ประเด็นสำคัญ
- ทำเองได้ดีที่ขา แขน และรักแร้ ส่วนจุดซ่อนเร้นแบบบราซิลเลียน AAD แนะนำให้ปล่อยให้มืออาชีพทำ
- ขนต้องยาวราว 6 มม. ถึง 2 ซม. ก่อนแว็กซ์ สั้นกว่านี้แว็กซ์จับไม่ได้ ยาวกว่านี้เจ็บและขาดกลางเส้น
- หยุดเรตินอลและเรตินอยด์ทาก่อนแว็กซ์หน้า 2 ถึง 5 วันตาม AAD ส่วน DermNet แนะนำ 3 ถึง 4 สัปดาห์ เลือกช่วงที่ยาวกว่าถ้าผิวบาง
- เคยกินไอโซเตรติโนอินภายใน 6 เดือน ห้ามแว็กซ์ เพราะผิวฉีกตามแว็กซ์ได้
- แดงหรือบวมเกิน 2 วันหลังแว็กซ์ ควรให้แพทย์ผิวหนังดู
ทำเองได้ค่ะ และทำได้ผลดีพอๆ กับร้านในหลายจุด ถ้าคุณเตรียมขนให้ยาวพอ ผิวสะอาดแห้ง และรู้ว่าตัวเองอยู่ในกลุ่มที่ห้ามแว็กซ์หรือไม่ จุดที่เราแนะนำให้เริ่มคือหน้าแข้งกับปลายแขน เพราะผิวเรียบ มองเห็นชัด และดึงได้ถนัดมือ จุดที่ควรให้ช่างทำคือบริเวณซ่อนเร้น ส่วนรักแร้กับใบหน้าอยู่ตรงกลาง ทำเองได้แต่ต้องมีทักษะมากกว่า
DermNet จัดแว็กซ์เป็นวิธีกำจัดขนชั่วคราวที่ได้ผลดีที่สุดวิธีหนึ่ง ขนใช้เวลาประมาณ 2 ถึง 3 สัปดาห์กว่าจะงอกกลับ และชุดแว็กซ์ที่ขายตามร้านขายยาก็ออกแบบมาให้ใช้ที่บ้านได้ ข้อจำกัดอยู่ที่มือคนทำ ไม่ใช่ตัวแว็กซ์
แบ่งตามจุด ทำเองหรือไปร้าน
| บริเวณ | ทำเองได้ไหม | ความยากเมื่อทำเอง | เหตุผล |
|---|---|---|---|
| หน้าแข้ง น่อง | ได้ เหมาะกับครั้งแรก | ต่ำ | ผิวกว้าง เรียบ ขนทิศเดียว |
| ต้นขา | ได้ | ต่ำถึงกลาง | ผิวนิ่มกว่า ต้องดึงให้ตึงมากขึ้น |
| ปลายแขน | ได้ | ต่ำ | ต้องดึงด้วยมือข้างไม่ถนัดครึ่งหนึ่ง |
| รักแร้ | ได้ถ้ามีคนช่วย | กลางถึงสูง | ผิวโค้ง ขนหลายทิศ ผิวบาง |
| ริมฝีปากบน คาง | ได้ แต่ระวัง | กลาง | ผิวหน้าบาง ถ้าใช้เรตินอยด์อยู่ผิวลอกง่าย |
| คิ้ว | ไม่แนะนำ | สูง | พลาดแล้วแก้ไม่ได้ อยู่ใกล้ตา |
| ขอบบิกินี่ด้านนอก | ได้ถ้าเคยแว็กซ์จุดอื่นมาก่อน | กลาง | ผิวพับ อับชื้น ขนคุดง่าย |
| บราซิลเลียน | ควรไปร้าน | สูงมาก | AAD แนะนำให้มืออาชีพทำ ผิวบอบบางเป็นพิเศษ |
ถ้าคุณยังไม่เคยแว็กซ์เลย ให้เริ่มที่หน้าแข้งข้างเดียวก่อน ดูผิว 2 วัน ถ้าไม่มีปัญหาค่อยทำจุดอื่น
ชนิดแว็กซ์ที่หาซื้อได้ ต่างกันอย่างไร
DermNet แบ่งการแว็กซ์เป็นแว็กซ์อุ่น (warm) กับแว็กซ์เย็น (cold) แว็กซ์อุ่นได้ผลดีกว่าและมักใช้ในร้าน ส่วนแว็กซ์เย็นมีเป็นชุดสำเร็จรูปตามร้านขายยาสำหรับใช้เอง DermNet ยังจัดการแว็กซ์น้ำตาล (sugaring) เป็นวิธีชั่วคราวอีกแบบหนึ่ง ในตลาดเรามักเจอ 4 แบบนี้
| แบบ | ใช้ยังไง | ข้อดีเมื่อทำเอง | ข้อเสียเมื่อทำเอง |
|---|---|---|---|
| แผ่นแว็กซ์เย็นสำเร็จรูป | ถูมือให้อุ่น แปะ ดึง | ไม่ต้องอุ่น ไม่มีโอกาสลวก | จับขนสั้นหรือขนแข็งได้น้อย มักต้องดึงซ้ำ |
| แว็กซ์อุ่นแบบใช้ผ้าดึง (soft wax) | อุ่นแว็กซ์ ทาบาง แปะผ้า ดึง | จับขนได้ดี ทำพื้นที่กว้างได้เร็ว | ติดผิวด้วย ดึงซ้ำจุดเดิมแล้วผิวถลอก |
| แว็กซ์แข็ง (hard wax) | อุ่น ทาหนา รอแข็ง ดึงทั้งก้อน | จับขนเป็นหลัก ติดผิวน้อย เหมาะกับจุดเล็ก | ต้องคุมความหนาและเวลา ถ้าบางไปจะแตก |
| แว็กซ์น้ำตาล | ปั้นหรือทา ดึงตามแนวขน | ล้างออกด้วยน้ำ | ต้องฝึกมือหลายครั้ง |
สำหรับคนทำครั้งแรก แผ่นแว็กซ์เย็นเป็นจุดเริ่มที่ปลอดภัยที่สุด เพราะไม่มีความร้อน ถ้าเห็นว่าขนหลุดไม่หมด ค่อยขยับไปแว็กซ์อุ่น
ใครไม่ควรแว็กซ์ ตอนนี้
ข้อนี้สำคัญที่สุดในเรื่องทั้งหมด เพราะการแว็กซ์ผิดจังหวะทำให้ผิวลอกติดแว็กซ์มาเป็นแผ่น
- คนที่กินยาไอโซเตรติโนอิน (ยารักษาสิวชนิดกิน) ภายใน 6 เดือนที่ผ่านมา AAD ห้ามแว็กซ์ในช่วงนี้ DermNet แนะนำรอ 6 เดือนถึง 1 ปีหลังหยุดยา รวมถึงยาอะซิเทรติน และเตือนว่าถ้าแว็กซ์ระหว่างใช้ยา ผิวอาจฉีกและเป็นแผลเป็น
- คนที่ทาเรตินอลหรือเรตินอยด์ที่ใบหน้า AAD ให้หยุดก่อนแว็กซ์หน้า 2 ถึง 5 วัน DermNet ให้หยุด 3 ถึง 4 สัปดาห์ ตัวเลขต่างกันมาก เราแนะนำให้ถือตัวเลขที่ยาวกว่าถ้าคุณใช้เรตินอยด์ตามใบสั่งแพทย์ หรือผิวลอกแดงง่ายอยู่แล้ว
- ผิวไหม้แดด ผิวมีแผล ผื่น หรือระคายอยู่ ทั้งสองแหล่งตรงกันว่าห้ามแว็กซ์
- คนที่ใช้กรด AHA BHA ความเข้มข้นสูงหรือเพิ่งทำทรีตเมนต์ผลัดผิว ให้เว้นจนผิวกลับมาปกติ
ขนต้องยาวแค่ไหน และนับวันยังไง
AAD ให้เล็มขนเหลือราว 1/4 ถึง 3/4 นิ้ว คือประมาณ 6 มม. ถึง 2 ซม. ด้วยกรรไกรปลายมนก่อนแว็กซ์ ถ้าคุณโกนอยู่ ขนต้องงอกจากศูนย์ถึงระดับนี้ก่อน
นับคร่าวๆ คนส่วนใหญ่ต้องหยุดโกนราว 2 ถึง 3 สัปดาห์ ขึ้นกับว่าขนบริเวณนั้นของคุณงอกเร็วแค่ไหน ถ้าลองดึงเส้นขนด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วชี้แล้วจับได้ แปลว่ายาวพอ
ขนที่ยาวเกิน 2 ซม. ไม่ได้ทำให้หลุดง่ายขึ้น กลับพันกันในแว็กซ์ ดึงแล้วเจ็บกว่าและหักกลางเส้นมากกว่า ตอที่หักใต้ผิวคือต้นทางของขนคุด
ขั้นตอนทำเองแบบที่ไม่ต้องดึงซ้ำ
ขั้นตอนนี้ใช้กับแว็กซ์อุ่นแบบใช้ผ้าดึง ซึ่งเป็นแบบที่คนทำเองใช้มากที่สุด
- เตรียมผิวคืนก่อนหน้า ขัดผิวเบาๆ ด้วยถุงมือขัดตัว ไม่ขัดในวันที่แว็กซ์
- ลดความเจ็บ AAD แนะนำว่าจะกินยาแก้ปวดอย่างไอบูโพรเฟนหรือประคบเย็นราว 30 นาทีก่อนแว็กซ์ก็ได้
- ล้างบริเวณที่จะแว็กซ์ให้สะอาด ไม่มีครีม น้ำมัน หรือกันแดด แล้วเช็ดให้แห้งสนิท ถ้าเหงื่อออกง่าย โรยแป้งฝุ่นบางๆ
- อุ่นแว็กซ์ตามฉลาก ทดสอบที่ข้อมือด้านใน ต้องอุ่น ไม่แสบไม่ร้อน DermNet เตือนว่าแว็กซ์ที่ร้อนเกินทำให้ผิวไหม้
- ทาแว็กซ์บางๆ ตามทิศขนขึ้น เป็นแถบขนาดประมาณแผ่นผ้า ไม่กว้างเกิน
- แปะผ้า กดลูบตามทิศขน ค้างไว้ 2 ถึง 3 วินาที
- ใช้มืออีกข้างดึงผิวตรงปลายแถบให้ตึง แล้วกระชากผ้าย้อนทิศขนอย่างเร็ว ขนานกับผิว ไม่ดึงขึ้นตั้งฉาก
- กดฝ่ามือบนผิวทันทีหลังดึง 2 ถึง 3 วินาที ช่วยลดความเจ็บ
- ขนที่เหลือไม่กี่เส้นให้ใช้แหนบ อย่าทาแว็กซ์ทับจุดเดิมซ้ำ
ข้อ 9 คือจุดที่คนทำเองพลาดมากที่สุด แว็กซ์แบบผ้าดึงลอกเซลล์ผิวชั้นบนออกไปบางส่วนทุกครั้ง ดึงสองรอบที่จุดเดิมเท่ากับลอกผิวสองชั้น
ปัญหาระหว่างทำ และวิธีแก้ทันที
| สิ่งที่เกิด | สาเหตุที่พบบ่อย | แก้ยังไง |
|---|---|---|
| ขนไม่หลุด แว็กซ์ติดผิวแต่ขนยังอยู่ | ขนสั้นไป ผิวมีน้ำมัน แว็กซ์หนาไป | รออีก 3 ถึง 5 วัน ล้างผิวใหม่ ทาบางลง |
| ขนขาดกลางเส้น | ดึงช้าหรือดึงตั้งฉาก ขนยาวไป | ดึงเร็ว ขนานผิว เล็มขนก่อน |
| แว็กซ์ค้างบนผิว | แว็กซ์เย็นตัวก่อนดึง | ใช้น้ำมันเบบี้ออยล์หรือน้ำมันที่มากับชุดเช็ด ไม่ใช้น้ำร้อน |
| จุดเลือดออกเป็นจุดๆ | ขนเส้นหนาหลุดจากราก | ปกติในครั้งแรก กดผ้าเย็นสะอาด หายในไม่กี่ชั่วโมง |
| ผิวขาวซีดหรือเงาเป็นแผ่น | ผิวชั้นบนลอกติดแว็กซ์ | หยุดทำจุดนั้น ทาปิโตรเลียมเจลลี่ เลี่ยงแดด |
| แสบร้อนเป็นรูปแถบ | แว็กซ์ร้อนเกิน | น้ำเย็นไหลผ่าน 10 ถึง 20 นาที ถ้าพองให้พบแพทย์ |
หลังแว็กซ์ วันแรกถึงสัปดาห์แรก
AAD แนะนำว่าหลังแว็กซ์ให้ประคบเย็นถ้าเจ็บ เลี่ยงอาบน้ำร้อนหรือฝักบัวร้อน ใส่เสื้อผ้าหลวม และใช้มอยส์เจอไรเซอร์ที่เขียนว่า oil free หรือ non comedogenic ถ้าแดงหรือบวมนานเกิน 2 วัน ให้พบแพทย์ผิวหนัง
อีกสามเรื่องที่ช่วยลดตุ่มและรอยแดงได้
- วันแรก งดสระว่ายน้ำ ซาวน่า และยิม รูขุมขนที่เพิ่งว่างอยู่รับเหงื่อกับคลอรีนได้ไม่ดี
- 24 ชั่วโมง เลี่ยงน้ำหอม โรลออนแอลกอฮอล์ และสครับในจุดที่แว็กซ์
- วันที่ 3 เป็นต้นไป เริ่มขัดผิวเบาๆ สัปดาห์ละ 2 ครั้ง ช่วยให้ขนที่งอกใหม่ไม่ม้วนอยู่ใต้ผิว
DermNet ระบุผลข้างเคียงของการแว็กซ์ไว้หลายอย่าง ทั้งรูขุมขนอักเสบ ขนคุด รอยดำหลังอักเสบ แผลเป็น และผื่นแพ้สัมผัสจากยางสน (rosin) ที่เป็นส่วนผสมของแว็กซ์บางชนิด ถ้าคุณเคยแพ้พลาสเตอร์ปิดแผลหรือกาวบางชนิด ให้อ่านส่วนผสมหา rosin หรือ colophonium ก่อนซื้อ
ตุ่มแดงที่ขึ้นหลังแว็กซ์ 3 ถึง 10 วันส่วนใหญ่เป็นขนคุดหรือรูขุมขนอักเสบเล็กน้อย จัดการได้ตามวิธีในเรื่องขนคุด
แว็กซ์ประจำแล้วขนบางลงจริงไหม
คนที่แว็กซ์ต่อเนื่องหลายเดือนมักรู้สึกว่าขนเส้นเล็กลงและขึ้นห่างขึ้น ส่วนหนึ่งเป็นเพราะขนแต่ละเส้นอยู่คนละระยะของวงจรการงอก หลังแว็กซ์ 2 ถึง 3 รอบ ขนจะงอกไม่พร้อมกัน ภาพรวมจึงดูบางกว่า แต่แว็กซ์ไม่ใช่วิธีกำจัดขนถาวร DermNet จัดให้วิธีถาวรคืออิเล็กโทรลิซิส ส่วนเลเซอร์จัดเป็นการลดขน
ถ้าเป้าหมายของคุณคือไม่ต้องกำจัดขนอีกเลย การแว็กซ์ไปเรื่อยๆ จะไม่พาไปถึงตรงนั้น ลองอ่านจำนวนครั้งของเลเซอร์กำจัดขน เพื่อเทียบค่าใช้จ่ายและเวลา
ทำเองคุ้มกว่าไปร้านไหม
ทำเองคุ้มเมื่อคุณแว็กซ์ขาหรือแขนเป็นประจำทุก 3 ถึง 4 สัปดาห์ เพราะชุดแว็กซ์หนึ่งชุดใช้ได้หลายรอบ ส่วนจุดที่ต้องใช้ทักษะสูงอย่างรักแร้ บิกินี่ หรือคิ้ว ราคาร้านคือค่ามือที่ลดความเสี่ยงผิวถลอก
ค่ากำจัดขนต่อรอบเทียบกันได้คร่าวๆ แบบนี้ โดยไม่ใส่ตัวเลขราคาเพราะต่างกันมากตามยี่ห้อและร้าน
| ตัวเลือก | ค่าใช้จ่ายครั้งแรก | ค่าใช้จ่ายต่อรอบหลังจากนั้น | ความเสี่ยงผิวถลอก |
|---|---|---|---|
| แผ่นแว็กซ์เย็น | ต่ำ | ต่ำถึงกลาง ต้องซื้อใหม่ทุกกล่อง | ต่ำ |
| ชุดแว็กซ์อุ่นพร้อมหม้ออุ่น | กลาง | ต่ำ | กลาง ขึ้นกับฝีมือ |
| ร้านแว็กซ์ | ไม่มี | สูงกว่าทำเองต่อรอบ | ต่ำถ้าร้านดี |
ทางที่หลายคนใช้แล้วลงตัวคือทำขาและแขนเอง แล้วไปร้านสำหรับรักแร้หรือบิกินี่ในช่วงแรก ดูวิธีที่ช่างทำ แล้วค่อยลองทำเองเมื่อมั่นใจ ถ้าแค่ต้องการเกลี้ยงชั่วคราวโดยไม่เจ็บ การโกนอย่างถูกวิธีก็พอ เราเทียบไว้ในวิธีกำจัดขนรักแร้ที่บ้าน
ตัดสินใจก่อนซื้อชุดแว็กซ์
ตอบคำถามเหล่านี้ทีละข้อ ถ้าติดข้อไหนให้หยุดตรงนั้นก่อน
- 6 เดือนที่ผ่านมากินยาไอโซเตรติโนอินหรือไม่ ถ้าใช่ ยังไม่แว็กซ์
- ทาเรตินอยด์อยู่ไหม ถ้าแว็กซ์หน้า ให้หยุดก่อนตามระยะที่ว่าไว้
- ผิวตรงนั้นมีแผล ผื่น หรือเพิ่งโดนแดดจัดไหม ถ้าใช่ รอจนหาย
- ขนยาวพอหรือยัง ใช้นิ้วจับได้ไหม
- จุดที่จะทำอยู่ในโซนทำเองได้หรือเปล่า ถ้าเป็นบราซิลเลียนหรือคิ้ว ให้ไปร้าน
- มีน้ำมันเช็ดแว็กซ์ แหนบ และผ้าประคบเย็นพร้อมไหม
ผ่านครบ 6 ข้อแล้วเริ่มที่หน้าแข้งข้างเดียว ถ้าหลังแว็กซ์ 2 วันผิวยังแดงบวม มีหนอง หรือแสบไม่หาย ให้พบแพทย์ผิวหนัง และเล่าให้แพทย์ฟังว่าใช้แว็กซ์ชนิดไหน ทายาหรือครีมอะไรอยู่ก่อนแว็กซ์
แหล่งอ้างอิง
- Hair removal: How to wax | American Academy of Dermatology (AAD)
- Waxing | DermNet
- Hair removal techniques | DermNet





