วิธีขัดอ่างอาบน้ำให้ขาวโดยไม่เป็นรอย แยกตามวัสดุของอ่าง

อ่างอาบน้ำส่วนใหญ่ไม่ต้องใช้แรงขัดเยอะ ต้องใช้น้ำยาให้ตรงคราบและตรงวัสดุ คราบเทาๆ ลื่นๆ ออกด้วยน้ำยาล้างจานกับน้ำอุ่น คราบขาวด่างตรงระดับน้ำออกด้วยกรดอ่อน และจุดดำที่ขอบซิลิโคนต้องใช้น้ำยาฟอกขาวเจือจาง ทั้งหมดใช้ฟองน้ำด้านนุ่ม ไม่ใช่ฝอยขัดหม้อ อ่างที่เป็นรอยขีดข่วนแล้วจะกักคราบเร็วขึ้นทุกครั้งที่เราขัด

เคาะดูก่อน อ่างของคุณทำจากอะไร

วัสดุอ่างกำหนดว่าอะไรใช้ได้ อะไรห้าม ถ้าไม่มีคู่มือ ลองเคาะขอบอ่างด้วยข้อนิ้ว แล้วดูข้อสังเกตในตาราง

วัสดุ	ทดสอบง่ายๆ	ทนอะไร	ห้ามใช้
อะคริลิก	เคาะแล้วเสียงทึบ ผิวอุ่นมือ ขอบอ่างบาง	น้ำยาล้างจาน น้ำยาที่ระบุว่าใช้กับอะคริลิก	ผงขัด ฝอยขัด ทินเนอร์ อะซิโตน แอลกอฮอล์เข้มข้น
ไฟเบอร์กลาส	ผิวมันน้อยกว่าอะคริลิก กดแรงแล้วยุบเล็กน้อย	น้ำยาเหลวอ่อน เบกกิ้งโซดาผสมน้ำเป็นครีม	ผงขัดหยาบ แปรงขนแข็ง
เหล็กหล่อหรือเหล็กเคลือบ (enamel)	เคาะแล้วเสียงแน่นหรือกังวาน ผิวเย็น แม่เหล็กติด	น้ำยาเหลว กรดอ่อนระยะสั้น	ฝอยเหล็ก แปรงลวด กรดเข้มข้นแช่นาน
หินเทียม หรือ solid surface	ผิวด้านหรือกึ่งเงา หนัก ไม่มีเสียงกลวง	น้ำยาเป็นกลาง	กรดแรง ผงขัดหยาบ ตามคู่มือแต่ละยี่ห้อ

แม่เหล็กตู้เย็นช่วยแยกอ่างเหล็กเคลือบจากอะคริลิกได้ทันที ถ้าติดแน่นคืออ่างเหล็ก

Kohler ระบุในคู่มือดูแลผลิตภัณฑ์ว่า ผิวอะคริลิกให้ทำความสะอาดด้วยสบู่ที่ไม่มีผงขัดกับน้ำ และเลี่ยงน้ำยาที่มีผงขัด แอลกอฮอล์ ตัวทำละลาย น้ำยาฟอกขาว สารสกัดส้ม แอมโมเนียหรือเปอร์ออกไซด์ และสารที่เป็นกรดหรือด่างจัด รายการนี้ยาวกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด ถ้าอ่างเป็นอะคริลิกจึงต้องยึดน้ำยาอ่อนเป็นหลัก แล้วใช้ของแรงกว่าเฉพาะจุดและล้างออกทันที

คราบในอ่างมีสามแบบ แต่ละแบบแพ้คนละอย่าง

คนมักขัดทุกคราบด้วยน้ำยาตัวเดียว แล้วสรุปว่าน้ำยาไม่ดี ความจริงคือมันตรงกับคราบแค่บางแบบ

คราบ	หน้าตา	ต้นเหตุ	ตัวที่ได้ผล
คราบไขมันและสบู่	ฟิล์มเทา ลื่นมือ วงเทาตรงระดับน้ำ	น้ำมันจากผิว สบู่ก้อน ครีมอาบน้ำ	น้ำยาล้างจาน (ด่างอ่อน)
คราบปูนขาว	จุดขาวด่าง หยาบมือ ใต้ก๊อกและรอบท่อ	แร่ธาตุในน้ำกระด้าง	กรดอ่อน เช่น น้ำส้มสายชู กรดมะนาว
คราบรา	จุดดำหรือชมพูที่ขอบซิลิโคนและยาแนว	ความชื้นค้าง	น้ำยาฟอกขาวเจือจาง
คราบสนิม	ทางน้ำตาลส้มใต้ก๊อก	ท่อเหล็กเก่า ก๊อกรั่ว	น้ำยาขจัดสนิมสูตรกรดอ่อน

ลำดับที่เราใช้คือ ไขมันก่อน ปูนทีหลัง เพราะคราบสบู่มักเคลือบทับคราบปูนอยู่ ถ้าราดน้ำส้มสายชูลงไปตั้งแต่แรก กรดจะไปไม่ถึงคราบปูนข้างใต้ เสียเวลาสองรอบ

ขัดรอบใหญ่ 20 ถึง 30 นาที

ใช้กับอ่างที่ไม่ได้ขัดจริงจังมาเป็นเดือน เตรียมถุงมือยาง ฟองน้ำด้านนุ่ม แปรงสีฟันเก่า ผ้าไมโครไฟเบอร์สองผืน ขวดสเปรย์สองขวด

1. เปิดหน้าต่างหรือพัดลมดูดอากาศ เก็บขวดแชมพูและของทั้งหมดออกจากขอบอ่าง (2 นาที)
2. ราดน้ำอุ่นให้ทั่ว แล้วสเปรย์น้ำยาล้างจานผสมน้ำอุ่น อัตราราว 1 ช้อนชาต่อน้ำ 500 มิลลิลิตร ทิ้งไว้ 5 นาที ให้ไขมันพองตัว
3. ถูด้วยฟองน้ำด้านนุ่ม วนเป็นวงเล็กจากขอบบนลงไปก้นอ่าง ล้างด้วยน้ำ (5 ถึง 8 นาที)
4. ดูว่ายังมีจุดขาวหยาบมือไหม ถ้ามี สเปรย์น้ำส้มสายชูกลั่นผสมน้ำ 1 ต่อ 1 เฉพาะจุดนั้น ทิ้ง 5 ถึง 10 นาที (อะคริลิกไม่เกิน 5 นาที) ถูเบาๆ แล้วล้างน้ำทันที
5. ใช้แปรงสีฟันขัดรอบจุกสะดือ รูน้ำล้น และฐานก๊อก ตรงนี้คราบหนาที่สุด (3 นาที)
6. ล้างน้ำสะอาดทั้งอ่างสองรอบ แล้วเช็ดให้แห้งด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์ (3 นาที)

ข้อ 6 คนชอบข้าม แต่น้ำที่ระเหยเองจะทิ้งแร่ธาตุไว้เป็นคราบจุดใหม่ทันที เช็ดแห้งแล้วอ่างจะเงาอยู่ได้นานกว่ามาก

อ่างอะคริลิกเป็นรอยขนแมวแล้ว ทำอะไรได้บ้าง

อ่างอะคริลิกที่ใช้มาหลายปีมักมีรอยขีดข่วนละเอียดจนผิวด้าน คราบจะเกาะเร็วขึ้น เพราะรอยเหล่านี้กลายเป็นที่ซ่อนของไขมันและแร่ธาตุ

• รอยตื้นที่เล็บสะดุดไม่ได้ ใช้น้ำยาขัดเงาเนื้อละเอียดสำหรับพลาสติกหรือที่ผู้ผลิตอ่างแนะนำ ทาด้วยผ้าสะอาด วนเบาๆ แล้วล้างออก
• รอยที่เล็บสะดุด หรือรอยไหม้จากบุหรี่หรือของร้อน ปล่อยให้ช่างซ่อมผิวอ่างดู อย่าใช้กระดาษทรายเอง เพราะชั้นอะคริลิกบางกว่าที่คิด ขัดทะลุแล้วจะเห็นชั้นไฟเบอร์ข้างใต้
• รอยเหลืองทั้งอ่างจากอายุและแสงแดด ขัดไม่ออก เพราะเป็นเนื้อพลาสติกเปลี่ยนสี

หลังขัดเงาแล้ว ให้กลับมาใช้แค่น้ำยาอ่อนกับฟองน้ำนุ่ม และไม่วางขวดที่ก้นเหลี่ยมแข็งไว้บนขอบอ่าง ขวดที่ถูกลากไปมาทุกวันคือที่มาของรอยวงกลมที่ขอบ

อ่างเหล็กเคลือบ ทนแต่ไม่ใช่อมตะ

ผิวเคลือบแก้ว (enamel) แข็งกว่าอะคริลิกมาก ทนน้ำยาส่วนใหญ่ได้ แต่มีสองอย่างที่ทำให้เสียถาวร

1. กรดเข้มข้นที่แช่ทิ้งไว้นาน เช่น น้ำยาล้างห้องน้ำสูตรกรดแรงที่ราดแล้วไปทำอย่างอื่นครึ่งชั่วโมง ผิวเคลือบจะด้านเป็นวง ตรงนั้นจะเกาะคราบง่ายตลอดไป
2. ฝอยเหล็ก แปรงลวด หรือของแข็งที่หล่นกระแทก ผิวเคลือบบิ่นแล้วเหล็กข้างใต้จะเป็นสนิม ลามออกเป็นจุดน้ำตาล

ถ้าเจอจุดบิ่นเล็ก ให้เช็ดแห้งแล้วซ่อมด้วยชุดซ่อมผิวเคลือบที่ขายตามร้านวัสดุโดยเร็ว ก่อนสนิมจะลาม ส่วนคราบสนิมที่ลามมาจากก๊อก มีวิธีละเอียดในขจัดคราบสนิม

อ่างเหล็กเคลือบรุ่นเก่ามีก้นอ่างเป็นผิวกันลื่นแบบสาก คราบจะฝังในร่องเล็กๆ ใช้แปรงขนไนลอนนุ่มขัดตามแนวพื้นผิว ได้ผลกว่าฟองน้ำ

ขอบซิลิโคนและยาแนวรอบอ่างมีจุดดำ

จุดดำบนซิลิโคนคือราที่ฝังลงไปในเนื้อยาง ถ้าฝังลึกแล้ว ขัดยังไงก็ไม่ขาวกลับ ต้องตัดซิลิโคนออกแล้วยิงใหม่ แต่ถ้ายังอยู่ที่ผิว ทำแบบนี้

1. ผสมน้ำยาฟอกขาวตามอัตราที่ CDC แนะนำ คือน้ำยาฟอกขาว 4 ช้อนชาต่อน้ำ 1 ควอร์ต (ราว 950 มิลลิลิตร) ใช้น้ำยาฟอกขาวธรรมดาไม่ใส่กลิ่นที่มีโซเดียมไฮโปคลอไรต์ราว 5 ถึง 9 เปอร์เซ็นต์ ตามที่ฉลากระบุ
2. ชุบกระดาษชำระหรือสำลีด้วยน้ำยา วางแปะทับแนวซิลิโคน ให้ผิวเปียกอยู่ตลอด
3. ทิ้งไว้ 10 ถึง 15 นาที (CDC กำหนดขั้นต่ำ 1 นาทีสำหรับการฆ่าเชื้อบนผิว แต่ราที่เกาะซิลิโคนต้องการเวลานานกว่าเพื่อให้สีจาง)
4. ดึงกระดาษออก ล้างน้ำให้ทั่ว เปิดหน้าต่างระหว่างทำ

ถ้าทำแล้วยังเห็นเงาดำใต้ผิว นั่นคือราในเนื้อ ให้เปลี่ยนซิลิโคน ส่วนยาแนวกระเบื้องรอบอ่าง ใช้วิธีในทำความสะอาดร่องยาแนว เพราะต้องใช้แปรงต่างแบบกัน รายละเอียดการผสมและเก็บน้ำยาฟอกขาวอยู่ในวิธีใช้น้ำยาฟอกขาวให้ปลอดภัย

อ่างน้ำวนและหัวพ่น

อ่างที่มีหัวพ่นน้ำมีท่อซ่อนอยู่รอบตัวอ่าง น้ำค้างในท่อเหล่านี้หลังใช้ทุกครั้ง พอเปิดใช้ครั้งต่อไปอาจมีเศษสีดำหรือเมือกพุ่งออกมา ล้างท่อทุก 1 ถึง 2 เดือน หรือก่อนใช้ถ้าทิ้งไว้นาน

1. เปิดคู่มือของรุ่นนั้นก่อน เพราะแต่ละยี่ห้อกำหนดน้ำยาไม่เหมือนกัน บางรุ่นห้ามใช้น้ำยาที่มีฟองมาก
2. เติมน้ำอุ่นให้สูงกว่าหัวพ่นสูงสุดราว 5 เซนติเมตร
3. ใส่น้ำยาตามที่คู่มือระบุ เปิดหัวพ่น 10 ถึง 15 นาที
4. ปล่อยน้ำทิ้ง เติมน้ำสะอาดใหม่ เปิดหัวพ่นอีก 10 นาทีเพื่อล้างน้ำยาออก
5. ถอดหน้ากากหัวพ่นที่ถอดได้ออกมาแปรงด้วยแปรงสีฟัน

อย่าเปิดหัวพ่นตอนน้ำต่ำกว่าระดับหัวพ่น ปั๊มจะทำงานตัวเปล่าและร้อน

ป้องกันไว้ ขัดน้อยลงครึ่งหนึ่ง

งานขัดอ่างจะเบาลงมากถ้าตัดต้นเหตุตั้งแต่วันแรก

• Kohler แนะนำให้เช็ดผิวอ่างอะคริลิกให้แห้งหลังใช้ทุกครั้ง เพื่อไม่ให้คราบสบู่สะสม ใช้ไม้ปาดน้ำยางหรือผ้าไมโครไฟเบอร์ผืนเดียว ไม่เกิน 1 นาที
• เปลี่ยนจากสบู่ก้อนเป็นครีมอาบน้ำแบบเหลว สบู่ก้อนทิ้งคราบสบู่มากกว่าเมื่อเจอน้ำกระด้าง
• เปิดพัดลมดูดอากาศหรือเปิดประตูห้องน้ำหลังอาบอย่างน้อย 15 ถึง 20 นาที ราขึ้นที่ซิลิโคนช้าลงมาก
• ซ่อมก๊อกที่หยดทันที น้ำหยดคือที่มาของคราบปูนและคราบสนิมใต้ก๊อก
• ยกแผ่นกันลื่นยางขึ้นแขวนหลังใช้ ใต้แผ่นที่วางแช่น้ำไว้ทั้งวันคือที่เกิดคราบเหลืองและราบนผิวอ่าง

ผนังกระเบื้องรอบอ่างมักสกปรกพร้อมกัน ถ้าขัดอ่างรอบใหญ่แล้ว ทำผนังต่อในวันเดียวกันตามขัดกระเบื้องห้องน้ำ จะได้ไม่ต้องล้างน้ำยาซ้ำ

ตารางดูแลอ่างตามรอบ

รอบ	ทำอะไร	เวลา	ใช้อะไร	ห้ามทำ
ทุกครั้งที่ใช้	ล้างฟองออก เช็ดแห้ง	1 นาที	ไม้ปาดน้ำหรือผ้าไมโครไฟเบอร์	ทิ้งน้ำขังก้นอ่าง
ทุกสัปดาห์	ล้างคราบไขมันและสบู่	10 นาที	น้ำยาล้างจานผสมน้ำอุ่น ฟองน้ำนุ่ม	ใช้ผงขัดกับอะคริลิก
ทุกเดือน	ไล่คราบปูน ขัดรอบจุกสะดือ	20 ถึง 30 นาที	กรดอ่อนเฉพาะจุด แปรงสีฟัน	แช่กรดนานกับผิวเคลือบ
เมื่อเห็นจุดดำ	ฟอกราที่ซิลิโคน	15 นาที	น้ำยาฟอกขาวเจือจาง	ใช้ต่อจากน้ำส้มสายชูทันที
ทุก 1 ถึง 2 เดือน	ล้างท่อหัวพ่น (ถ้ามี)	30 นาที	น้ำยาตามคู่มือรุ่นนั้น	เปิดปั๊มตอนน้ำต่ำ
ปีละครั้ง	ตรวจซิลิโคนและจุดบิ่น	10 นาที	ตา มือ ไฟฉาย	ปล่อยจุดบิ่นของอ่างเหล็กไว้