ผนังไม้เทียม WPC ติดในบ้านได้ไหม เรื่องน้ำ ความร้อน และโครงที่ต้องรู้

ผนังไม้เทียมติดในบ้านได้ดี ถ้าเลือกวัสดุให้ตรงกับผนังนั้น และติดบนโครงที่ปล่อยให้แผ่นขยับตัวได้ ปัญหาที่พบได้บ่อยมักไม่ได้มาจากแผ่นคุณภาพต่ำ แต่มาจากการเอาแผ่นไปแปะทับผนังที่ชื้นอยู่แล้ว หรือยิงยึดแน่นจนแผ่นโก่งเมื่อโดนแดดบ่าย

คำว่าไม้เทียมเป็นคำในร้าน ไม่ใช่ชื่อวัสดุ เวลาช่างหรือร้านบอกว่าผนังไม้เทียม อาจหมายถึงของสามอย่างที่พฤติกรรมต่างกันมาก เลยต้องแยกให้ออกก่อนจะไปเทียบราคา

สามวัสดุที่ถูกเรียกว่าไม้เทียม

WPC ย่อมาจาก wood plastic composite คือผงไม้หรือเส้นใยไม้ผสมกับพลาสติกอย่าง PE หรือ PVC แล้วรีดออกมาเป็นแผ่นหรือเป็นลอน คู่มือวัสดุไม้ของกรมป่าไม้สหรัฐฯ (Wood Handbook บทที่ 11) จัดวัสดุกลุ่มนี้ไว้ในหมวด wood thermoplastic composite คือวัสดุที่ไม้กับพลาสติกร้อนหลอมทำงานร่วมกัน ข้อดีคือได้ผิวสัมผัสใกล้ไม้ แต่ผงไม้ในเนื้อยังเป็นไม้อยู่ ยังดูดน้ำได้ในระดับหนึ่ง

แผ่น PS หรือ PVC ลายไม้ เป็นพลาสติกล้วน ไม่มีผงไม้ ลายไม้มาจากฟิล์มพิมพ์หรือการพิมพ์ผิว น้ำหนักเบามาก ราคาต่ำ ตัดด้วยคัตเตอร์ได้ เหมาะกับผนังตกแต่งภายในอย่างผนังหัวเตียงหรือผนังทีวี แต่ไม่ควรเอาไปตากแดดฝน

ไฟเบอร์ซีเมนต์ลายไม้ หรือไม้ฝาซีเมนต์ ทำจากซีเมนต์ผสมเส้นใย พิมพ์ลายเสี้ยนไม้ แล้วทาสีทับ แข็งและหนักกว่าอีกสองแบบ ปลวกไม่กิน ไม่ยืดตามความร้อนมาก เหมาะกับผนังภายนอกที่โดนแดดฝนเต็ม ๆ แต่ต้องทาสีซ่อมตามรอบ

วัสดุ	ส่วนผสม	น้ำและความชื้น	ความร้อนและแดด	เหมาะกับผนัง
WPC	ผงไม้ + พลาสติก	ทนกว่าไม้จริงมาก แต่ผงไม้ยังพองได้	ยืดหดตามอุณหภูมิ สีซีดเมื่อโดนแดดนาน	ผนังภายในทุกห้อง ผนังนอกบ้านที่มีชายคา
PS / PVC ลายไม้	พลาสติกล้วน	ไม่ดูดน้ำ แต่น้ำเข้ารอยต่อไปขังด้านหลังได้	อ่อนตัวและโก่งถ้าร้อนจัด	ผนังตกแต่งในห้องแอร์
ไฟเบอร์ซีเมนต์ลายไม้	ซีเมนต์ + เส้นใย	ทนน้ำ ต้องทาสีปิดขอบตัด	ยืดหดน้อย สีต้องทาซ่อม	ผนังภายนอก ระแนงบังแดด
ไม้จริง (เพื่อเทียบ)	ไม้	พองหดชัดเจน เสี่ยงราและปลวก	แตกและซีดถ้าไม่เคลือบ	ห้องแอร์ที่ควบคุมความชื้นได้

ถ้าใบเสนอราคาเขียนแค่ว่า ผนังไม้เทียม ตารางเมตรละเท่านั้นเท่านี้ ให้ขอชื่อรุ่นและเอกสารสเปกของแผ่นมาดู สมมติว่ามีสองเจ้าที่ราคาห่างกันมาก พอเปิดสเปกดูจริง ๆ อาจพบว่าเจ้าหนึ่งเสนอ WPC อีกเจ้าเสนอแผ่น PS ซึ่งเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้

ทนน้ำแค่ไหน และทำไมยังขึ้นราได้

ความเข้าใจที่ผิดบ่อยที่สุดคือคิดว่าไม้เทียมกันน้ำร้อยเปอร์เซ็นต์ รายงานสรุปงานวิจัย 20 ปีของห้องปฏิบัติการผลิตภัณฑ์ป่าไม้สหรัฐฯ (FPL-GTR-303) อธิบายกลไกไว้ชัด เมื่อ WPC ถูกใช้งานกลางแจ้งไประยะหนึ่ง ผงไม้ในเนื้อจะพองตัวเมื่อดูดความชื้น แรงดันจากการพองนี้ทำให้เนื้อพลาสติกรอบ ๆ เกิดรอยร้าวขนาดเล็ก แล้วรอยร้าวเหล่านี้เปิดทางให้เชื้อราเข้าไปกินส่วนที่เป็นไม้

สำหรับผนังในบ้าน ข้อนี้แปลเป็นงานได้สามข้อ

1. แผ่นที่สัดส่วนผงไม้สูงจะให้ผิวเหมือนไม้มากกว่า แต่ไวต่อความชื้นมากกว่า ผนังที่ชื้นบ่อยให้เลือกแผ่นที่มีผิวหุ้มรอบ (capped) หรือแผ่นพลาสติกล้วน
2. ขอบตัดคือจุดอ่อน แผ่นที่มีผิวหุ้มจะเปิดเนื้อในตรงรอยตัดทุกครั้ง ปลายแผ่นด้านล่างที่ใกล้พื้นควรมีบัวหรือคิ้วปิด และยกเหนือพื้นที่ถูน้ำเล็กน้อย
3. ความชื้นที่ฆ่าผนังไม้เทียมส่วนใหญ่มาจากด้านหลัง ไม่ใช่ด้านหน้า

ผนังที่ชื้นอยู่แล้ว ห้ามปิดทับ

คู่มือเรื่องราและความชื้นของ EPA ย้ำว่ากุญแจของการคุมราคือการคุมความชื้น ถ้ามีราขึ้นต้องทำความสะอาดและแก้ต้นเหตุของน้ำ ถ้าแค่ทำความสะอาดโดยไม่แก้ต้นเหตุ ราจะกลับมา สำหรับผนังไม้เทียม ข้อนี้สำคัญเพราะแผ่นจะปิดผนังจนมองไม่เห็นอีกหลายปี

ผนังที่ควรตรวจก่อนติด ได้แก่ผนังที่ติดห้องน้ำ ผนังที่มีท่อน้ำฝังอยู่ ผนังชั้นล่างที่มีคราบเกลือขาวหรือสีพองระดับเข่า และผนังภายนอกฝั่งที่รับฝนสาด ถ้าเจอสีพองหรือคราบน้ำ ให้แก้ตามแนวทางในผนังชื้นและเชื้อรา ให้จบก่อน แล้วค่อยวางแผนติดแผ่น

แดดบ่ายกับการยืดตัวของแผ่น

ไม้จริงขยับเพราะความชื้น ส่วนพลาสติกขยับเพราะความร้อน WPC จึงรับทั้งสองแรงพร้อมกัน ผนังภายในห้องแอร์อุณหภูมิค่อนข้างคงที่ ปัญหาน้อย แต่ผนังภายนอกหรือผนังติดหน้าต่างบานใหญ่ฝั่งตะวันตก ผิวแผ่นสีเข้มที่โดนแดดบ่ายจะร้อนกว่าอากาศหลายสิบองศา แผ่นที่ยาวสามเมตรจะยืดออกจนเห็นได้

อาการที่บอกว่าติดตั้งไม่เผื่อการยืดตัวมีให้เห็นเป็นแบบ

• แผ่นโก่งออกจากผนังเป็นคลื่นตอนบ่าย แล้วกลับมาเกือบตรงตอนเช้า
• หัวสกรูดึงทะลุเนื้อแผ่นหรือแผ่นแตกรอบรูสกรู
• ปลายแผ่นชนกันแน่นจนดันคิ้วจบหลุด
• ร่องระหว่างแผ่นกว้างไม่เท่ากันในแต่ละฤดู

วิธีป้องกันคือเว้นระยะที่ปลายแผ่นตามที่ผู้ผลิตกำหนดในคู่มือติดตั้ง ยึดด้วยคลิปที่ล็อกขอบแผ่นแทนการยิงสกรูทะลุหน้า และไม่ยึดแผ่นยาวด้วยกาวเต็มแผ่นกับผนัง ตัวเลขระยะเว้นต่างกันตามชนิดพลาสติกและความยาวแผ่น ให้ขอคู่มือของรุ่นที่ใช้จริง อย่าใช้ความเคยชินของช่าง

ถ้าผนังฝั่งตะวันตกร้อนจนเป็นปัญหาของทั้งบ้าน ไม้เทียมแปะผนังไม่ได้ช่วยกันร้อน วิธีที่ได้ผลกว่าคือทำระแนงบังแดดห่างจากผนังเพื่อให้มีลมผ่าน หรือดูภาพรวมในวิธีแก้บ้านร้อน

ติดบนโครงหรือแปะกาว เลือกจากสภาพผนัง

การติดผนังไม้เทียมมีสองแบบหลัก ทั้งสองใช้ได้ แต่เหมาะกับผนังคนละสภาพ

วิธี	ทำอย่างไร	ข้อดี	ใช้เมื่อ
ติดบนโครงคร่าว	ยึดโครงเหล็กกล่องหรือโครงพลาสติกกับผนัง แล้วยึดแผ่นด้วยคลิปบนโครง	มีช่องอากาศด้านหลัง ปรับระนาบผนังที่ไม่ตรงได้ ซ่อนสายไฟได้	ผนังเดิมไม่เรียบ ผนังภายนอก ผนังที่ต้องเดินสาย
แปะกาวและยิงตะปูลม	ทากาวเป็นจุดหรือเส้นแล้วยิงตะปูยึดชั่วคราว	เร็ว ไม่กินพื้นที่ห้อง	ผนังภายในที่แห้ง เรียบ และใช้แผ่น PS น้ำหนักเบา

ผนังห้องในทาวน์โฮมหลายหลังฉาบไม่ได้ดิ่ง ถ้าแปะกาวตรง ๆ ความไม่ตรงของผนังจะสะท้อนออกมาที่แผ่น เห็นชัดเมื่อมีไฟส่องเฉียงจากด้านบน การทำโครงช่วยแก้ตรงนี้ได้ แลกกับความหนาที่เพิ่มขึ้นประมาณสองถึงสามเซนติเมตร และค่าแรงที่สูงกว่า

โครงเหล็กหรือโครงไม้

โครงไม้ราคาถูกกว่าและช่างหลายคนถนัด แต่โครงไม้ที่ซ่อนอยู่หลังแผ่นคือของโปรดของปลวก ผนังไม้เทียมเองปลวกกินได้ยาก แต่ถ้าโครงด้านหลังเป็นไม้ยางหรือไม้อัด ปลวกจะเดินมาตามรอยร้าวผนังแล้วกินโครงจนแผ่นหลุด ผมแนะนำโครงเหล็กกล่องชุบกันสนิมหรือโครงอะลูมิเนียมทุกครั้งที่ทำได้ โดยเฉพาะบ้านชั้นล่างและบ้านที่เคยมีประวัติปลวก รายละเอียดการป้องกันอ่านต่อได้ที่ป้องกันปลวก

ระยะห่างของโครงตั้งแต่ 30 ถึง 60 เซนติเมตร ขึ้นกับความหนาและความยาวแผ่น แผ่น PS บางต้องโครงถี่ ไม่อย่างนั้นกดแล้วยุบ ให้ยึดตามตารางของผู้ผลิตรุ่นนั้น

งานไฟฟ้าหลังผนังต้องวางก่อนปิด

ผนังไม้เทียมมักอยู่ในจุดที่มีไฟ เช่นผนังทีวี ผนังหัวเตียงที่มีไฟอ่านหนังสือ หรือไฟซ่อนในร่องแผ่น สิ่งที่ต้องคิดก่อนปิดผนัง

• ตำแหน่งปลั๊กและสวิตช์เดิมจะอยู่ลึกเข้าไปจากผิวแผ่นใหม่ ต้องใช้บล็อกต่อเพื่อให้หน้ากากเสมอผิว ห้ามปล่อยให้หน้ากากลอยหรือจมลงไปในแผ่น
• สายไฟที่เดินหลังแผ่นต้องร้อยท่อ ไม่วางลอยชนโครงเหล็ก ขอบโครงที่คมขูดฉนวนสายได้เมื่อแผ่นขยับตามความร้อน
• ไฟ LED ในร่องต้องมีช่องให้เข้าถึงตัวแปลงไฟ (driver) เพราะเป็นชิ้นที่เสียก่อนเพื่อน

งานเดินสายใหม่และย้ายปลั๊กควรให้ช่างไฟฟ้าที่มีใบรับรองทำ ไม่ใช่ช่างติดผนัง ถ้าผนังนี้เป็นผนังทีวี มีรายละเอียดเรื่องโครงรับน้ำหนักและการเดินสายในผนังทีวี

ไฟ ความร้อน และจุดที่ไม่ควรใช้

พลาสติกทุกชนิดติดไฟได้ ไม่ว่าจะผสมสารหน่วงไฟหรือไม่ แผ่นไม้เทียมจึงไม่ควรอยู่ชิดแหล่งความร้อน จุดที่ผมไม่แนะนำมีดังนี้

• ผนังหลังเตาแก๊สในครัวไทย ความร้อนและเปลวไฟจากกระทะทำให้แผ่นบิดและเป็นคราบเร็ว ใช้กระเบื้องหรือแผ่นสแตนเลสดีกว่า
• ผนังข้างเครื่องทำน้ำอุ่นหรือหลังคอยล์ร้อนแอร์ที่เป่าลมร้อนใส่ผนังตลอด
• ผนังทางหนีไฟในอาคารพาณิชย์หรืออาคารที่มีข้อกำหนดเรื่องวัสดุ ให้ถามผู้ออกแบบหรือนิติบุคคลก่อน
• ผนังคอนโดฝั่งที่ติดช่องท่อหรือห้องข้างเคียง บางโครงการกำหนดวัสดุตกแต่งไว้ในระเบียบ ต้องขออนุญาตนิติบุคคลก่อนเริ่มงาน

ดูแลรักษาและอายุการใช้งาน

ผนังภายในที่ติดดี แทบไม่ต้องดูแลนอกจากเช็ดฝุ่น ใช้ผ้าชุบน้ำบิดหมาดกับน้ำยาล้างจานเจือจาง ห้ามใช้ทินเนอร์หรือน้ำยาที่มีตัวทำละลายแรง ผิวฟิล์มพิมพ์ลายจะด้านหรือลอก

ผนังภายนอกจะเปลี่ยนไปตามแดด สี WPC ส่วนใหญ่ซีดลงในช่วงปีแรกแล้วค่อย ๆ คงที่ ถ้าซื้อแผ่นเพิ่มภายหลังเพื่อซ่อม สีของแผ่นใหม่จะเข้มกว่าแผ่นเดิมจนเห็นต่าง วิธีแก้ที่ง่ายคือซื้อแผ่นสำรองเผื่อไว้ร้อยละ 5 ถึง 10 ตั้งแต่ล็อตแรก แล้วเก็บไว้ในที่ร่ม ข้อนี้ใช้กับระแนงพื้นภายนอกด้วย ซึ่งมีรายละเอียดเพิ่มในพื้นไม้เทียม WPC กลางแจ้ง

แผ่นที่เริ่มมีจุดดำหรือคราบเขียวตามร่อง บอกว่ามีน้ำค้างหรือความชื้นอยู่นาน ให้ล้างด้วยน้ำสบู่และแปรงขนอ่อน แล้วดูว่าน้ำมาจากไหน ถ้าแผ่นเริ่มบวมที่ปลายหรือเนื้อแผ่นนิ่มเมื่อกด แปลว่าความชื้นเข้าไปถึงผงไม้แล้ว ควรเปลี่ยนแผ่นนั้นและหาทางให้น้ำไม่ขังที่จุดเดิม

ค่าใช้จ่ายแยกเป็นส่วน ๆ

ราคาต่อตารางเมตรที่ช่างเสนอมักรวมหลายอย่างไว้ในบรรทัดเดียว ให้ขอแยกอย่างน้อยเป็นห้าส่วน เพื่อเทียบระหว่างเจ้าได้

ส่วนของงาน	สิ่งที่ต้องระบุในใบเสนอราคา	จุดที่มักถูกตัดเพื่อลดราคา
แผ่นผนัง	ยี่ห้อ รุ่น ชนิดวัสดุ ความหนา ขนาดแผ่น	เปลี่ยนจาก WPC เป็น PS โดยไม่บอก
โครงคร่าว	วัสดุโครง ขนาด ระยะห่าง	ใช้โครงไม้แทนโครงเหล็ก หรือโครงห่างเกิน
อุปกรณ์ยึดและคิ้ว	คลิป สกรูสแตนเลส คิ้วจบ มุม บัว	ยิงสกรูทะลุหน้าแทนคลิป ไม่มีคิ้วปิดขอบตัด
งานไฟฟ้า	จำนวนจุดที่ต้องย้ายหรือเพิ่ม	ไม่รวม แล้วมาเก็บเพิ่มทีหลัง
ค่าแรงและเศษวัสดุ	การเก็บขยะ ปริมาณเผื่อเศษตัด	ไม่สั่งเผื่อ ทำให้สีแผ่นซ่อมไม่ตรงล็อต

ผนังที่มีหน้าต่าง ประตู หรือมุมเยอะจะเสียเศษตัดมากกว่าผนังเรียบ ให้ช่างวัดหน้างานจริงก่อนสรุปจำนวนแผ่น ไม่ใช้ตารางเมตรจากแบบอย่างเดียว

ตรวจรับงานผนังไม้เทียมก่อนจ่ายงวดสุดท้าย

ใช้รายการนี้เดินตรวจกับช่างหลังงานเสร็จ ใช้เวลาประมาณ 20 นาทีต่อผนังหนึ่งด้าน

1. มองผนังเฉียงจากมุมห้องโดยเปิดไฟเพดาน แผ่นต้องเรียบเป็นระนาบเดียว ไม่เห็นคลื่นหรือแผ่นที่ยื่นออกมาไม่เท่ากัน
2. ร่องระหว่างแผ่นกว้างเท่ากันตลอดแนว และแนวลายเสี้ยนไม้ไม่สะดุดที่รอยต่อปลายแผ่น
3. ปลายแผ่นด้านบนและด้านล่างมีช่องเว้นตามคู่มือ และมีคิ้วหรือบัวปิดขอบตัดทุกด้าน
4. ไม่มีหัวสกรูโผล่ที่หน้าแผ่นในจุดที่ควรใช้คลิป ถ้ามีต้องเป็นสกรูสแตนเลสและเว้นรูให้แผ่นขยับได้
5. หน้ากากปลั๊กและสวิตช์เสมอผิวแผ่น เปิดปิดไฟได้ทุกจุด และเปิดช่องเข้าถึงตัวแปลงไฟ LED ได้
6. ขอเอกสารสเปกและใบรับประกันของแผ่นรุ่นที่ใช้ เก็บไว้กับรูปถ่ายโครงก่อนปิดแผ่น
7. เก็บแผ่นสำรองจากล็อตเดียวกันไว้อย่างน้อยหนึ่งถึงสองแผ่น

ถ้าช่างไม่ยอมให้ถ่ายรูปโครงก่อนปิดแผ่น ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน งานผนังที่ดีไม่มีอะไรต้องซ่อนตั้งแต่ด้านหลัง