สรุปประเด็นสำคัญ
- เริ่มจากผนังหัวเตียงด้านเดียวก่อน เป็นผนังที่เห็นทุกครั้งที่เข้าห้อง และใช้งบน้อยกว่าทำทั้งห้อง
- ผนังภายนอกที่อยู่หลังเตียงมักชื้นกว่าผนังภายใน ก่อนปิดด้วยวอลเปเปอร์หรือแผ่นไม้ ให้ตรวจความชื้นและแก้ต้นเหตุก่อน ตามแนวทางของ EPA เรื่องรากับความชื้น
- สี กาว และวัสดุไม้ประกอบปล่อยสารอินทรีย์ระเหยง่าย EPA ระบุว่าระดับในบ้านสูงกว่านอกบ้านได้ถึงราว 10 เท่า ห้องนอนที่ตกแต่งใหม่ควรระบายอากาศหลายวันก่อนกลับมานอน
- ตู้ ชั้นหนังสือ และทีวีในห้องนอนเด็กต้องยึดผนัง ข้อมูล Anchor It ของ CPSC ระบุว่าผู้เสียชีวิตจากเฟอร์นิเจอร์และทีวีล้มทับส่วนใหญ่เป็นเด็กอายุไม่เกิน 5 ขวบ
- ของแขวนเหนือหัวเตียงควรเบาและยึดแน่น กรอบรูปกระจกและชั้นวางของหนักไม่ควรอยู่เหนือหมอน
ผนังห้องนอนตกแต่งให้คุ้มที่สุด คือเลือกผนังเดียวให้เป็นจุดเด่น ซึ่งมักเป็นผนังหัวเตียง แล้วเลือกผิววัสดุให้เหมาะกับความชื้นของผนังนั้น ผนังที่เหลือปล่อยเรียบด้วยสีโทนเดียว ห้องจะดูตั้งใจโดยไม่รก และมีงบเหลือไปทำเรื่องที่มีผลกับการนอนจริง อย่างแสงและเสียง
ห้องนอนต่างจากห้องอื่นตรงที่เราใช้เวลาในนั้นราวหนึ่งในสามของวัน หายใจใกล้ผนังหัวเตียงทั้งคืน และนอนอยู่ใต้ของที่แขวนบนผนัง เรื่องกลิ่นวัสดุ ความชื้น และการยึดของจึงสำคัญพอ ๆ กับความสวย
ผนังไหนควรเป็นผนังเด่น
ผนังหัวเตียงเป็นตัวเลือกแรกเกือบทุกห้อง เพราะเป็นผนังที่สายตาเจอเมื่อเปิดประตูเข้ามา และเป็นฉากหลังของเตียงซึ่งเป็นเฟอร์นิเจอร์ใหญ่ที่สุดในห้อง แต่มีสองกรณีที่ผมจะเปลี่ยนไปทำผนังอื่น
- ผนังหัวเตียงเป็นผนังภายนอกฝั่งที่รับฝนหรือมีประวัติน้ำซึม ผนังแบบนี้ไม่ควรถูกปิดด้วยวัสดุที่ซ่อนความชื้น ให้ทาสีธรรมดาไว้ แล้วไปตกแต่งผนังตรงข้ามแทน
- ผนังหัวเตียงมีหน้าต่างอยู่กลางผนัง การตกแต่งจะถูกตัดเป็นสองท่อน ทำผ้าม่านเต็มผนังให้เป็นผนังเด่นแทนจะได้ผลกว่า
ห้องในคอนโดที่มีผนังติดห้องข้างเคียง ผนังหัวเตียงมักเป็นผนังติดเพื่อนบ้าน ถ้ามีปัญหาเสียง การบุแผ่นซับเสียงช่วยลดเสียงก้องในห้องตัวเองได้ แต่กันเสียงจากห้องข้างได้น้อย ความต่างนี้อธิบายไว้ในผนังอะคูสติก
เทียบผิวผนังห้าแบบที่ใช้กันในห้องนอน
| ผิวผนัง | หน้าตา | กลิ่นและสารระเหยช่วงแรก | ทนชื้น | รื้อเปลี่ยน |
|---|---|---|---|---|
| สีทาผนัง | เรียบ เปลี่ยนสีง่าย | มีช่วงแรกหลังทา เลือกสีกลิ่นน้อยช่วยได้ | ปานกลาง ทาซ่อมได้ | ง่ายที่สุด |
| วอลเปเปอร์ | ลวดลายมาก ผิวผ้าหรือกระดาษ | กาวและวัสดุบางชนิดมีกลิ่น | ต่ำ ราขึ้นใต้แผ่นถ้าผนังชื้น | ต้องลอกและเก็บผิว |
| ผนังไม้ระแนงหรือแผ่นไม้ | อบอุ่น มีมิติ | ไม้ประกอบและกาวมีสารระเหย | ต้องมีโครงและช่องอากาศ | ต้องรื้อโครง |
| ผนังบุผ้าหรือหนังเทียม | นุ่ม ซับเสียงสะท้อน | ฟองน้ำและกาวมีกลิ่นช่วงแรก | เก็บฝุ่นและความชื้น | รื้อเป็นแผ่นได้ |
| ผนังปูนเปลือยหรือปูนขัดมัน | ดิบ เท่ | ผิวขัดเคลือบมีกลิ่นช่วงทา | ดีถ้าเคลือบผิว | รื้อยาก |
ห้องนอนที่ไม่ได้เปิดแอร์ตลอด ความชื้นจะสูงช่วงหน้าฝน ผมจึงแนะนำสีทาผนังหรือผนังไม้บนโครงสำหรับห้องแบบนี้ ส่วนวอลเปเปอร์และผนังบุผ้าเหมาะกับห้องแอร์ที่ผนังแห้งตลอดปี ถ้าเลือกสี ดูหลักการเลือกโทนที่ช่วยการนอนได้ที่สีห้องนอน
ความชื้นหลังเตียง ปัญหาที่ตกแต่งแล้วมองไม่เห็น
เตียงชิดผนังภายนอกเป็นจุดที่ราขึ้นบ่อย หัวเตียงบังลม แอร์เป่าผนังให้เย็น ผนังด้านนอกโดนฝน ความชื้นจึงสะสมตรงนั้นได้ง่าย คู่มือของ EPA เรื่องราและความชื้นในบ้านระบุว่ากุญแจของการคุมราคือคุมความชื้น ต้องแก้ต้นเหตุของน้ำและทำความสะอาดพื้นผิวที่มีรา ไม่อย่างนั้นราจะกลับมา EPA ยังแนะนำให้คุมความชื้นสัมพัทธ์ในบ้านให้ต่ำกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ และไม่ควรปิดทับวัสดุที่มีราด้วยสีหรือวัสดุตกแต่งโดยไม่แก้ปัญหา
ก่อนตกแต่งผนังหัวเตียง ให้ทำแบบนี้
- ดึงเตียงออกจากผนัง แล้วดูผนังส่วนล่างและส่วนที่อยู่หลังหัวเตียง หาจุดดำ คราบเหลือง หรือสีพอง
- ใช้หลังมือแตะผนังหลังฝนตก เทียบกับผนังภายใน ถ้าเย็นชื้นชัดเจน แปลว่ามีน้ำเข้าผนัง
- ถ้าเจอปัญหา แก้ต้นเหตุก่อน วิธีแยกต้นเหตุอยู่ในผนังชื้นและเชื้อรา
- ตั้งหัวเตียงห่างผนังภายนอกอย่างน้อยหนึ่งฝ่ามือ ให้อากาศไหลผ่าน
กลิ่นวัสดุใหม่กับห้องที่ปิดแอร์ทั้งคืน
ห้องนอนที่เพิ่งทาสี ติดวอลเปเปอร์ หรือติดผนังไม้ประกอบ จะมีกลิ่นวัสดุใหม่ช่วงแรก กลิ่นนี้ส่วนหนึ่งมาจากสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOC) หน้าข้อมูลของ EPA ระบุว่าระดับสารกลุ่มนี้ในบ้านมักสูงกว่านอกบ้านได้ถึงราว 10 เท่า แหล่งที่มารวมถึงสี วาร์นิช กาว วัสดุก่อสร้าง และเฟอร์นิเจอร์ และระหว่างหรือหลังกิจกรรมบางอย่างอย่างการลอกสี ระดับอาจสูงกว่าปกติหลายร้อยถึงพันเท่า
ห้องนอนในเมืองไทยมักปิดทึบเปิดแอร์ทั้งคืน อากาศถ่ายเทน้อย สิ่งที่ EPA แนะนำเพื่อลดการสัมผัสใช้ได้ตรงกับห้องนอน คือเพิ่มการระบายอากาศ ทำตามคำเตือนบนฉลากผลิตภัณฑ์ ซื้อในปริมาณที่ใช้หมด และเลือกวัสดุที่ปล่อยสารน้อย
แผนสำหรับห้องนอนที่ตกแต่งใหม่
- ทำงานช่วงที่มีคนอื่นไปนอนห้องอื่นได้หลายวัน
- เปิดหน้าต่างและเปิดพัดลมดูดอากาศออกระหว่างทำงานและหลังทำงานเสร็จ
- เลือกสีและกาวที่ผู้ผลิตระบุว่ากลิ่นน้อยหรือสารระเหยต่ำ และขอเอกสารข้อมูลความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์
- ไม่ย้ายเด็กเล็กหรือคนที่เป็นโรคหอบหืดกลับเข้าห้อง จนกว่ากลิ่นจะหายไป
หัวเตียงติดผนัง หรือหัวเตียงแยก
หัวเตียงที่ทำติดผนัง เช่นผนังบุผ้าเต็มแผง หรือแผงไม้สูงถึงฝ้า ดูหรูและเก็บสายไฟได้เรียบร้อย แต่ย้ายเตียงไม่ได้ ถ้าวันหนึ่งต้องจัดห้องใหม่ จะเหลือแผงที่ไม่ตรงกับตำแหน่งเตียง หัวเตียงแยกที่ยึดกับโครงเตียงหรือยึดผนังด้วยรางแขวนย้ายตามได้ และรื้อได้ไม่เสียผนัง
ข้อควรคิดเรื่องไฟที่หัวเตียง
- ไฟอ่านหนังสือและปลั๊กชาร์จข้างเตียงควรกำหนดตำแหน่งก่อนทำแผงหัวเตียง เพื่อเดินสายในท่อหลังแผง
- งานเพิ่มหรือย้ายปลั๊กสวิตช์ให้ช่างไฟฟ้าทำ ห้ามเดินสายลอยหลังแผงบุผ้าหรือไม้ โดยไม่มีท่อหุ้ม
- ไฟเส้น LED ซ่อนหลังแผงต้องเว้นช่องให้เข้าถึงตัวแปลงไฟ และไม่ให้ตัวแปลงอยู่ชิดฟองน้ำหรือผ้า
ของแขวนเหนือหมอน และการยึดเฟอร์นิเจอร์
ผมมีกฎง่าย ๆ ข้อเดียวสำหรับของเหนือหัวเตียง ถ้ามันหล่นลงมาตอนตีสอง คุณต้องไม่บาดเจ็บ กรอบรูปกระจกขนาดใหญ่ ชั้นวางของหนัก และกระจกเงาบานใหญ่ ไม่ควรอยู่เหนือหมอน ถ้าอยากได้งานศิลปะเหนือเตียง ให้ใช้ภาพพิมพ์บนผ้าใบหรือกรอบอะคริลิก และยึดด้วยตะขอสองจุดที่ล็อกกรอบ ไม่ให้เลื่อนหลุดเมื่อพิงหัวเตียงแรง ๆ
ส่วนเฟอร์นิเจอร์สูงในห้อง อย่างตู้เสื้อผ้าลอยตัว ลิ้นชักสูง ชั้นหนังสือ และทีวีบนตู้ ต้องยึดผนัง โดยเฉพาะห้องที่มีเด็ก ข้อมูลของโครงการ Anchor It ของคณะกรรมการความปลอดภัยสินค้าอุปโภคบริโภคสหรัฐฯ (CPSC) ระบุว่าในช่วงปี 2000 ถึง 2018 มีเด็กเสียชีวิตจากเฟอร์นิเจอร์ ทีวี และเครื่องใช้ไฟฟ้าล้มทับ 459 ราย ร้อยละ 93 อายุไม่เกิน 5 ขวบ และมีเด็กราว 11,000 คนต่อปีเข้าห้องฉุกเฉินจากเหตุแบบนี้ CPSC แนะนำให้ยึดทีวี ตู้ลิ้นชัก และชั้นหนังสือกับผนัง และวางของหนักไว้ชั้นล่าง
การยึดตู้ต้องยึดเข้าเนื้อผนังจริง ผนังปูนใช้พุกที่เหมาะกับชนิดผนัง ผนังยิปซัมต้องยึดเข้าโครงเหล็กด้านใน หรือใช้พุกสำหรับผนังเบาที่รับแรงดึงได้ ถ้าไม่แน่ใจว่าผนังห้องเป็นอะไรและควรใช้พุกแบบไหน ดูได้ที่เจาะผนังปูน
ห้องนอนเล็ก ผนังต้องช่วยเก็บของ
ห้องนอนขนาดสามคูณสามเมตรไม่มีพื้นที่ให้ผนังเป็นแค่ฉากหลัง ผนังเด่นในห้องแบบนี้ควรทำงานด้วย ตัวอย่างที่ใช้ได้
- แผงหัวเตียงที่มีชั้นวางแคบลึกราว 12 ถึง 15 เซนติเมตร ใช้แทนโต๊ะข้างเตียง
- ตู้แขวนเหนือหัวเตียงที่ยึดกับผนังอย่างแน่นหนา ขอบล่างสูงพอไม่ให้ศีรษะชนเวลาลุกนั่ง
- รางแขวนผนังที่ปรับตำแหน่งตะขอได้ ใช้แขวนกระเป๋า หมวก และเสื้อคลุม
ผนังที่มีตู้หรือชั้นเยอะ ให้เลือกสีผนังโทนเดียวกับตู้ ห้องจะดูโล่งขึ้น แนวคิดการวางผังห้องนอนเล็กทั้งห้องอยู่ในไอเดียห้องนอนเล็ก
งบประมาณ ลงที่ไหนก่อน
ผมเรียงตามสิ่งที่เปลี่ยนความรู้สึกของห้องได้มากต่อเงินที่จ่าย
- ทาสีผนังเด่นใหม่หนึ่งด้าน และทาสีผนังที่เหลือโทนเดียวกัน เป็นงานที่ใช้งบต่ำที่สุด
- ผ้าม่านหนาเต็มผนัง ช่วยทั้งแสง เสียงสะท้อน และหน้าตาห้อง
- หัวเตียงแยกบุผ้า ย้ายตามได้เมื่อจัดห้องใหม่
- ไฟผนังข้างเตียงที่ช่างไฟฟ้าเดินสายใหม่
- ผนังไม้หรือผนังบุผ้าเต็มผนัง เป็นงานที่ใช้งบสูงที่สุด และรื้อยากที่สุด
ลำดับนี้ตั้งใจให้งานที่ย้อนกลับได้มาก่อน ถ้าทาสีแล้วชอบ ใส่ม่านแล้วห้องนอนหลับสบายขึ้น อาจไม่ต้องทำข้อห้าเลย และงบที่เหลือไปลงกับที่นอนหรือแอร์ที่เงียบขึ้นจะได้ผลกับการนอนมากกว่า
ค่าใช้จ่ายของแต่ละแบบต่างกันตามขนาดผนังและวัสดุ เวลาขอราคาจากช่าง ให้แยกค่าวัสดุ ค่าโครง ค่าแรง และงานไฟฟ้าออกจากกัน แล้วถามว่ารื้อในอนาคตต้องทำอะไรกับผนังบ้าง
เช็กผนังห้องนอนหลังตกแต่งเสร็จ
- ผนังหลังเตียงและหลังตู้ไม่มีคราบชื้นหรือจุดดำ และมีช่องให้อากาศผ่าน
- ห้องไม่มีกลิ่นวัสดุใหม่เมื่อเปิดประตูเข้ามาหลังปิดทิ้งไว้ทั้งวัน
- ตู้ ชั้น และทีวีทุกชิ้นยึดผนังแล้ว ลองโยกเบา ๆ ต้องไม่ขยับ
- ไม่มีของหนักหรือกระจกบานใหญ่แขวนเหนือหมอน
- ปลั๊กและไฟหัวเตียงใช้งานได้ ไม่มีสายไฟเดินลอยหลังแผง
ห้องนอนของเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ ให้เพิ่มอีกข้อ คือเดินไล่จับขอบมุมทุกชิ้นที่อยู่ระดับศีรษะ ขอบคมของชั้นวางที่ยื่นจากผนังเป็นสิ่งที่คนในบ้านชนบ่อยที่สุดในความมืด
แหล่งอ้างอิง
- Latest Anchor It! Statistics Show Nearly 80% of All Furniture, TV and Appliance Tip-over Fatalities Involve Children 5 Years Old and Younger | U.S. Consumer Product Safety Commission (CPSC), Anchor It!
- Volatile Organic Compounds' Impact on Indoor Air Quality | U.S. Environmental Protection Agency (EPA)
- A Brief Guide to Mold, Moisture and Your Home | U.S. Environmental Protection Agency (EPA)





