ความงาม

สิวที่หน้าผาก เกิดจากอะไร ไล่หาต้นเหตุจากผมถึงหมวก

| อ่าน 16 นาที

สิวที่หน้าผาก เกิดจากอะไร รวมคำแนะนำที่ควรรู้ให้ครบ

ประเด็นสำคัญ

  • สิวเม็ดเล็กเท่าๆ กันเรียงตามแนวไรผมและหน้าผาก มักมาจากน้ำมันในผลิตภัณฑ์ผม AAD เรียกว่า acne cosmetica
  • ตัวการที่พบบ่อยคือโพเมดและแว็กซ์ใส่ผม แชมพูและครีมนวดที่มีน้ำมัน หน้าม้า หมวก และผ้าคาดผมที่อมเหงื่อ
  • หลังหยุดผลิตภัณฑ์ที่อุดตัน ผิวใช้เวลาประมาณ 4 ถึง 6 สัปดาห์กว่าจะเคลียร์ ถ้าเกิน 6 สัปดาห์ไม่ดีขึ้นให้พบแพทย์ผิวหนัง
  • ทายาบางๆ ทั่วหน้าผาก ไม่แต้มเฉพาะเม็ด และซักปลอกหมอน หมวก ผ้าคาดผมให้หมดคราบผลิตภัณฑ์

สิวที่หน้าผากส่วนใหญ่มาจากสิ่งที่สัมผัสหน้าผากทุกวัน ได้แก่ น้ำมันจากผลิตภัณฑ์ผม หน้าม้าที่ปรกลงมา หมวกหรือหมวกกันน็อกที่อมเหงื่อ และเครื่องสำอางหรือกันแดดที่อุดตัน หน้าผากเป็นโซนที่ต่อมไขมันหนาแน่นอยู่แล้ว พอมีของพวกนี้มาทับ รูขุมขนจึงอุดง่ายกว่าแก้ม ข่าวดีคือสิวกลุ่มนี้มักดีขึ้นชัดเมื่อหาตัวการเจอแล้วตัดออก

ดูหน้าตาของสิวก่อนเดาต้นเหตุ

สิวหน้าผากไม่ได้มีแบบเดียว รูปแบบของเม็ดสิวบอกใบ้ได้มากว่าควรเริ่มดูตรงไหน

สิ่งที่เห็นบนหน้าผาก ต้นเหตุที่น่าสงสัยก่อน
เม็ดเล็กสีเนื้อหรือหัวขาว ขนาดเท่าๆ กัน เรียงชิดตามแนวไรผม น้ำมันใส่ผม แชมพู ครีมนวด
ขึ้นเฉพาะช่วงที่หน้าม้าปรก น้ำมันจากผมและผลิตภัณฑ์บนเส้นผม
เป็นแถบตามแนวขอบหมวกหรือสายรัด แรงเสียดสีกับเหงื่อที่ถูกอบไว้
ขึ้นทั่วหน้าผากหลังเปลี่ยนรองพื้นหรือกันแดด เครื่องสำอางหรือกันแดดที่อุดตัน
ตุ่มแดงอักเสบใหญ่ไม่กี่เม็ด ขึ้นๆ หายๆ ทั้งหน้า สิวทั่วไปที่ไม่ได้มาจากตัวการเฉพาะจุด
ตุ่มเล็กเท่ากันมาก คัน ไม่มีหัวดำ ไม่ใช่สิวทั่วไปก็ได้ ให้แพทย์ตรวจ

AAD อธิบายว่าสิวจากผลิตภัณฑ์ผมมักเป็นตุ่มเล็กมากตามแนวไรผม หน้าผากส่วนบน หรือท้ายทอย บางเม็ดคลำเจอแต่มองไม่ค่อยเห็น บางคนขึ้นถี่จนชิดกันเป็นแผง ส่วนใหญ่เป็นสิวหัวขาวและตุ่มนูนสีเนื้อ

น้ำมันใส่ผมและผลิตภัณฑ์จัดแต่งทรง

AAD ใช้ชื่อเรียกสิวที่เกิดจากผลิตภัณฑ์ที่ทาบนผิวหรือผมว่า acne cosmetica และระบุว่าผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมัน เช่น แชมพู ครีมนวด เจลแต่งผม แว็กซ์ ครีมแต่งทรง และสเปรย์ ทำให้เกิดสิวตามแนวไรผมได้ ตัวที่เจอบ่อยที่สุดคือโพเมด ซึ่งในไทยหลายคนเรียกว่าน้ำมันใส่ผมหรือแว็กซ์จัดทรง

เส้นทางที่น้ำมันจากผมไปถึงหน้าผากมีหลายทาง

  • ทาผลิตภัณฑ์ใกล้รากผมด้านหน้า แล้วเหงื่อพาลงมาที่หน้าผาก
  • ครีมนวดที่ล้างไม่หมดค้างตามไรผม โดยเฉพาะคนที่สระแล้วก้มล้างหน้าก่อนล้างผม
  • มือที่เพิ่งจับแว็กซ์แล้วมาปัดผมหรือแตะหน้า
  • น้ำมันบำรุงปลายผมที่ปลิวมาแตะหน้าเวลาผมยาวปรกหน้า

ลำดับการอาบน้ำช่วยได้มากกว่าที่คิด ให้สระผมและล้างครีมนวดก่อน แล้วค่อยล้างหน้าเป็นขั้นสุดท้าย คราบครีมนวดตามไรผมจะไม่ค้าง

หน้าม้าที่ทำให้สิวขึ้นเป็นแถบ

หน้าม้าเองไม่ได้ทำให้เกิดสิว แต่หน้าม้าคือฟองน้ำที่เก็บทั้งน้ำมันจากหนังศีรษะ ผลิตภัณฑ์ผม และเหงื่อ แล้วกดไว้บนหน้าผากทั้งวัน สังเกตง่ายๆ ว่าสิวขึ้นเฉพาะใต้แนวหน้าม้าพอดีหรือไม่

วิธีแก้ที่ไม่ต้องตัดหน้าม้าทิ้ง

  • สระผมด้านหน้าทุกวันในช่วงที่สิวขึ้น แม้จะไม่ได้สระทั้งหัว
  • ไม่ใช้น้ำมันหรือเซรั่มบำรุงกับหน้าม้า เก็บไว้ใช้แค่ปลายผมด้านหลัง
  • ใช้แป้งดรายแชมพูตอนกลางวันแทนการปัดผมด้วยมือ
  • ตอนนอนหรือตอนอยู่บ้าน ติดกิ๊บเปิดหน้าผาก ให้ผิวได้หายใจหลายชั่วโมงต่อวัน

หมวก หมวกกันน็อก และผ้าคาดผม

คนที่ขี่มอเตอร์ไซค์ทุกวัน ใส่หมวกแก๊ปทำงานกลางแจ้ง หรือเล่นกีฬาที่ใช้ผ้าคาดผม มักมีสิวเป็นแนวตรงขอบที่หมวกหรือผ้ากดผิว สาเหตุคือความร้อน เหงื่อ และการเสียดสีที่เกิดซ้ำทุกวัน รวมกับคราบผลิตภัณฑ์ผมที่ติดอยู่ในฟองน้ำด้านในหมวก

AAD แนะนำให้ซักทุกอย่างที่ศีรษะสัมผัส ได้แก่ ปลอกหมอน ผ้าปูที่นอน หมวกแก๊ป หมวกทุกแบบ ผ้าคาดผม และหมวกกันแดด เพื่อล้างคราบผลิตภัณฑ์ที่ค้างอยู่ออกไป

สำหรับหมวกกันน็อกที่ซักไม่ได้ทั้งใบ ลองทำแบบนี้

  1. ถอดฟองน้ำซับในออกมาซักสัปดาห์ละครั้ง ถ้าถอดไม่ได้ ใช้ผ้าชุบน้ำสบู่เช็ดแล้วผึ่งให้แห้ง
  2. ใส่ผ้าบางหรือหมวกผ้ารองด้านในหนึ่งชั้น ซักทุกวัน
  3. ถอดหมวกทันทีที่ถึงที่หมาย แล้วซับเหงื่อด้วยผ้าสะอาด AAD แนะนำให้ซับเบาๆ ไม่ถูแรง
  4. ล้างหน้าหลังเหงื่อออกมาก เมื่อทำได้

ปลอกหมอนและนิสัยเอามือเท้าหน้าผาก

หน้าผากแนบกับปลอกหมอนวันละหลายชั่วโมง ถ้าคุณสระผมกลางคืนแล้วทาครีมบำรุงผมก่อนนอน คราบนั้นจะซึมลงปลอกหมอน แล้วกลับมาแตะหน้าผากซ้ำทุกคืน คนที่นอนคว่ำหรือนอนตะแคงเอาหน้าซุกหมอนจะเห็นผลชัดกว่าคนนอนหงาย

สิ่งที่เราแนะนำในช่วงที่สิวหน้าผากกำลังขึ้น

  • เปลี่ยนปลอกหมอนทุก 2 ถึง 3 วัน หรือพลิกด้านใช้ก่อนแล้วค่อยซัก
  • งดครีมบำรุงผมหรือออยล์ก่อนนอน ย้ายไปใช้ตอนเช้าเฉพาะปลายผม
  • มัดผมขึ้นตอนนอน ไม่ให้ผมยาวกองอยู่บนหน้าผาก
  • ซักผ้าห่มส่วนที่ดึงขึ้นมาคลุมหน้าด้วย หลายคนลืมจุดนี้

นิสัยระหว่างวันก็มีผล อย่างการเท้าคางแล้วใช้นิ้วลูบหน้าผากตอนคิดงาน หรือการปัดผมด้วยมือที่เพิ่งจับโทรศัพท์ AAD ระบุว่าการแตะ แกะ หรือบีบสิวทำให้การอักเสบแย่ลงและเสี่ยงเกิดรอย ให้ลองสังเกตตัวเองหนึ่งวันว่ายกมือแตะหน้าผากกี่ครั้ง ตัวเลขมักมากกว่าที่คิด ถ้าสิวขึ้นแล้วอยากให้ยุบเร็ว แผ่นแปะสิวช่วยกันมือได้ดี ดูวิธีเลือกและแปะใน แผ่นแปะสิว ใช้ยังไง

เครื่องสำอางและกันแดดที่ทาบนหน้าผาก

AAD ระบุว่าเครื่องสำอางบางชนิดทำให้เกิด acne cosmetica ได้ แม้ในคนที่ปกติไม่ค่อยเป็นสิว มักเป็นตุ่มเล็กจำนวนมากที่แก้ม คาง หรือหน้าผาก และมีหัวขาวปน

ข้อมูลที่ทำให้หลายคนหาตัวการไม่เจอคือ อาการจากเครื่องสำอางใช้เวลาตั้งแต่ไม่กี่วันจนถึง 6 เดือนกว่าจะแสดงออก รองพื้นที่เริ่มใช้เมื่อสามเดือนก่อนจึงยังเป็นผู้ต้องสงสัยได้ ไม่ต้องเป็นของที่เพิ่งซื้อเมื่อวาน

จุดที่ควรตรวจ

  • รองพื้น คอนซีลเลอร์ หรือไพรเมอร์ที่ทาเต็มหน้าผาก
  • ไฮไลต์หรือบรอนเซอร์ที่ปัดบนหน้าผาก
  • กันแดดตัวใหม่ โดยเฉพาะสูตรที่เนื้อหนักและกันน้ำ ซึ่งต้องใช้คลีนซิ่งล้างออก
  • แปรงและพัฟที่ไม่ได้ล้าง AAD แนะนำให้ล้างแปรงทุกสัปดาห์และไม่ใช้ร่วมกับใคร

ถ้าสิวเริ่มหลังเปลี่ยนกันแดด ลองดูเกณฑ์เลือกกันแดดที่ไม่อุดตันใน กันแดดสำหรับผิวมัน

แผนตัดตัวการทีละอย่างใน 6 สัปดาห์

วิธีที่ได้ผลที่สุดคือเปลี่ยนทีละตัวแปร ถ้าเปลี่ยนทุกอย่างพร้อมกัน สิวหายแล้วก็ยังไม่รู้ว่าเพราะอะไร และจะกลับไปใช้ของที่เป็นต้นเหตุอีก AAD ระบุว่าหลังหยุดผลิตภัณฑ์ที่อุดตัน ผิวใช้เวลาประมาณ 4 ถึง 6 สัปดาห์กว่าจะเคลียร์ แผนจึงต้องยาวพอ

สัปดาห์ สิ่งที่ทำ จดอะไร
0 ถ่ายรูปหน้าผากในแสงเดิม นับเม็ดคร่าวๆ จำนวนเม็ด ตำแหน่ง
1 หยุดน้ำมันใส่ผมและแว็กซ์ทั้งหมด ซักปลอกหมอน หมวก ผ้าคาดผม เปลี่ยนปลอกหมอนทุก 2 ถึง 3 วัน
2 ถึง 3 สระผมก่อนล้างหน้า ติดกิ๊บเปิดหน้าผากตอนอยู่บ้าน เม็ดใหม่ขึ้นน้อยลงไหม
4 ถ่ายรูปเทียบ ถ้ายังไม่ต่าง หยุดรองพื้นบนหน้าผากหรือเปลี่ยนกันแดด เม็ดเก่ายุบ เม็ดใหม่หยุดขึ้นหรือยัง
6 ถ่ายรูปเทียบอีกครั้ง ไม่ดีขึ้นเลย นัดแพทย์ผิวหนัง

ระหว่างนี้ใช้คลีนเซอร์อ่อนโยนตามปกติ ไม่ต้องเพิ่มผลิตภัณฑ์ใหม่บนหน้าผาก เพราะจะกลายเป็นตัวแปรเพิ่ม

ทายาแบบไหนกับสิวหน้าผาก

ถ้าสิวไม่ได้ดีขึ้นจากการตัดตัวการอย่างเดียว ยาที่ซื้อได้เองช่วยเร่งได้ AAD ระบุว่าเบนโซอิลเปอร์ออกไซด์ กรดซาลิไซลิก หรือ adapalene ช่วยรักษา acne cosmetica และอาจต้องใช้ 4 ถึง 8 สัปดาห์กว่าจะเห็นผล

ยา เหมาะกับ วิธีใช้บนหน้าผาก
กรดซาลิไซลิก สิวอุดตันเม็ดเล็ก หัวขาว คลีนเซอร์หรือโทนเนอร์วันละครั้ง
เบนโซอิลเปอร์ออกไซด์ มีตุ่มแดงอักเสบปน ทาบางๆ ทั้งหน้าผาก ระวังติดหน้าม้าแล้วสีผมซีด
adapalene สิวอุดตันที่เป็นซ้ำเรื้อรัง คืนละครั้งหรือวันเว้นวัน ปรึกษาเภสัชกรก่อน

AAD เตือนว่าการแต้มยาเฉพาะเม็ดที่ขึ้นแล้วไม่ได้กันเม็ดใหม่ ให้ทาเป็นชั้นบางทั่วบริเวณที่เป็นสิวบ่อย ซึ่งสำหรับคนกลุ่มนี้คือทั้งแถบหน้าผากจนถึงแนวไรผม รายละเอียดการใช้ BHA อยู่ใน กรดซาลิไซลิกรักษาสิว

เมื่อไหร่ไม่ใช่เรื่องของน้ำมันใส่ผม

สิวหน้าผากบางแบบไม่ได้มาจากของที่สัมผัส ลองเทียบกับสถานการณ์ด้านล่าง

  • สิวขึ้นทั้งหน้าผาก แก้ม และคาง ไม่ได้เป็นแนว ปัญหาน่าจะเป็นภาพรวมของผิว ไม่ใช่ตัวการเฉพาะจุด ไล่สาเหตุแบบทั้งหน้าได้ใน สิวขึ้นบ่อย เกิดจากอะไร
  • สิวอักเสบขึ้นตามรอบเดือน มักชัดที่คางและกราม มากกว่าหน้าผาก ถ้าเป็นแบบนี้ ดู สิวฮอร์โมน
  • ตุ่มเล็กเท่ากันทุกเม็ด คันมาก ไม่มีหัวดำ โดยเฉพาะหลังเหงื่อออกมาก อาจเป็นการอักเสบของรูขุมขนจากเชื้อที่ไม่ใช่สิว ยาสิวทั่วไปไม่ค่อยได้ผล ให้แพทย์ตรวจ
  • สิวเป็นตุ่มลึกเจ็บ หรือทิ้งรอยหลุม ไม่ว่าอยู่ตรงไหน ควรพบแพทย์ผิวหนัง

ตามแนวทางของ AAD ถ้าหยุดผลิตภัณฑ์ที่สงสัยไปแล้วราว 6 สัปดาห์แต่ผิวยังไม่เคลียร์ ให้ไปพบแพทย์ผิวหนัง นำรายการผลิตภัณฑ์ผม สกินแคร์ และเครื่องสำอางที่ใช้ทั้งหมดไปด้วย หรือถ่ายรูปฉลากด้านหลังไว้ จะช่วยให้แพทย์หาตัวการได้เร็วขึ้น

ถ้าสิวหน้าผากคุณเป็นแบบนี้ ให้เริ่มที่...

  • เม็ดเล็กเรียงตามไรผม ใช้แว็กซ์หรือน้ำมันใส่ผมทุกวัน หยุดผลิตภัณฑ์ผมก่อน สระผมก่อนล้างหน้า แล้วรอ 4 ถึง 6 สัปดาห์
  • ขึ้นเฉพาะใต้หน้าม้า สระผมหน้าทุกวัน งดน้ำมันบำรุงที่หน้าม้า ติดกิ๊บตอนอยู่บ้าน
  • เป็นแนวขอบหมวก ซักซับในหมวกทุกสัปดาห์ ใช้ผ้ารองที่ซักได้ ถอดหมวกและซับเหงื่อทันทีที่ถึงที่หมาย
  • เริ่มหลังเปลี่ยนรองพื้นหรือกันแดด กลับไปใช้ตัวเดิมหรือเลือกสูตร noncomedogenic ล้างแปรงทุกสัปดาห์
  • ทำทุกข้อแล้วยังไม่ดีขึ้นใน 6 สัปดาห์ พบแพทย์ผิวหนังพร้อมรายการผลิตภัณฑ์ทั้งหมด

แหล่งอ้างอิง

  1. Are your hair care products causing breakouts? | American Academy of Dermatology (AAD)
  2. I have acne! Is it okay to wear makeup? | American Academy of Dermatology (AAD)
  3. 10 skin care habits that can worsen acne | American Academy of Dermatology (AAD)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดความงาม

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดความงาม