พันธุ์หมาตัวใหญ่ นิสัยดี 5 สายพันธุ์ที่ใจเย็นกับครอบครัว

หมาตัวใหญ่ที่นิสัยดีกับครอบครัวที่คนเลี้ยงพูดถึงบ่อย คือ ลาบราดอร์ รีทรีฟเวอร์ โกลเด้น รีทรีฟเวอร์ เบอร์นีสเมาน์เทนด็อก นิวฟันด์แลนด์ และเกรทเดน ทั้งห้าพันธุ์อ่อนโยนกับคนและเด็กเมื่อเลี้ยงดูถูกวิธี แต่ต่างกันมากเรื่องความทนร้อน อายุขัย และค่าดูแล ซึ่งในเมืองไทยเรื่องความร้อนมักเป็นตัวตัดสินก่อนเรื่องนิสัย

หมาใจดีตัวใหญ่ก็ยังเป็นหมาตัวใหญ่ หางที่กวาดของบนโต๊ะกลางตกทั้งแถว แรงดึงสายจูงตอนเห็นแมว และถุงอาหารที่หมดเร็วกว่าที่คิด ต้องรับได้ทั้งหมดก่อนรับเข้าบ้าน

ห้าสายพันธุ์ที่นิสัยดี เทียบกันในตารางเดียว

ตัวเลขขนาดและอายุขัยด้านล่างมาจากหน้าข้อมูลสายพันธุ์ของ American Kennel Club (AKC)

สายพันธุ์	ความสูงที่ไหล่	น้ำหนัก	อายุขัย	นิสัยเด่น
ลาบราดอร์ รีทรีฟเวอร์	ผู้ 22.5 ถึง 24.5 นิ้ว เมีย 21.5 ถึง 23.5 นิ้ว	ผู้ 65 ถึง 80 ปอนด์ เมีย 55 ถึง 70 ปอนด์	11 ถึง 13 ปี	เป็นมิตร ร่าเริง พลังเยอะ
โกลเด้น รีทรีฟเวอร์	ผู้ 23 ถึง 24 นิ้ว เมีย 21.5 ถึง 22.5 นิ้ว	ผู้ 65 ถึง 75 ปอนด์ เมีย 55 ถึง 65 ปอนด์	10 ถึง 12 ปี	อ่อนโยน ฉลาด ฝึกง่าย
เบอร์นีสเมาน์เทนด็อก	ผู้ 25 ถึง 27.5 นิ้ว เมีย 23 ถึง 26 นิ้ว	ผู้ 80 ถึง 115 ปอนด์ เมีย 70 ถึง 95 ปอนด์	7 ถึง 10 ปี	อ่อนหวาน สงบ อยากเอาใจเจ้าของ
นิวฟันด์แลนด์	ผู้ 28 นิ้ว เมีย 26 นิ้ว	ผู้ 130 ถึง 150 ปอนด์ เมีย 100 ถึง 120 ปอนด์	9 ถึง 10 ปี	ใจเย็น อดทนกับเด็ก
เกรทเดน	ผู้ 30 ถึง 32 นิ้ว เมีย 28 ถึง 30 นิ้ว	ผู้ 140 ถึง 175 ปอนด์ เมีย 110 ถึง 140 ปอนด์	7 ถึง 10 ปี	สบายๆ ไม่ตื่นตูม

แปลงหน่วยคร่าวๆ หนึ่งนิ้วราว 2.5 เซนติเมตร หนึ่งปอนด์ราว 0.45 กิโลกรัม นิวฟันด์แลนด์ตัวผู้จึงหนักราว 59 ถึง 68 กิโลกรัม หนักกว่าผู้ใหญ่ตัวเล็กบางคน

AKC บรรยายนิวฟันด์แลนด์ว่าเป็นเพื่อนที่ดีเยี่ยม และมีชื่อเสียงเรื่องความอดทนและคอยเฝ้าดูเด็กจนได้ฉายาว่าหมาพี่เลี้ยง เบอร์นีสถูกบรรยายว่าตัวใหญ่ แข็งแรง ทำงานหนักได้ และมีนิสัยอ่อนหวาน ส่วนเกรทเดน AKC ระบุตรงๆ ว่าอยู่ด้วยแล้วมีความสุข แต่การเลี้ยงหมาที่ขนาด น้ำหนัก และแรงขนาดนั้นเป็นภาระผูกพันที่ไม่ควรตัดสินใจแบบง่ายๆ

ความร้อนในเมืองไทย ตัวคัดกรองข้อแรก

ถ้าบ้านไม่มีห้องแอร์ที่หมาอยู่ได้ทั้งช่วงบ่าย ให้ตัดเบอร์นีสและนิวฟันด์แลนด์ออกก่อน ทั้งสองพันธุ์มีขนหนาสองชั้นเพื่ออยู่ในอากาศหนาว ลาบราดอร์ขนสั้นแน่นปรับตัวได้ดีกว่ามาก โกลเด้นอยู่ตรงกลาง ส่วนเกรทเดนขนสั้นแต่ตัวใหญ่มาก ระบายความร้อนได้ช้ากว่าหมาเล็ก

สายพันธุ์	ขน	ความทนร้อนโดยทั่วไป	ที่บ้านต้องมี
ลาบราดอร์	สั้น สองชั้นบาง	ปานกลาง	ที่ร่ม น้ำ พัดลม ห้องแอร์ช่วงบ่าย
โกลเด้น	ยาว สองชั้น	ต่ำถึงปานกลาง	ห้องแอร์ช่วงกลางวัน แปรงขนรองชั้นในสม่ำเสมอ
เบอร์นีส	ยาว หนาสองชั้น	ต่ำ	ห้องแอร์เกือบตลอดวัน
นิวฟันด์แลนด์	หนามาก กันน้ำ	ต่ำ	ห้องแอร์เกือบตลอดวัน พื้นเย็น
เกรทเดน	สั้น เรียบ	ปานกลาง ระวังเพราะตัวใหญ่	ที่นอนนุ่มในที่เย็น เลี่ยงออกกำลังกลางวัน

ลาบราดอร์และโกลเด้น สองตัวเลือกที่เหมาะกับบ้านส่วนใหญ่

สองพันธุ์นี้ถูกเพาะมาเพื่อคาบของกลับมาให้นายพราน จึงชอบทำงานร่วมกับคน ฝึกง่าย และมักเป็นมิตรกับคนแปลกหน้ามากกว่าจะหวงบ้าน ข้อนี้ทำให้เป็นหมาครอบครัวที่ดี แต่ไม่ใช่หมาเฝ้าบ้าน

ความต่างที่เห็นในชีวิตจริง

• ลาบราดอร์ขนสั้น ร่วงเยอะแต่แปรงง่าย พลังสูงมากช่วงสองสามปีแรก และกินเก่งจนน้ำหนักขึ้นง่าย
• โกลเด้นขนยาว ต้องแปรงหลายครั้งต่อสัปดาห์ ขนชั้นในจับเป็นก้อนในอากาศชื้นถ้าปล่อยไว้ นิสัยอ่อนกว่าลาบราดอร์เล็กน้อยในหลายตัว
• ทั้งคู่ชอบน้ำ ชอบคาบของ และเบื่อง่ายถ้าอยู่ลำพังทั้งวัน

ข้อมูลเชิงลึกของแต่ละพันธุ์ อ่านได้ที่ ลาบราดอร์ และ โกลเด้น รีทรีฟเวอร์

เบอร์นีสและนิวฟันด์แลนด์ ใจดีมาก แต่ต้องพร้อมจริง

สองพันธุ์นี้เป็นหมาที่คนเห็นแล้วตกหลุมรัก ขนฟู ตัวใหญ่ นิ่ง เข้าหาเด็กเบาๆ แต่ในเมืองไทยต้องเตรียมมากกว่าพันธุ์อื่น

ค่าใช้จ่ายและเวลาที่ต้องเตรียม

• ไฟฟ้าสำหรับแอร์ที่เปิดเกือบทั้งวัน
• เวลาแปรงขนแทบทุกวัน และอาบน้ำเป่าแห้งให้ถึงผิว ขนหนาที่เป่าไม่แห้งในอากาศชื้นเป็นจุดเริ่มของผิวหนังอักเสบ
• น้ำลาย นิวฟันด์แลนด์ขึ้นชื่อเรื่องน้ำลายย้อย ต้องมีผ้าเช็ดติดตัว
• อายุขัยสั้น ตาม AKC เบอร์นีสอยู่ราว 7 ถึง 10 ปี นิวฟันด์แลนด์ราว 9 ถึง 10 ปี ช่วงหมาแก่จะมาถึงเร็ว

ถ้าพร้อมทั้งหมด สองพันธุ์นี้เป็นเพื่อนที่นิ่งและอบอุ่นที่สุดแบบหนึ่ง ถ้าไม่แน่ใจเรื่องความร้อน ลาบราดอร์ให้ความอ่อนโยนใกล้เคียงกันในขนาดที่จัดการง่ายกว่า

เกรทเดน ใจเย็นแต่ขนาดคือเรื่องจริงจัง

เกรทเดนตัวผู้สูงที่ไหล่ราว 76 ถึง 81 เซนติเมตร เมื่อยืนสองขาจะสูงเกินผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ แม้นิสัยจะสบายๆ ไม่ตื่นตูม แต่การกระโดดทักทายแบบลูกหมาจากหมาขนาดนี้ทำให้เด็กหรือผู้สูงอายุล้มได้ การฝึกให้นั่งรอก่อนทักทายจึงต้องเริ่มตั้งแต่วันแรก

เรื่องที่ต้องเตรียมเพิ่ม

• รถที่ใส่หมาตัวนี้ได้จริง สำหรับพาไปหาหมอ
• ที่นอนหนาพอรองข้อศอกและสะโพก
• ทุนสำหรับยาและการผ่าตัด ซึ่งหมาตัวใหญ่ใช้ยาและยาสลบมากกว่าตามน้ำหนัก

กระเพาะขยายและบิด ความเสี่ยงที่ผูกกับรูปร่าง

ACVS ระบุว่าภาวะกระเพาะขยายและบิด (GDV) เป็นภาวะฉุกเฉินที่ลุกลามเร็ว ปัจจัยเสี่ยงหลักคืออกลึก การกินมื้อใหญ่มื้อเดียวต่อวันหรือกินเร็ว อายุมาก และมีญาติสายตรงเคยเป็น พันธุ์ที่พบบ่อยในรายชื่อของ ACVS คือเกรทเดน ไวมาราเนอร์ เซนต์เบอร์นาร์ด และเซ็ตเตอร์ไอริชกับกอร์ดอน และพันธุ์ใหญ่และยักษ์โดยรวมก็อยู่ในกลุ่มที่สงสัยว่าเสี่ยง

สิ่งที่ทำได้ตามคำแนะนำของ ACVS

1. แบ่งอาหารเป็นวันละ 2 ถึง 3 มื้อเล็ก ไม่ให้มื้อเดียวใหญ่
2. ใช้ชามกินช้าหรือกระจายอาหารถ้าหมากินเร็ว
3. คุยกับสัตวแพทย์เรื่องการผ่าตัดเย็บกระเพาะติดผนังท้องแบบป้องกัน ซึ่งศัลยแพทย์หลายคนแนะนำในหมากลุ่มเสี่ยง และทำพร้อมการทำหมันได้ วิธีนี้ป้องกันการบิด แต่กระเพาะยังขยายได้

อาการช่วงแรกที่ ACVS ระบุ ได้แก่ ท่าทางกระวนกระวาย มองท้องตัวเอง ยืดตัว น้ำลายไหล ท้องป่องขึ้น และพยายามอาเจียนแต่ไม่มีอะไรออก ระยะต่อมาจะหอบ อ่อนแรง และล้มลง

ข้อสะโพกเสื่อม เลือกลูกหมาอย่างไรให้ลดโอกาส

Merck Veterinary Manual อธิบายว่าข้อสะโพกเสื่อมพบมากในหมาตัวใหญ่ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องคือกรรมพันธุ์ การโตเร็วเกินไป การออกกำลัง และโภชนาการ อาการที่เห็นได้คือขาเจ็บมากขึ้นหลังออกกำลัง วิ่งกระโดดสองขาหลังพร้อมกันแบบกระต่าย ข้อแข็ง และเจ็บ Merck แนะนำให้คัดกรองพ่อแม่พันธุ์ด้วยการเอกซเรย์

ฝั่งเจ้าของทำได้สามเรื่อง คือให้อาหารสูตรลูกหมาพันธุ์ใหญ่ที่คุมพลังงานไม่ให้โตเร็วเกิน ดูได้ใน อาหารหมาพันธุ์ใหญ่ คุมน้ำหนักให้ผอมเพรียวตลอดชีวิต และเลี่ยงการวิ่งบนพื้นแข็งหรือกระโดดสูงซ้ำๆ ช่วงที่ยังโต

ลูกหมาตัวใหญ่ ออกกำลังแค่ไหนจึงไม่ทำร้ายข้อ

ลูกหมาพันธุ์ใหญ่โตเร็วมากในปีแรก กระดูกและข้อยังไม่แข็งเต็มที่ เจ้าของหลายคนเห็นลูกหมาวิ่งไม่หยุดก็พาไปวิ่งยาวด้วย ซึ่งเป็นสิ่งที่เราไม่แนะนำ

แนวที่เราใช้กับลูกหมาตัวใหญ่ของตัวเอง

ช่วงวัย	กิจกรรมที่เหมาะ	ที่ควรเลี่ยง
2 ถึง 6 เดือน	เดินสั้นๆ หลายรอบ เล่นบนหญ้าหรือพรม ฝึกนั่งรอ	วิ่งตามจักรยาน ขึ้นลงบันไดซ้ำๆ
6 ถึง 12 เดือน	เดินนานขึ้นทีละน้อย ว่ายน้ำในน้ำตื้น เกมดมกลิ่น	กระโดดลงจากรถหรือที่สูง วิ่งบนพื้นปูนนานๆ
12 ถึง 18 เดือน ขึ้นไป	เพิ่มความหนักตามคำแนะนำหมอ	เริ่มวิ่งระยะไกลก่อนหมอยืนยันว่าข้อพร้อม

พันธุ์ยักษ์อย่างเกรทเดนและนิวฟันด์แลนด์โตช้ากว่าพันธุ์ใหญ่ทั่วไป ช่วงที่ต้องระวังจึงยาวกว่านี้ ให้ถามสัตวแพทย์ว่าน้องของเราเริ่มออกกำลังเต็มที่ได้เมื่อไร

ประเมินบ้านเราก่อนรับหมาตัวใหญ่

คำถาม	ถ้าตอบว่าไม่
มีห้องแอร์หรือพื้นที่เย็นที่หมาอยู่ได้ช่วงบ่ายทุกวันไหม	ตัดพันธุ์ขนหนาออก
มีคนอยู่บ้านหรือกลับมาพาเดินได้วันละ 2 รอบไหม	พิจารณาหมาโตจากมูลนิธิที่พลังต่ำกว่า
มีรถหรือวิธีพาหมา 40 กิโลกรัมขึ้นไปไปโรงพยาบาลกลางดึกไหม	วางแผนก่อนรับ
ผู้ใหญ่ในบ้านจูงหมาที่ดึงแรงได้ไหม	เริ่มฝึกเดินสายจูงตั้งแต่ลูกหมา หรือเลือกพันธุ์เล็กลง
งบรักษาฉุกเฉินมีไหม	พิจารณาประกันสัตว์เลี้ยงตั้งแต่ยังเด็ก

บ้านที่อยู่ห้องชุดหรือทาวน์เฮาส์เล็ก อ่านข้อจำกัดเพิ่มเติมใน เลี้ยงหมาในคอนโด ก่อนตัดสินใจ

สรุปการเลือก และเมื่อไรต้องพาไปหาหมอทันที

ถ้าบ้านอยู่ในเมือง มีแอร์บางช่วง และอยากได้หมาที่เป็นมิตรกับทุกคน ลาบราดอร์คือจุดเริ่มที่จัดการง่ายที่สุด ถ้ามีเวลาแปรงขนและแอร์ช่วงกลางวัน โกลเด้นเหมาะ ถ้าบ้านเย็นตลอดวันและพร้อมรับอายุขัยที่สั้นกว่า เบอร์นีสหรือนิวฟันด์แลนด์ให้ความอบอุ่นที่หาจากพันธุ์อื่นได้ยาก และถ้ามีพื้นที่กับรถพร้อม เกรทเดนเป็นยักษ์ใจดีที่อยู่ด้วยง่ายกว่าที่ขนาดบอก

พาไปหาหมอทันทีถ้า

• ท้องป่องเร็ว พยายามอาเจียนแต่ไม่มีอะไรออก น้ำลายไหล กระวนกระวาย
• หอบหนักไม่หยุดหลังอยู่กลางแดด เดินเซ หรือล้มลง
• ลุกขึ้นยาก ขาหลังอ่อนแรงทันที หรือร้องเมื่อแตะสะโพก
• ไม่กินอาหารและซึมเกินหนึ่งวัน

และในวันพาลูกหมาไปฉีดวัคซีนเข็มแรก ขอให้สัตวแพทย์ช่วยวางแผนอาหาร น้ำหนักเป้าหมาย และช่วงเวลาที่ควรเอกซเรย์สะโพกสำหรับพันธุ์ของน้องโดยเฉพาะ