สรุปสั้นๆ
- สาเหตุส่วนใหญ่มาจากพฤติกรรม คือความร้อน สารเคมี การหวีดึง และการสระหรือเช็ดผมไม่ถูกวิธี
- ผมเสียสะสมมาจากปลายขึ้นมา ผมที่งอกใหม่ยังปกติ ต่างจากผมที่เสียตั้งแต่โคน
- บางครั้งผมแห้งแตกหักง่ายเป็นสัญญาณของโรค เช่น ขาดธาตุเหล็ก หรือไทรอยด์ทำงานต่ำ
- ถ้าเปลี่ยนนิสัยแล้วหลายเดือนผมใหม่ยังเสียอยู่ หรือมีอาการอื่นร่วม ควรพบแพทย์
- ผมที่เสียแล้วซ่อมกลับคืนไม่ได้ ได้แค่ลดการเสียเพิ่มและตัดปลายทิ้ง
ผมแห้งเสียส่วนใหญ่เกิดจากพฤติกรรมที่ทำร้ายผม ได้แก่ความร้อนจากไดร์หรือที่หนีบ สารเคมีจากการทำสีฟอกยืดดัด การหวีและมัดผมแรง ๆ และการสระหรือเช็ดผมที่ไม่ถูกวิธี ส่วนน้อยเกิดจากโรคหรือภาวะในร่างกาย เช่น ขาดธาตุเหล็กหรือไทรอยด์ทำงานต่ำ ถ้าเปลี่ยนนิสัยแล้วผมที่งอกใหม่ยังแห้งเปราะ หรือมีอาการอื่นของร่างกายร่วมด้วย ควรให้แพทย์ตรวจ
ผมเสียหมายความว่าอะไร
เส้นผมที่เรามองเห็นเป็นเซลล์ที่ตายแล้ว ผิวนอกของเส้นผมเรียงซ้อนกันเหมือนเกล็ด เมื่อเกล็ดเรียบ ผมจะเงาและลื่น เมื่อเกล็ดถูกทำลาย ผมจะหยาบ ขึ้นฟู พันกัน และปลายแตก ผมไม่มีเลือดมาเลี้ยงหรือซ่อมแซมตัวเอง จึงทำได้เพียงลดสิ่งที่ทำให้เสียเพิ่มและตัดส่วนที่เสียทิ้ง
สังเกตตำแหน่งที่เสีย จะช่วยบอกสาเหตุ ถ้าเสียที่ปลายและกลางเส้น มักเป็นความเสียหายสะสมจากภายนอก ถ้าผมที่งอกใหม่ใกล้หนังศีรษะก็แห้งเปราะ ต้องคิดถึงปัจจัยจากภายในร่างกาย
สาเหตุจากการดูแลและพฤติกรรม
AAD ระบุสิ่งที่ทำให้ผมเสียไว้หลายข้อ ได้แก่การทำสีผม ฟอกสี ยืดผมหรือดัดผมด้วยสารเคมี การใช้ความร้อนสูงจากไดร์ที่หนีบหรือเครื่องม้วนผม การหวีผมตอนเปียกแรง ๆ การมัดผมแน่น และการสระผมบ่อยเกินไป ในทางปฏิบัติผมที่เสียมักโดนหลายอย่างซ้อนกัน
ความร้อน
ไดร์เป่าผมและที่หนีบใช้ความร้อนทำให้น้ำในเส้นผมระเหยและเกล็ดผมเสียหายได้ ยิ่งใช้อุณหภูมิสูง ใกล้ผม หรือผ่านผมซ้ำหลายครั้ง ยิ่งเสียเร็ว ผมที่เปียกอยู่ก็เสียได้ง่ายกว่าผมที่แห้งเกือบหมดแล้ว ถ้าต้องใช้ ควรเป่าห่างจากผม ไม่เป่าจุดเดียวนาน และลดอุณหภูมิลง ดูรายละเอียดที่ ไดร์ผม ยังไงไม่ให้ผมเสีย
สารเคมี
การทำสี ฟอกสี ยืดและดัด เปลี่ยนโครงสร้างภายในเส้นผม เส้นผมที่ผ่านสารเคมีหลายรอบจะรับน้ำไม่ดี แห้งและขาดง่าย โดยเฉพาะผมที่ฟอกสีแล้วทำสีซ้ำ ปัจจัยสำคัญคือความถี่และการที่ผมเดิมยังเสียอยู่แล้วหรือยัง อ่านผลของการทำสีต่อเส้นผมได้ที่ ทำสีผม ผมเสียไหม
การสระ หวี และมัด
สระผมบ่อยเกินไปหรือใช้แชมพูที่ล้างมันแรงเกินกับผมแห้ง ทำให้ผมขาดความนุ่ม ส่วนการหวีผมตอนเปียกด้วยแรงดึง ผมจะยืดและขาด เพราะผมเปียกอ่อนแอกว่าผมแห้ง การมัดผมแน่นเป็นประจำทำให้ผมหักตรงจุดที่ยางรัด วิธีสระที่ช่วยลดความเสียหายอยู่ที่ วิธีสระผมที่ถูกต้อง
แดด คลอรีน และน้ำเค็ม
แสงแดดจัด คลอรีนในสระ และน้ำทะเลทำให้ผมแห้งและสีซีดได้ โดยเฉพาะผมที่ผ่านสารเคมีมาแล้ว ผู้ที่ว่ายน้ำบ่อยควรล้างผมด้วยน้ำสะอาดหลังขึ้นจากสระ
สาเหตุจากร่างกาย
DermNet ระบุว่าความผิดปกติของเส้นผมและหนังศีรษะมีหลายกลุ่ม และผมแห้ง เปราะ หรือขาดง่ายอาจเกี่ยวข้องกับภาวะบางอย่าง เช่น ขาดธาตุเหล็กและไทรอยด์ทำงานต่ำ แต่ DermNet ไม่ได้บอกว่าผมแห้งทุกคนเป็นเพราะสิ่งเหล่านี้ และคุณไม่ควรเดาเอง
สัญญาณที่ควรสงสัยว่าอาจไม่ใช่เรื่องพฤติกรรมอย่างเดียว ได้แก่ ผมเสียทั้งที่ไม่ได้ทำเคมีหรือใช้ความร้อนเลย ผมใหม่ที่งอกออกมาก็เปราะตั้งแต่โคน ผมร่วงมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด และมีอาการอื่นของร่างกาย เช่น เหนื่อยง่ายผิดปกติ ผิวแห้งทั่วตัว น้ำหนักขึ้นลงโดยไม่มีเหตุ หรือประจำเดือนผิดปกติ ถ้ามีอาการเหล่านี้ ให้ไปพบแพทย์ทั่วไปหรือแพทย์ผิวหนัง เพื่อตรวจเลือดและหาสาเหตุ อย่าซื้ออาหารเสริมมากินเองโดยไม่ตรวจ ถ้าอาการเป็นผมร่วงเป็นหลัก ดู ผมร่วงเกิดจากอะไร

จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นกรณีไหน
ลองสังเกตสามข้อก่อนตัดสินใจ
ข้อแรก ดูที่ปลายผมเทียบกับโคน ถ้าโคนยังนุ่มเงาและปลายแห้งแตก แปลว่าความเสียหายสะสมจากภายนอก ข้อที่สอง นึกย้อนกลับไปหกถึงสิบสองเดือนว่าทำสี ฟอก ยืด ดัด หรือเปลี่ยนเครื่องมือจัดแต่งทรงบ้างหรือไม่ ข้อที่สาม ดูว่ามีอาการอื่นร่วมหรือไม่ เช่นผมร่วง หนังศีรษะเปลี่ยน หรือสุขภาพเปลี่ยน
ถ้าคำตอบอยู่ฝั่งพฤติกรรม ให้ลดสิ่งที่ทำร้ายผมก่อน ซึ่งมักเห็นผลในผมที่งอกใหม่หลังหลายเดือน ขั้นตอนดูแลทีละขั้นอยู่ที่ ผมแห้งเสีย ดูแลยังไง ถ้าลดแล้วไม่เปลี่ยน หรือสัญญาณเข้าข่ายเรื่องสุขภาพ ให้พบแพทย์
เมื่อไรควรพบแพทย์
ไปพบแพทย์ผิวหนังเมื่อผมแห้งเปราะโดยไม่รู้สาเหตุ ผมใหม่ยังเสียหลังเปลี่ยนนิสัยแล้ว ผมร่วงเป็นหย่อมหรือบางลง หนังศีรษะแดง ลอก เจ็บ หรือคันมาก หรือมีอาการทั่วไปของร่างกายผิดปกติร่วมด้วย การตรวจเลือดเบื้องต้นจะช่วยบอกว่าขาดธาตุเหล็กหรือไทรอยด์ผิดปกติหรือไม่ โดยแพทย์เป็นผู้เลือกรายการตรวจที่เหมาะกับคุณ

สรุปสั้น ๆ
ผมแห้งเสียมักไม่ได้มีสาเหตุเดียว แต่สะสมจากความร้อน สารเคมี และการดูแลที่แรงเกินไป ผมที่เสียแล้วซ่อมไม่ได้ ต้องตัดและค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นผมใหม่ ถ้าทำครบแล้วผมใหม่ยังไม่ดี ให้คิดถึงสาเหตุจากร่างกายและไปตรวจกับแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
ผมแห้งเสียเกิดจากการขาดวิตามินใช่ไหม
อาจเกี่ยว แต่ไม่ใช่สาเหตุที่พบบ่อยที่สุด สาเหตุที่พบมากกว่าคือความร้อนและสารเคมี หากสงสัยว่าขาดธาตุเหล็กหรือมีปัญหาไทรอยด์ ให้ตรวจเลือดกับแพทย์ก่อนซื้ออาหารเสริมกินเอง
ผมเสียแล้วกลับมาดีเองได้ไหม
ผมส่วนที่เสียแล้วไม่กลับคืน ได้แต่ตัดทิ้งหรือปกปิดชั่วคราวด้วยทรีตเมนต์ ผมงอกใหม่จะดีขึ้นถ้าหยุดสาเหตุได้
ผมแห้งเสียแต่ไม่เคยทำสีหรือยืด เกิดจากอะไร
ลองดูเรื่องความร้อนจากไดร์ แสงแดดและคลอรีน การหวีตอนเปียกแรง ๆ ที่รัดผมแน่นเป็นประจำ และปัญหาสุขภาพที่ต้องให้แพทย์ตรวจ
แหล่งอ้างอิง
- Stop damaging your hair | American Academy of Dermatology (AAD)
- Disorders of the hair and scalp | DermNet





