รีโนเวทห้องน้ำราคา ข้อมูลที่ควรรู้ก่อนเริ่มลงมือ พร้อมแนวทางเลือก

ห้องน้ำขนาด 3 ถึง 4 ตารางเมตร ถ้ารื้อกระเบื้องเก่าแล้วปูใหม่โดยไม่ย้ายท่อ งบที่เจอบ่อยอยู่ราว 40,000 ถึง 110,000 บาท ช่วงห่างกันเกือบสามเท่าเพราะกระเบื้อง สุขภัณฑ์ และค่าแรงเลือกได้ ตัวเลขทุกตัวที่ผมใส่ไว้เป็นช่วงประมาณจากที่ช่างและร้านวัสดุเสนอกันทั่วไป ณ ปี 2569 ราคาจริงเปลี่ยนตามจังหวัดและช่วงเวลา ให้ใช้เทียบใบเสนอราคาที่ได้มา ไม่ใช่ใช้แทน

ก่อนถามราคา ต้องรู้ว่าจะทำงานระดับไหน

คนส่วนใหญ่ถามช่างว่า "ทำห้องน้ำเท่าไร" ช่างจึงตอบเป็นตัวเลขกลางๆ ที่ไม่ตรงกับงานของใครเลย ผมแนะนำให้แยกงานเป็นสามระดับก่อน แล้วค่อยขอราคาของระดับนั้น

ระดับงาน	ทำอะไร	ประมาณการ (ห้อง 3 ถึง 4 ตร.ม.)	ระยะเวลาโดยประมาณ
A เปลี่ยนของ	เปลี่ยนโถ อ่างล้างหน้า ก๊อก ฝักบัว ทาสีหรือซ่อมยาแนว ไม่รื้อพื้น	8,000 ถึง 30,000 บาท	1 ถึง 3 วัน
B รื้อปูใหม่	รื้อกระเบื้องเดิม ตรวจท่อ ปรับพื้น กันซึม ปูพื้นและผนัง ติดสุขภัณฑ์ใหม่ ตำแหน่งท่อเดิม	40,000 ถึง 110,000 บาท	10 ถึง 20 วัน
C ย้ายท่อ	ย้ายโถหรือฝักบัว เจาะ เทปรับระดับพื้น ผนังใหม่ หรือขยายห้อง	90,000 ถึง 200,000 บาทขึ้นไป	3 ถึง 6 สัปดาห์

ระดับ A ไม่ต้องกันซึมใหม่ถ้าพื้นเดิมไม่เคยรั่ว แต่ถ้ามีรอยน้ำที่ฝ้าชั้นล่างหรือกระเบื้องร่อน ปัญหาอยู่ใต้กระเบื้อง การเปลี่ยนของใหม่ทับไปไม่ช่วย ดูวิธีแยกอาการได้ใน กระเบื้องพื้นกะเทาะหรือร่อน

ส่วนลำดับงานที่ห้ามสลับของระดับ B และ C อธิบายไว้ละเอียดใน รีโนเวทห้องน้ำ ลำดับงาน ส่วนบทความนี้ดูแค่ว่าเงินไปอยู่ตรงไหน

ตัวอย่างงบรวมของระดับ A

สมมติห้องน้ำคอนโดอายุ 12 ปี พื้นกระเบื้องยังแน่น ไม่เคยมีน้ำซึม เจ้าของเปลี่ยนโถเป็นรุ่นสองปุ่ม เปลี่ยนก๊อกอ่างล้างหน้า เปลี่ยนชุดฝักบัว ขัดและยาแนวใหม่เฉพาะร่องที่ดำ และเปลี่ยนบานประตูที่บวม รวมประมาณ 18,000 ถึง 26,000 บาท ใช้เวลา 2 วัน ถ้าเปลี่ยนวาล์วน้ำใต้อ่างและสายน้ำดีพร้อมกัน เพิ่มอีกราว 500 ถึง 1,200 บาท แต่ลดความเสี่ยงสายแตกตอนหลังไปมาก

ข้อควรจำของระดับ A คือช่างมักเสนอ "ปูทับ" กระเบื้องเดิมเพราะถูกกว่า ทำได้เมื่อแผ่นเดิมยึดแน่นทุกแผ่นและยอมให้พื้นสูงขึ้นอีก 1 ถึง 1.5 ซม. แต่ประตูต้องเลื่อนขึ้นและน้ำหนักเพิ่ม เคาะฟังเสียงกลวงทุกแผ่นก่อนตัดสินใจ

ตัวอย่างใบเสนอราคาระดับ B แยกรายการ

ห้องสมมติ 1.8 x 2.2 เมตร พื้นประมาณ 4 ตารางเมตร ผนังที่ต้องปูประมาณ 17 ถึง 20 ตารางเมตร ไม่ย้ายท่อ ตารางนี้แสดงช่วงของแต่ละรายการ รวมค่าวัสดุและแรงในรายการเดียวกัน

รายการ	ช่วงประมาณ (บาท)	หมายเหตุ
รื้อกระเบื้อง ทุบ ขนเศษทิ้ง	3,000 ถึง 8,000	คอนโดและบ้านที่รถเข้าไม่ถึงแพงกว่า
ซ่อมหรือเปลี่ยนท่อในห้อง	4,000 ถึง 12,000	เปลี่ยนท่อพีวีซีและวาล์วเก่าตอนผนังเปิดอยู่คุ้มที่สุด
ปรับพื้นและลาดน้ำ	2,000 ถึง 5,000	ปูนทรายปรับระดับให้น้ำไหลลงรูระบาย
กันซึมพื้นและผนังโซนเปียก	3,000 ถึง 8,000	รวมทดสอบน้ำขังก่อนปู
กระเบื้องพื้นและผนัง	6,000 ถึง 20,000	ประมาณ 21 ถึง 24 ตร.ม. รวมเผื่อเศษ
ค่าแรงปูกระเบื้อง	7,500 ถึง 13,000	ค่าแรงต่อตารางเมตรสูงขึ้นถ้าแผ่นใหญ่หรือปูลายก้างปลา
ปูนกาวและยาแนว	2,500 ถึง 6,000	ยาแนวอีพอกซีแพงกว่าซีเมนต์ ดู เลือกยาแนวกระเบื้อง
โถสุขภัณฑ์	3,000 ถึง 15,000
อ่างล้างหน้า ก๊อก ขาตั้งหรือตู้	2,000 ถึง 10,000
ฝักบัวและก๊อกผสม	1,500 ถึง 8,000
ประตู วงกบ	1,500 ถึง 6,000	ประตูห้องน้ำควรเป็นวัสดุไม่บวมน้ำ
โคมไฟ พัดลมระบายอากาศ สวิตช์	1,500 ถึง 5,000	ต้องให้ช่างไฟเดินและตรวจสายดิน
รวมโดยประมาณ	37,000 ถึง 110,000	ยังไม่รวมเงินสำรอง

สังเกตว่าครึ่งบนของตารางคืองานที่คนมองไม่เห็นหลังเสร็จ ได้แก่ รื้อ ท่อ ปรับพื้น และกันซึม รวมกันประมาณ 12,000 ถึง 33,000 บาท ใบเสนอราคาที่เขียนรวมเป็นก้อนเดียวว่า "งานก่อสร้าง" ตัดรายการเหล่านี้ได้ง่ายโดยที่เจ้าของไม่รู้ตัว

รายการที่ต่อรองได้และรายการที่ไม่ควรต่อรอง

งบที่ลดได้โดยไม่เสียคุณภาพอยู่ในชุดที่เลือกเอง

• กระเบื้อง: กระเบื้องผนังเรียบสีพื้น 30 x 60 ซม. ถูกกว่าลายหินหรือแผ่นใหญ่กว่า 60 ซม. เท่าตัวได้ และปูง่ายกว่า ค่าแรงจึงถูกตาม
• โถ: ราคาห่างกันมากระหว่างรุ่นพื้นฐานกับรุ่นฝาอัตโนมัติ ถ้าไม่มีปลั๊กสายดินในห้อง เงินส่วนนี้เสียเปล่า ดู วิธีเลือกชักโครก
• ฝักบัว: ชุดฝักบัวก้านแข็งพื้นฐานกับชุดรางฝักบัวฝังผนังต่างกันหลายเท่า แต่ฝังผนังต้องวางท่อตั้งแต่ก่อนปู ตัดสินใจทีหลังไม่ได้

ส่วนรายการที่ไม่ควรลด ได้แก่

1. ชั้นกันซึมและการทดสอบน้ำขัง กันซึมที่ทาบางหรือข้ามผนังโซนอาบน้ำไปประหยัดไม่กี่พันบาท แต่ค่ารื้อซ้ำหลังรั่วอยู่ที่ราคาระดับ B ทั้งก้อน
2. ท่อและข้อต่อที่ฝังในผนัง ถ้าท่อเดิมเป็นเหล็กอาบสังกะสีอายุเกิน 20 ปี เปลี่ยนตอนนี้
3. ความลาดพื้น ห้องที่น้ำขังหน้าประตูใช้อีก 10 ปีก็เป็นราและลื่น

ค่าที่ใบเสนอราคาราคาถูกมักไม่รวม

ใบเสนอราคาที่ต่ำกว่าเจ้าอื่นมากผิดปกติ มักเป็นเพราะขาดรายการเหล่านี้ ซึ่งต้องจ่ายตอนทำจริง

ที่มักตกหล่น	ประมาณการ	วิธีกันไม่ให้โดนเรียกเพิ่ม
ขนเศษและค่ารถ	1,500 ถึง 5,000 บาท	ให้ระบุว่า "รวมขนทิ้ง"
ค่าขนส่งและค่าลิฟต์ในคอนโด	500 ถึง 3,000 บาท	ถามนิติบุคคลเรื่องค่ามัดจำและเวลา
ซ่อมฝ้าหรือผนังที่เสียหายระหว่างรื้อ	1,000 ถึง 6,000 บาท	ขอให้ถ่ายรูปสภาพก่อนเริ่ม
ท่อเสียที่เจอหลังรื้อ	2,000 ถึง 10,000 บาท	ตั้งเงินสำรอง
เครื่องทำน้ำอุ่นใหม่หรือย้ายตำแหน่ง	3,000 ถึง 12,000 บาท	ดู เปลี่ยนเครื่องทำน้ำอุ่น
ทาสีเพดานและฝ้า	1,500 ถึง 4,000 บาท	ถามว่ารวมหรือไม่
วัสดุสิ้นเปลือง ซิลิโคน เทป ปูนทราย	500 ถึง 2,000 บาท	ถ้าเหมาแรงอย่างเดียว ถามว่าใครซื้อ

รายการที่ผมแนะนำให้ตั้งเงินสำรองที่สุดคือท่อ ช่างที่ซื่อสัตย์ก็ไม่มีทางรู้สภาพท่อในผนังก่อนทุบ ตั้งสำรองราว 10 ถึง 15 เปอร์เซ็นต์ของงบรวม ถ้าไม่ได้ใช้ก็เป็นเงินของคุณ

ราคาของ "ระดับ C" มาจากอะไร

การย้ายโถจากฝั่งซ้ายไปฝั่งขวาไม่ได้แปลว่าขยับท่อสองสามเซนติเมตร ท่อน้ำทิ้งต้องมีความลาดเอียงต่อเนื่องไปจนถึงท่อรวม ถ้าห้องอยู่ชั้นสอง ท่อต้องลอดใต้พื้นและโผล่ในฝ้าชั้นล่าง ถ้าห้องอยู่ชั้นล่าง ต้องขุดพื้นคอนกรีตและเทกลับ ราคาจึงกระโดดจากระดับ B ไปราว 40,000 ถึง 90,000 บาท ตามระยะและความยาก

ถ้าห้องเดิมใช้งานได้ ผมจะพิจารณาย้ายเฉพาะเมื่อเห็นข้อใดข้อหนึ่ง คือประตูชนโถ ผังเดิมทำให้ใช้ฝักบัวไม่ได้ หรือกำลังรวมห้องน้ำเล็กสองห้องเป็นห้องเดียว ถ้าแค่ไม่ชอบตำแหน่ง ให้ลองจัดสุขภัณฑ์ใหม่ตามแนวทางใน ห้องน้ำขนาดเล็กตกแต่งยังไง ก่อน

ต้องขออนุญาตหรือไม่ เมื่อรื้อห้องน้ำ

คำถามนี้เจ้าหน้าที่กรมโยธาธิการและผังเมืองตอบไว้ในเว็บบอร์ดของกรม โดยอ้างกฎกระทรวงฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2528) ข้อ 1(2) ระบุว่าการเปลี่ยนส่วนที่ไม่ใช่โครงสร้างของอาคารด้วยวัสดุชนิดเดียวกับเดิม ไม่ถือเป็นการดัดแปลง และถ้าใช้วัสดุอื่น น้ำหนักที่ลงโครงสร้างเดิมต้องไม่เพิ่มเกินร้อยละ 10 ถึงจะไม่ถือเป็นดัดแปลง

ในทางปฏิบัติ หมายความว่าเปลี่ยนกระเบื้องและสุขภัณฑ์ทั่วไปมักไม่เข้าข่าย แต่การเทปูนปรับพื้นหนา ปูกระเบื้องทับสองชั้น หรือเพิ่มห้องน้ำใหม่อาจเพิ่มน้ำหนักเกินเกณฑ์หรือเข้าข่ายต่อเติม ถ้าสงสัย ให้โทรถามกองช่างของเทศบาลหรือ อบต. หรือสำนักงานเขตก่อนทุบ เพราะเจ้าพนักงานท้องถิ่นเป็นผู้ตัดสิน ไม่ใช่ช่างหรือเจ้าของ

ค่าน้ำที่ประหยัดได้จากของที่เลือก

การเลือกสุขภัณฑ์และฝักบัวผ่านเกณฑ์ประหยัดน้ำไม่ได้ราคาต่างมาก แต่ลดค่าน้ำทุกเดือน ตามข้อมูลของ EPA โครงการ WaterSense โถที่ได้ฉลากใช้น้ำไม่เกิน 1.28 แกลลอนต่อครั้ง (ราว 4.8 ลิตร) น้อยกว่ามาตรฐานเดิม 1.6 แกลลอน (ราว 6.1 ลิตร) ประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ และการเปลี่ยนโถเก่าอาจลดน้ำที่โถใช้ได้ 20 ถึง 60 เปอร์เซ็นต์ ส่วนฝักบัวที่ได้ฉลากต้องไหลไม่เกิน 2.0 แกลลอนต่อนาที (ราว 7.6 ลิตร) ขณะที่ฝักบัวทั่วไปอยู่ที่ราว 2.5 แกลลอน (ราว 9.5 ลิตร)

ตัวเลขเหล่านี้เป็นของสหรัฐฯ แต่หลักการใช้ได้กับรุ่นที่ขายในไทย: ดูตัวเลขลิตรต่อครั้งบนกล่องหรือแคตตาล็อก รุ่นแบบสองปุ่มกดมักระบุเป็น 3/4.5 หรือ 3/6 ลิตร เทียบกันได้โดยตรง ไม่ต้องจ่ายเพิ่มเพื่อฉลาก แค่เลือกรุ่นที่ตัวเลขต่ำกว่าเมื่อราคาใกล้กัน

เปรียบเทียบใบเสนอราคาสามใบอย่างไร

สมมติได้ใบเสนอราคามา 3 ใบสำหรับห้องเดียวกัน ใบแรก 48,000 บาท ใบที่สอง 72,000 บาท ใบที่สาม 95,000 บาท อย่าเลือกด้วยราคาก่อน ให้ทำตารางแล้วติ๊กรายการ

รายการ	ใบที่ 1	ใบที่ 2	ใบที่ 3
ขนเศษทิ้ง	ไม่ระบุ	รวม	รวม
เปลี่ยนท่อน้ำเข้าและท่อทิ้งในห้อง	ไม่ระบุ	รวม	รวม
กันซึมพื้นและผนัง ระบุยี่ห้อ/ระบบ	ทากันซึมทั่วไป	ระบุระบบ	ระบุระบบ
ทดสอบน้ำขัง	ไม่มี	24 ชั่วโมง	48 ถึง 72 ชั่วโมง
ระบุรุ่นกระเบื้อง สุขภัณฑ์	ไม่ระบุ	ระบุ	ระบุ
รับประกันงานรั่ว	3 เดือน	1 ปี	2 ปี

ใบแรกถูกเพราะขาดรายการ ไม่ใช่เพราะช่างเก่งกว่า ใบที่สามอาจแพงเพราะรับประกันนานหรือเพราะใช้วัสดุระดับสูงกว่า ให้ขอให้ช่างทั้งสามราคาใหม่บนรายการเดียวกัน แล้วเปรียบเทียบอีกครั้ง วิธีหาและคัดช่างอยู่ใน จ้างผู้รับเหมา

ก่อนเซ็นสัญญา ถามช่างสิ่งนี้

1. ใบเสนอราคาแยกรายการ ระบุยี่ห้อและรุ่นของกระเบื้อง สุขภัณฑ์ ปูนกาว กันซึม หรือไม่
2. ถ้าเปิดผนังแล้วท่อเสีย คิดเพิ่มอย่างไร และต้องแจ้งก่อนทำหรือไม่
3. กันซึมทำกี่ชั้น ขึ้นผนังสูงเท่าไร และทดสอบน้ำขังกี่ชั่วโมงก่อนปู
4. งวดเงินผูกกับงานอะไร เช่น งวดกันซึมจ่ายหลังทดสอบน้ำผ่านเท่านั้น
5. รับประกันงานรั่วกี่ปี และใครรับผิดชอบความเสียหายที่ห้องชั้นล่าง
6. จะถ่ายรูปงานซ่อนก่อนปิดด้วยกระเบื้องและส่งให้หรือไม่
7. ใครซื้อวัสดุ ใครรับผิดชอบเมื่อวัสดุไม่พอหรือแผ่นแตก