วิธีดูแลหนังศีรษะ ล้างที่โคนผม ปรับความถี่ตามชนิดผมและเหงื่อ

หนังศีรษะที่ดูแลดีต้องสะอาดพอที่จะไม่เหนียวเหม็นอับ แต่ไม่แห้งจนตึงและคัน วิธีที่ใช้ได้กับเกือบทุกคนมีสองข้อ คือใส่แชมพูที่หนังศีรษะเป็นหลัก ไม่ถูตามความยาวผม และปรับความถี่ในการสระตามชนิดผมกับเหงื่อของตัวเอง American Academy of Dermatology (AAD) ระบุว่าแชมพูช่วยล้างผลิตภัณฑ์ที่สะสม เซลล์ผิวเก่า และน้ำมันส่วนเกินออก และแนะนำให้ใส่ที่หนังศีรษะแทนทั้งความยาวผม เพื่อไม่ให้ผมแห้งเกิน

แชมพูที่โคนผม ครีมนวดที่ปลาย

AAD อธิบายว่าครีมนวดช่วยให้ผมชุ่มชื้นและหวีง่าย คนผมเส้นเล็กหรือผมตรงใส่เฉพาะปลายผม ส่วนผมแห้งหรือหยิกใส่ตลอดความยาวได้ Cleveland Clinic เสริมว่าการสระเฉพาะหนังศีรษะช่วยกันไม่ให้ปลายผมแห้งและหัก และครีมนวดที่ทาบนหนังศีรษะเองอาจทำให้มัน

ในทางปฏิบัติ

ทำให้ผมเปียกทั่ว แล้วใช้แชมพูพอดีกับหนังศีรษะ
นวดทั่วหนังศีรษะ ไม่ต้องขยี้ตามความยาวผม
ล้างออก
ใส่ครีมนวดตามชนิดผมข้างต้น แล้วล้างออก

สระกี่วันครั้ง

ตัวเลขจาก AAD และ Cleveland Clinic มีช่วงกว้าง เพราะหนังศีรษะต่างกันมาก

ลักษณะผมและหนังศีรษะ	ความถี่ที่แหล่งข้อมูลระบุ
หนังศีรษะมัน ผมตรง	อาจสระทุกวัน (AAD) ถ้ารู้สึกรำคาญ (Cleveland Clinic)
ผมเส้นเล็กและบาง	ทุก 1 ถึง 2 วัน (Cleveland Clinic)
ผมกึ่งหยาบ	ทุก 2 ถึง 4 วัน (Cleveland Clinic)
ผมหนาและหยาบ	ประมาณสัปดาห์ละครั้ง หรือเมื่อรู้สึกว่าต้องสระ (Cleveland Clinic)
ผมหยิกแน่นหรือขดแน่น	อย่างน้อยทุก 2 สัปดาห์ (Cleveland Clinic)
ผมแห้ง หยิก หรือหนา	อย่างน้อยทุก 2 ถึง 3 สัปดาห์ตามที่จำเป็น (AAD)

Cleveland Clinic ระบุด้วยว่าผมที่ผ่านกระบวนการทางเคมีเปราะบางกว่า จึงควรจัดการอย่างเบามือ

วิธีปรับตามแนวของ Cleveland Clinic คือถ้าคิดว่าสระบ่อยเกิน ให้ยืดเวลาระหว่างครั้งออกไปอีกวัน หรือตัดการสระออกสัปดาห์ละครั้ง หนังศีรษะอาจต้องใช้เวลาปรับตัว ทำทีละขั้นแล้วสังเกตผล

ผลิตภัณฑ์จัดทรงสะสมที่โคนผม

ผลิตภัณฑ์จัดทรงอาจสะสมบนเส้นผม Cleveland Clinic แนะนำให้คนที่ใช้สไตล์ลิ่งหนัก ๆ ใช้แชมพูล้างสะสม (clarifying shampoo) 1 ถึง 2 ครั้งต่อเดือน

แชมพูแห้งช่วยดูดน้ำมันระหว่างสระได้ แต่ Cleveland Clinic ระบุว่าไม่ควรใช้แทนแชมพูปกติทั้งหมด

ถ้าหนังศีรษะมันเร็วจนเหนื่อยกับการสระ เทคนิคเพิ่มเติมอยู่ใน ผมมัน ดูแลยังไง ส่วนการเลือกแชมพูตามสภาพหนังศีรษะอยู่ใน แชมพู เลือกจากหนังศีรษะก่อนเส้นผม

อาการคันที่ไม่ควรแก้ด้วยการสระถี่ขึ้น

การสระมากขึ้นไม่ช่วยทุกอาการ AAD ลิสต์สาเหตุหนังศีรษะคันไว้ 10 ข้อ ได้แก่ รังแค ปฏิกิริยาต่อผลิตภัณฑ์ผม ลมพิษ เหา หิด กลากที่หนังศีรษะ สะเก็ดเงินที่หนังศีรษะ ผิวหนังอักเสบภูมิแพ้ (atopic dermatitis) ปัญหาเส้นประสาท และมะเร็งผิวหนัง AAD ระบุว่าหิดและกลากที่หนังศีรษะต้องใช้ยาที่แพทย์สั่ง

เบื้องต้นถ้าเป็นรังแคหรือหนังศีรษะแห้ง ดู รังแค กำจัดยังไง และ หนังศีรษะแห้งคัน แก้ยังไง แต่ถ้าบอกไม่ได้ว่าอะไรทำให้คัน AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนังเพื่อวินิจฉัยและวางแผนรักษา

ปรับรูทีนทีละสัปดาห์ (ตัวอย่างสมมติ)

สมมติว่าคุณสระทุกวัน แต่ปลายผมแห้งชี้ฟู ขณะที่โคนผมไม่ได้มันมาก ตามแนวของ Cleveland Clinic ลองยืดระยะห่างออกอีกหนึ่งวัน และสังเกตว่าหนังศีรษะมันเร็วขึ้นไหม

ช่วง	สิ่งที่ทำ	สิ่งที่สังเกต
สัปดาห์ 1	เปลี่ยนจากทุกวันเป็นวันเว้นวัน ใส่แชมพูเฉพาะหนังศีรษะ	โคนผมเหนียวเร็วแค่ไหน ปลายผมนุ่มขึ้นไหม
สัปดาห์ 2-3	คงรูทีนเดิมไว้ ครีมนวดเฉพาะปลาย	ถ้าโคนผมไม่ไหว ลองแชมพูแห้งช่วย แต่อย่าใช้แทนแชมพูปกติทั้งหมด
สัปดาห์ 4	ทบทวน ถ้ายังมันเกินทนก็ถอยกลับไปสระถี่ขึ้นหนึ่งครั้งต่อสัปดาห์	เลือกความถี่ที่สบายที่สุดแล้วคงไว้

แผนนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ได้มาจากงานวิจัย ใช้เป็นกรอบสังเกตตัวเองเท่านั้น ถ้าเริ่มมีอาการคันหรือผื่นระหว่างปรับ ให้ดูหัวข้ออาการคันข้างต้นก่อน ไม่ใช่เพิ่มการสระ

ตารางรูทีนให้เริ่มจากหนังศีรษะของคุณ

หนังศีรษะของคุณ	เริ่มที่
มันเหนียวภายในวันเดียว	สระวันละครั้งได้ ใส่แชมพูที่โคน ครีมนวดเฉพาะปลาย
ปกติ ผมเส้นเล็กถึงปานกลาง	สระทุก 1-4 วัน ปรับตามเหงื่อ
แห้ง ตึง ผมหยิกหรือหนา	ยืดการสระ ครีมนวดทั้งเส้น
ใช้สไตล์ลิ่งหนักทุกวัน	เพิ่มสระล้างสะสม 1-2 ครั้งต่อเดือน
คันและบอกสาเหตุไม่ได้	พบแพทย์ผิวหนังก่อนซื้อแชมพูแรงขึ้น