ยาแนวกระเบื้องดำและเหลือง ขัดอย่างไรให้ขาวโดยไม่กัดร่องจนพัง

ยาแนวที่ดำหรือเหลืองส่วนใหญ่ขัดให้กลับมาขาวได้ ถ้าเลือกวิธีให้ตรงกับคราบ เริ่มด้วยน้ำยาล้างจานกับแปรงสีฟันเก่าก่อน ถ้ายังไม่ออกใช้ผงซักฟอกฟอกขาวชนิดออกซิเจนทำเป็นเนื้อครีม และใช้สารฟอกขาวคลอรีนเป็นขั้นสุดท้ายโดยใช้แยกจากสารอื่นทั้งหมด

เหตุที่ยาแนวสกปรกเร็วกว่ากระเบื้อง คือเนื้อมันหยาบและมีรูพรุน น้ำสบู่ ไขมัน และความชื้นซึมเข้าไปได้ ส่วนผิวกระเบื้องเคลือบเรียบ เช็ดทีเดียวก็หมด

อ่านคราบก่อนเลือกน้ำยา

ลงมือผิดทางเสียทั้งแรงและเวลา ลองดูสีกับตำแหน่งก่อน

ลักษณะคราบ	น่าจะเป็นอะไร	เริ่มจาก
จุดดำหรือเขียวเข้ม ตามมุมผนังและใต้ฝักบัว	รา	ขัดด้วยน้ำยาล้างจาน แล้วค่อยใช้สารฟอก
สีเหลืองหรือเทาคล้ำ เป็นแนวยาวบนพื้น	สบู่ ไขมัน ฝุ่นที่เหยียบซ้ำ	น้ำยาล้างจานเข้มข้น หรือสารฟอกออกซิเจน
ขาวฟูเป็นผงบนยาแนว	เกลือแร่จากน้ำหรือซีเมนต์ (efflorescence)	แปรงแห้ง เช็ดผ้าชื้น ถ้าดื้อใช้กรดอ่อนมาก
ส้มหรือน้ำตาลตามรอยก๊อก	สนิมหรือตะกรัน	ดูขัดคราบตะกรันก๊อกน้ำ
สีเปลี่ยนเป็นปื้น ไม่ออกแม้ขัดแรง	สีซึมลึก หรือยาแนวเสื่อม	ทาเคลือบสีหรือยาแนวใหม่

EPA ระบุว่าเชื้อราเกิดตามที่ชื้น และการล้างโดยไม่แก้ที่ความชื้น เชื้อรากลับมาเสมอ ดังนั้นถ้าดำเฉพาะมุมที่น้ำขังหรือไม่มีลมผ่าน ให้ดูเรื่องการระบายอากาศควบคู่กัน

เครื่องมือที่ใช้แล้วไม่ทำร้ายร่อง

• แปรงสีฟันเก่า หรือแปรงขัดยาแนวขนแข็งปานกลาง ขนไนลอนไม่ทำให้ร่องกร่อน
• ผ้าไมโครไฟเบอร์สำหรับเช็ดน้ำยาออก
• ถุงมือยางและแว่นตา ถ้าใช้สารฟอกขาว
• ขวดสเปรย์ และชามเล็กสำหรับผสม

ไม่ใช้แปรงลวดหรือใยขัดเหล็ก ทั้งสองทำให้ผิวยาแนวเป็นร่องเล็ก คราบจะเกาะยากขึ้นในรอบต่อไป

ขั้นที่ 1 น้ำยาล้างจานกับแปรง

ใช้กับคราบสบู่ ไขมัน และราบางๆ ได้ผลมากกว่าที่คนคิด เพราะคราบส่วนใหญ่เป็นไขมัน ไม่ต้องใช้สารเคมีแรง EPA แนะนำให้ขัดพื้นผิวแข็งด้วยผงซักฟอกและน้ำแล้วทำให้แห้ง

1. ราดน้ำอุ่นให้ยาแนวเปียกทั่ว
2. ผสมน้ำยาล้างจานกับน้ำอุ่นในขวดสเปรย์ในอัตราน้ำยาล้างจาน 1 ช้อนโต๊ะต่อน้ำ 1 ถ้วย ฉีดให้ชุ่ม ทิ้งไว้ 5 ถึง 10 นาที
3. ขัดตามแนวร่องทีละท่อน อย่างน้อย 5 ถึง 6 รอบต่อช่วง
4. ล้างน้ำสะอาดและเช็ดแห้ง

ตรวจดูก่อนไปขั้นต่อไป ถ้าขาวขึ้นชัด ให้ทำซ้ำสัปดาห์ละครั้งก็พอ

ขั้นที่ 2 สารฟอกออกซิเจน

ผงซักผ้าขาวชนิดออกซิเจน (sodium percarbonate) อ่อนกว่าคลอรีนและไม่ปล่อยก๊าซคลอรีน เหมาะกับยาแนวที่เหลืองหรือเทา และราบางส่วน

1. ผสมผงกับน้ำอุ่นให้เป็นเนื้อครีมข้น ตามอัตราบนฉลากผลิตภัณฑ์
2. ป้ายบนร่องให้หนาประมาณ 2 ถึง 3 มิลลิเมตร
3. ทิ้งไว้ 15 ถึง 30 นาที อย่าปล่อยจนแห้งกรัง
4. ขัดด้วยแปรง ล้างน้ำให้หมด

ใช้ก่อนทำความสะอาดพื้นทั้งห้อง จะได้ล้างผงที่ตกค้างออกพร้อมกัน ส่วนขั้นตอนเต็มของพื้นห้องน้ำอยู่ที่ล้างพื้นห้องน้ำให้สะอาดและไม่ลื่น

ขั้นที่ 3 สารฟอกขาวคลอรีน สำหรับราที่ฝังลึก

ใช้เมื่อสองขั้นแรกไม่พอ และเฉพาะยาแนวซีเมนต์บนพื้นผิวที่ทนได้ ก่อนใช้ให้ลองจุดเล็กมุมหนึ่ง เพราะสารฟอกขาวทำให้กระเบื้องสีเข้มบางชนิดและยาแนวสีเปลี่ยน

วิธีใช้ ผสมสารฟอกขาวกับน้ำตามที่ฉลากผลิตภัณฑ์กำหนดสำหรับพื้นผิวแข็ง ฉีดหรือทาด้วยพู่กันเล็กตามร่อง รอตามเวลาในฉลาก ขัดเบาๆ แล้วล้างน้ำหลายรอบ EPA ระบุว่าไม่แนะนำให้ใช้สารฟอกขาวเป็นงานประจำในการจัดการเชื้อรา สิ่งที่ต้องทำคือเอาความชื้นออกจากต้นเหตุ

เบกกิ้งโซดา น้ำส้มสายชู และเครื่องพ่นไอน้ำ ใช้ได้แค่ไหน

สูตรเบกกิ้งโซดาผสมน้ำส้มสายชูที่เห็นบ่อยในคลิป ฟองฟู่ดูเหมือนทำงานหนัก ความจริงคือกรดกับด่างหักล้างกันเองจนเหลือน้ำเกลือจางๆ แรงขัดที่ได้มาจากเม็ดเบกกิ้งโซดากับแปรงมากกว่าฟอง ถ้าจะใช้ ให้ใช้ทีละอย่าง

ของที่ใช้	ใช้กับอะไร	ทำยังไง	ห้ามทำ
เบกกิ้งโซดาผสมน้ำเป็นครีม	คราบเทาบนพื้น คราบสบู่บาง	ป้ายตามร่อง ทิ้ง 10 นาที ขัดแปรง	ใช้กับยาแนวอีพ็อกซีสีเข้มแล้วขัดแรง
น้ำส้มสายชูเจือจางครึ่งต่อครึ่ง	คราบขาวจากเกลือแร่และตะกรัน	ฉีดแล้วเช็ดออกภายใน 5 นาที	ใช้ซ้ำบ่อยกับยาแนวซีเมนต์ หรือใช้กับหินอ่อนและแกรนิต
เครื่องพ่นไอน้ำ	คราบไขมันและสบู่ในร่องแคบ	พ่นทีละช่วง แล้วเช็ดผ้าทันที	พ่นยาแนวที่ร้าวหรือกระเบื้องที่ขยับ
แปรงหัวหมุนไฟฟ้า	พื้นห้องน้ำกว้าง ร่องยาว	ใช้หัวขนไนลอน ความเร็วต่ำ	ใช้หัวขนลวดหรือกดแช่ที่เดิมนาน

กรดกัดเนื้อซีเมนต์ทีละน้อย ยาแนวที่โดนน้ำส้มสายชูทุกสัปดาห์จะหยาบขึ้นและร่องลึกขึ้นภายในปีเดียว คราบจึงเกาะง่ายกว่าเดิม เราจึงเก็บกรดไว้สำหรับคราบขาวที่เป็นแร่ธาตุเท่านั้น

เครื่องพ่นไอน้ำช่วยได้ดีกับคราบไขมันหลังเตาและคราบสบู่ เพราะความร้อนทำให้ไขมันอ่อนตัวโดยไม่ต้องใช้น้ำยา แต่แรงดันไอน้ำดันน้ำเข้าไปในรอยร้าวของยาแนวได้ ตรวจร่องก่อนว่าไม่มีรอยแตก และเช็ดให้แห้งทันทีหลังพ่นทุกช่วง

กระเบื้องหินธรรมชาติและยาแนวสี

พื้นหินอ่อน หินแกรนิต หรือหินขัด ไม่ทนกรด น้ำส้มสายชูและน้ำยาล้างห้องน้ำทำให้ผิวด้านเป็นวงถาวร ใช้น้ำยาล้างจานเจือจางหรือน้ำยาสำหรับหินโดยเฉพาะ ส่วนยาแนวสีเทาเข้ม ดำ หรือสีตามกระเบื้อง สารฟอกขาวทำให้สีซีดเป็นปื้น ให้หยุดที่ขั้นสารฟอกออกซิเจนและทดลองที่มุมห้องก่อนเสมอ

ห้องน้ำหนึ่งห้องใช้เวลาเท่าไร

ห้องน้ำขนาดทั่วไปในคอนโดหรือทาวน์เฮาส์ พื้นราว 3 ถึง 4 ตารางเมตร กับผนังโซนอาบน้ำอีกหนึ่งด้าน ใช้เวลาโดยประมาณตามนี้

ส่วน	ล้างประจำเดือนละครั้ง	ขัดหนักปีละ 2 ครั้ง
พื้นทั้งห้อง	15 นาที	45 นาที
ผนังโซนอาบน้ำ	10 นาที	30 นาที
มุมผนังต่อพื้นและรอบท่อระบายน้ำ	5 นาที	15 นาที
เคลือบยาแนวซีเมนต์	ไม่ต้องทำ	20 นาที บวกเวลาแห้ง 24 ชั่วโมง

วันที่ขัดหนัก แบ่งทำทีละโซนดีกว่าป้ายน้ำยาทั้งห้องพร้อมกัน น้ำยาจะไม่แห้งก่อนขัดถึง และเราไม่ต้องยืนในห้องที่มีไอน้ำยานานเกินไป ใส่รองเท้าแตะพื้นยางระหว่างทำ เพราะพื้นที่มีน้ำยาผสมสบู่ลื่นกว่าปกติมาก

ยาแนวสองชนิด ดูแลต่างกัน

หลายคนขัดแรงเท่ากันทุกแบบแล้วสงสัยว่าทำไมบางบ้านดำเร็ว

ชนิด	ลักษณะ	การดูแล
ยาแนวซีเมนต์ (ธรรมดา)	ผิวหยาบ ดูดน้ำ พบมากที่สุด	ขัดได้ทุกขั้นข้างต้น ทาน้ำยาเคลือบยาแนวตามคำแนะนำผู้ผลิตเป็นระยะ
ยาแนวอีพ็อกซี	ผิวเรียบมัน ไม่ดูดน้ำ	ใช้น้ำยาล้างจานก็พอ เลี่ยงสารขัดหยาบ และปฏิบัติตามฉลากเรื่องสารฟอก
ยาแนวผสมสารกันรา	บางยี่ห้อมี	ไม่ได้กันรา 100% ยังต้องระบายอากาศให้ดี

ถ้าไม่แน่ใจว่าบ้านใช้ชนิดไหน ให้ดูใบเสร็จช่างหรือถามผู้รับเหมาที่ปูกระเบื้อง ยาแนวซีเมนต์ที่ยังใหม่และเคลือบไว้ น้ำจะกลิ้งเป็นหยดบนผิว ถ้าหยดน้ำซึมหายภายในไม่กี่วินาที แสดงว่าเคลือบหมดแล้ว

พื้นที่ครัวและห้องน้ำ คราบไม่เหมือนกัน

ในห้องน้ำคราบเกือบทั้งหมดเป็นสบู่ผสมความชื้น ส่วนยาแนวหลังเตาและโต๊ะครัวเป็นไขมัน ให้ใช้น้ำยาล้างจานหรือสารขจัดไขมันอ่อนก่อน แล้วค่อยตามด้วยน้ำสะอาด สารฟอกขาวจะไม่ช่วยคราบไขมันและเสียของเปล่า

โซนเปียกในห้องน้ำยังมีวิธีเสริมที่ช่วยไม่ให้ยาแนวดำซ้ำ ดูรายละเอียดทั้งห้องที่ทำความสะอาดห้องน้ำทีละโซน และการขัดกระเบื้องผนังที่ขัดกระเบื้องห้องน้ำ

ป้องกันไม่ให้กลับมาดำ

• รีดน้ำออกจากผนังและพื้นหลังอาบน้ำด้วยที่รีดน้ำ ใช้เวลา 30 วินาทีและลดคราบได้มาก
• เปิดพัดลมดูดอากาศหรือหน้าต่างระหว่างอาบและหลังอาบอีก 20 ถึง 30 นาที ตามแนวทางของ EPA เรื่องคุมความชื้น
• เก็บสบู่และแชมพูไว้บนชั้น ไม่วางทิ้งน้ำบนพื้นกระเบื้อง
• ล้างยาแนวด้วยน้ำยาล้างจานเดือนละครั้ง ไม่ต้องรอดำ
• เคลือบยาแนวซีเมนต์ทุก 1 ถึง 2 ปีตามคำแนะนำผู้ผลิต หลังทำความสะอาดและยาแนวแห้งสนิท 24 ชั่วโมงขึ้นไป

เมื่อขัดไม่ไหวแล้ว ถึงเวลายาแนวใหม่

บางครั้งปัญหาไม่ใช่คราบ แต่ตัวยาแนวหมดอายุ ถ้าเห็นอาการเหล่านี้ ให้เลิกขัดแล้วซ่อม

• ร่องร้าวเป็นเส้นหรือหลุดเป็นผงเมื่อเอาเล็บขูด
• กระเบื้องขยับ หรือมีเสียงกลวงเมื่อเคาะ แสดงว่าน้ำอาจซึมเข้าใต้กระเบื้อง
• ราดำกลับมาภายในสองสามสัปดาห์หลังฟอก
• สีเปลี่ยนเป็นปื้นถาวร

ถ้าเสียเป็นบางช่วง ขูดยาแนวเก่าออกลึกประมาณ 2 ถึง 3 มิลลิเมตรด้วยเหล็กขูดยาแนว ปัดฝุ่น แล้วยาแนวใหม่เฉพาะช่วงนั้น ถ้าเสียเกือบทั้งห้อง หรือสงสัยว่าน้ำซึมผ่านพื้นไปห้องข้างล่าง ให้เรียกช่างกระเบื้องมาดู

ลำดับที่ควรทำสำหรับยาแนวที่ดำมากแล้ว

ขั้น	ทำอะไร	ใช้เวลาประมาณ
1	น้ำยาล้างจาน ขัดแปรง ล้างน้ำ	20 ถึง 30 นาที
2	ถ้ายังไม่ออก ป้ายสารฟอกออกซิเจน ขัด ล้างน้ำ	30 ถึง 45 นาที
3	ราฝังลึก ใช้สารฟอกขาวคลอรีนตามฉลาก ทีละห้อง แยกจากสารอื่น	20 ถึง 30 นาที
4	แห้งสนิทแล้ว เคลือบยาแนวถ้าเป็นซีเมนต์	ปล่อยแห้ง 24 ชั่วโมง
5	ถ้าไม่ได้ผล ขูดยาแนวเก่าแล้วยาแนวใหม่	ช่างใช้ครึ่งถึงหนึ่งวัน

ส่วนห้องน้ำที่ยังมีกลิ่นอับเกาะอยู่หลังขัดแล้ว ดูต้นเหตุกลิ่นได้ที่วิธีดับกลิ่นห้องน้ำ