ความงาม

สารส้มทารักแร้ ได้ผลไหม ลดกลิ่นได้แค่ไหน และใครควรระวัง

| อ่าน 9 นาที

สารส้มทารักแร้ ได้ผลไหม ลดกลิ่นได้แค่ไหน และใครควรระวัง

สรุปสั้นๆ

  • สารส้มทารักแร้ช่วยลดกลิ่นได้ในการทดลอง แต่ไม่ได้หยุดเหงื่อ เพราะเป็นตัวระงับกลิ่น ไม่ใช่ยาระงับเหงื่อ
  • หลักฐานที่เราเปิดอ่านคือการทดลองในจานเพาะเชื้อ งานศึกษาอิสระของนักศึกษา มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และบทความ Healthline ยังไม่มีการทดลองทางคลินิกขนาดใหญ่
  • Healthline ระบุว่าอาจเกิดผื่น คัน ระคายเคือง โดยเฉพาะบนผิวที่มีแผลหรือเพิ่งโกนหรือแว็กซ์
  • ถ้ากลิ่นหรือเหงื่อมากผิดปกติ สารส้มอาจไม่พอ ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนัง

สารส้มทารักแร้ช่วยลดกลิ่นได้ในระดับที่การทดลองเล็กๆ ยืนยัน แต่ไม่ได้หยุดเหงื่อ เพราะทำหน้าที่ระงับกลิ่นกาย ไม่ใช่ยาระงับเหงื่อ หลักฐานส่วนใหญ่ยังมาจากห้องทดลองและงานศึกษาขนาดเล็ก ยังไม่มีการทดลองทางคลินิกขนาดใหญ่ในแหล่งที่เราอ่าน ถ้าผิวระคายง่ายหรือเพิ่งโกนรักแร้ ควรรอก่อน

สารส้มลดกลิ่นได้ด้วยกลไกอะไร

งานของ Al-Talib และคณะ (มหาวิทยาลัย UiTM มาเลเซีย ปี 2016) อธิบายว่ากลิ่นรักแร้เกิดจากแบคทีเรียที่ย่อยสารไร้กลิ่นจากต่อมเหงื่อชนิดอะโพไครน์ให้กลายเป็นโมเลกุลที่มีกลิ่น และความอับชื้นจากเหงื่อมากช่วยให้เชื้อเติบโต ผู้วิจัยจึงทดสอบสารส้มโพแทสเซียม (potassium aluminium sulphate) กับแบคทีเรียที่พบบริเวณรักแร้ 4 ชนิด ในจานเพาะเชื้อ

ผลคือสารส้มยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียทั้ง 4 ชนิด ค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่ยับยั้งได้ (MIC) อยู่ที่ 1.88 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตรสำหรับ Corynebacterium xerosis, 3.75 สำหรับ Micrococcus luteus, 5.00 สำหรับ Bacillus subtilis และ 7.50 สำหรับ Staphylococcus epidermidis และที่ 7.50 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตรยับยั้งได้ครบทั้งหมด

ข้อจำกัดตรงๆ คือนี่เป็นการทดลองในหลอดทดลอง (in vitro) ไม่ใช่การทดลองบนผิวคนจริงที่มีเหงื่อ ไขมัน และการถู ตัวเลขนี้บอกว่าสารส้มฆ่าหรือยับยั้งเชื้อก่อกลิ่นได้ในสภาพควบคุม แต่ไม่ได้บอกว่ารักแร้ของคุณจะมีกลิ่นลดลงเท่าไร

Healthline สรุปในแนวเดียวกันว่า สารส้มมีฤทธิ์ต้านจุลชีพ เกลือแร่นี้ฆ่าเชื้อก่อกลิ่น คุณอาจยังเหงื่อออกอยู่ แต่กลิ่นอาจลดลงหรือหายไป

ก้อนสารส้มคริสตัลสำหรับทารักแร้บนพื้นสีขาว

งานไทยที่วัดผลกับคนได้อะไร

การค้นคว้าอิสระของนักศึกษาปริญญาโท สาขาวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง พัฒนาเจลระงับกลิ่นกายจากสารละลายสารส้ม 8% และเปรียบเทียบกับสารส้มแท่ง บทคัดย่อรายงานว่าเจลนี้คงตัวตามการทดสอบแบบเร่งสภาวะ และไม่ระคายเคืองในอาสาสมัคร

ผลที่น่าสนใจกว่าคือการลดกลิ่นกาย เจลลดได้ 82.22 ± 4.91% ส่วนสารส้มแท่งลดได้ 77.41 ± 6.24% ความต่างกันไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.206) แปลว่าสารส้มแท่งไม่ได้แย่กว่าเจลอย่างเป็นหลักฐาน ส่วนความพึงพอใจโดยรวมเจลได้ 3.95 เทียบกับ 3.53 ของสารส้มแท่ง และต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

มีสิ่งที่ต้องบอกให้ครบ เราเปิดอ่านเฉพาะบทคัดย่อ จึงไม่ทราบจำนวนอาสาสมัคร วิธีวัดการลดกลิ่น หรือระยะเวลาของการทดสอบ และเป็นการค้นคว้าอิสระของนักศึกษา ไม่ใช่การทดลองทางคลินิกที่ตีพิมพ์แบบผ่านผู้ประเมิน อ่านผลนี้เป็นสัญญาณว่าสารส้มแท่งใช้ลดกลิ่นได้และไม่ระคายเคืองในกลุ่มทดสอบ ไม่ใช่หลักฐานยืนยันที่แน่นหนา

สารส้มไม่ใช่ยาระงับเหงื่อ

สองสิ่งนี้ทำงานต่างกัน แอนตี้เพอร์สไพแรนต์ลดปริมาณเหงื่อ ส่วนสารส้มตามที่ Healthline อธิบายมุ่งที่กลิ่น ถ้าปัญหาของคุณคือเสื้อเปียกเหงื่อมากกว่ากลิ่น สารส้มจะไม่ตอบเรื่องนั้น เรื่องความต่างของสองกลุ่มนี้ เราอธิบายไว้ในโรลออน ยี่ห้อไหนดี ส่วนคนที่เหงื่อออกมากเป็นพิเศษ ดูเหงื่อออกเยอะ ดูแลยังไง

ผู้หญิงตรวจผิวบริเวณรักแร้หน้ากระจก

ใครควรระวัง และเมื่อไรควรหยุด

Healthline ระบุว่าสารส้มอาจทำให้เกิดผื่น คัน หรือระคายเคือง โดยเฉพาะบนผิวที่มีแผลหรือเพิ่งโกนหรือแว็กซ์ อาการแพ้อาจแสดงเป็นอักเสบ แห้ง หรือแดง และเตือนให้เลี่ยงเมื่อผิวบอบบาง รวมถึงหยุดใช้ถ้าระคายเคืองซ้ำๆ

จากข้อมูลนี้ เราแนะนำลำดับดังนี้

  1. ถ้าเพิ่งโกนหรือกำจัดขนรักแร้ รอให้ผิวสงบก่อน ลองอ่านวิธีกำจัดขนรักแร้ที่บ้าน เพื่อดูว่าวิธีไหนทำให้ผิวเคืองน้อยที่สุด
  2. ลองใช้ที่รักแร้ข้างเดียวหรือบริเวณเล็กๆ 2 ถึง 3 วันก่อนใช้จริง นี่เป็นคำแนะนำทั่วไปในการทดสอบก่อนใช้ ไม่ได้ระบุในแหล่งข้อมูลทั้งสาม
  3. ถ้าแสบ แดง คัน หรือมีผื่นขึ้น ให้หยุดทันที
  4. ถ้ารักแร้คล้ำลงหรือหนังหนาหลังใช้ไปนานๆ ให้ดูใต้วงแขนดำ แก้ยังไง เพื่อแยกสาเหตุ

Healthline ยังระบุว่าการเปลี่ยนจากแอนตี้เพอร์สไพแรนต์มาใช้สารส้มอาจทำให้เหงื่อและกลิ่นเพิ่มขึ้นในช่วงแรก ถ้าคุณเพิ่งเปลี่ยน อย่าเพิ่งสรุปว่าไม่ได้ผลภายในสองสามวัน

เรื่องอะลูมิเนียมกับมะเร็งเต้านม

หลายคนกังวลเพราะสารส้มมีอะลูมิเนียม Healthline ระบุว่าความเชื่อเรื่องอะลูมิเนียมที่ซึมเข้าผิวทำให้เป็นมะเร็งเต้านมแพร่หลายมาก แต่อ้างถึงสถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐ (NCI) ว่า ไม่มีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ที่สนับสนุนข้ออ้างนี้ เราเปิดอ่านเฉพาะหน้า Healthline ที่อ้างถึง NCI ไม่ได้เปิดหน้า NCI เอง จึงรายงานต่อเท่าที่หน้านั้นเขียน ถ้าคุณกังวลเป็นพิเศษ เช่นมีประวัติครอบครัวหรือโรคที่เกี่ยวข้อง ให้ถามแพทย์โดยตรง

วิธีใช้ตามที่ Healthline แนะนำ

Healthline ระบุให้ทาบนรักแร้ที่สะอาดและเปียกเล็กน้อย ควรทาหลังอาบน้ำใหม่ๆ จุ่มก้อนสารส้มกับน้ำเล็กน้อย และไม่ใช้ก้อนที่แตกหรือมีขอบหยาบ เพราะอาจบาดผิว

ถ้าลองแล้วยังไม่หายกลิ่น เหงื่อออกมากผิดปกติ หรือผื่นยังไม่หายหลังหยุดใช้ ให้ไปพบแพทย์ผิวหนัง ส่วนเรื่องกลิ่นกายที่ไม่ใช่แค่รักแร้ ดูแนวทางรวมในกลิ่นตัว แก้ยังไง

คำถามที่พบบ่อย

สารส้มทารักแร้ ใช้แล้วเหงื่อหยุดไหม

Healthline ระบุว่าสารส้มเน้นลดกลิ่น คุณยังเหงื่อออกได้ แต่กลิ่นอาจลดลงหรือหายไป ถ้าต้องการลดเหงื่อโดยตรง ให้อ่านเรื่องแอนตี้เพอร์สไพแรนต์ในบทความโรลออน

สารส้มทำให้ป่วยเป็นมะเร็งเต้านมไหม

Healthline อ้างถึงสถาบันมะเร็งแห่งชาติสหรัฐ (NCI) ที่ระบุว่าไม่มีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ที่สนับสนุนความเชื่อเรื่องอะลูมิเนียมจากผลิตภัณฑ์ใต้วงแขนกับมะเร็งเต้านม แต่ข้อมูลนี้มาจากหน้าที่อ้างถึงอีกที เราไม่ได้เปิดหน้า NCI โดยตรง

ใช้สารส้มหลังโกนรักแร้ได้ไหม

ควรเลี่ยงทันทีหลังโกนหรือแว็กซ์ Healthline ระบุว่าผิวที่มีแผลหรือเพิ่งโกนหรือแว็กซ์เสี่ยงระคายเคืองและเป็นผื่นมากกว่า

แหล่งอ้างอิง

  1. Potassium Aluminium Sulphate (Alum) Inhibits Growth of Human Axillary Malodor-Producing Skin Flora in Vitro | Journal of Clinical and Health Sciences, UiTM (Al-Talib และคณะ ปี 2016)
  2. การพัฒนาผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายที่ประกอบด้วยสารส้ม | การค้นคว้าอิสระ สาขาวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
  3. Crystal Deodorant: Does It Work? | Healthline

อ่านเรื่องอื่นในหมวดความงาม

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดความงาม