สัตว์เลี้ยง

เสียงลูกแมวร้อง บอกอะไร หิว หนาว คิดถึงแม่ หรือป่วย อ่านจากเสียงและท่าทาง

| อ่าน 19 นาที

เสียงลูกแมวร้อง บอกอะไร หิว หนาว คิดถึงแม่ หรือป่วย อ่านจากเสียงและท่าทาง

ประเด็นสำคัญ

  • ลูกแมวอายุต่ำกว่า 4 สัปดาห์ร้องเพราะหิวหรือหนาวเป็นหลัก ให้เช็กความอุ่นก่อนป้อนนมเสมอ เพราะห้ามป้อนลูกแมวที่ตัวเย็น
  • ลูกแมวที่ร้องระหว่างหรือหลังดูดนม และน้ำหนักไม่ขึ้น เป็นสัญญาณว่านมไม่พอหรือเริ่มป่วย ควรให้สัตวแพทย์ตรวจ
  • ลูกแมวต่ำกว่า 4 สัปดาห์ยังฉี่และอึเองไม่ได้ ถ้าไม่มีแม่ต้องช่วยกระตุ้นหลังป้อนนมทุกมื้อ
  • คืนแรกในบ้านใหม่ให้ใช้ห้องเล็ก ผ้าที่มีกลิ่นเดิม และเล่นก่อนนอน แล้วค่อยตอบสนองตอนที่ลูกแมวเงียบ
  • เสียงแหบร่วมกับจาม น้ำมูก ตาแฉะ หรือไม่กินเกิน 12 ชั่วโมงในลูกแมวเล็ก ให้พาไปหาสัตวแพทย์ในวันนั้น

ลูกแมวร้องเพราะต้องการอะไรบางอย่างเกือบทุกครั้ง และในลูกแมวเล็กสาเหตุอันดับแรกคือหิวกับหนาว รองลงมาคือคิดถึงแม่ กลัวที่ใหม่ อยากขับถ่าย และเจ็บป่วย วิธีแยกคือฟังเสียงพร้อมกับดูอายุ ท่าทาง และอุณหภูมิตัว ถ้าเช็กเรื่องพื้นฐานครบแล้วยังร้องแหลมไม่หยุด หรือร้องพร้อมไม่กิน ให้คิดถึงเรื่องสุขภาพไว้ก่อน

ฟังเสียงแบบไหน แปลว่าอะไร

เจ้าของที่เลี้ยงลูกแมวหลายครอกจะเริ่มแยกเสียงได้เองภายในไม่กี่วัน ผมสรุปจากที่เจอบ่อยไว้เป็นตารางนี้ ใช้เป็นจุดตั้งต้น แล้วยืนยันด้วยท่าทางที่มาด้วยทุกครั้ง

ลักษณะเสียง สาเหตุที่เจอบ่อย ท่าทางที่มักมาด้วย สิ่งที่ทำได้ทันที
เสียงเล็กแหลมสั้น ถี่ ๆ หิว หรือหนาว ส่ายหัวหาเต้านม ซุกหาที่อุ่น จับท้องดูความอุ่น แล้วจึงป้อนนม
เสียงยาว เรียกซ้ำเป็นช่วง หาแม่ หาพี่น้อง เหงา เดินวน ตามเสียงคน ให้ผ้าที่มีกลิ่นเดิม อยู่ใกล้ ๆ
เสียงเบา สั้น คล้ายจิ๊บ ทักทาย อยากให้สนใจ หางตั้ง เดินมาถูขา คุยตอบ เล่นสั้น ๆ
เสียงแหลมกรีดครั้งเดียว เจ็บ ถูกเหยียบ ตกใจ กระโดดถอย ขนฟู ตรวจขาและลำตัว
ร้องพร้อมเบ่ง อยากขับถ่าย ท้องผูก นั่งยอง ๆ คุ้ยพื้น พาไปกระบะ หรือช่วยกระตุ้นในลูกแมวเล็ก
เสียงแหบ เบา ร้องมากไป หรือติดเชื้อทางเดินหายใจ จาม น้ำมูก ตาแฉะ สังเกตการกิน ถ้ามีอาการร่วมให้ไปหาหมอ
ฟ่อ คำราม กลัว ป้องกันตัว หูลู่ หลังโก่ง ถอยออก ให้ที่หลบ

เสียงเดียวกันมีได้หลายความหมาย ลูกแมวที่ร้องเสียงเล็กถี่แล้วเดินไปที่ชามคือหิว แต่เสียงเดียวกันขณะนอนตัวสั่นอยู่มุมห้องคือหนาว ท่าทางอื่น ๆ เช่น หาง หู และหนวด อ่านต่อได้ที่ ภาษากายแมว

อายุของลูกแมวบอกได้ว่าควรสงสัยอะไรก่อน

ลูกแมวอายุต่างกัน ความต้องการต่างกันมาก ลูกแมวแรกเกิดยังคุมอุณหภูมิตัวเองไม่ได้ ตายังปิด และกินได้ทีละน้อย ส่วนลูกแมว 3 เดือนร้องเพราะอยากเล่นหรืออยากออกจากห้อง การรู้อายุคร่าว ๆ ช่วยตัดสาเหตุได้เร็ว

อายุ สิ่งที่เกิดขึ้นในช่วงนี้ ร้องเพราะอะไรบ่อยที่สุด สิ่งที่ต้องเช็ก
0 ถึง 2 สัปดาห์ ตาเริ่มเปิดช่วง 7 ถึง 14 วัน น้ำหนักควรเพิ่มเป็นสองเท่าในราวหนึ่งสัปดาห์ หิว หนาว แยกจากแม่ ความอุ่นของกล่อง น้ำหนักรายวัน
2 ถึง 4 สัปดาห์ เริ่มคลาน เริ่มได้ยินชัด หิว อยากขับถ่าย การกระตุ้นขับถ่ายหลังป้อนนม
4 ถึง 8 สัปดาห์ หย่านม เริ่มกินอาหารเปียก เริ่มใช้กระบะ หิวระหว่างเปลี่ยนอาหาร เล่นแรง จำนวนมื้อ อุจจาระ
8 ถึง 16 สัปดาห์ ย้ายบ้าน ฉีดวัคซีน คิดถึงแม่ เหงา อยากเล่น มุมนอน กิจวัตร วัคซีน
4 เดือนขึ้นไป เสียงเริ่มเหมือนแมวโต เรียกร้องความสนใจ ขอข้าว การตอบสนองของเจ้าของ

ตัวเลขน้ำหนักและการเปิดตามาจากคู่มือการเลี้ยงลูกแมวของ VCA ซึ่งระบุด้วยว่าลูกแมวที่น้ำหนักไม่ขึ้นตามนี้ควรได้รับการตรวจจากสัตวแพทย์

ร้องเพราะหนาว เช็กอย่างไรในบ้านที่เปิดแอร์

คนไทยมักคิดว่าบ้านเราร้อน ลูกแมวไม่น่าจะหนาว แต่ลูกแมวอายุไม่กี่วันที่นอนอยู่ใต้ลมแอร์ 25 องศา หรือบนพื้นกระเบื้องตอนฝนตกทั้งคืน เสียความร้อนเร็วกว่าที่คิดมาก VCA แนะนำให้กล่องของลูกแมวแรกเกิดอุ่นราว 32 ถึง 34 องศาเซลเซียสในสี่วันแรก แล้วค่อยลดลงจนเหลือราว 24 องศาเมื่อจบสัปดาห์ที่สี่

วิธีเช็กที่ทำได้ทันทีคือเอาหลังมือแตะท้องและเท้าลูกแมว ถ้ารู้สึกเย็นกว่ามือเราชัดเจน หรือสอดนิ้วเข้าปากแล้วรู้สึกเย็น ให้อุ่นตัวก่อนทำอย่างอื่น ใช้ถุงน้ำอุ่นหรือขวดน้ำอุ่นห่อผ้าหนาสองชั้น วางไว้ครึ่งกล่อง อีกครึ่งปล่อยว่างให้ลูกแมวคลานหนีได้ถ้าร้อนเกิน อย่าใช้ไดร์เป่าผมจ่อตัว และอย่าวางลูกแมวบนแผ่นความร้อนโดยตรง

ร้องเพราะหิว และเมื่อร้องหลังกินคือสัญญาณเตือน

ลูกแมวอายุต่ำกว่าสองสัปดาห์ที่ป้อนนมขวดต้องกินทุก 2 ถึง 4 ชั่วโมง รวมกลางคืนด้วย ถ้าร้องก่อนถึงเวลามื้อเล็กน้อยถือว่าปกติ แต่ถ้าร้องระหว่างดูดนมหรือหลังกินเสร็จไม่นาน VCA ระบุว่าอาจเป็นสัญญาณว่าลูกแมวป่วยหรือได้นมไม่พอ ข้อนี้สำคัญมากสำหรับครอกที่ยังอยู่กับแม่ เพราะเจ้าของมักคิดว่าแม่ดูแลครบแล้ว

วิธีดูว่าได้นมพอหรือไม่ ใช้สองอย่างประกอบกัน อย่างแรกคือชั่งน้ำหนักวันละครั้งเวลาเดิมด้วยตาชั่งดิจิทัลที่ละเอียดถึงกรัม Best Friends Animal Society แนะนำให้จดน้ำหนักและปริมาณนมทุกวัน และลูกแมวควรขึ้นวันละประมาณ 14 กรัม อย่างที่สองคือดูท้องหลังกิน ท้องควรกลมแต่ไม่แข็งตึง

สิ่งที่เห็น แปลว่า ทำอะไรต่อ
ร้องก่อนมื้อ ดูดแรง แล้วหลับ หิวปกติ ป้อนตามรอบเดิม
ดูดได้ไม่กี่อึก แล้วร้องต่อ นมไม่พอ หัวนมไม่ไหล หรือเริ่มป่วย เช็กรูจุกนม ชั่งน้ำหนัก
ร้องหลังกินพร้อมท้องแข็งป่อง ท้องอืด หรือป้อนเร็วเกิน หยุดป้อน ลูบท้องเบา ๆ ถ้าไม่ดีขึ้นพาไปหาหมอ
น้ำหนักไม่ขึ้นสองวันติด ได้พลังงานไม่พอ ปรึกษาสัตวแพทย์

รายละเอียดสูตรนม อัตราการผสม และท่าป้อนที่ไม่ทำให้สำลัก อยู่ที่ วิธีป้อนนมลูกแมว ส่วนลูกแมวที่หย่านมแล้วแต่ยังร้องขอข้าวตลอดวัน มักเพราะแบ่งมื้อน้อยเกินไป ลูกแมวอายุ 2 ถึง 4 เดือนท้องเล็ก ต้องการมื้อเล็กหลายมื้อมากกว่ามื้อใหญ่สองมื้อ

ร้องพร้อมเบ่ง เรื่องขับถ่ายที่คนเลี้ยงใหม่มักไม่รู้

ลูกแมวอายุต่ำกว่าราว 4 สัปดาห์ยังฉี่และอึเองไม่ได้ ตามธรรมชาติแม่แมวจะเลียบริเวณก้นหลังให้นมทุกครั้ง ถ้าเราเลี้ยงลูกแมวกำพร้า ต้องทำแทนด้วยสำลีหรือผ้านุ่มชุบน้ำอุ่น ถูเบา ๆ ที่อวัยวะเพศและรูก้นประมาณหนึ่งนาที ทำก่อนหรือหลังป้อนนมทุกมื้อ ลูกแมวที่ไม่ได้ช่วยกระตุ้นจะท้องอืด ร้องงอแง และไม่ยอมกิน

ลูกแมวที่โตกว่านั้นและเริ่มใช้กระบะแล้ว ถ้าร้องขณะนั่งในกระบะนาน ๆ โดยไม่มีอะไรออก ให้ดูว่าเป็นอุจจาระหรือปัสสาวะ ท้องผูกจากการเปลี่ยนอาหารพบได้บ่อย แต่ถ้าเบ่งฉี่แล้วไม่มีปัสสาวะออกเลย ให้พาไปหาหมอวันนั้น ส่วนการพาลูกแมวเข้าหาทรายครั้งแรกและการวางกระบะให้ถูกที่ อ่านได้ที่ สอนแมวใช้กระบะทราย

คืนแรกในบ้านใหม่ ลูกแมวร้องทั้งคืนต้องทำอย่างไร

ลูกแมวที่ย้ายมาตอนอายุ 2 ถึง 3 เดือนส่วนใหญ่ร้องหนักใน 2 ถึง 3 คืนแรก เพราะเพิ่งแยกจากแม่และพี่น้องที่เคยนอนกองรวมกัน ทุกอย่างรอบตัวใหม่หมด สิ่งที่ช่วยได้จริงคือทำให้พื้นที่เล็กลงและคุ้นเคยขึ้น

  1. เริ่มในห้องเล็กห้องเดียว เช่น ห้องน้ำแห้งหรือห้องนอนที่ปิดประตูได้ ลูกแมวจะหาน้ำ อาหาร และกระบะเจอเองโดยไม่หลง
  2. ขอผ้าหรือของเล่นที่มีกลิ่นแม่จากบ้านเดิม วางในที่นอน ถ้าไม่มี ใช้เสื้อยืดเก่าของเราแทน
  3. ทำที่นอนแบบมีหลังคา เช่น กล่องกระดาษตัดประตูหรือเบาะทรงโดม วางให้พ้นลมแอร์
  4. วางกระบะ อาหาร และน้ำห่างกันพอประมาณ อย่าวางชามติดกระบะ
  5. เล่นด้วยไม้ตกแมว 10 ถึง 15 นาทีก่อนนอน แล้วให้อาหารมื้อเล็ก ลูกแมวที่เหนื่อยและอิ่มจะหลับยาวกว่า
  6. ถ้าร้องกลางดึก เช็กสั้น ๆ ว่ามีอะไรผิดปกติหรือไม่ แล้วออกมา อย่าเปิดไฟเล่นด้วย
  7. ให้ความสนใจตอนที่ลูกแมวเงียบลง ลูกแมวจะเรียนรู้ว่าความสงบได้ผลดีกว่าการร้องดัง

ถ้าลูกแมวยังไม่ได้ฉีดวัคซีนครบ ช่วงสัปดาห์แรกคือเวลาที่ดีที่จะนัดตรวจสุขภาพและวางแผนเข็มต่อไปตาม ตารางวัคซีนแมว การตรวจครั้งแรกยังช่วยตัดสาเหตุอย่างพยาธิและเห็บหมัดซึ่งทำให้ลูกแมวคันและงอแง

สิ่งที่ทำให้ลูกแมวร้องมากขึ้นโดยไม่ตั้งใจ

บางพฤติกรรมของเจ้าของทำให้เสียงร้องกลายเป็นนิสัย ส่วนใหญ่เกิดจากความหวังดี

ให้อาหารทุกครั้งที่ร้อง ลูกแมวที่ได้ขนมทุกครั้งที่ส่งเสียงจะเรียนรู้ภายในไม่กี่วัน และเมื่อโตขึ้นจะร้องปลุกตอนตีห้าทุกเช้า ทางแก้คือให้อาหารตามเวลาที่กำหนด ไม่ขึ้นกับเสียงร้อง

ปล่อยไว้คนเดียวทั้งวันในห้องโล่ง ลูกแมวอายุ 2 ถึง 4 เดือนต้องการการเล่นวันละหลายรอบ ถ้าไม่มีอะไรทำจะร้องเรียกทันทีที่ได้ยินเสียงคน ให้มีของเล่นที่เล่นเองได้ เช่น ลูกบอลมีกระดิ่ง อุโมงค์ผ้า หรือกล่องกระดาษ

ดุหรือตีเมื่อร้อง ลูกแมวไม่เข้าใจการลงโทษ แต่จะกลัวคนและร้องเสียงแหลมขึ้น หรือหลบซ่อนแทน

เปลี่ยนอาหารทันทีวันแรกที่มาถึง ท้องที่ยังปรับตัวไม่ได้ทำให้ถ่ายเหลวและปวดท้อง ให้ใช้อาหารเดิมจากบ้านเก่าสักหนึ่งสัปดาห์ แล้วค่อยผสมสูตรใหม่ทีละน้อย หลักการเลือกสูตรอยู่ที่ อาหารลูกแมวยี่ห้อไหนดี

ร้องเพราะป่วย สังเกตอาการร่วมเหล่านี้

ลูกแมวป่วยแล้วทรุดเร็วกว่าแมวโตมาก เพราะตัวเล็ก สำรองพลังงานน้อย และขาดน้ำได้ในเวลาไม่กี่ชั่วโมง เสียงร้องที่เปลี่ยนไปจากเดิมมักเป็นสิ่งแรกที่เจ้าของสังเกตเห็น ให้ดูอาการร่วมต่อไปนี้

  • เสียงแหบ พร้อมจาม น้ำมูก ตาแฉะหรือตาปิด ซึ่ง Cornell Feline Health Center ระบุว่าการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนพบบ่อยในลูกแมวและแมวที่อยู่รวมกันหลายตัว
  • ท้องป่องแข็ง ร้องเวลาถูกจับท้อง ถ่ายเหลวหรือมีพยาธิออกมากับอุจจาระ
  • เกาหูหรือสะบัดหัวบ่อย มีขี้หูสีดำ
  • เดินเซ ลุกไม่ขึ้น หรือร้องเมื่อแตะขาข้างใดข้างหนึ่ง
  • ซึม ไม่เล่น ไม่ตอบสนองต่อเสียงเรียกเหมือนเคย

การไล่ดูทีละระบบแบบละเอียดขึ้น อยู่ในบทความ แมวป่วยสังเกตอย่างไร

เจอลูกแมวจรร้องอยู่ข้างทาง ควรเก็บเลยหรือรอ

ลูกแมวที่นอนร้องอยู่ตัวเดียวข้างทาง หลายครั้งแม่แค่ออกไปหาอาหารหรือกำลังขนลูกย้ายรัง ถ้าลูกแมวดูอ้วนท้วน ขนสะอาด และไม่ได้อยู่กลางถนน ให้ถอยออกไปเฝ้าดูจากระยะไกลประมาณ 2 ถึง 3 ชั่วโมง แม่แมวมักไม่เข้ามาถ้าเห็นคนยืนใกล้

ให้เก็บเข้าบ้านทันทีเมื่อลูกแมวตัวเย็น ผอมจนเห็นกระดูกสะโพก มีแผล มีแมลงวันตอม ตาแฉะจนลืมไม่ได้ หรืออยู่ในที่อันตรายอย่างข้างถนนหรือท่อระบายน้ำ จากนั้นทำตามลำดับ คืออุ่นตัวก่อน ค่อยหานมสูตรลูกแมวที่ร้านสัตว์เลี้ยง และพาไปตรวจภายในหนึ่งถึงสองวัน อย่าให้นมวัว Best Friends Animal Society ระบุว่านมวัวมีสารอาหารไม่เหมาะกับลูกแมวและทำให้ท้องเสียได้ ขั้นตอนดูแลลูกแมวกำพร้าแบบวันต่อวันอ่านต่อที่ การดูแลลูกแมวแรกเกิด

ลำดับเช็กเมื่อลูกแมวร้อง และเมื่อไรต้องไปหาหมอทันที

เวลาลูกแมวร้องแล้วเราไม่แน่ใจ ผมไล่ตามลำดับนี้ทุกครั้ง ใช้เวลาไม่ถึงห้านาที

ลำดับ คำถาม เช็กอย่างไร
1 ตัวเย็นไหม แตะท้อง เท้า และในปาก
2 ถึงเวลากินหรือยัง ดูเวลามื้อล่าสุดและท้องว่าแฟบไหม
3 ต้องขับถ่ายไหม ลูกแมวเล็กช่วยกระตุ้น ลูกแมวโตพาไปกระบะ
4 มีอะไรน่ากลัวไหม เสียงดัง สัตว์อื่น คนแปลกหน้า
5 เจ็บตรงไหนไหม ลูบตัวเบา ๆ ทั้งตัว ดูว่าร้องเมื่อแตะจุดใด

พาไปหาสัตวแพทย์ทันทีถ้าพบข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • อุ่นตัวแล้วเกินหนึ่งชั่วโมงยังซึม ไม่ดูดนม
  • ลูกแมวอายุต่ำกว่า 8 สัปดาห์ไม่กินเกิน 12 ชั่วโมง หรือน้ำหนักลดสองวันติด
  • หายใจอ้าปาก หายใจมีเสียง หรือเหงือกซีด
  • อาเจียนหรือถ่ายเหลวหลายครั้งในวันเดียว
  • เบ่งฉี่แล้วไม่มีปัสสาวะ
  • ร้องแหลมเมื่อถูกจับส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือเดินไม่ได้หลังตกจากที่สูง

นอกจากรายการนี้ ถ้าลูกแมวร้องตามเวลาหิว เล่นได้ กินได้ และน้ำหนักขึ้นทุกวัน เสียงร้องนั้นคือการคุยกับเราตามปกติ ตอบรับด้วยกิจวัตรที่สม่ำเสมอแล้วเสียงจะค่อย ๆ เบาลงเอง

คำถามที่พบบ่อย

ลูกแมวร้องตลอดคืนในบ้านใหม่ต้องนานแค่ไหนถึงจะหยุด

ลูกแมวอายุ 2 ถึง 3 เดือนส่วนใหญ่ร้องหนักใน 2 ถึง 3 คืนแรก แล้วค่อย ๆ เบาลงภายในสัปดาห์แรก ถ้าผ่านไปเกินหนึ่งสัปดาห์แล้วยังร้องแหลมทั้งคืน หรือร้องพร้อมกินน้อยลง ให้นับเป็นเรื่องสุขภาพและพาไปตรวจ

ลูกแมวร้องแต่ไม่ยอมกินนม ทำอย่างไรก่อน

จับตัวดูก่อนว่าอุ่นหรือเย็น ถ้าท้องและปากเย็นให้ค่อย ๆ อุ่นตัวด้วยผ้าและถุงน้ำอุ่นก่อนป้อน ห้ามบังคับป้อนตอนตัวเย็น ถ้าอุ่นแล้วยังไม่ดูดภายในหนึ่งถึงสองชั่วโมง ให้โทรหาสัตวแพทย์ทันทีเพราะลูกแมวเล็กขาดพลังงานเร็วมาก

ลูกแมวร้องเสียงแหบหรือเสียงหายเกิดจากอะไร

ถ้าเพิ่งร้องหนักทั้งคืนแล้วเสียงแหบแต่ยังกินเล่นปกติ มักกลับมาเองใน 1 ถึง 2 วัน ถ้าเสียงแหบพร้อมจาม น้ำมูก ตาแฉะ หรือมีไข้ มักเป็นการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนซึ่งพบบ่อยในลูกแมว ควรให้สัตวแพทย์ตรวจ

แหล่งอ้างอิง

  1. Raising Kittens | VCA Animal Hospitals
  2. Bottle-Feeding Kittens: A Comprehensive Guide | Best Friends Animal Society
  3. Feline Upper Respiratory Infections | Cornell Feline Health Center

อ่านเรื่องอื่นในหมวดสัตว์เลี้ยง

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดสัตว์เลี้ยง