รอยแดงสิวคืออะไร ต่างจากรอยดำอย่างไร และเริ่มดูแลตรงไหนก่อน

รอยแดงสิวคือรอยแบนสีแดงหรือชมพูที่ค้างอยู่หลังสิวยุบ ไม่ใช่หลุมและไม่ใช่แผลเป็น AAD จัดอยู่ในกลุ่มรอยหลังอักเสบ (post-inflammatory hyperpigmentation หรือ PIH) ซึ่งโดยมากจางลงเอง เรื่องที่ควรรู้ก่อนลงมือคือรอยของคุณเป็นรอยแบนหรือเป็นหลุม เพราะสองอย่างนี้ดูแลต่างกัน

รอยแดงสิวหน้าตาเป็นอย่างไร

AAD อธิบายว่ารอยแบนที่ค้างหลังสิวส่วนใหญ่คือรอยหลังอักเสบ ไม่ถือเป็นแผลเป็น สีที่เห็นขึ้นกับสีผิว

• ผิวอ่อน เห็นเป็นจุดแดงหรือชมพู
• ผิวกลางถึงเข้ม เห็นเป็นจุดสีน้ำตาล บางครั้งออกเทาอมน้ำเงิน
• บางคนมีจุดขาวหรือจางกว่าผิวรอบ ๆ (hypopigmentation) ซึ่งจางลงเช่นกัน แต่ AAD ชี้ว่าอาจใช้เวลา

DermNet บรรยายรอยหลังอักเสบว่าเกิดจากการบาดเจ็บหรือการอักเสบของผิวที่กระตุ้นให้เซลล์สร้างเมลานินมากขึ้น พบได้บ่อยในผิวสีเข้ม สีมีตั้งแต่น้ำตาลอ่อนถึงดำ และเข้มขึ้นได้เมื่อโดนแดด ส่วนที่มาของสีแดงโดยเฉพาะ แหล่งที่เปิดอ่านไม่ได้อธิบาย เราจึงไม่เดากลไกของสีแดงเอง

รอยแดง ต่างจากรอยดำและหลุมสิวอย่างไร

	รอยแดง/ชมพู	รอยน้ำตาล/ดำ	หลุมสิว (แผลเป็น)
พื้นผิว	เรียบเสมอผิว	เรียบเสมอผิว	บุ๋มหรือนูน
สี	แดง ชมพู	น้ำตาล เทาอมน้ำเงิน	ไม่เกี่ยวกับสี
ที่มา	รอยหลังอักเสบ	รอยหลังอักเสบ	เนื้อผิวเสียหาย

วิธีเช็กด้วยตา คือเอียงหน้าให้ไฟส่องจากด้านข้าง ถ้าผิวเรียบแต่สีต่าง นั่นคือรอยแบน ถ้าเห็นเงาของหลุมหรือสันนูน นั่นคือแผลเป็น ซึ่งต้องอ่านทางเลือกรักษาที่ แผลเป็นสิว รักษาแบบไหนได้ผล ไม่ใช่ครีมลบรอย

รอยแดงต้องใช้เวลาเท่าไร

AAD ระบุว่ารอยหลังอักเสบมักจางตามเวลา แต่ไม่ให้ตัวเลข DermNet ระบุเพียงว่ารอยชั่วคราว และอยู่นานกว่าในผิวสีเข้ม ตัวเลขเดือนหรือปีที่เห็นตามโฆษณาจึงไม่มีฐานรองรับในแหล่งที่เรามี AAD เสริมว่าถ้ารอยกวนใจ แพทย์ผิวหนังช่วยให้จางเร็วขึ้นได้

ดูแลเองได้อย่างไร

1. กันแดดทุกวัน DermNet ระบุว่ารอยเข้มขึ้นเมื่อโดนแดด และแนะนำกันแดด broad-spectrum SPF 50 ขึ้นไป AAD แนะนำ SPF 30 ขึ้นไป ใช้ราว 1 ช้อนชาสำหรับใบหน้า ทาก่อนออกแดดราว 15 นาที และทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง กันแดดมีสีที่มีเหล็กออกไซด์ช่วยกันแสงที่ตามองเห็นได้ ซึ่ง AAD ว่าอาจป้องกันจุดด่างดำ
2. ไม่แคะ ไม่บีบ AAD เตือนว่าการบีบสิวเองทำให้เกิดแผลเป็นถาวร อักเสบเพิ่ม และติดเชื้อ รอยแบนที่ควรจางเองอาจกลายเป็นรอยลึกถ้าแผลถูกซ้ำ
3. คุมสิวใหม่ให้ได้ ถ้าสิวใหม่ขึ้นเรื่อย ๆ รอยจะไม่ทันหาย อ่านสาเหตุที่ ทำไมสิวขึ้นบ่อย และถ้าต้องการวิธีทำให้รอยจางเร็วขึ้น อ่านที่ วิธีลบรอยสิว

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นการสมมติ ไม่ใช่ข้อมูลวิจัย สมมติสิวที่แก้มยุบไปแล้ว 3 สัปดาห์ รอยยังชมพูแต่เรียบ ถ้ายังทากันแดดทุกวันและไม่แคะ รอยนั้นอยู่ในกลุ่มที่ AAD บอกว่ามักจางเอง แต่ถ้ารอยเริ่มเข้มขึ้นหรือเป็นหลุมลึก ให้พบแพทย์ผิวหนังแทนการลองผลิตภัณฑ์เพิ่ม

สิวแบบไหนทิ้งรอยมากกว่า

จากสองแหล่งที่เปิดอ่าน มีปัจจัยที่เห็นชัดสามข้อ ข้อแรกคือความลึกของการอักเสบ AAD ระบุว่าสิวชนิดก้อนลึกและซีสต์มักทิ้งแผลเป็นถาวรเมื่อหาย ข้อสองคือการแคะแกะ ซึ่งทำให้การอักเสบนานขึ้นและเสี่ยงติดเชื้อ ข้อสามคือสีผิว DermNet ชี้ว่ารอยหลังอักเสบพบบ่อยกว่าและเข้มกว่าในผิวสีเข้ม คนผิวเข้มจึงควรจริงจังกับการกันแดดและไม่ปล่อยให้สิวอักเสบนาน

ยาลบรอยที่ DermNet ยกไว้ และข้อจำกัด

DermNet ระบุว่ารอยหลังอักเสบรักษาด้วยยาทา เช่น ไฮโดรควิโนน กรดอะเซลาอิก ซิสเทียมีน วิตามินซี เตรติโนอิน คอร์ติโคสเตียรอยด์ และการลอกผิวด้วยกรดไกลคอลิก ซึ่งมักต้องใช้หลายอย่างร่วมกันจึงเห็นผลชัด DermNet ยังเตือนว่าการลอกผิว เลเซอร์ และ IPL อาจทำให้รอยเข้มขึ้นเพราะเป็นการทำร้ายหนังกำพร้าเพิ่ม และไม่ได้ผลกับรอยที่ลึกลงชั้นหนังแท้

ยาเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังก่อน อย่าผสมใช้เอง โดยเฉพาะถ้าผิวเคยแพ้หรือระคายง่าย ถ้าผิวระคายง่าย ดูต่อที่ ผิวแพ้ง่ายเกิดจากอะไร

เมื่อไรควรพบแพทย์ผิวหนัง

• รอยไม่จางหรือเข้มขึ้นหลังกันแดดทุกวัน
• รอยเป็นหลุม นูน หรือแข็ง
• สิวยังอักเสบเป็นก้อนลึก AAD ระบุว่ามักทิ้งแผลเป็น เริ่มรักษาเร็วจะลดรอยได้
• รอยกวนใจจนไม่อยากรอให้จางเอง