วิธีปูกระเบื้องพื้นห้องน้ำ กันซึม ลาดเอียง และปูแผ่น

11 พฤศจิกายน 2569 | อ่าน 11 นาที

สรุปสั้นๆ

ลำดับงานคือ เตรียมพื้น ทากันซึม 2 ชั้น รอ ทำความลาดเอียงลงท่อ แล้วจึงปูกระเบื้อง
TOA Cement Waterproof 1 Part ทา 2 ชั้นไขว้ทิศ ชั้นละไม่น้อยกว่า 1.5 มิลลิเมตร ใช้ 1.5 ถึง 2 กิโลกรัมต่อตารางเมตร (2 ชั้น) และปูกระเบื้องได้หลังชั้นที่สอง 7 วัน
เกณฑ์ลาดเอียงในแหล่งอ้างอิงที่ใช้คือ 1/4 นิ้วต่อ 1 ฟุต หรือราว 2 เซนติเมตรต่อ 1 เมตร ซึ่งเป็นเกณฑ์ของสหรัฐฯ สำหรับห้องอาบน้ำแบบมีท่อกลางพื้น
ความสัมผัสของกาวใต้แผ่นสำหรับพื้นเปียกในแหล่งอ้างอิงคือ 95 เปอร์เซ็นต์ และไม่มีช่องว่างเกิน 2 ตารางนิ้ว

ปูกระเบื้องพื้นห้องน้ำให้ทนต้องทำตามลำดับ เตรียมพื้นให้สะอาด ทากันซึมซีเมนต์สองชั้นและรอให้ครบเวลา ทำความลาดเอียงให้น้ำไหลลงท่อ แล้วจึงปูแผ่นด้วยกาวที่ติดเต็มหลัง ขั้นที่คนมักข้ามคือกันซึมกับความลาดเอียง ซึ่งแก้ย้อนหลังยากเพราะอยู่ใต้กระเบื้อง

บทความนี้ใช้ข้อมูลสามแหล่ง คือเอกสารทางเทคนิคของ TOA เรื่องกันซึมซีเมนต์ บทความของ Ceramic Tile Foundation เรื่องความลาดเอียงลงท่อ และบทความของ TileLetter เรื่องการยึดเกาะของกระเบื้อง สองแหล่งหลังเป็นของสหรัฐฯ ตัวเลขจึงเป็นเกณฑ์ของที่นั่น ไม่ใช่กฎหมายไทย แบบบ้านจริงและข้อกำหนดของผู้รับเหมาให้ถือเป็นหลัก

ลำดับงานตั้งแต่พื้นเปล่าถึงแผ่นสุดท้าย

ซ่อมรอยแตกและรูที่พื้น ล้างฝุ่นและคราบ
ทากันซึมชั้นแรก
เสริมตาข่ายที่มุมพื้นต่อผนัง แล้วทาชั้นที่สอง
รอให้ครบเวลาตามเอกสารผู้ผลิต
ทำความลาดเอียงลงท่อ
ปูกระเบื้องด้วยกาวติดเต็มหลังแผ่น
รอกาวก่อนยาแนว แล้วยาแนวและอุดซิลิโคนที่มุม

ลำดับข้อ 4 และข้อ 5 ในแหล่งอ้างอิงของสหรัฐฯ ต่างกันเล็กน้อย เพราะที่นั่นทำชั้นลาดเอียงไว้ใต้แผ่นกันน้ำ ส่วนเอกสาร TOA เป็นกันซึมแบบทาบนผิวปูนที่มีอยู่ ถ้าห้องน้ำของคุณมีการปรับระดับพื้นใหม่ ให้ตกลงกับช่างว่าจะทำชั้นลาดเอียงก่อนหรือหลังกันซึม และดูแบบประกอบ

ขั้นที่ 1 เตรียมพื้น

เอกสาร TOA ให้พื้นแน่น ไม่มีเศษหลวม ฝุ่น หรือสิ่งสกปรก คราบน้ำมันและขี้ผึ้ง รวมถึงคราบน้ำปูน (laitance) ต้องเอาออกให้หมด รอยแตกและรูต้องซ่อมก่อนทา ถ้ามีเชื้อราและตะไคร่ ให้แปรงและล้างด้วยน้ำยา TOA 113 Microkill แล้วปล่อยให้แห้ง 24 ชั่วโมงก่อนทากันซึม

ผิวพื้นต้องชุ่มน้ำก่อนทาปูนกันซึม เอกสารระบุให้ทำพื้นให้เปียกอิ่มตัว (saturate) ก่อน และทาชั้นแรกขณะผิวยังชื้นอยู่ ขั้นนี้ต่างจากสีกันซึมที่ต้องการผิวแห้ง จึงอย่าเอาวิธีของสีกันซึมมาใช้ปนกัน ดูเรื่องสีกันซึมที่ สีกันซึม

ขั้นที่ 2 ทากันซึมซีเมนต์ 2 ชั้น

ตัวอย่างนี้ใช้ TOA Cement Waterproof 1 Part ซึ่งเอกสารระบุว่าเป็นปูนซีเมนต์ผสมโพลิเมอร์ชนิดส่วนผสมเดียว ใช้ก่อนปูกระเบื้องห้องน้ำได้ และใช้ภายในหรือภายนอก ข้อมูลหลักจากเอกสารมีดังนี้

หัวข้อ	ค่าตามเอกสาร TOA (Rev. 2, 8/2021)
อัตราผสม	ผง 20 กิโลกรัม (1 ถุง) ต่อน้ำสะอาด 7 ลิตร
เวลาผสม	ใช้เครื่องผสมรอบต่ำประมาณ 3 นาที พักให้ซึม 1 ถึง 2 นาที แล้วผสมซ้ำไม่เกิน 2 นาที
อายุหลังผสม	ใช้ภายใน 1 ชั่วโมงหรือน้อยกว่า ขึ้นกับอากาศ
ชั้นที่ 1	ทาขณะผิวชื้น ด้วยเกรียงเหล็กหรือแปรง รอแข็งตัว 2 ถึง 3 ชั่วโมง
ชั้นที่ 2	หนาเท่าชั้นแรก ทาไขว้ทิศกับชั้นแรก
ความหนา	อย่างน้อย 2 ชั้น ชั้นละไม่น้อยกว่า 1.5 มิลลิเมตร ตามที่เอกสารระบุ
ปริมาณใช้	1.5 ถึง 2.0 กิโลกรัมต่อตารางเมตร (2 ชั้น)
รอก่อนปูกระเบื้อง	7 วันหลังชั้นที่สอง (ห้องน้ำและสระ)

เงื่อนไขอื่นในเอกสารที่ควรจำ

ไม่ใช้ในแดดจัดหรือบนพื้นผิวร้อน เพราะจะแตกร้าว
ผสมแล้วต้องใช้ให้หมดถัง ห้ามเติมน้ำทีหลังเพื่อยืดอายุ
ตรงมุมพื้นต่อผนังที่คาดว่าจะแตก ให้เสริม TOA Fibermesh ขณะชั้นแรกยังเปียก ก่อนทาชั้นที่สอง
ปูนซีเมนต์มีความเป็นด่าง สวมแว่นตาและถุงมือ ถ้าเข้าตาให้ล้างด้วยน้ำสะอาดทันทีและไปพบแพทย์

เอกสารกำหนดค่าความหนาไว้ ไม่ได้ระบุว่าต้องยกกันซึมขึ้นผนังสูงเท่าไร ความสูงที่ยกขึ้นผนังให้ถามช่างหรือผู้รับเหมา และดูในข้อกำหนดของแบบ

ขั้นที่ 3 ความลาดเอียงลงท่อ

Ceramic Tile Foundation อ้างข้อกำหนดท่อประปาของสหรัฐฯ ว่าพื้นห้องอาบน้ำต้องลาด 1/4 นิ้วต่อ 1 ฟุต คือน้ำต้องลดลง 1/4 นิ้วทุกระยะ 12 นิ้วที่เดินเข้าหาท่อ แปลงเป็นเมตริกได้ราว 2 เซนติเมตรต่อ 1 เมตร ตัวอย่างในบทความคือระยะ 26 นิ้วจากท่อถึงมุมไกลสุด ได้ความต่างระดับประมาณ 0.54 นิ้ว

บทความยังย้ำว่านอกจากลาด พื้นต้องเรียบ ไม่มีจุดต่ำที่น้ำขัง และขอบหรือธรณีประตูก็ต้องลาดเข้าหาท่อด้วย เช่น ขอบกั้นกว้างราว 5 นิ้วใช้ความต่างระดับประมาณ 1/8 นิ้ว

ข้อควรระวัง ตัวเลขนี้เป็นของสหรัฐฯ สำหรับห้องอาบน้ำแบบมีท่อระบายกลางพื้น บทความระบุเองว่าคู่มือ TCNA ไม่ได้บังคับให้พื้นห้องน้ำหรือครัวในที่พักอาศัยต้องลาดหรือมีท่อ ในบ้านไทยที่พื้นห้องน้ำมีท่อระบายอยู่แล้ว เกณฑ์ที่ใช้จริงให้ดูแบบและถามช่าง ถ้าพื้นเดิมขังน้ำอยู่แล้ว ปัญหานี้ไม่ได้แก้ด้วยกระเบื้องแผ่นใหม่ ดู กันลื่นพื้นห้องน้ำ สำหรับการเลือกผิวกระเบื้อง

ขั้นที่ 4 ปูแผ่นให้กาวติดเต็มหลัง

TileLetter ระบุเกณฑ์ความสัมผัสของกาวกับหลังกระเบื้อง สำหรับพื้นที่อยู่อาศัยทั่วไปคือ 80 เปอร์เซ็นต์ แต่พื้นที่เปียกภายในต้อง 95 เปอร์เซ็นต์ และไม่ให้มีช่องว่างเกิน 2 ตารางนิ้ว ทั้งต้องมีกาวเต็มที่ขอบและมุมแผ่นทุกแผ่น

บทความเตือนวิธีปูแบบแปะกาวเป็นจุด (spot-bonding) ที่มุมสี่จุดกับตรงกลาง วิธีนี้ไม่ผ่านเกณฑ์ความสัมผัส ทำให้เกิดช่องว่างใต้แผ่น น้ำสะสมในช่องนั้นได้ และแผ่นเสี่ยงแตกเมื่อมีน้ำหนักกด อีกสาเหตุที่ TileLetter ระบุคือหลังแผ่นสกปรกหรือมีผงจากการผลิต ซึ่งทำให้กาวไม่ติด และกาวที่เป็นฝ้า (skin over) หลังปาดทิ้งไว้นานเกินไปจนเสียความเหนียว

หลักปฏิบัติที่ได้จากข้อมูลนี้

ปาดกาวด้วยเกรียงฟันหวีแล้วกดแผ่นลง ยกแผ่นแรก ๆ ขึ้นดูหลังแผ่นว่ากาวเต็มหรือยัง
ปาดกาวทีละพื้นที่เล็ก ไม่ปาดทิ้งไว้ให้เป็นฝ้า
เช็ดหลังแผ่นที่มีฝุ่นก่อนวาง
ใช้กาวชนิดที่ผู้ผลิตระบุว่าเหมาะกับพื้นที่เปียก ดูการเลือกกาวที่ กาวปูกระเบื้อง

ขนาดแผ่นมีผลกับการปู ดูที่ ขนาดกระเบื้องปูพื้น และขั้นตอนการปูทั่วไปอยู่ที่ วิธีปูกระเบื้องพื้น

ขั้นที่ 5 ยาแนวและจบงาน

รอให้กาวแห้งตามเอกสารของผลิตภัณฑ์กาวที่ใช้ก่อนยาแนว ชนิดยาแนวและวิธีกันเชื้อราอยู่ใน ยาแนวกระเบื้อง และ วิธีแก้ราดำร่องยาแนว การปรับปรุงทั้งห้องดูต่อได้ที่ รีโนเวทห้องน้ำ

เช็กลิสต์ก่อนเรียกช่างมาปู

พื้นสะอาด ไม่มีรอยแตกค้าง และตรวจเชื้อราแล้ว
กันซึมทาครบ 2 ชั้น ไขว้ทิศ มีตาข่ายที่มุม
พ้นกำหนดรอ 7 วันหลังชั้นที่สองก่อนปูกระเบื้อง
ตกลงเรื่องความลาดเอียงและระดับท่อกับช่างแล้ว
ยืนยันกับช่างว่าใช้กาวติดเต็มหลัง ไม่ใช่ปะเป็นจุด
เก็บใบสั่งซื้อและรหัสกระเบื้องไว้เผื่อซ่อมแผ่นเดียวภายหลัง

คำถามที่พบบ่อย

ต้องทากันซึมก่อนปูกระเบื้องห้องน้ำไหม

เอกสารผู้ผลิต TOA ระบุว่า Cement Waterproof 1 Part ใช้ก่อนปูกระเบื้องห้องน้ำได้ และบริเวณมุมระหว่างพื้นกับผนังที่มักแตกร้าว ให้เสริมตาข่าย TOA Fibermesh ระหว่างชั้นที่หนึ่งกับชั้นที่สอง

ปูกระเบื้องห้องน้ำต้องมีความลาดเอียงเท่าไร

แหล่งอ้างอิงของสหรัฐฯ ใช้ 1/4 นิ้วต่อ 1 ฟุต ซึ่งเป็นเกณฑ์ของห้องอาบน้ำแบบมีท่อกลางพื้น เกณฑ์เดียวกันคิดเป็นราว 2 เซนติเมตรต่อระยะ 1 เมตร ตัวเลขที่ใช้ในไทยให้ถามช่างหรือผู้รับเหมาที่ดูแบบจริง