ประเด็นสำคัญ
- ยี่ห้อที่ดีที่สุดไม่มี มีแต่เนื้อที่เหมาะกับผิวและฤดูกาล AAD ระบุว่าครีมและขี้ผึ้งให้ความชุ่มชื้นมากกว่าโลชั่นน้ำเหลวและระคายเคืองน้อยกว่า
- ส่วนผสมที่ AAD ยกตัวอย่าง ได้แก่ กลีเซอรีน ไฮยาลูรอนิกแอซิด ดิเมทิโคน ปิโตรลาทัม เชียบัตเตอร์ แลคติกแอซิด และน้ำมันโจโจบา
- คำว่า fragrance-free ไม่เท่ากับ unscented เพราะ unscented อาจมีสารกลบกลิ่นที่ระคายผิวแห้ง
- เปรียบราคาด้วยบาทต่อ 100 มล. และปริมาณที่ใช้จริงต่อวัน ไม่เปรียบราคาต่อขวด
- ทาหลังอาบน้ำภายใน 3-5 นาทีขณะผิวยังหมาด ได้ผลมากกว่าเปลี่ยนยี่ห้อ
ถ้าคุณอยู่หน้าชั้นวางและถามว่ายี่ห้อไหนดี คำตอบที่ตรวจสอบได้มี 3 ข้อ เนื้อครีมต้องหนาพอกับผิวของคุณ ฉลากต้องไม่มีกลิ่นหอมแรงถ้าผิวแห้งหรือไว และราคาต้องเทียบเป็นบาทต่อ 100 มิลลิลิตรกับปริมาณที่ใช้จริง ชื่อแบรนด์เป็นเรื่องรอง เพราะสูตรเดียวกันจากสองยี่ห้อให้ผลใกล้เคียงกัน และสูตรแพงที่ไม่เข้ากับผิวก็ไม่ได้ผล
โลชั่น ครีม ขี้ผึ้ง ต่างกันที่น้ำกับน้ำมัน
สามคำนี้ไม่ได้ต่างกันที่ราคา ต่างกันที่สัดส่วนน้ำต่อน้ำมัน American Academy of Dermatology (AAD) ระบุให้เลือกครีมหรือขี้ผึ้งแทนโลชั่น เพราะให้ความชุ่มชื้นมากกว่า
| ชนิด | เนื้อสัมผัส | ซึมเร็วแค่ไหน | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| เจลหรือโลชั่นบาง | เหลว เบา มีน้ำมาก | ซึมเร็ว | ผิวปกติถึงมัน อากาศร้อนชื้น |
| โลชั่น | เหลวข้น | ซึมปานกลาง | ผิวปกติ ใช้ทุกวัน |
| ครีม | ข้น หนัก ตักได้ | ซึมช้า ทิ้งความชุ่มชื้น | ผิวแห้ง ห้องแอร์ ผิวช่วงหน้าหนาว |
| ขี้ผึ้งหรือบาล์ม | เหนียวหนัก ไม่มีน้ำเป็นองค์ประกอบหลัก | ไม่ซึม ทิ้งฟิล์ม | ข้อศอก เข่า ส้นเท้า ผิวแตก |
ในหน้าแนะนำการดูแลผิวแห้ง AAD เขียนว่าครีมและขี้ผึ้งมีประสิทธิภาพกว่าและระคายเคืองน้อยกว่าโลชั่น เพราะส่วนที่เป็นน้ำระเหยเร็ว ส่วนที่เป็นน้ำมันกักความชุ่มชื้นไว้ ถ้าผิวคุณมันหรืออยู่กลางแจ้งร้อนจัด โลชั่นเบาก็ยังเหมาะ ไม่ต้องใช้ครีมหนักทุกพื้นที่
เลือกตามฤดูกาลของคนไทย
ร้อนชื้น (มี.ค.-ต.ค.) ผิวส่วนใหญ่เหมาะกับโลชั่นบางหรือเจล ยกเว้นคนที่ทำงานในห้องแอร์เกือบทั้งวัน ให้ใช้ครีมที่ขา แขน และมือ ส่วนหน้าหนาว (พ.ย.-ก.พ.) อากาศแห้ง ใช้ครีมแทนโลชั่น และเพิ่มขี้ผึ้งที่ข้อศอก เข่า และส้นเท้า
ส่วนผสมที่ AAD ยกตัวอย่าง และบทบาทของแต่ละตัว
AAD ระบุส่วนผสมที่ควรมองหาในครีมสำหรับผิวแห้งไว้ดังนี้ น้ำมันโจโจบา ดิเมทิโคน กลีเซอรีน ไฮยาลูรอนิกแอซิด แลคติกแอซิด ลาโนลิน มิเนอรัลออยล์ ปิโตรลาทัม และเชียบัตเตอร์ แต่ละตัวทำหน้าที่ต่างกัน เลือกให้ครบสามกลุ่มจะได้ผลมากกว่าเลือกตัวเดียว
| กลุ่ม | ตัวอย่างในรายการ AAD | ทำอะไรกับผิว |
|---|---|---|
| ดึงน้ำเข้าผิว (humectant) | กลีเซอรีน ไฮยาลูรอนิกแอซิด | ดึงความชื้นเข้าชั้นบนของผิว |
| กักน้ำไว้ (occlusive) | ปิโตรลาทัม ดิเมทิโคน มิเนอรัลออยล์ ลาโนลิน | สร้างฟิล์มกันน้ำระเหย |
| เติมไขมันนุ่มผิว (emollient) | เชียบัตเตอร์ น้ำมันโจโจบา | ทำให้ผิวนุ่มลื่นขึ้น |
| ผลัดเซลล์เบาๆ | แลคติกแอซิด | ลดผิวหยาบ ขรุขระ ในระดับความเข้มข้นต่ำ |
ฉลากบนขวดเรียงส่วนผสมจากมากไปน้อย ถ้ากลีเซอรีนหรือปิโตรลาทัมอยู่ใน 5 อันดับแรก แปลว่าสูตรมีสัดส่วนสูง เชียบัตเตอร์ที่อยู่ท้ายฉลากมักมีปริมาณน้อย ใช้เป็นจุดขายบนกล่อง ความหมายของไฮยาลูรอนิกแอซิดอ่านเพิ่มที่ ไฮยาลูรอนิกแอซิดคืออะไร
กลิ่นหอม "ไร้กลิ่น" กับ "ไม่แต่งกลิ่น" ไม่ใช่คำเดียวกัน
AAD เตือนว่าผลิตภัณฑ์ที่เขียนว่า unscented (ไม่มีกลิ่น) อาจมีสารที่กลบกลิ่นของส่วนผสมอื่น และสารนี้ระคายผิวแห้ง ให้เลือกฉลากที่เขียนว่า fragrance-free (ปราศจากน้ำหอม) แทน และหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอมสำหรับผิวแห้ง คำเดียวกันในภาษาไทยมักแปลเป็น "ไม่มีกลิ่น" ทั้งสองแบบ ให้ตรวจรายชื่อส่วนผสมแทน
บนฉลากส่วนผสมแบบสากล (INCI) ให้หาคำเหล่านี้ ถ้ามีแปลว่ามีน้ำหอมหรือสารแต่งกลิ่น
- Parfum หรือ Fragrance
- Linalool, Limonene, Citronellol, Geraniol (สารแต่งกลิ่นที่พบบ่อยในโลชั่นหอม)
- Essential oil หรือชื่อน้ำมันหอมระเหยต่างๆ
คนผิวไวหรือเคยแพ้ควรทดสอบก่อน ทาที่ท้องแขนด้านในวันละครั้ง 2-3 วัน ดูว่าแดง คัน หรือไม่ แล้วค่อยใช้ทั้งตัว ถ้าผิวระคายง่ายอ่านต่อที่ ผิวแพ้ง่าย ดูแลอย่างไร
ตรวจฉลากว่าเป็นเครื่องสำอางที่ผ่านการแจ้ง
ศูนย์ประสานงานและบริการข้อมูลผลิตภัณฑ์สุขภาพของ อย. อธิบายว่าเครื่องสำอางไม่แสดงเครื่องหมาย อย. แต่แสดงเลขที่ใบรับแจ้ง 10 หลัก ตัวอย่างรูปแบบ 10-1-52xxxxX และเลขนี้ต้องไม่อยู่ในกรอบสัญลักษณ์ อย. ดังนั้นโลชั่นที่แสดงเลขอยู่ในกรอบโลโก้ อย. ควรสงสัย
ขั้นตอนตรวจแบบสั้น
- หาเลขที่ใบรับแจ้ง 10 หลักบนกล่องหรือขวด
- เทียบกับข้อมูลผลิตภัณฑ์ในระบบของ อย. ผ่านช่องทางทางการ
- ถ้าไม่พบ หรือชื่อไม่ตรง ไม่ซื้อ
เรื่องโลชั่นที่โฆษณาให้ผิวขาวและสัญญาณหลอกลวงเขียนไว้แยกที่ โลชั่นบำรุงผิวกาย ที่โฆษณาว่าผิวขาว
เปรียบราคาด้วยบาทต่อ 100 มล. และปริมาณที่ใช้
ขวดใหญ่ไม่เสมอไปว่าคุ้ม เพราะต้องดูปริมาณที่ใช้ได้จริงก่อนหมดอายุ สูตรเทียบ
ราคาต่อ 100 มล. = ราคาขวด ÷ ปริมาณ (มล.) × 100
ตัวอย่างสมมติ (ตัวเลขสมมติเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ใช่ราคาสินค้าจริง)
| ขวด | ราคา | ปริมาณ | บาทต่อ 100 มล. |
|---|---|---|---|
| ก | 180 บาท | 200 มล. | 90 |
| ข | 350 บาท | 400 มล. | 87.5 |
| ค | 590 บาท | 250 มล. | 236 |
ขวด ก กับ ข ราคาต่อหน่วยใกล้กัน ส่วน ค แพงกว่าราว 2.5 เท่า คุ้มเมื่อมีเหตุผลเฉพาะ เช่น สูตรปราศจากน้ำหอมสำหรับผิวแพ้ง่ายหรือกล่องปั๊มที่ไม่ปนเปื้อน ไม่ควรเลือกเพียงเพราะราคาสูง
ใช้เท่าไรต่อครั้ง
ทาทั้งตัวผู้ใหญ่ใช้โดยประมาณ 15-30 มล. ต่อครั้ง (เป็นการประมาณจากการใช้งานทั่วไป ไม่ใช่ตัวเลขจากหน่วยงาน) ขวด 400 มล. จึงอยู่ได้ราว 2-4 สัปดาห์ถ้าทาทุกวัน ถ้าขวดหมดใน 5 วัน แสดงว่าทาหนาเกิน ถ้าอยู่ได้ 3 เดือน อาจทาน้อยเกินไปหรือไม่ได้ทาทุกวัน
ทาครีมผิวกายตอนไหน ถึงจะได้ผล
AAD ให้คำแนะนำที่ทำตามได้ทันที ได้แก่ อาบน้ำ 5-10 นาที ใช้น้ำอุ่น ซับตัวแห้งด้วยผ้าสะอาดแทนการถู และทาครีมขณะที่ผิวยังหมาดหลังอาบน้ำ ทาซ้ำหลายครั้งต่อวันเมื่อผิวแห้ง
| ขั้นตอน | ทำอย่างไร | เวลา |
|---|---|---|
| อาบน้ำ | น้ำอุ่น ไม่ร้อน สบู่หรือครีมอาบน้ำเฉพาะจุดที่จำเป็น | 5-10 นาที |
| ซับตัว | ซับเบาๆ ไม่ถู ให้ผิวยังหมาดอยู่ | 1 นาที |
| ทาครีม | ทาเป็นทิศเดียว ใช้ฝ่ามือเกลี่ย เน้นแขน ขา หน้าแข้ง | ภายใน 3-5 นาทีหลังอาบน้ำ |
| ทาซ้ำ | เฉพาะมือ ข้อศอก ส้นเท้าที่แห้งง่าย | ตามจำเป็น |
ในช่วงหน้าหนาว ผิวที่เกาแล้วเป็นรอยขาวเป็นสัญญาณว่าชั้นผิวแห้ง ถ้าอยู่ในห้องแอร์ ให้พิจารณาเครื่องทำความชื้น AAD แนะนำให้ตั้งในห้องนอน และทำความสะอาดเครื่องสม่ำเสมอเพื่อไม่ให้เกิดเชื้อรา
เลือกตามสภาพผิวกายของคุณ
| ผิวของคุณ | สูตรที่เหมาะ | ส่วนผสมที่ควรมีบนฉลาก |
|---|---|---|
| ปกติ ไม่แห้งไม่มัน | โลชั่นเนื้อกลาง | กลีเซอรีน ดิเมทิโคน |
| แห้งตึงหลังอาบน้ำ ขาลาย | ครีมเนื้อข้น | ปิโตรลาทัม เชียบัตเตอร์ กลีเซอรีน |
| แห้งมาก แตก ส้นเท้า ข้อศอก | ขี้ผึ้งหรือบาล์ม | ปิโตรลาทัม ลาโนลิน |
| มันง่าย มีสิวหลัง หน้าอก | เจลหรือโลชั่นบางไม่อุดตัน | กลีเซอรีน ไฮยาลูรอนิกแอซิด |
| ผิวไวหรือแพ้ง่าย | ครีมปราศจากน้ำหอม | สูตรง่าย ส่วนผสมน้อย |
| ผิวขรุขระ หยาบที่ต้นแขน | โลชั่นที่มีแลคติกแอซิด | แลคติกแอซิด (อยู่ในรายการของ AAD) |
คนที่ผิวขรุขระเป็นตุ่มเล็กที่ต้นแขนและต้นขา ควรเริ่มจากการผลัดเซลล์ผิวด้วยสารอ่อนและความชุ่มชื้นต่อเนื่อง อ่านเพิ่มที่ AHA คืออะไร ส่วนผิวแห้งทั่วตัวและผิวแห้งมากอ่านเพิ่มที่ ผิวแห้ง ดูแลอย่างไร
ภาชนะและการเก็บ ปั๊ม หลอด หรือกระปุก
ภาชนะมีผลต่อความสะอาดและความคุ้มค่า กระปุกปากกว้างต้องใช้นิ้วจุ่ม ทำให้เชื้อจากมือและน้ำเข้าไปในครีม โดยเฉพาะกระปุกที่วางไว้ในห้องน้ำ ขวดปั๊มและหลอดบีบสะอาดกว่า และปล่อยปริมาณคงที่ต่อครั้งซึ่งช่วยคุมการใช้ ถ้าซื้อกระปุกเพราะเนื้อครีมหนา ให้ตักด้วยช้อนสะอาดและปิดฝาให้สนิททุกครั้ง
- เก็บในที่เย็นแห้ง ไม่ตั้งไว้ตรงที่โดนแดดหรือในรถ ความร้อนทำให้สูตรแยกชั้นและกลิ่นเปลี่ยน
- สังเกตกลิ่นหืน สีเปลี่ยน หรือเนื้อแยกเป็นน้ำกับน้ำมัน ถ้าพบให้ทิ้ง
- ดูสัญลักษณ์กระปุกเปิดแล้วบนฉลาก (เช่น 6M หรือ 12M) ซึ่งบอกอายุหลังเปิดฝา
- ขวดที่เหลือครึ่งหนึ่งและใช้ไม่หมดใน 6 เดือน ควรเปลี่ยนใหม่ ไม่ควรเก็บข้ามปี
ผู้ที่ชอบซื้อขวดใหญ่ประหยัด ให้แบ่งใส่ขวดปั๊มขนาดเล็กใช้ทีละสัปดาห์ แล้วเก็บขวดใหญ่ปิดฝาไว้ จะลดการปนเปื้อนและคุ้มราคาไปพร้อมกัน
จุดที่ครีมผิวกายแก้ไม่ได้
ครีมทาผิวทำให้ผิวชุ่มชื้นและนุ่มขึ้น แต่ไม่แก้ทุกปัญหา
- ผิวคล้ำจากแดด ต้องใช้กันแดด ดู ครีมกันแดดทาตัว
- รอยแตกลายที่เกิดแล้วไม่หายเพราะครีม ทำให้ดูจางลงได้บ้าง ตามที่อธิบายใน รอยแตกลาย
- ผิวแห้งที่ไม่ดีขึ้นหลังทำตามข้างต้นสัก 2-4 สัปดาห์ ควรพบแพทย์ผิวหนัง AAD ระบุว่าผิวแห้งอาจมาจากโรคผิวหนังอักเสบ สะเก็ดเงิน หรือโรคไต
- ผิวมีแสบ ร้อน คัน หรือแดงหลังใช้ ให้หยุดและบอกแพทย์ว่าผลิตภัณฑ์ใดทำให้เกิดอาการ
ครีมผิวกายตัวแรก
| สถานการณ์ | เลือก | ทำอย่างไร |
|---|---|---|
| ผิวปกติ อยู่กรุงเทพ ร้อนชื้น | โลชั่นเนื้อบาง ปราศจากน้ำหอมถ้าได้ | ทาหลังอาบน้ำวันละครั้ง |
| ทำงานห้องแอร์ ผิวแห้งตึงตอนบ่าย | ครีมเนื้อข้น | ทาตอนเช้า เติมที่มือและแขนตอนบ่าย |
| หน้าหนาว ผิวลอกเป็นขุย | ครีมบวกขี้ผึ้งเฉพาะจุด | ทาหลังอาบน้ำ 3-5 นาที และก่อนนอน |
| ผิวไวหรือเคยแพ้ | ครีมปราศจากน้ำหอม ส่วนผสมน้อย | ทดสอบที่ท้องแขน 2-3 วันก่อน |
| งบจำกัด | ขวดใหญ่ที่บาทต่อ 100 มล. ต่ำ ตรวจเลขใบรับแจ้งแล้ว | เปรียบเทียบด้วยสูตรบาทต่อ 100 มล. |
ถ้าผิวแห้งต่อเนื่องหรือมีผื่นซ้ำตำแหน่งเดิม ให้พบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจสาเหตุ ก่อนเปลี่ยนครีมซ้ำหลายยี่ห้อ ดูการฟื้นฟูชั้นป้องกันผิวที่ ซ่อมชั้นป้องกันผิวที่เสียหาย
คำถามที่พบบ่อย
ทาครีมผิวกายวันละกี่ครั้ง
ผิวปกติวันละครั้งหลังอาบน้ำก็พอ ผิวแห้งหรือในห้องแอร์ทั้งวันควรทา 2 ครั้ง เช้าหลังอาบน้ำและก่อนนอน AAD แนะนำให้ทาครีมหลายครั้งต่อวันเมื่อผิวแห้ง รวมทั้งหลังล้างมือ
ครีมทาผิวกายใช้ทาหน้าได้ไหม
ไม่แนะนำ ผิวหน้าบางและมีรูขุมขนไวต่อการอุดตันมากกว่าผิวกาย สูตรผิวกายมักหนักและน้ำหอมมากกว่า ถ้าผิวหน้าแห้งให้ใช้มอยส์เจอไรเซอร์สำหรับหน้าแทน
ผิวคัน ผื่น หลังเปลี่ยนครีมใหม่ ทำอย่างไร
หยุดใช้ทันที ล้างด้วยน้ำสะอาด และสังเกตว่ามีแดง บวม หรือตุ่มน้ำหรือไม่ ถ้าไม่หายใน 1-2 วันหรืออาการแรง ให้พบแพทย์ผิวหนัง ขั้นตอนปฐมพยาบาลอยู่ในบทความเรื่องแพ้ครีม
แหล่งอ้างอิง
- Dermatologists' top tips for relieving dry skin | American Academy of Dermatology (AAD)
- ผลิตภัณฑ์สุขภาพทุกประเภทที่ผ่าน อย. แล้ว จะแสดงเครื่องหมาย อย. บนฉลากหรือไม่ | ศูนย์ประสานงานและบริการข้อมูลผลิตภัณฑ์สุขภาพ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา





