สิวหัวขาวคืออะไร ต่างจากมิเลียอย่างไร และบีบเองได้หรือไม่

สิวหัวขาวคือสิวอุดตันชนิดปากรูปิด รูขุมขนถูกน้ำมัน แบคทีเรีย และเซลล์ผิวที่ตายแล้วอุดอยู่ข้างใน ผิวด้านบนปิดสนิทจึงเห็นเป็นตุ่มเล็กสีขาวหรือสีเดียวกับผิว ไม่มีหัวดำให้เห็น ตุ่มขาวทุกเม็ดไม่ใช่สิวหัวขาวเสมอไป บางเม็ดเป็นมิเลีย ซึ่งเป็นถุงน้ำเล็กๆ ของเคราติน และต้องดูแลคนละแบบ

หัวขาวเกิดขึ้นในรูขุมขนอย่างไร

ตามที่ AAD อธิบาย สิวหัวขาวและสิวหัวดำเริ่มต้นเหมือนกัน คือรูขุมขนอุดตันจากน้ำมัน แบคทีเรีย และเซลล์ผิวที่ตายแล้ว ความต่างอยู่ที่ปากรู ถ้าปากรูเปิด สิ่งที่อัดอยู่ข้างในสัมผัสอากาศและกลายเป็นสีดำ นั่นคือหัวดำ ถ้าปากรูปิด ก็จะเห็นเป็นตุ่มนูนสีขาวหรือเนื้อ นั่นคือหัวขาว

ผลที่ตามมาคือหัวขาวไม่มีทางออกให้ของข้างในดันตัวขึ้นมา จึงมักอยู่นานกว่า และคนมักอยากบีบ เพราะเห็นเป็นตุ่มเต่งๆ ทั้งที่การบีบเป็นต้นเหตุหนึ่งของรอยดำรอยแดงตามมา เรื่องการบีบมีรายละเอียดอยู่ในบทความเรื่องการบีบสิวให้ปลอดภัย

หัวขาวจัดเป็นสิวอุดตัน (comedone) และมักขึ้นร่วมกับหัวดำหรือสิวอักเสบ สาเหตุเชิงลึกของสิวทั้งหมดอยู่ในบทความสิวเกิดจากอะไร ส่วนวิธีเคลียร์รูอุดตันต่อจากนี้อ่านได้ที่สิวอุดตันแก้ยังไง

ตุ่มขาวเล็กๆ นี้ใช่สิวหัวขาวหรือมิเลีย

มิเลีย (milia) คือถุงน้ำเล็กๆ ที่มีเคราตินอยู่ข้างใน ตามข้อมูลของ DermNet เคราตินคือโปรตีนของผิวหนังนั่นเอง เจอได้ทุกวัยและทั้งสองเพศ ในทารกแรกเกิดพบประมาณ 40 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์และหายเองภายในไม่กี่สัปดาห์ ส่วนในเด็กโตและผู้ใหญ่ พบบ่อยที่รอบเปลือกตา แก้ม และหน้าผาก

ตารางนี้เป็นข้อสังเกตคร่าวๆ ที่ผู้เขียนสรุปจากข้อมูลข้างบน ใช้คัดแยกก่อนไปพบแพทย์ การตัดสินที่แน่นอนต้องให้แพทย์ผิวหนังดูของจริง

ข้อสังเกต	น่าจะเป็นสิวหัวขาว	น่าจะเป็นมิเลีย
ตำแหน่ง	บริเวณที่มันง่าย เช่น หน้าผาก จมูก คาง	เปลือกตา แก้ม หน้าผาก
สิวอื่นร่วมด้วย	มักมีหัวดำหรือสิวอักเสบอยู่ใกล้ๆ	มักโดดเดี่ยว ไม่มีสิวรอบๆ
เมื่อใช้ยาสิวครบ 6 ถึง 8 สัปดาห์	ควรเริ่มยุบหรือน้อยลง	ถ้าเม็ดเดิมไม่เปลี่ยนเลย ให้สงสัยว่าไม่ใช่สิว
ความเป็นมาของผิว	เกิดตามรอบความมันและการอุดตัน	บางรายเกิดหลังผิวบาดเจ็บ หลังผื่นพุพอง หรือหลังใช้ยาทาบางตัว

ในกลุ่มสุดท้าย DermNet ระบุว่ามิเลียแบบทุติยภูมิเกิดตรงบริเวณที่ผิวบาดเจ็บระหว่างที่ผิวกำลังสมานตัว เช่น หลังแผลไฟไหม้หรือผื่นตุ่มน้ำ และอาจพบได้ไม่บ่อยหลังใช้ยาทาอย่างไฮโดรควิโนนหรือสเตียรอยด์ แปลว่าถ้าตุ่มขาวโผล่ตรงรอยแผลเก่าหรือตรงที่ใช้ยาทาติดต่อกัน ควรบอกแพทย์ด้วย

รักษาหัวขาว: ยาที่ AAD แนะนำและเวลาที่ต้องให้

สำหรับหัวขาวที่เป็นสิวอุดตัน AAD แนะนำให้ใช้เรตินอยด์เพื่อเปิดรูอุดตัน ซึ่งมีอะดาพาลีนชนิดที่ซื้อได้โดยไม่ต้องใช้ใบสั่งยา และใช้เบนโซอิลเปอร์ออกไซด์ชนิดล้างออกเพื่อลดแบคทีเรียบนผิว แนวทางนี้ไม่ได้ผลในวันเดียว AAD ให้เวลาอย่างน้อย 6 ถึง 8 สัปดาห์

ลำดับที่เป็นประโยชน์คือ

1. เริ่มจากตัวเดียวก่อน ถ้าเลือกเรตินอยด์ ให้ค่อยๆ เพิ่มความถี่ เพราะผิวลอกหรือแสบช่วงแรกเป็นเรื่องที่เจอบ่อย ตัวอย่างแผนเริ่มใช้อ่านได้ในแผนเรตินอลสำหรับมือใหม่
2. ถ้าต้องการลดแบคทีเรีย เพิ่มเบนโซอิลเปอร์ออกไซด์แบบล้างออกในตอนเช้า ไม่ต้องทาทิ้งไว้
3. ทากันแดดทุกเช้าเพื่อไม่ให้ผิวที่กำลังปรับตัวระคายซ้ำ
4. จดวันที่เริ่มไว้ ถ้าครบ 8 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้นชัดเจน ให้พบแพทย์

กรดซาลิไซลิกก็เป็นอีกตัวที่ใช้กับสิวอุดตัน อ่านรายละเอียดความแรงและวิธีใช้ได้ในบทความกรดซาลิไซลิกรักษาสิว

มิเลียต้องรักษาไหม และใครเป็นคนเอาออก

DermNet ระบุว่ามิเลียไม่จำเป็นต้องรักษา เว้นแต่ผู้ป่วยกังวล ส่วนใหญ่มักหายเองภายในไม่กี่เดือน แต่บางราย โดยเฉพาะมิเลียปฐมภูมิ อาจอยู่นานหลายเดือนหรือนานกว่านั้น

ถ้าอยากเอาออก วิธีที่แหล่งข้อมูลนี้ระบุคือแพทย์เปิดหลังคาถุงด้วยเข็มหรือใบมีดปราศจากเชื้อแล้วนำเนื้อในออก หรือใช้การจี้เย็น (cryotherapy) การจี้ไฟฟ้าร่วมกับการขูด สำหรับกรณีที่เป็นเป็นบริเวณกว้าง อาจใช้เรตินอยด์ชนิดทา ลอกผิวด้วยสารเคมี เครื่องขัดผิว หรือเลเซอร์ ตามที่แพทย์เห็นสมควร DermNet ยังเน้นให้ลดการกระทบกระเทือนผิวเพื่อไม่ให้เกิดมิเลียเม็ดใหม่ ซึ่งหมายความว่าการแคะเองเสี่ยงสร้างปัญหาเพิ่ม

ถ้าเม็ดไม่เจ็บและไม่รบกวนใจก็รอได้ แต่ถ้าอยากเอาออก อย่าใช้เข็มที่บ้าน ให้แพทย์เป็นคนทำ

ถ้าเป็นหัวขาวซ้ำ ปรับอะไรในรูทีนก่อน

หัวขาวเป็นเรื่องของการอุดตัน สิ่งที่ผลักให้อุดตันได้มักอยู่ในนิสัยประจำวัน ลองไล่ตามนี้

• ล้างหน้าเช้าและก่อนนอน และล้างหลังเหงื่อออกมาก ตามแนวทางล้างหน้าของ AAD ใช้น้ำอุ่นและโฟมที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ไม่ขัดถู
• ตรวจผลิตภัณฑ์ที่ทา AAD แนะนำให้มองหาฉลากที่ระบุว่าไม่อุดตัน (non-comedogenic) หรือปราศจากน้ำมัน (oil-free) ทั้งสกินแคร์และเมคอัพ
• ถ้าหัวขาวขึ้นเป็นกลุ่มบริเวณแก้มทั้งสองข้างพร้อมรอยแดง ควรให้แพทย์ผิวหนังดู เพราะไม่ใช่ทุกกลุ่มตุ่มเป็นสิวอุดตัน

จุดเล็กละเอียดบริเวณจมูกที่ดูเหมือนหัวขาวอาจเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อ่านวิธีแยกที่สิวเสี้ยนคืออะไร ส่วนหัวดำอยู่ในวิธีกำจัดสิวหัวดำ

เมื่อไรควรให้แพทย์ผิวหนังดู

AAD ระบุว่าถ้าสิวหัวขาวหรือหัวดำดื้อหลังทำตามแนวทางข้างต้นครบเวลาแล้ว แพทย์ผิวหนังมีตัวเลือกเพิ่ม เช่น การกดสิว (comedo extraction) และยาตามใบสั่งแพทย์ที่แรงกว่า AAD ให้ไปพบแพทย์เมื่อมีตุ่มนูนอักเสบจำนวนมาก หรือมีก้อนลึกหรือซีสต์ เพราะเริ่มรักษาเร็วเท่าไร แผลเป็นถาวรก็ยิ่งน้อยลง

ควรพาแพทย์ดูด้วยหากตุ่มขาวขึ้นเป็นกลุ่มหลังใช้ยาทาหรือครีมใหม่ หรือขึ้นตรงรอยแผลเก่า เพื่อแยกมิเลียออกจากสิวและให้เลือกวิธีกำจัดที่ปลอดภัยต่อผิวรอบดวงตา