช็ดน้ำที่หกหรือน้ำฝนสาดให้แห้งภายในวันเดียว	ปล่อยพรมเปียกให้แห้งเอง
เว้นช่องระหว่างเฟอร์นิเจอร์ชิ้นใหญ่กับผนัง	ดันตู้และหัวเตียงชิดผนังด้านนอกสนิท
ดูค่าความชื้นเป็นระยะช่วงหน้าฝน	ใช้เครื่องโอโซนดับกลิ่นในห้องที่มีคนนอน