สิวหัวดำแข็งๆ คืออะไร แยกจากสิวข้าวสารและควรทำอย่างไร

สิวหัวดำแข็งๆ ส่วนใหญ่คือรูขุมขนที่อุดตันและเปิดอยู่ จนสิ่งอุดตันสัมผัสอากาศและเห็นเป็นจุดดำ AAD ย้ำว่าสีดำไม่ใช่ความสกปรก การขัดจึงไม่ช่วย ส่วนตุ่มแข็งสีขาวหรือสีเนื้อที่ติดอยู่กับผิว อาจเป็นสิวอุดตันหัวปิดหรือสิวข้าวสาร (milia) ซึ่งแก้ไม่เหมือนกัน เริ่มจากแยกให้ได้ก่อนว่าคุณเจอตัวไหน

แยกตุ่มแข็งที่เจอให้ออกก่อน

AAD และ DermNet อธิบายลักษณะของสิวแต่ละแบบไว้ดังนี้

ลักษณะที่เห็น	ที่มักเป็น	จุดสังเกต
จุดดำ รูเปิด	สิวหัวดำ (open comedone)	DermNet บรรยายเป็นตุ่มสีเทา ส้ม น้ำตาล หรือดำ ซึ่งสิ่งอุดตันบีบออกมาได้
ตุ่มสีขาวหรือสีเนื้อ	สิวหัวขาว (closed comedone)	รูอุดตันและปิดอยู่ ไม่อักเสบ เอาเนื้อในออกต้องเจาะ
ตุ่มกลมเล็กสีขาวมุกใต้ผิว	สิวข้าวสาร (milia)	ถุงเล็กที่มีเคราติน พบบ่อยที่เปลือกตาและแก้ม
ตุ่มแดงแข็งไม่เห็นหัว	สิวอักเสบชนิดตุ่มนูน (papule)	AAD ว่าเกิดจากการอักเสบลึกลงไป
ตุ่มแดงมีหัวขาวเหลือง	สิวหัวหนอง (pustule)	มีหนองด้านบน
ก้อนลึกเจ็บ	สิวหัวช้างหรือซีสต์	เสี่ยงเป็นแผลเป็นถาวร ต้องให้แพทย์ดูแล

ตุ่มแข็งที่ไม่แดงและไม่เจ็บมักอยู่ในสามแถวแรก ถ้าตุ่มแดง เจ็บ หรืออยู่ลึกใต้ผิว ให้ข้ามไปหัวข้อสุดท้าย

ถ้าจุดเล็ก ๆ ที่จมูกอาจเป็น sebaceous filament ไม่ใช่สิวหัวดำ อ่านที่ sebaceous filaments ส่วนสิวหัวขาวอ่านที่ สิวหัวขาวคืออะไร

สิวหัวดำแข็งๆ ต่างจากสิวข้าวสารอย่างไร

สิวหัวดำมาจากรูขุมขนอุดตัน ส่วนสิวข้าวสารต่างออกไป DermNet อธิบายว่า milia คือถุงซีสต์ขนาดเล็กที่มีเคราตินอยู่ใต้ผิว ลักษณะเป็นตุ่มสีขาวมุก เกิดได้ที่หน้าโดยเฉพาะเปลือกตาและแก้ม บางส่วนเกิดตามรอยบาดเจ็บของผิวหรือจากยาทาบางชนิด เช่น ไฮโดรควิโนนและสเตียรอยด์ที่ทาเป็นเวลานาน ซึ่งเกิดได้ไม่บ่อย

ข้อต่างที่ใช้ตัดสินใจได้จริงมีสองข้อ

• สิวข้าวสารมักไม่ต้องรักษา DermNet ระบุว่ารักษาเมื่อผู้ป่วยกังวลเท่านั้น หากต้องเอาออก แพทย์ใช้เข็มหรือใบมีดปลอดเชื้อเปิดหลังคาถุงแล้วบีบเนื้อในออก และถ้าเป็นกระจายหลายจุด อาจใช้เรตินอยด์ชนิดทา
• สิวข้าวสารในเด็กหรือผู้ใหญ่อาจหายเองในไม่กี่สัปดาห์ หรืออยู่นานเป็นเดือนหรือนานกว่า

ถ้าตุ่มไม่แดง ไม่เจ็บ ไม่โตขึ้น จึงรอได้ แต่ไม่ควรเขี่ยเอง

ทำไมไม่ควรบีบหรือขัด

AAD ระบุผลเสียของการบีบสิวที่บ้านไว้ชัด คือเกิดแผลเป็นถาวร สิวอักเสบมากขึ้นและเจ็บขึ้น การดันเนื้อสิวลงลึกใต้ผิวทำให้อักเสบหนักกว่าเดิม และติดเชื้อจากแบคทีเรียบนมือ ส่วนสครับนั้น AAD ว่าสีดำไม่ใช่สิ่งสกปรก การขัดถูจึงทำให้สิวแย่ลง

ถ้าต้องจัดการสิวอักเสบเป็นเม็ด ๆ ดูขั้นตอนใน วิธีกดสิวอย่างปลอดภัย

ถ้าอยากเอาออก ทำอะไรได้บ้าง

1. ใช้ตัวช่วยที่ AAD ยกไว้สำหรับสิวอุดตัน คือเรตินอยด์ชนิดไม่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์ (adapalene) และเจลล้างหน้าเบนซอยล์เพอร์ออกไซด์ AAD แนะนำให้ให้เวลา 6 ถึง 8 สัปดาห์ก่อนประเมินผล
2. ล้างหน้าเบา ๆ ด้วยคลีนเซอร์อ่อน ไม่ขัด
3. ถ้าตุ่มยังอยู่ ให้แพทย์ผิวหนังกดสิว AAD อธิบายว่าแพทย์ใช้เครื่องมือปลอดเชื้อเอาสิวหัวดำและหัวขาวออก มักทำเมื่อวิธีอื่นไม่ได้ผล และสิวอาจกลับมาได้ จึงต้องมีแผนดูแลผิวต่อเนื่องเพื่อป้องกันเม็ดใหม่
4. ถ้าอยากรู้ว่ากรดซาลิไซลิกช่วยสิวอุดตันได้แค่ไหน อ่านที่ กรดซาลิไซลิกสำหรับสิว

ตัวอย่างต่อไปนี้ไม่ใช่ผลวิจัย เป็นเพียงภาพให้เห็นลำดับ สมมติมีจุดแข็งที่ปีกจมูกมา 3 สัปดาห์ ไม่แดง ไม่เจ็บ ลองหยุดสครับและใช้ adapalene ทุกคืนครบ 6 ถึง 8 สัปดาห์ ถ้าจุดยังไม่ขยับ แปลว่าอาจไม่ใช่สิวอุดตันธรรมดา ควรให้แพทย์ดูก่อนซื้อเพิ่ม

เมื่อไรควรพบแพทย์ผิวหนัง

• ใช้ตัวช่วยครบ 6 ถึง 8 สัปดาห์แล้วไม่ดีขึ้น
• มีตุ่มแดงแข็งลึกหลายเม็ด หรือเจ็บ AAD ระบุว่าสิวชนิดก้อนลึกมักทิ้งแผลเป็น เริ่มรักษาเร็วจะเสี่ยงน้อยกว่า
• มีตุ่มเดียวที่โตขึ้นเรื่อย ๆ เปลี่ยนสี หรือเลือดซึม เป็นเรื่องที่ต้องให้แพทย์ตรวจ ไม่ใช่เรื่องสิว

ถ้ามีรอยแดงค้างหลังสิวหาย ดู รอยแดงสิวคืออะไร และอ่านวิธีเอาจุดดำออกทั่วไปได้ที่ วิธีกำจัดสิวหัวดำ