ทำไมสิวอักเสบไม่หาย 7 เหตุผลที่ทำให้รักษาแล้วยังขึ้นซ้ำ

สิวอักเสบที่ไม่หายมักเพราะเหตุผลธรรมดาหนึ่งในสองอย่าง คือใช้ยาไม่นานพอ หรือผิวถูกรบกวนจนสิวใหม่ขึ้นมาแทนเรื่อย ๆ American Academy of Dermatology (AAD) ระบุว่ากว่าจะเห็นสิวขึ้นน้อยลงต้องใช้เวลาอย่างน้อย 6 ถึง 8 สัปดาห์ ถ้าครบเวลาแล้วใช้สม่ำเสมอแต่ไม่ดีขึ้น ก็ถึงเวลาถามว่านี่คือสิวจริงหรือเปล่า และต้องใช้ยาที่แรงกว่าที่ซื้อเองได้หรือไม่ ซึ่งเป็นหน้าที่ของแพทย์ผิวหนัง

1. ให้เวลายาน้อยกว่าที่มันต้องการ

ตัวเลข 6 ถึง 8 สัปดาห์จากหน้า Acne: Diagnosis and treatment ของ AAD เป็นเวลาขั้นต่ำก่อนจะเห็นสิวใหม่ลดลง ไม่ใช่เวลาที่สิวเก่าจะหายหมด อาการแย่ลงในสัปดาห์แรก ๆ อาจเป็นช่วงปรับตัวของผิว ดูว่าต่างจากแพ้อย่างไรใน สิวผดและสิวผุดจากสกินแคร์ใหม่

ยาปฏิชีวนะแบบกินเองก็ใช้เวลา AAD ระบุว่าแพทย์มักสั่งเป็นเวลาหลายเดือน โดยใช้ช่วงสั้นที่สุดเท่าที่จำเป็น

2. เปลี่ยนตัวยาบ่อยเกินไป

AAD จัดเรื่องนี้เป็นนิสัยแรกที่ทำให้สิวแย่ลง คือการเปลี่ยนผลิตภัณฑ์รักษาสิวทุกสัปดาห์หรือประมาณนั้น ผิวจึงระคายและไม่มีตัวไหนได้โอกาสทำงาน คำแนะนำของ AAD คือให้แต่ละตัวมีเวลา 6 ถึง 8 สัปดาห์ก่อนตัดสินว่าไม่ได้ผล

3. ทาเฉพาะเม็ดที่เห็น

AAD ระบุว่าการแต้มเฉพาะเม็ดไม่ป้องกันสิวเม็ดใหม่ ควรทายาบาง ๆ ทั่วบริเวณที่มีแนวโน้มเป็นสิว

4. ผิวถูกรบกวนด้วยสิ่งที่คิดว่าช่วย

รายการ 10 นิสัยของ AAD มีหลายข้อที่ทำให้สิวอักเสบเรื้อรัง

• ล้างหน้าหลายครั้งต่อวัน AAD แนะนำล้างวันละสองครั้งและหลังเหงื่อออก
• ขัดถูแรงหรือใช้แอสทริงเจนต์และแอลกอฮอล์จนผิวแห้ง ผิวที่แห้งระคายและเป็นสิวง่ายขึ้น
• ถูเหงื่อแรงด้วยผ้าเช็ดหน้า ควรซับเบา ๆ
• บีบหรือแกะสิว AAD ระบุว่าทำให้สิ่งอุดตันดันลึกลงไป ทำให้อักเสบมากขึ้นและเสี่ยงเป็นแผลเป็น
• หลับทั้งที่ยังมีเมคอัพ
• ใช้แปรงหรืออุปกรณ์แต่งหน้าร่วมกับคนอื่น

ผิวที่แห้งจากยาสิวควรได้มอยส์เจอไรเซอร์สูตรสำหรับผิวเป็นสิว AAD แนะนำให้ทาวันละสองครั้ง ถ้ารู้สึกแสบ ตึง ลอก ให้ดูเพิ่มที่ วิธีดูแลสิวอักเสบ

5. มีของที่อุดตันรูขุมขนอยู่ในรูทีน

เครื่องสำอาง สกินแคร์ หรือผลิตภัณฑ์ผมบางตัวมีน้ำมันที่อุดตันรูขุมขน AAD แนะนำให้มองหาฉลาก non-comedogenic ผลิตภัณฑ์ผมที่ไหลลงมาที่หน้าผากและขมับก็นับ และถ้าสิวอยู่เฉพาะแนวไรผม ดูบทความเรื่อง สิวที่หน้าผากเกิดจากอะไร

6. อาจไม่ใช่สิว

AAD ระบุว่าบางโรคหน้าตาคล้ายสิวแต่รักษาต่างกัน ได้แก่ hidradenitis suppurativa, perioral dermatitis และ folliculitis นอกจากนี้ DermNet อธิบายว่า Malassezia folliculitis ซึ่งเกิดจากยีสต์ มักถูกวินิจฉัยผิดเป็นสิว

เบาะแสที่ DermNet ให้คือ ตุ่มและหนองมีขนาดเท่า ๆ กัน คัน และไม่มีสิวอุดตัน (comedone) ตำแหน่งที่พบคือหลังส่วนบน อก ที่หน้าผากและแนวไรผม คาง คอ และต้นแขน ปัจจัยเสริมคืออากาศร้อนชื้น เหงื่อออกมาก ผิวมัน การใช้ครีมหรือกันแดดที่หนา การใช้ยาปฏิชีวนะ และสเตียรอยด์ ปัจจัยเหล่านี้ใกล้เคียงกับสภาพอากาศและชีวิตประจำวันของคนไทยมาก ยาสิวทั่วไปจึงมักไม่ตอบสนอง DermNet ระบุว่าการรักษาใช้ยาต้านเชื้อรา เช่นแชมพูซีลีเนียมซัลไฟด์ หรือยาทาอย่าง ketoconazole ซึ่งควรให้แพทย์เป็นผู้เลือก

7. สิวรุนแรงเกินกว่าที่ซื้อเองได้

AAD เรียกสิวชนิดรุนแรงที่สุดว่า nodular acne เป็นก้อนลึกที่เสี่ยงเป็นแผลเป็น ยาปฏิชีวนะแบบกินไม่ได้ผลกับชนิดนี้ และมักใช้ isotretinoin เมื่อยาอื่นไม่ได้ผล ส่วนก้อนใหญ่เจ็บเป็นเม็ด ๆ แพทย์อาจฉีดคอร์ติโคสเตียรอยด์เพื่อลดบวมและเจ็บ ทั้งหมดนี้ต้องให้แพทย์ผิวหนังเป็นผู้พิจารณา

สิวฮอร์โมนในผู้หญิง

AAD ระบุทางเลือกกินสำหรับสิวฮอร์โมนในผู้หญิงว่ามียาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวมและสไปโรโนแลคโตน ซึ่งต้องมีแพทย์สั่งและติดตามเสมอ ถ้าสิวขึ้นซ้ำที่กราม คาง และก่อนมีประจำเดือน อ่าน สิวฮอร์โมน คืออะไร ดูแลอย่างไร

ตัวอย่างแผน 8 สัปดาห์ (ตัวอย่างสมมติ)

สมมติว่าคุณเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์รักษาสิวใหม่ในวันแรก

ช่วง	สิ่งที่ทำ	สิ่งที่ไม่ทำ
สัปดาห์ 1-2	ใช้ยาบางทั่วบริเวณที่เป็นสิว ล้างหน้าเช้าเย็น มอยส์เจอไรเซอร์	ไม่เพิ่มสารออกฤทธิ์ตัวที่สอง ไม่บีบ
สัปดาห์ 3-6	ใช้ต่อ ถ่ายรูปหน้าทุกสัปดาห์ในแสงเดิม	ไม่เปลี่ยนยา ไม่ขัดผิว
สัปดาห์ 7-8	เทียบรูปสัปดาห์ที่ 1 กับสัปดาห์นี้	ไม่ตัดสินจากเม็ดเดียว
หลังสัปดาห์ที่ 8	ถ้ายังไม่ดีขึ้น นัดแพทย์ผิวหนังพร้อมรูปและรายชื่อผลิตภัณฑ์	ไม่ซื้อยาใหม่ซ้อนไปอีก

AAD ระบุว่าถ้ายังเป็นสิวต่อเนื่องหลังลองรักษาหลายตัว แพทย์ผิวหนังช่วยวินิจฉัยและออกแบบแผนให้ตรง รวมทั้งยืนยันว่าสิ่งที่คุณเป็นเป็นสิวจริงหรือไม่ การรู้สาเหตุเบื้องต้นของสิวช่วยให้คุยกับแพทย์ได้ตรงขึ้น ดู สิวเกิดจากอะไร