บอดี้โลชั่นคืออะไร ต่างจากครีมและขี้ผึ้งตรงสัดส่วนน้ำมัน

บอดี้โลชั่นคือมอยส์เจอไรเซอร์เนื้อเหลวบางที่ทาผิวกายหลังอาบน้ำ เพื่อกักน้ำไว้ในชั้นผิวและทำให้ผิวนุ่มลง มันเป็นเครื่องสำอาง ไม่ใช่ยา จึงบรรเทาอาการแห้งตึงได้ แต่รักษาโรคผิวหนังไม่ได้ และความหนักเบาของมันอยู่ท้ายสุดของกลุ่ม คือเบากว่าครีมและขี้ผึ้ง

โลชั่นทำงานกับผิวอย่างไร

ผิวชั้นนอกสุดเหมือนกำแพงอิฐที่เซลล์ผิวเป็นก้อนอิฐ และไขมันของผิวเป็นปูนยึด เมื่อปูนพร่อง น้ำระเหยออกเร็วขึ้น ผิวจึงแห้งและตึง DermNet อธิบายว่ามอยส์เจอไรเซอร์ทำงานด้วยส่วนผสมสามกลุ่ม

• สารดึงน้ำ (humectant) ดึงน้ำและรั้งไว้ในชั้นผิว ตัวอย่างที่ DermNet ยกคือกลีเซอรีน ยูเรีย และกรดอัลฟาไฮดรอกซี เช่น แลคติกหรือไกลคอลิก
• สารเพิ่มความนุ่ม (emollient) ทำให้ผิวเรียบนุ่ม เช่น ลาโนลิน ไกลเซอรีลสเตียเรต และสเตอรอลจากถั่วเหลือง
• สารปิดกั้น (occlusive) เป็นชั้นน้ำมันที่ลดการระเหยของน้ำ เช่น ปิโตรเลียมเจลลี พาราฟิน มิเนอรัลออยล์ และไดเมทิโคน

ฉลากบอดี้โลชั่นจึงมักมีทั้งน้ำเป็นส่วนผสมแรก ตามด้วยตัวทำให้นุ่ม ตัวปิดกั้น และตัวดึงน้ำปนกัน โลชั่นที่ดีไม่จำเป็นต้องมีสารแปลกใหม่ ขอแค่ครบทั้งสามหน้าที่ในสัดส่วนที่เข้ากับผิวคุณ AAD ยกส่วนผสมที่แนะนำสำหรับผิวแห้งไว้ ได้แก่ น้ำมันโจโจบา ไดเมทิโคน กลีเซอรีน ไฮยาลูรอนิกแอซิด แลคติกแอซิด ลาโนลิน มิเนอรัลออยล์ ปิโตรลาทัม และเชียบัตเตอร์

โลชั่น ครีม ขี้ผึ้ง เรียงตามความหนัก

รูปแบบ	ความหนัก	DermNet และ NHS ว่าเหมาะกับ
ขี้ผึ้ง (ointment)	หนักและเหนียวที่สุด อยู่ได้นาน	ผิวแห้งหนาเป็นสะเก็ด ใช้กลางคืน
ครีม	เบากว่าขี้ผึ้ง ซึมเร็วกว่า	ผิวทั่วไปที่แห้ง ใช้ได้กว้าง ทาบ่อยกว่า
โลชั่น	บางที่สุด ทาง่าย	บริเวณมีขน และผิวแห้งเล็กน้อย ให้ความชุ่มชื้นน้อยกว่า

NHS เขียนไว้ในหน้า emollients ว่าโลชั่นบางและเกลี่ยง่ายแต่ให้ความชุ่มชื้นน้อยกว่า ครีมไม่เหนียวเท่าและซึมไว เหมาะกับกลางวัน ขี้ผึ้งหนาเหนียวเหมาะผิวแห้งมากและใช้ตอนกลางคืน ส่วน AAD แนะนำผิวแห้งให้เลือกครีมหรือขี้ผึ้งแทนโลชั่น เพราะให้ความชุ่มชื้นมากกว่า

ข้อสรุปในทางปฏิบัติ คือบอดี้โลชั่นเหมาะกับผิวปกติถึงแห้งเล็กน้อย อากาศร้อนชื้น และต้นแขนต้นขาที่มีขน เมื่อผิวเริ่มลอกหรือคันหลังอาบน้ำทุกครั้งในหน้าหนาวหรือห้องแอร์ ให้เปลี่ยนไปใช้ครีมก่อนจะคิดเปลี่ยนยี่ห้อ ถ้าผิวแห้งคันตามตัวเรื้อรัง ดู ผิวแห้งคันตามตัว ทำยังไง

ทาอย่างไรให้ได้ผล

DermNet ระบุว่าผลดีของมอยส์เจอไรเซอร์แรงที่สุดในช่วง 6 ชั่วโมงแรกหลังทา และผลิตภัณฑ์ที่ทาทิ้งไว้ (leave-on) ทำงานดีที่สุดเมื่อทาทันทีหลังอาบน้ำ ผิวแห้งมากอาจต้องทาทุกสองสามชั่วโมง ส่วนผิวแห้งเล็กน้อยทาเบา ๆ ตอนกลางคืนก็พอ

เรื่องวิธีทาสรุปจาก AAD และ NHS ได้ดังนี้

1. อาบน้ำอุ่นไม่เกินห้าถึงสิบนาที แล้วซับตัวให้หมาดด้วยผ้าสะอาด อย่าถูแรง (AAD)
2. ทาโลชั่นทันที ตอนผิวยังชื้นอยู่ (AAD, DermNet)
3. เกลี่ยเบา ๆ ตามทิศทางที่ขนขึ้น ไม่ถูแรง (NHS)
4. ใส่ใจมือและหน้าเป็นพิเศษ ซึ่งสัมผัสน้ำและอากาศบ่อยที่สุด (NHS)
5. ถ้าโลชั่นอยู่ในกระปุก ใช้ช้อนสะอาดตักแทนการจุ่มนิ้ว (NHS)

ปริมาณที่แน่นอนสำหรับผิวกายทั้งตัวไม่มีระบุในแหล่งที่เปิดอ่าน ให้ใช้เกณฑ์ง่าย ๆ ว่าทาแล้วผิวเป็นเงาบางและเกลี่ยจนไม่เห็นเนื้อขาว หากทาแล้วผิวยังตึงภายในครึ่งวัน นั่นคือสัญญาณว่าเนื้อบางเกินสำหรับผิวคุณ

ข้อควรระวังที่เห็นได้จากแหล่งทางการแพทย์

• ระคายหรือแพ้ DermNet ระบุว่ามอยส์เจอไรเซอร์ทำให้แสบหรือเป็นผื่นแพ้สัมผัสได้ ตัวการที่พบคือสารกันเสีย น้ำหอม และเนื้อครีม AAD แนะนำให้เลือกสูตรที่เขียนว่า fragrance-free และเตือนว่า unscented อาจยังมีสารกลบกลิ่น
• สิวและรูขุมขนอักเสบ สารปิดกั้นที่หนักอาจทำให้เกิดหรือแย่ลงของสิว รูขุมขนอักเสบ และฝี ถ้าหลังหรือหน้าอกขึ้นตุ่มหลังเปลี่ยนโลชั่น ให้นึกถึงสาเหตุนี้ก่อน
• ไฟไหม้ NHS เตือนว่าสารเคลือบผิวกลุ่มพาราฟินและชนิดไม่มีพาราฟินติดไฟได้ง่ายเมื่อเปื้อนเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอน เรื่องนี้ชัดเจนที่สุดกับขี้ผึ้งหนา ๆ ที่ทาปริมาณมาก ควรอยู่ห่างไฟและบุหรี่
• ลื่นล้ม DermNet และ NHS เตือนเรื่องความลื่นในห้องน้ำ โดยเฉพาะน้ำมันอาบน้ำ

ถ้าทาแล้วแสบ คัน หรือเป็นผื่น ให้หยุดและอ่านขั้นตอนใน แพ้ครีม ผื่นแดงคันหลังทาหน้า ต้องทำอย่างไร

ฉลากที่ควรมี และสิ่งที่โลชั่นทำไม่ได้

บอดี้โลชั่นเป็นเครื่องสำอาง ศูนย์ประสานงานและบริการข้อมูลผลิตภัณฑ์สุขภาพของ อย. ระบุว่าเครื่องสำอางไม่แสดงเครื่องหมาย อย. บนฉลาก แต่ต้องแสดง "เลขที่ใบรับแจ้ง" 10 หลักแทน และห้ามใส่เลขนั้นไว้ในกรอบเครื่องหมาย อย. ถ้าฉลากไม่มีเลข หรือเลขอยู่ในกรอบแบบเครื่องหมายอนุญาตของยา ควรสงสัยไว้ก่อน

สิ่งที่โลชั่นทำได้คือลดอาการแห้งตึงและทำให้ผิวนุ่มขึ้น ส่วนสิ่งที่ทำไม่ได้มีสองข้อ ข้อแรกคือเปลี่ยนสีผิวพื้นฐาน เพราะเมลานินเป็นตัวกำหนดสีผิว และ DermNet ระบุว่าแสงแดดกระตุ้นให้เมลานินเพิ่ม ข้อสองคือรักษาผิวแห้งที่มีโรคอยู่เบื้องหลัง เช่น ภูมิแพ้ผิวหนัง สะเก็ดเงิน หรือโรคไต ซึ่ง AAD ให้พบแพทย์ผิวหนังถ้าผิวยังแห้งแม้ปรับวิธีดูแลแล้ว

ผู้ที่ตั้งใจจะซื้อและอยากเทียบราคาต่อมิลลิลิตร อ่านต่อใน ครีมทาผิวกาย ยี่ห้อไหนดี ส่วนคนที่เจอโลชั่นโฆษณาผิวขาวกระจ่างใส ดู โลชั่นบำรุงผิวกายที่โฆษณาว่าผิวขาว และถ้าสงสัยว่ามอยส์เจอไรเซอร์สำหรับหน้าต่างกันอย่างไร อ่าน มอยส์เจอไรเซอร์