ทารกกินนมวันละกี่ออนซ์ ตารางตามอายุและน้ำหนัก พร้อมวิธีคำนวณเอง

ทารกนมผงกินราว 1-2 ออนซ์ต่อมื้อในสัปดาห์แรก เพิ่มเป็น 3-4 ออนซ์ภายในเดือนแรก และราว 6-8 ออนซ์ต่อมื้อเมื่ออายุ 6 เดือน ปริมาณรวมต่อวันคำนวณคร่าว ๆ ได้ด้วย 2.5 ออนซ์ต่อน้ำหนักตัว 1 ปอนด์ แต่ไม่เกินราว 32 ออนซ์ต่อวัน ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าเฉลี่ยที่ American Academy of Pediatrics ใช้ ลูกแต่ละคนกินไม่เท่ากันในแต่ละวัน

พ่อแม่มือใหม่มักวางขวดแล้วเห็นนมเหลือแล้วกังวล หรือเห็นลูกร้องหลังกินหมดแล้วกลัวว่าไม่พอ ตารางด้านล่างให้กรอบอ้างอิง และท้ายบทบอกว่าตัวชี้วัดจริงคืออะไร ถ้าอยากใช้ตัวเลขที่ละเอียดกว่านี้ ให้เทียบกับกราฟน้ำหนักในสมุดสุขภาพแม่และเด็กของลูก

ตารางนมผงตามอายุ ต่อมื้อและต่อวัน

ตัวเลขนี้รวบรวมจาก HealthyChildren.org ของ American Academy of Pediatrics และ CDC หน่วยเป็นออนซ์ (1 ออนซ์ ≈ 30 มิลลิลิตร)

อายุ	ต่อมื้อ	ห่างกัน	จำนวนมื้อต่อวัน	รวมต่อวันโดยประมาณ
วันแรก ๆ	1-2 ออนซ์ (30-60 มล.)	ทุก 2-3 ชั่วโมง	8-12 มื้อ	10-20 ออนซ์
สัปดาห์ที่ 1-2	1-3 ออนซ์	ทุก 2-3 ชั่วโมง	8-12 มื้อ	14-24 ออนซ์
ปลายเดือนแรก	3-4 ออนซ์ (90-120 มล.)	ทุก 3-4 ชั่วโมง	6-8 มื้อ	20-30 ออนซ์
2-4 เดือน	4-6 ออนซ์	ทุก 3-4 ชั่วโมง	5-7 มื้อ	24-32 ออนซ์
ราว 6 เดือน	6-8 ออนซ์ (180-240 มล.)	ทุก 4-5 ชั่วโมง	4-5 มื้อ	ไม่เกินราว 32 ออนซ์
6-12 เดือน	ตามอาหารเสริม	ตามมื้ออาหาร	นมหรืออาหารเสริมรวม 5-6 ครั้ง	ลดลงตามอาหารเสริม

สองคอลัมน์สุดท้ายของแถวแรก ๆ คำนวณจากปริมาณต่อมื้อคูณจำนวนมื้อ ไม่ใช่ตัวเลขที่ผู้เชี่ยวชาญระบุเป็นเกณฑ์ตายตัว ใช้เป็นกรอบอ้างอิงเท่านั้น

ทารกแรกเกิดควรให้นมตามสัญญาณหิว ไม่ต้องรอเวลา HealthyChildren.org แนะนำให้ป้อนเมื่อลูกร้องหิวในช่วงแรก และเมื่ออายุปลายเดือนแรก ลูกจะเริ่มกินเป็นเวลาที่คาดเดาได้ขึ้น

คำนวณจากน้ำหนักตัวลูก

ตารางตามอายุใช้กับทารกขนาดเฉลี่ย ถ้าลูกตัวเล็กหรือใหญ่กว่าเกณฑ์ วิธีคำนวณจากน้ำหนักแม่นกว่า

สูตร น้ำหนักตัวเป็นกิโลกรัม × 2.2 = ปอนด์ แล้วคูณ 2.5 ได้จำนวนออนซ์ต่อวัน (ค่าเฉลี่ย ไม่เกิน 32 ออนซ์)

น้ำหนักลูก	ปอนด์	นมต่อวัน (ออนซ์)	นมต่อวัน (มล.)	ต่อมื้อถ้ากิน 7 มื้อ
3 กก.	6.6	ประมาณ 16.5	ประมาณ 495	ประมาณ 2.4 ออนซ์
4 กก.	8.8	ประมาณ 22	ประมาณ 660	ประมาณ 3.1 ออนซ์
5 กก.	11	ประมาณ 27.5	ประมาณ 825	ประมาณ 3.9 ออนซ์
6 กก.	13.2	ประมาณ 33 (ปัดลงที่ 32)	ประมาณ 960	ประมาณ 4.6 ออนซ์
7 กก. ขึ้นไป	15.4+	ไม่เกิน 32	ประมาณ 960	ประมาณ 4.6 ออนซ์

ตัวอย่างจริง ลูกอายุ 6 สัปดาห์ น้ำหนัก 4.4 กิโลกรัม คือ 4.4 × 2.2 = 9.7 ปอนด์ × 2.5 ≈ 24 ออนซ์ต่อวัน ถ้าลูกกินวันละ 7 มื้อ เฉลี่ยมื้อละ 3.4 ออนซ์ ซึ่งอยู่ในช่วง 3-4 ออนซ์ของเดือนแรกพอดี

ดูข้อสังเกตข้อเดียว ทารกน้ำหนักเกิน 6 กิโลกรัมไม่ได้กินเพิ่มตามน้ำหนักไปเรื่อย ๆ เพราะเพดานที่ 32 ออนซ์ และเมื่อโตขึ้นก็มีอาหารเสริมเข้ามาเสริมพลังงานแทน

สัญญาณหิวและอิ่ม ใช้ตัดสินดีกว่าขีดบนขวด

HealthyChildren.org ให้ตัวอย่างสัญญาณที่ใช้ได้จริง ลูกที่อิ่มมักเริ่มขยับตัวไปมาหรือสนใจสิ่งรอบข้างจนละจากขวด ส่วนลูกที่ดูดหมดขวดแล้วยังเม้มปากหาจุกอาจยังหิว

สัญญาณ	ความหมาย	ทำอย่างไร
ดูดมือ ขยับปากหา อ้าปากเมื่อสัมผัสแก้ม	เริ่มหิว	ป้อนได้เลย
ร้องไห้เสียงดัง ตัวเกร็ง	หิวมากแล้ว	ปลอบให้สงบแล้วจึงป้อน ลูกจะดูดไม่ดีถ้าร้องจนเหนื่อย
ดูดช้าลง หยุดพัก หันหน้าหนี	อิ่มแล้ว	หยุดป้อน ไม่บังคับให้หมด
ขยับตัว ไม่สนใจขวด	น่าจะอิ่ม	ไล่ลมแล้วเก็บขวด
ดูดหมดแล้วเม้มปากหาต่อ	อาจยังหิว	เสนอเพิ่มทีละครึ่งออนซ์

การบังคับให้ลูกกินจนหมดขวดสอนให้ลูกเมินสัญญาณอิ่มของตัวเอง นมที่ชงเกินแล้วเหลือให้ทิ้งไม่ต้องเสียดาย ลูกบางคนแหวะเพราะถูกป้อนเกิน

วิธีที่ช่วยให้ไม่ป้อนเกิน คือใช้จุกไหลช้าและถือขวดเกือบขนานพื้น ให้ลูกกำหนดจังหวะเอง ดูวิธีเลือกขวดและจุกที่ ขวดนมเด็กยี่ห้อไหนดี

ทารกนมแม่ วัดเป็นออนซ์ไม่ได้ ใช้ตัวชี้วัดอื่น

ทารกที่ดูดเต้าตรง ๆ ไม่มีขวดให้ดูปริมาณ WHO และยูนิเซฟแนะนำนมแม่อย่างเดียวใน 6 เดือนแรก ตัวชี้วัดที่ใช้แทนได้

• จำนวนมื้อ เด็กแรกเกิดกินนมราว 8-12 ครั้งใน 24 ชั่วโมง
• ผ้าอ้อมเปียก หลังสัปดาห์แรก อย่างน้อยราววันละ 6 ผืนและปัสสาวะสีเหลืองอ่อน
• อุจจาระ ถ่ายสม่ำเสมอ นิ่ม
• น้ำหนัก กลับถึงน้ำหนักแรกเกิดภายในประมาณ 2 สัปดาห์ แล้วขึ้นต่อเนื่องตามนัดตรวจ
• ท่าทีหลังกิน ลูกผ่อนคลาย มือคลายจากกำเป็นเปิดเมื่ออิ่ม

ถ้าต้องป้อนนมแม่ที่ปั๊มด้วยขวดเมื่อแม่ไม่อยู่ ให้เริ่มจากขวดเล็ก ราว 2-3 ออนซ์ แล้วเสนอเพิ่มถ้าลูกยังแสดงสัญญาณหิว ซึ่งเป็นการประมาณ ไม่ใช่เกณฑ์ตายตัว ดูวิธีปั๊มและสต็อกนมที่ ปั๊มนมอย่างไรให้ได้เยอะ และวิธีเพิ่มปริมาณน้ำนมที่ กระตุ้นน้ำนมแม่

ถ้าแม่ให้นมแม่ผสมนมผง ปริมาณรวมที่ลูกได้ยังคำนวณคร่าว ๆ ด้วยสูตรน้ำหนักข้างบนได้ โดยนับนมแม่ที่ปั๊มเป็นออนซ์เช่นเดียวกับนมผง

วิตามินดี ถ้าลูกกินนมผงน้อยกว่า 32 ออนซ์

CDC ระบุว่าทารกที่ได้นมผงราว 32 ออนซ์ต่อวันขึ้นไปไม่ต้องเสริมวิตามินดี ส่วนทารกนมแม่ หรือที่ได้นมผงน้อยกว่านั้น ต้องได้วิตามินดีแบบหยด ข้อมูลนี้เกี่ยวกับปริมาณนมโดยตรง ลูกที่กินนมผงวันละ 20 ออนซ์จึงอาจต้องเสริม ให้ถามกุมารแพทย์ว่าต้องให้หรือไม่ และให้ชนิดไหนปริมาณเท่าไร ไม่ควรซื้อเองตามโฆษณา

ปริมาณเปลี่ยนไปอย่างไรหลัง 6 เดือน

เมื่อเริ่มอาหารเสริมราว 6 เดือน นมไม่ได้หายไปทันที แต่เริ่มเปลี่ยนบทบาท

• CDC ระบุว่าช่วง 6-12 เดือน ลูกต้องการนมผงหรืออาหารเสริมรวมราว 5-6 ครั้งใน 24 ชั่วโมง
• นมผงจะลดลงตามอาหารเสริมที่เพิ่ม เช่น จากวันละ 5 ขวดเหลือ 3-4 ขวดเมื่ออาหารเสริมเป็น 2-3 มื้อ
• ราวอายุ 12 เดือน จึงเปลี่ยนไปนมวัวรสจืดชนิดครบมันเนย หรือนมทางเลือกที่เสริมสารอาหาร ตามที่ CDC ระบุ ถ้าลูกไม่แพ้และกินอาหารหลากหลาย
• อย่าเอาธัญพืชผสมลงในขวดนมเพื่อให้อิ่มนาน เว้นแต่แพทย์สั่ง

ถ้าสงสัยว่าจะเริ่มอาหารเมื่อไรและทำอย่างไร อ่านที่ อาหารเสริมทารกมื้อแรก และตัวเลขนมผงที่ลดลงไม่ใช่เหตุให้เปลี่ยนไปสูตรอื่น ดู นมผงสูตร 1 2 3 ต่างกันยังไง

ลูกกินน้อยไปหรือมากไป ดูจากอะไร

ปริมาณที่กินในหนึ่งวันแกว่งได้ 20-30 เปอร์เซ็นต์โดยไม่มีปัญหา ดูภาพรวมสามถึงห้าวันมากกว่าวันเดียว

ดูเรื่อง	กินพอ	กินน้อยเกินไป	กินมากเกินไป
ผ้าอ้อมเปียก	อย่างน้อย 6 ผืนต่อวัน (หลังสัปดาห์แรก)	น้อยลงชัด ปัสสาวะสีเข้ม	เปียกมากกว่าปกติมาก
น้ำหนัก	ขึ้นตามเส้นกราฟของลูก	ไม่ขึ้นหรือลดลง	ขึ้นข้ามเส้นกราฟเร็วมาก
พฤติกรรม	หลับและตื่นสบาย ร่าเริงเมื่อตื่น	ซึม ปลุกยาก ร้องไม่มีแรง	แหวะมากหลังมื้อ ท้องตึง
อุจจาระ	นิ่มสม่ำเสมอ	แห้ง แข็ง ถ่ายน้อยลง	เหลวมากผิดปกติ

หากลูกต้องการนมมากกว่า 32 ออนซ์เป็นประจำ ทั้งที่ยังไม่ถึง 6 เดือน ให้ตรวจวิธีชงก่อน ว่าตวงผงตามช่วงอายุถูกต้องและไม่ชงจางเกินไป ขั้นตอนคือปาดผงเสมอปาก ไม่พูน ใส่น้ำก่อนแล้วจึงใส่ผงตามฉลาก แล้วจึงปรึกษากุมารแพทย์

เตรียมนมให้พอดีกับมื้อ

• ชงทีละมื้อเมื่อทำได้ ปริมาณเริ่มต้นตามตารางอายุ แล้วเตรียมเติมได้
• CDC ระบุให้ทิ้งนมที่ลูกกินไม่หมดภายใน 2 ชั่วโมง ไม่เก็บไว้มื้อถัดไป
• ถ้าลูกกินหมดแล้วหิวต่อหลายมื้อติดกัน ให้เพิ่มทีละ 0.5-1 ออนซ์ในมื้อถัดไป แล้วสังเกตหนึ่งถึงสองวัน
• ขวดและจุกต้องล้างทุกมื้อ ดู ฆ่าเชื้อขวดนม
• ถ้ายังเลือกยี่ห้อนมไม่ได้ ดู นมผงเด็กแรกเกิด ยี่ห้อไหนดี

ตัวอย่างวันหนึ่งของลูกอายุ 3 เดือน น้ำหนัก 5.5 กิโลกรัม

คำนวณ 5.5 × 2.2 ≈ 12.1 ปอนด์ × 2.5 ≈ 30 ออนซ์ต่อวัน ถ้าลูกกิน 6 มื้อ คือมื้อละ 5 ออนซ์ ถ้ากินจริง 4 ออนซ์ใน 3 มื้อและ 5-6 ออนซ์ใน 3 มื้อ รวมได้ราว 28 ออนซ์ ซึ่งยังเข้ากรอบ ไม่ต้องกังวล ถ้าสองสามวันต่อมากินรวม 24 ออนซ์แต่ผ้าอ้อมเปียกพอและตื่นมาสบายดี ก็ยังปกติ เพราะค่าที่คำนวณเป็นค่าเฉลี่ยจากเด็กจำนวนมาก ไม่ใช่เส้นแบ่งผ่านหรือไม่ผ่าน

ช่วงที่ลูกหิวถี่ผิดปกติสองสามวันแล้วกลับมาปกติ เป็นช่วงโตเร็วที่พบได้ในเด็กเล็ก ให้ป้อนตามสัญญาณหิว ไม่ต้องเข้มงวดเรื่องเวลา

ถ้ายังสงสัย ใช้สามอย่างนี้ตัดสิน

ลูกที่ผ้าอ้อมเปียกพอ น้ำหนักขึ้นตามกราฟ และตื่นมาแล้วสบายดี ได้นมเพียงพอแล้ว ไม่ว่าตัวเลขต่อมื้อจะต่ำหรือสูงกว่าตารางเล็กน้อย พ่อแม่ไม่ต้องกังวลที่ปริมาณไม่เท่าลูกบ้านอื่น เด็กตัวเล็กและตัวใหญ่มีความต้องการต่างกัน

บันทึกจำนวนมื้อและปริมาณสัก 3 วัน แล้วนำไปให้กุมารแพทย์ดูตอนนัดตรวจ จะช่วยให้ประเมินได้แม่นกว่าการจำจากความรู้สึก