ความงาม

วาสลีนทาหน้าได้ไหม ผิวแบบไหนทาได้ และแบบไหนควรเลี่ยง

| อ่าน 9 นาที

วาสลีนทาหน้าได้ไหม ผิวแบบไหนทาได้ และแบบไหนควรเลี่ยง

ประเด็นสำคัญ

  • วาสลีนทาที่ผิวหน้าได้ โดยเฉพาะบริเวณที่แห้ง ลอก หรือบางอย่างเปลือกตาและริมฝีปาก แต่ AAD แนะนำให้คนที่เป็นสิวง่ายหลีกเลี่ยงการทาที่หน้า
  • DermNet ระบุว่าสารกลุ่มปิดผิวเพิ่มโอกาสเกิดหรือทำให้สิว รูขุมขนอักเสบ และผื่นรอบปากแย่ลง จึงเป็นตัวเลือกที่ต้องดูผิวตัวเองก่อน
  • ทาตอนผิวยังชื้นหลังล้างหน้า จะได้ประโยชน์สูงสุดตามหลักที่ทั้งสองแหล่งอธิบาย และใช้ปริมาณน้อยพอ
  • พาราฟินติดไฟได้ ควรระวังบนเสื้อผ้าและผ้าปูที่นอนใกล้ไฟหรือบุหรี่

วาสลีนทาหน้าได้ โดยเฉพาะจุดที่แห้งและลอก แต่ถ้าคุณเป็นสิวง่าย AAD แนะนำให้เลี่ยงการทาที่หน้า เพราะบางคนจะมีสิวขึ้น ส่วน DermNet NZ เตือนตรงกันว่าสารปิดผิวกลุ่มเดียวกับวาสลีนอาจทำให้สิว รูขุมขนอักเสบ และผื่นรอบปากแย่ลง คำตอบจึงขึ้นกับสภาพผิวของคุณมากกว่าตัววาสลีนเอง

บทความนี้อิงสองแหล่งนี้ คือหน้าสาธารณะของ American Academy of Dermatology และหน้าสารานุกรมผิวหนัง DermNet NZ เราไม่พบหน้าภาษาไทยจากหน่วยงานผิวหนังที่พูดเรื่องวาสลีนบนหน้าโดยตรง จึงไม่อ้างตัวเลขหรือผลวิจัยเกินสองแหล่งนี้

วาสลีนทำอะไรกับผิวหน้า

DermNet NZ จัดปิโตรเลียมเจลลีและพาราฟินเป็นสารปิดผิว (occlusive) ที่สร้างชั้นป้องกันลดการระเหยของน้ำออกจากผิว ครีมทาผิวชนิดขี้ผึ้งมีน้ำมันสูงที่สุด จึงให้ผลปกป้องยาวนานที่สุด แต่บางคนรู้สึกว่ามันเยิ้มเกินไป โดยเฉพาะบนจุดที่คนมองเห็นอย่างหน้า

AAD อธิบายว่าครีมชนิดขี้ผึ้งให้ผลดีกว่าและระคายเคืองน้อยกว่าโลชั่น และเรียกวาสลีนว่าสินค้าราคาไม่แพงที่พบได้ในตู้ยาแทบทุกบ้าน

ความหมายในทางปฏิบัติคือ วาสลีนไม่ได้เติมน้ำให้ผิว มันช่วยกันไม่ให้น้ำที่ผิวมีอยู่ระเหยออก ถ้าผิวแห้งเพราะอากาศเย็น แอร์ หรือล้างหน้าบ่อย การปิดไว้จะช่วยได้ ข้อนี้เป็นการสรุปจากคำอธิบายของ DermNet ไม่ใช่ข้อความที่สองแหล่งเขียนตรงๆ

จุดบนหน้าที่ AAD ระบุว่าทาได้

AAD ระบุการใช้งานที่เกี่ยวกับใบหน้าไว้สองเรื่อง ได้แก่

  • ผิวแห้งที่ลอก คัน แตก หรือมีเลือดซึม รวมถึงริมฝีปากและเปลือกตา AAD ระบุว่าเปลือกตามีผิวบางที่สุดในร่างกาย ให้ทาเพียงเล็กน้อย
  • แผลถลอกหรือแผลตื้น ทาเพื่อให้แผลชื้น ไม่แห้งเป็นสะเก็ด เพราะสะเก็ดทำให้หายช้า AAD ระบุว่าช่วยลดโอกาสที่แผลเป็นจะใหญ่ ลึก หรือคัน และถ้าล้างแผลทุกวัน ไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะทา

เรื่องริมฝีปากแห้งลอก เรามีบทความเฉพาะที่ปากแห้งลอก ดูแลยังไง ซึ่งตอบคำถามว่าทาวาสลีนตอนกลางคืนพอไหม

วาสลีนปริมาณเล็กน้อยบนปลายนิ้ว

ใครควรเลี่ยงหรือระวัง

AAD ระบุว่าคนที่เป็นสิวง่ายควรหลีกเลี่ยงการทาที่หน้า เพราะบางคนมีสิวขึ้นหลังทา และเตือนว่าวาสลีน "ไม่ควรใช้กับทุกอย่าง"

DermNet NZ เพิ่มรายละเอียดว่าสารปิดผิวกลุ่มนี้ทำให้เกิดหรือแย่ลงได้ในโรคต่อไปนี้ ได้แก่ สิว ผื่นรอบปาก (perioral dermatitis) รูขุมขนอักเสบ และฝี นอกจากนี้ยังอาจเกิดผื่นแพ้สัมผัสต่อผลิตภัณฑ์ใดผลิตภัณฑ์หนึ่ง ซึ่งต้องหยุดใช้ และคนผิวบอบบางอาจรู้สึกแสบหรือเคืองได้ อาการเคืองชั่วคราวอาจไม่ต้องหยุด แต่ถ้าเป็นผื่นแพ้ต้องหยุด

สรุปเป็นเงื่อนไขที่ตัดสินใจได้

สภาพผิว แนวทางจากแหล่งข้อมูล
แห้ง ลอก ริมฝีปากแตก ทาได้ ทาตอนผิวชื้น (AAD)
เปลือกตาแห้ง ทาเล็กน้อย (AAD)
แผลถลอกตื้น ทาให้ชื้นไม่แห้งเป็นสะเก็ด (AAD)
สิวง่าย หรือมีสิวอยู่ หลีกเลี่ยงการทาที่หน้า (AAD)
มีผื่นรอบปาก รูขุมขนอักเสบ สารปิดผิวทำให้แย่ลงได้ ปรึกษาแพทย์ผิวหนังก่อน (DermNet)
ผื่นแดงคันหลังทา หยุดใช้ผลิตภัณฑ์นั้น (DermNet)
ทาครีมบำรุงบนผิวหน้าที่ยังชื้นหลังล้างหน้า

ถ้าคุณไม่แน่ใจว่าผิวตัวเองเป็นสิวง่ายหรือไม่ ลองอ่านสิวอุดตัน แก้ยังไง เพื่อดูว่าอาการที่เห็นเข้าข่ายหรือเปล่า และถ้าผิวระคายอยู่แล้วผิวแพ้ง่าย ดูแลยังไง อธิบายขั้นตอนเริ่มจากลดสิ่งกระตุ้นก่อน

ทาอย่างไรให้ได้ผลโดยไม่เยิ้ม

หลักที่แหล่งข้อมูลรองรับมีข้อเดียวที่ชัดคือ ทาตอนผิวยังชื้น AAD ระบุว่าสำหรับผิวแห้งให้ทาวาสลีนตอนผิวชื้น DermNet ระบุว่าครีมและขี้ผึ้งทาผิว "ได้ผลที่สุดเมื่อทาทันทีหลังอาบน้ำ" เพราะน้ำที่เข้าไปในผิวชั้นนอกแล้วจะถูกกักไว้

จากหลักนั้น เราเรียบเรียงวิธีทางปฏิบัติได้ดังนี้ ซึ่งเป็นการประยุกต์ ไม่ใช่ขั้นตอนที่ระบุในแหล่งใดตรงๆ

  1. ล้างหน้าด้วยน้ำสะอาด ซับให้แห้งหมาดๆ ไม่ต้องเช็ดจนแห้งสนิท
  2. ใช้ปริมาณน้อยมาก ขนาดไม่เกินเม็ดข้าวต่อบริเวณที่แห้ง ถูในอุ้งมือให้อุ่นแล้วกดเบาๆ
  3. ทาเฉพาะจุดที่แห้งก่อน อย่าเพิ่งทาทั้งหน้า
  4. ถ้าใช้มอยส์เจอไรเซอร์อยู่ ให้ทามอยส์เจอไรเซอร์ก่อน แล้วค่อยปิดทับด้วยวาสลีนบางๆ เฉพาะจุดแห้ง
  5. สังเกตผิว 1 ถึง 2 สัปดาห์ ถ้ามีเม็ดเล็กๆ ขึ้นใหม่หรือผิวระคาย ให้หยุด

ถ้าเลือกมอยส์เจอไรเซอร์ไม่ถูก ดูมอยส์เจอไรเซอร์ ยี่ห้อไหนดี และถ้าผิวแห้งจนแสบหลังล้างหน้าฟื้นฟู skin barrier ที่เสียหาย มีแผนที่เริ่มจากหยุดของที่แรงเกินไปก่อน

ข้อควรระวังเรื่องไฟและความลื่น

DermNet NZ ระบุว่าแผลไหม้จากครีมที่มีพาราฟินติดบนเสื้อผ้าหรือผ้าปูที่นอนเป็นอันตรายได้ และเกิดได้ถ้าโดนไฟหรือบุหรี่จุดติด ถ้าคุณสูบบุหรี่หรืออยู่ใกล้เปลวไฟ อย่าทาปริมาณมากแล้วเข้านอนหรือไปยืนใกล้ไฟ เช็ดมือให้สะอาดและซักผ้าปลอกหมอนสม่ำเสมอ DermNet ยังเตือนเรื่องพื้นลื่นจากน้ำมันที่หก ซึ่งเกิดกับน้ำมันอาบน้ำเป็นหลัก

เมื่อไรควรไปพบแพทย์ผิวหนัง

AAD ให้ปรึกษาแพทย์ผิวหนังที่ได้รับการรับรองเมื่อมีคำถามเรื่องดูแลผิว ถ้าหลังหยุดวาสลีนแล้วผิวยังเป็นสิวอักเสบ ผื่นรอบปากไม่หาย หรือผิวแดงคันหลังทา ให้พบแพทย์ผิวหนัง ไม่ต้องลองเปลี่ยนผลิตภัณฑ์เองไปเรื่อยๆ เพราะสิ่งที่ทาซ้ำๆ อาจเป็นต้นเหตุเองและแพทย์จะช่วยแยกให้ได้

คำถามที่พบบ่อย

ทาวาสลีนทั้งคืนได้ไหม

แหล่งข้อมูลที่เราอ่านไม่ได้พูดเรื่องทาทั้งคืนที่หน้าโดยตรง ข้อมูลที่มีคือ AAD ให้ทาบนผิวที่ยังชื้น และ DermNet เตือนว่าสารปิดผิวอาจทำให้สิวหรือรูขุมขนอักเสบ ถ้าผิวเป็นสิวง่ายจึงไม่ควรเริ่มด้วยการทาทั้งหน้าทั้งคืน ให้ทดลองบริเวณเล็กๆ ก่อน

วาสลีนช่วยแผลที่หน้าได้ไหม

AAD ระบุว่าการทาวาสลีนช่วยให้แผลถลอกหรือแผลตื้นชุ่มชื้นไม่แห้งเป็นสะเก็ด และระบุว่าถ้าล้างแผลทุกวันก็ไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะทาแผล แต่ถ้าแผลลึก บวม หรือมีหนอง ควรไปพบแพทย์

ทาวาสลีนที่ใต้ตาหรือเปลือกตาได้ไหม

AAD ระบุว่าผิวเปลือกตาบางที่สุดในร่างกาย และให้ทาปริมาณน้อยเพื่อถนอมความชุ่มชื้น อย่าให้เข้าตา

แหล่งอ้างอิง

  1. How to use petroleum jelly | American Academy of Dermatology (AAD)
  2. Emollients and moisturisers | DermNet NZ

อ่านเรื่องอื่นในหมวดความงาม

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดความงาม