สรุปสั้นๆ
- ก่อนซักให้ดูป้ายว่าไส้หมอนเป็นอะไร ไส้ใยสังเคราะห์ ขนเป็ด หรือโฟม เพราะวิธีซักไม่เหมือนกัน
- AAAAI แนะนำซักเครื่องนอนทุกสัปดาห์ในน้ำร้อน 130 องศาฟาเรนไฮต์ แต่หมอนบางแบบทนความร้อนไม่ได้ ต้องดูป้าย
- กลิ่นอับเกิดจากความชื้นที่ค้างในไส้หมอน ต้องปั่นและตากจนแห้งถึงแกน
- ใช้ปลอกกันไรฝุ่นและซักปลอกบ่อยกว่าตัวหมอน จะลดภาระการซักหมอนทั้งใบ
- หมอนโฟมซักเครื่องไม่ได้ เพราะฉีกขาดง่าย ใช้ซักมือเบาๆ หรือเช็ดผิว
หมอนที่ซักแล้วยังเหม็นอับ มักไม่ใช่เพราะซักไม่สะอาด แต่เพราะแห้งไม่ถึงแกน ไส้หมอนหนาเก็บความชื้นไว้ข้างในได้นาน ผิวนอกแห้งก็จริง แต่ใจกลางยังชื้น พอนอนทับก็มีกลิ่นกลับมา ส่วนสำคัญของการซักหมอนจึงอยู่ที่ขั้นปั่นและตาก ไม่ได้อยู่ที่ขั้นฟอกฟองเท่านั้น
ดูป้ายก่อน ไส้หมอนเป็นอะไร
การซักหมอนผิดวิธีทำให้หมอนยุบ เป็นก้อน หรือเสียถาวร ดังนั้นเริ่มจากป้ายที่ติดตะเข็บหรือปลอกใน
| ชนิดไส้ | ซักเครื่อง | วิธีที่เหมาะ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|
| ใยสังเคราะห์ โพลีเอสเตอร์ | ได้ถ้าป้ายอนุญาต | ซักเครื่องรอบเบา ล้างน้ำซ้ำ ปั่นแห้ง | ใช้ผงซักฟอกน้อย ล้างไม่หมดทำให้เป็นก้อนและเหม็น |
| ขนเป็ด ขนห่าน | บางรุ่น | ซักแยกด้วยผงซักฟอกอ่อน | ตากนานมาก ต้องให้ลมช่วย |
| ใยไผ่ ไมโครไฟเบอร์ | ตามป้าย | ซักเบา อุณหภูมิกลาง | ความร้อนสูงทำให้เส้นใยงอ |
| โฟมเมมโมรี่ ลาเท็กซ์ | ไม่ควร | ซักมือเบาๆ หรือเช็ดผิว | บีบแรงทำให้ฉีกขาด ห้ามตากแดดจัด |
| เปลือกหรือเมล็ดพืช | ไม่ได้ | ไม่ซัก เปลี่ยนไส้ | น้ำทำให้ขึ้นราและเน่า |
ถ้าป้ายหลุดหรืออ่านไม่ออก ให้เลือกซักมือเบาๆ ด้วยน้ำอุ่นก่อน เพราะปลอดภัยกว่าการลองในเครื่อง
ซักร้อนหรือซักเย็น ตัดสินที่ป้ายก่อน
AAAAI เขียนว่าเครื่องนอนควรซักทุกสัปดาห์ในน้ำร้อน 130 องศาฟาเรนไฮต์ (ราว 54 องศาเซลเซียส) และอบด้วยเครื่องอบร้อน ส่วน ACAAI แนะนำซักเครื่องนอนบ่อยในน้ำที่อย่างน้อย 130 องศาฟาเรนไฮต์ คำแนะนำนี้เป็นเรื่องผ้าปูที่นอนและปลอกหมอนที่ทนความร้อนได้ ไม่ได้บอกว่าหมอนทุกใบทนความร้อนเท่ากัน เราจึงแยกเป็นสองข้อ
- ปลอกหมอนและปลอกกันไรฝุ่นที่ทนได้ ให้ซักทุกสัปดาห์ที่อุณหภูมิตามป้าย ซึ่งหลายแบบรองรับน้ำร้อนได้
- ตัวหมอน ให้ซักที่อุณหภูมิที่ป้ายระบุเท่านั้น ถ้าป้ายห้ามน้ำร้อน อย่าฝืน ไส้หมอนบางแบบหดหรือเสียทรง
สำหรับคนเป็นภูมิแพ้ฝุ่น AAAAI และ ACAAI แนะนำให้ใช้ปลอกกันสารก่อภูมิแพ้ครอบที่นอนและหมอน คลุมด้วยซิปปิดสนิท แล้วซักปลอกชั้นนอกบ่อย วิธีนี้ลดการซักตัวหมอนทั้งใบและปกป้องไส้ได้ดี
ขั้นตอนซักเครื่อง สำหรับไส้ใยสังเคราะห์
- ถอดปลอกหมอนออก ซักแยกตามป้ายผ้า
- ตรวจรอยฉีกของตัวหมอน ถ้าเย็บหลุดให้เย็บก่อน มิฉะนั้นไส้จะรั่วเต็มถัง
- ใส่หมอน 2 ใบพร้อมกันเพื่อให้ถังสมดุล ถ้ามีใบเดียว ให้ใส่ผ้าขนหนูผืนใหญ่สะอาดไปด้วย
- ใช้ผงซักฟอกน้อยกว่าปกติ ประมาณครึ่งหนึ่ง เพราะไส้หมอนดูดซับสบู่ไว้มาก
- เลือกรอบเบาหรือรอบผ้าห่ม ใช้อุณหภูมิตามป้าย
- เพิ่มรอบล้างน้ำเปล่า 1 รอบ เพื่อให้สบู่ออกหมด
- ปั่นแห้งสองรอบ ถ้าเครื่องไม่เสียงดังผิดปกติ
ถ้าเครื่องซักของเรามีกลิ่นหรือตะกอนอยู่แล้ว ผ้าที่ซักจะเหม็นตามไปด้วย ดูวิธีล้างถังซักในล้างเครื่องซักผ้า ก่อนซักหมอน
ซักมือ สำหรับโฟมและหมอนที่ป้ายห้ามเครื่อง
- เติมน้ำอุ่นในอ่างหรือถังใหญ่ ผสมผงซักฟอกอ่อนหรือน้ำยาล้างจานเล็กน้อย
- กดหมอนให้จมแล้วบีบเบาๆ ซ้ำๆ ห้ามบิดหรือขย้ำ
- ถ้าเป็นโฟม ให้ซับแทนการบีบแรง เพราะโฟมฉีกขาดง่ายเมื่อเปียกแล้วบิด
- เปลี่ยนน้ำล้างหลายรอบจนไม่มีฟอง
- กดน้ำออกด้วยการวางผ้าขนหนูทับแล้วม้วนเบาๆ
ตากให้แห้งถึงแกน ขั้นที่ตัดสินว่าจะเหม็นอับหรือไม่
เมื่อเครื่องปั่นเสร็จ หมอนยังชื้นมากข้างใน EPA ระบุว่าราและเชื้อต้องอาศัยความชื้นในการเติบโต การควบคุมความชื้นจึงเป็นหัวใจของการป้องกัน หมอนที่แห้งไม่หมดคือแหล่งความชื้นที่ดีสำหรับกลิ่นและรา
- ตากในที่ลมผ่านดี วางบนตะแกรงหรือราวให้อากาศไหลใต้หมอน
- พลิกทุก 2 ถึง 3 ชั่วโมงและบีบเบาๆ เพื่อไล่ความชื้นจากใจกลาง
- หมอนใยสังเคราะห์ที่ป้ายอนุญาตเครื่องอบ ให้อบความร้อนต่ำ ใส่ลูกเทนนิสสะอาดหรือลูกบอลอบผ้า 2 ถึง 3 ลูกช่วยทุบไส้ให้ฟู
- ใช้เวลา 24 ถึง 48 ชั่วโมงสำหรับไส้ที่ตากนอกเครื่องอบ ไส้ขนอาจนานกว่า
- แดดช่วยได้ แต่ไม่ตากแดดจัดนานกับโฟมหรือผ้าสี
- ก่อนใช้ ให้เอาหมอนแนบแก้มดู ถ้ารู้สึกเย็นหรือชื้นตรงกลาง ให้ตากต่อ
คนที่ซักแล้วปลอกเข้ามุมห้องอับชื้น ควรจัดการความชื้นของห้องด้วย ดูแนวทางในกำจัดกลิ่นอับในบ้าน และถ้าพบจุดดำที่ไส้หมอนหรือมุมเตียงที่ผนังชื้น ให้ดูวิธีกำจัดราในบ้าน
หน้าฝน ตากหมอนสองวันแล้วยังไม่แห้ง
ช่วงพฤษภาคมถึงตุลาคม อากาศชื้นจนหมอนที่ตากนอกบ้านแทบไม่แห้งเพิ่ม ไส้ที่ค้างชื้นเกินสองวันคือจุดเริ่มของกลิ่นอับ เราเลยแนะนำให้เปลี่ยนแผนก่อนซัก ไม่ใช่รอแก้ทีหลัง
- เช็กพยากรณ์อากาศ เลือกวันที่มีแดดติดกันอย่างน้อยหนึ่งวันครึ่ง ถ้าไม่มี เลื่อนการซักตัวหมอนออกไป แล้วซักแค่ปลอกก่อน
- ปั่นแห้งสองรอบเสมอ รอบที่สองช่วยเอาน้ำออกได้อีกพอสมควรสำหรับไส้ใยสังเคราะห์
- ตากในห้องที่ปิดประตูหน้าต่าง เปิดเครื่องลดความชื้นหรือแอร์โหมด Dry ตั้งพัดลมเป่าตรงหมอนห่างประมาณหนึ่งเมตร
- วางหมอนตั้งข้างบนราวหรือเก้าอี้ ให้ลมผ่านได้ทั้งสองหน้า ไม่วางราบบนพื้นหรือเตียง
- ทุก 2 ถึง 3 ชั่วโมงพลิกและบีบไล่ความชื้นจากกลาง ใช้เวลารวมประมาณ 12 ถึง 24 ชั่วโมงสำหรับไส้ใยสังเคราะห์
ถ้าไม่มีทั้งแดดและเครื่องลดความชื้น เครื่องอบผ้าหยอดเหรียญเป็นทางที่ถูกที่สุด อบความร้อนต่ำรอบละประมาณ 30 ถึง 40 นาที สองถึงสามรอบ หยุดตีหมอนให้ฟูระหว่างรอบ เทคนิคตากผ้าช่วงฝนตกแบบอื่นดูเพิ่มได้ในตากผ้าหน้าฝนให้แห้ง
| สภาพอากาศ | วิธีทำให้แห้ง | เวลาโดยประมาณ (ไส้ใยสังเคราะห์) |
|---|---|---|
| แดดดี ลมพัด | ตากกลางแจ้ง พลิกบ่อย | 6 ถึง 10 ชั่วโมง |
| ครึ้มแต่ไม่ฝน | ตากร่มพร้อมพัดลม | 12 ถึง 24 ชั่วโมง |
| ฝนตกต่อเนื่อง | ห้องปิดพร้อมเครื่องลดความชื้นและพัดลม | 12 ถึง 24 ชั่วโมง |
| ไม่มีอุปกรณ์เลย | ส่งเครื่องอบหยอดเหรียญ | 1.5 ถึง 2 ชั่วโมง |
กลิ่นกลับมาเร็ว ตรวจหาต้นเหตุ
| อาการ | ต้นเหตุที่เป็นไปได้ | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| ซักเสร็จหอม แต่กลับมาเหม็นหลังนอนสองสามวัน | ไส้แห้งไม่หมด | ตากเพิ่ม หรือซักซ้ำและปั่นแห้งสองรอบ |
| กลิ่นเปรี้ยวหรือกลิ่นเหงื่อ | เหงื่อและน้ำมันสะสมในไส้ | ซักถี่ขึ้น และซักปลอกทุกสัปดาห์ |
| กลิ่นสบู่ค้าง | ล้างไม่หมด | เพิ่มรอบล้างน้ำเปล่า ใช้ผงซักฟอกลดลง |
| กลิ่นอับเหมือนห้องปิด | ห้องชื้น ที่นอนชื้น | ระบายอากาศ ตรวจที่นอนตามวิธีในทำความสะอาดที่นอน |
| จุดเหลืองหรือจุดดำในไส้ | ความชื้นสะสมหรือรา | เปลี่ยนหมอนใหม่ |
ACAAI ระบุให้เก็บความชื้นในบ้านระหว่าง 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ ใครมีเครื่องวัดความชื้นราคาไม่แพงในห้องนอนจะเห็นว่าห้องเราอยู่ในช่วงนี้หรือไม่ ถ้าเกินบ่อย กลิ่นอับมักกลับมาไม่ว่าจะซักดีแค่ไหน
ใช้ปลอก ลดการซักตัวหมอน
- ครอบด้วยปลอกกันไรฝุ่นแบบซิปปิดสนิททั้งใบ แล้วคลุมปลอกผ้าอีกชั้น
- ซักปลอกผ้าทุกสัปดาห์ ปลอกกันไรฝุ่นซักเดือนละครั้งหรือตามผู้ผลิต
- ตากหมอนทั้งใบในที่ร่มลมผ่านเป็นครั้งคราว ไม่ต้องรอให้เหม็นก่อน
- สลับหมอนสองใบ ใช้ใบหนึ่งแล้วพักอีกใบ
ดูแลระหว่างรอบซัก โดยไม่ต้องซักทั้งใบ
ไม่ต้องซักหมอนทุกครั้งที่รู้สึกว่าไม่สดชื่น มีงานเบาๆ ที่ทำระหว่างรอบได้
- ถอดปลอก ตบหมอนให้ฝุ่นลอย แล้วปล่อยให้โปร่งในห้องที่ลมผ่านสักครึ่งวัน
- ใช้หัวดูดฝุ่นหัวเล็กดูดทั้งสองหน้า เทคนิคเลือกเครื่องอยู่ในคู่มือเลือกซื้อเครื่องดูดฝุ่น
- จุดเปื้อนเล็กๆ ซับด้วยผ้าชุบน้ำสบู่เจือจาง แล้วซับน้ำเปล่าตามให้สบู่ออก
- ถ้ามีกลิ่นจางๆ โรยเบกกิ้งโซดาบางๆ ทิ้งไว้ 1 ถึง 2 ชั่วโมง แล้วดูดออก
- จดวันที่ซักไว้ในปฏิทินหรือแอปโน้ต จะได้ไม่ลืมจนหมอนเก่า
ตัวอย่างตารางดูแลตลอดปี
| ความถี่ | งาน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ทุกสัปดาห์ | ซักปลอกหมอน | ตามคำแนะนำเครื่องนอนของ AAAAI และ ACAAI |
| ทุกเดือน | ตากหมอนที่ลมผ่าน ดูดฝุ่น | ใช้เวลาครึ่งวัน |
| ทุก 3 ถึง 6 เดือน | ซักตัวหมอนทั้งใบ | เร็วขึ้นถ้าเหงื่อมาก ป่วย หรือภูมิแพ้ |
| ทุก 1 ถึง 2 ปี | พิจารณาเปลี่ยนหมอน | ตามสภาพไส้และกลิ่น |
ตัวเลขนี้เป็นแนวทางที่ปรับได้ตามภูมิอากาศและพฤติกรรม ฤดูฝนที่ห้องชื้นควรตากและเช็กความชื้นบ่อยขึ้น
หมอนข้าง หมอนอิง และหมอนเด็ก
หลักแห้งถึงแกนใช้กับหมอนทุกแบบ แต่รายละเอียดต่างกันพอสมควร
หมอนข้างตัวยาวมักยาว 90 ถึง 120 เซนติเมตร ใส่เครื่องฝาบนแล้วงอพับจนน้ำไม่ทั่ว ถ้าเครื่องเล็กกว่า 10 กิโลกรัม ซักมือในอ่างดีกว่า และตากแบบพาดราวสองจุดให้ตัวหมอนไม่หักกลาง ไส้จะได้ไม่ไหลไปกองที่ปลาย
หมอนอิงโซฟาส่วนใหญ่ปลอกถอดได้ ซักแค่ปลอกเดือนละครั้งก็พอ ตัวไส้ตบฝุ่นและตากลมก็เพียงพอ ยกเว้นเปื้อนน้ำหกหรืออาหาร ให้ซับทันทีแล้วตากเป็นวัน ไม่ทิ้งไว้ข้ามคืน
หมอนเด็กเล็กเปื้อนน้ำลาย นม และเหงื่อมากกว่าหมอนผู้ใหญ่ เรามักใช้วิธีมีหมอนสองใบสลับกัน ใบหนึ่งใช้ อีกใบซักและตาก จะได้ไม่ต้องรีบใช้หมอนที่ยังชื้น ใช้ผงซักฟอกสูตรอ่อนไม่มีน้ำหอม และเพิ่มรอบล้างน้ำเปล่าอีกหนึ่งรอบ หมอนหลุมสำหรับทารกที่เป็นโฟมให้ดูคู่มือผู้ผลิต ส่วนใหญ่ถอดซักได้แค่ปลอก
เมื่อไรควรเปลี่ยนหมอน
หมอนมีอายุ ไม่ควรเก็บไว้ตลอดไป ลองพับหมอนเป็นสองส่วนแล้วปล่อย ถ้าไม่คืนรูปเอง หรือมีกลิ่นหลังซักสองรอบ จุดเหลืองหรือจุดดำที่ไส้ ไส้เป็นก้อนแข็ง หรือใช้แล้วจามหรือคัดจมูกตอนเช้า ให้เปลี่ยนใหม่ ACAAI ยังเตือนให้เลี่ยงไส้โฟมเก่าและไส้นุ่น เพราะเป็นที่ที่ราเจริญได้ง่าย
คำถามที่พบบ่อย
หมอนควรซักบ่อยแค่ไหน
ซักปลอกหมอนทุกสัปดาห์ตามคำแนะนำเรื่องเครื่องนอนของ AAAAI ส่วนตัวหมอนเองซักทุก 3 ถึง 6 เดือนตามชนิดไส้ หรือเร็วกว่านั้นถ้าเหงื่อมาก มีกลิ่น หรือคนใช้เป็นภูมิแพ้ เหล่านี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่ตัวเลขตายตัว
หมอนแห้งแล้วแต่ยังมีกลิ่น ต้องทำอย่างไร
ลองซักซ้ำอีกครั้งโดยเพิ่มรอบล้างน้ำเปล่า ตากให้ลมผ่านนานกว่าเดิม ถ้าไส้มีจุดเหลืองหรือจุดดำของรา หรือกลิ่นไม่หายแม้ซักสองรอบ ควรเปลี่ยนหมอนใหม่
แหล่งอ้างอิง
- Managing Indoor Allergen Culprits | American Academy of Allergy, Asthma & Immunology (AAAAI)
- Environmental Allergy Avoidance | American College of Allergy, Asthma and Immunology (ACAAI)
- Biological Contaminants and Indoor Air Quality | US Environmental Protection Agency (EPA)





