เครื่องฟอกอากาศ กินไฟไหม คิดค่าไฟเป็นบาทต่อเดือนจากวัตต์บนฉลาก

เครื่องฟอกอากาศที่เปิดรอบต่ำถึงกลางกินไฟน้อยกว่าพัดลมตั้งพื้นหลายตัว ค่าไฟจริงอยู่ที่ราว 10 ถึง 170 บาทต่อเดือนที่ค่าไฟสมมติหน่วยละ 4 บาท ขึ้นกับว่าเปิดกี่ชั่วโมงและรอบไหน ตัวเลขนี้คิดเองได้ภายในสองนาที ถ้ารู้กำลังไฟ (วัตต์) ของเครื่อง

สูตรสั้นๆ ที่ใช้ได้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิด

หน่วยไฟ (กิโลวัตต์ชั่วโมง หรือ kWh) เท่ากับวัตต์ x ชั่วโมงที่เปิด หารด้วย 1,000 แล้วคูณค่าไฟต่อหน่วยจะได้เป็นบาท

หาวัตต์ได้จากป้ายข้างเครื่อง ช่อง "กำลังไฟฟ้า" หรือ "Power" หรือในคู่มือ รุ่นส่วนมากระบุเป็นช่วง เช่น 5 ถึง 55 วัตต์ ตามรอบพัดลมต่ำสุดถึงสูงสุด ค่าไฟต่อหน่วยดูได้จากบิลค่าไฟของบ้านคุณ ในตัวอย่างข้างล่างใช้ 4 บาทต่อหน่วยเพื่อให้คำนวณง่าย อัตราจริงของบ้านต่างกันตามประเภทผู้ใช้และจำนวนหน่วยที่ใช้ต่อเดือน

ตัวอย่าง เครื่องที่เปิดรอบกลางประมาณ 30 วัตต์ เปิด 8 ชั่วโมง คือ 30 x 8 หาร 1,000 เท่ากับ 0.24 หน่วยต่อวัน คูณ 30 วันได้ 7.2 หน่วย คูณ 4 บาท ได้ราว 29 บาทต่อเดือน

ตารางค่าไฟตามรอบและชั่วโมงที่เปิด

ตัวเลขข้างล่างเป็นตัวอย่างคำนวณ ไม่ใช่ผลวัดจากรุ่นใดรุ่นหนึ่ง กำลังไฟของแต่ละรุ่นต่างกัน ให้แทนค่าด้วยวัตต์ของเครื่องคุณ

รอบการใช้	กำลังไฟสมมติ	ชั่วโมงต่อวัน	หน่วยไฟต่อเดือน	ค่าไฟต่อเดือน (4 บาท/หน่วย)
รอบต่ำตอนนอน	10 วัตต์	8	2.4	ราว 10 บาท
รอบต่ำ เปิดทั้งวัน	10 วัตต์	24	7.2	ราว 29 บาท
รอบกลาง ตอนนอน	30 วัตต์	8	7.2	ราว 29 บาท
รอบกลาง ทั้งวัน	30 วัตต์	24	21.6	ราว 86 บาท
รอบสูง 4 ชั่วโมงหลังเลิกงาน + รอบต่ำที่เหลือ	60 วัตต์ x 4 + 10 วัตต์ x 20	24	13.2	ราว 53 บาท
รอบสูงต่อเนื่อง	60 วัตต์	24	43.2	ราว 173 บาท

แถวที่เห็นผลชัดที่สุดคือแถวที่ห้า การเปิดแรงช่วงสั้นๆ แล้วลดรอบ กินไฟน้อยกว่าเปิดแรงตลอดหลายเท่า ในขณะที่ห้องสะอาดพอๆ กัน

ตัวเลขระดับประเทศ เครื่องเดินตลอดปีใช้เท่าไร

Natural Resources Canada ระบุว่าเครื่องฟอกอากาศห้องแบบมาตรฐานที่เดินเครื่องต่อเนื่องใช้ไฟราว 450 กิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี และรุ่นที่ได้รับ ENERGY STAR ใช้พลังงานน้อยกว่าเฉลี่ย 25% แปลงเป็นค่าเฉลี่ย 450 หน่วยหารด้วย 8,760 ชั่วโมงต่อปี ได้ราว 51 วัตต์ตลอดเวลา

รุ่น	หน่วยไฟต่อปี	ค่าไฟต่อปี (4 บาท/หน่วย)
มาตรฐาน เปิดต่อเนื่อง	ราว 450	ราว 1,800 บาท
ENERGY STAR เปิดต่อเนื่อง (ลด 25%)	ราว 338	ราว 1,350 บาท

ตัวเลข 450 นี้ตั้งบนสมมติฐานว่าเดินเครื่องตลอดปี ส่วนบ้านที่เปิดเฉพาะตอนนอนหรือเปิดรอบต่ำจะใช้ต่ำกว่านั้นมาก จึงเหมาะใช้เป็นเพดานเปรียบเทียบ ไม่ใช่ค่าที่คาดว่าจะเจอ

ส่วนฉลากแบบ ENERGY STAR EPA ย้ำว่าเป็นเรื่องประสิทธิภาพพลังงานเท่านั้น ไม่บอกอะไรเกี่ยวกับความสามารถในการทำความสะอาดอากาศ ฉลากประหยัดไฟของไทยก็เช่นกัน เป็นเรื่องการใช้ไฟ ไม่ใช่การกรอง ดูวิธีดูค่าการกรองที่เครื่องฟอกอากาศยี่ห้อไหนดี

ทำไมวัตต์ไม่เท่ากันทั้งวัน

ค่าบนป้ายมักเป็นค่ากำลังสูงสุด ในการใช้งานจริงตัวเลขเปลี่ยนตามปัจจัยเหล่านี้

• รอบพัดลม ต่ำสุดอาจใช้ไม่ถึงหนึ่งในสิบของรอบสูงสุด เพราะกำลังของพัดลมเพิ่มเร็วกว่าความเร็วลม
• โหมดออโต้ ที่เซ็นเซอร์ฝุ่นสั่งปรับรอบเอง เมื่อห้องสะอาดจะลดรอบต่ำเอง ช่วยประหยัดไฟในวันที่ฝุ่นน้อย
• ฟังก์ชันเสริม เช่น หน้าจอ ไฟ ไอออนไนเซอร์ หรือหลอดยูวี กินไฟเพิ่มเล็กน้อยตลอดเวลา และ EPA เตือนว่าไอออนไนเซอร์และบางแบบที่ใช้ยูวีอาจปล่อยโอโซน
• ไส้กรองสกปรก ทำให้ลมผ่านยาก พัดลมต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อได้ลมเท่าเดิม และ EPA ระบุว่าไส้กรองสกปรกทำงานได้แย่ ดูไส้กรองเครื่องฟอกอากาศเปลี่ยนเมื่อไหร่

ควรบอกด้วยว่าเครื่องที่มีฟังก์ชันเพิ่มความชื้นหรือทำความร้อนในตัวจะกินไฟสูงกว่านี้มาก ตารางข้างบนใช้กับเครื่องฟอกอากาศล้วน

ตัวอย่างสามบ้าน คิดค่าไฟแตกต่างกันอย่างไร

ทุกบ้านใช้ค่าไฟสมมติหน่วยละ 4 บาท และกำลังไฟเป็นตัวเลขสมมติ แทนด้วยตัวเลขจากเครื่องของคุณเมื่อคำนวณจริง

คอนโด 28 ตารางเมตร เปิดเฉพาะตอนนอน

เครื่องเล็กที่ใช้รอบต่ำ 12 วัตต์ ตอนนอน 8 ชั่วโมง ได้ 12 x 8 = 96 วัตต์ชั่วโมงต่อคืน ราว 2.9 หน่วยต่อเดือน เท่ากับ 12 บาทต่อเดือน ถ้าเพิ่มช่วงเปิดรอบกลาง 35 วัตต์อีก 3 ชั่วโมงหลังเลิกงาน จะเพิ่มอีกราว 3.15 หน่วย หรือ 13 บาท รวมราว 25 บาทต่อเดือน

ทาวน์โฮมที่มีสัตว์เลี้ยง เปิดทั้งวันรอบกลาง

เครื่องรอบกลาง 40 วัตต์ เปิด 24 ชั่วโมง ได้ 0.96 หน่วยต่อวัน หรือราว 28.8 หน่วยต่อเดือน เท่ากับ 115 บาทต่อเดือน หรือราว 1,380 บาทต่อปี บ้านแบบนี้ไส้กรองมักเปลี่ยนเร็วกว่าปกติ ค่าไส้กรองต่อปีอาจสูงกว่าค่าไฟ ดูรอบเปลี่ยนในไส้กรองเครื่องฟอกอากาศเปลี่ยนเมื่อไหร่

บ้านที่เปิดเฉพาะช่วงฝุ่นสูง

ใช้สามเดือนต่อปีในฤดูฝุ่น เปิดรอบกลาง 30 วัตต์ ตลอด 24 ชั่วโมง ได้ 21.6 หน่วยต่อเดือน เท่ากับ 86 บาทต่อเดือน คูณสามเดือนเท่ากับ 258 บาทต่อปี นอกฤดูฝุ่นเปิดรอบต่ำเฉพาะตอนนอน 10 วัตต์ ได้ราว 10 บาทต่อเดือน เก้าเดือนรวมราว 90 บาท รวมทั้งปีราว 350 บาท ซึ่งต่ำกว่าค่าไฟแอร์เดือนเดียว

บ้านทั้งสามหลังมีค่าไฟต่อปีตั้งแต่ราวสามร้อยบาทถึงพันกว่าบาท เมื่อเทียบกับราคาเครื่องและไส้กรอง ค่าไฟไม่ใช่ตัวตัดสิน ตัวตัดสินคือขนาดเครื่องกับห้อง และสิ่งที่คุณยอมจ่ายซ้ำทุกปี

ไฟแฝงตอนเสียบปลั๊กทิ้งไว้

เครื่องที่มีนาฬิกาหรือรีโมตกินไฟตลอดเวลาแม้ปิดสวิตช์ Natural Resources Canada ระบุว่ารุ่น ENERGY STAR ที่มีนาฬิกาหรือรีโมตใช้ไม่เกิน 2 วัตต์ขณะสแตนด์บาย

ไฟแฝง	หน่วยต่อเดือน	ค่าไฟต่อเดือน (4 บาท/หน่วย)
2 วัตต์ ตลอด 24 ชั่วโมง	1.44	ราว 6 บาท
5 วัตต์ (รุ่นเก่าหรือจอใหญ่)	3.6	ราว 14 บาท

เป็นเงินน้อย ถอดปลั๊กเมื่อไม่ใช้หลายวันก็พอ ไม่ต้องถอดทุกวัน

เครื่องใหญ่เกินห้องไม่ได้ประหยัดกว่า

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือเครื่องกำลังสูงแต่เปิดรอบต่ำจะประหยัดกว่าเครื่องเล็กที่เปิดรอบแรง ข้อนี้จริงบางส่วน เพราะพัดลมใหญ่ที่รอบต่ำเงียบกว่า แต่ Natural Resources Canada ระบุให้เลือกเครื่องขนาดเหมาะกับห้อง เพราะรุ่นใหญ่ใช้พลังงานมากกว่า และ AHAM เตือนว่าเครื่องที่ใหญ่เกินไปทำให้เปลืองไฟและเสียงดังโดยไม่จำเป็น

กรณี	ผลต่อค่าไฟ
เครื่องเล็กเกินห้อง ต้องเปิดแรงตลอด	วัตต์สูงและเปิดนาน กินไฟเกินจำเป็น
เครื่องพอดีห้อง เปิดรอบต่ำถึงกลาง	ค่าไฟต่ำสุดในเงื่อนไขเดียวกัน
เครื่องใหญ่กว่าห้องหนึ่งขั้น เปิดรอบต่ำ	ค่าไฟใกล้เคียงกัน เสียงเงียบกว่า
เครื่องใหญ่กว่าห้องมาก เปิดตามปกติ	เปลืองไฟ ไส้กรองใหญ่ราคาสูง

วิธีเลือกขนาดดูที่เครื่องฟอกอากาศเลือกขนาดห้อง

เทียบกับของอื่นในบ้าน

เพื่อให้เห็นว่าเล็กหรือใหญ่แค่ไหน เทียบกับตัวอย่างเดียวกันที่ค่าไฟสมมติหน่วยละ 4 บาท เปิด 8 ชั่วโมงต่อคืน 30 วัน

เครื่องใช้ไฟฟ้า	กำลังเฉลี่ยสมมติ	หน่วยต่อเดือน	ค่าไฟต่อเดือน
เครื่องฟอกอากาศ รอบกลาง	30 วัตต์	7.2	ราว 29 บาท
พัดลมตั้งพื้น	50 วัตต์	12	ราว 48 บาท
แอร์ที่ใช้ไฟเฉลี่ย 700 วัตต์ (ตัวอย่าง)	700 วัตต์	168	ราว 672 บาท

ตัวเลขแอร์ขึ้นกับขนาด ความเก่า และอุณหภูมิที่ตั้ง จึงใช้เป็นภาพประกอบเท่านั้น สรุปคือถ้าคุณเปิดแอร์ตอนนอนอยู่แล้ว ค่าไฟเครื่องฟอกอากาศเพิ่มขึ้นไม่มาก สำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้าตัวอื่นที่วิธีคิดเหมือนกัน ดูตัวอย่างในเครื่องซักผ้ากินไฟแค่ไหน และตู้เย็นอินเวอร์เตอร์ประหยัดไฟจริงไหม

วัดค่าไฟจริงด้วยปลั๊กวัดไฟ

ปลั๊กวัดไฟแบบเสียบ (power meter) ใช้เวลาตั้งค่าไม่ถึง 5 นาที

1. เสียบปลั๊กวัดไฟเข้ากับเต้ารับ แล้วเสียบเครื่องฟอกอากาศเข้าปลั๊กวัดไฟ
2. ตั้งค่าไฟต่อหน่วยตามบิลบ้าน ถ้าเครื่องวัดมีช่องนี้
3. เปิดเครื่องที่รอบที่ใช้จริง และจดค่าวัตต์ที่อ่านได้ที่รอบต่ำ รอบกลาง รอบสูง
4. ปล่อยทำงานอย่างน้อยหนึ่งคืนหรือหนึ่งวัน แล้วอ่านหน่วยไฟสะสม
5. คูณจำนวนวันที่ใช้ในเดือน ได้หน่วยและค่าไฟต่อเดือนของบ้านคุณ

รุ่นที่ใช้โหมดออโต้ควรวัดทั้งวัน เพราะวัตต์ขึ้นลงตามค่าฝุ่นนอกบ้าน ถ้าอ่านค่าแล้วสูงกว่าที่ป้ายระบุอย่างมาก ให้ตรวจว่าไส้กรองตันหรือไม่ก่อนคิดว่าเครื่องเสีย

ค่าที่ใหญ่กว่าค่าไฟ

ในหลายบ้านค่าไส้กรองต่อปีสูงกว่าค่าไฟทั้งปี ตัวอย่างเครื่องกลาง 30 วัตต์เปิด 24 ชั่วโมง ค่าไฟราว 86 บาทต่อเดือน หรือราว 1,000 บาทต่อปี ในขณะที่ชุดไส้กรอง HEPA กับคาร์บอนเปลี่ยนปีละครั้งหรือสองครั้งมักมีราคาระดับพันบาทขึ้นไป (ประมาณการ ราคาต่างกันมากตามรุ่น) ก่อนซื้อเครื่องควรถามราคาไส้กรองและรอบเปลี่ยน และรวมกับค่าไฟเป็นต้นทุนต่อปี

ลดค่าไฟโดยไม่เสียประสิทธิภาพ

ทำ	ห้ามทำ
เลือกเครื่องที่พอดีกับห้อง	ซื้อรุ่นใหญ่สุดเพราะเข้าใจว่าประหยัดกว่า
ปิดประตูห้อง เปิดรอบกลางต่อเนื่อง	เปิดห้องโล่งแล้วเร่งรอบสูง
ใช้โหมดออโต้ ให้เครื่องลดรอบเมื่อห้องสะอาด	ล็อกรอบสูงตลอดทั้งปี
ดูดฝุ่นและเช็ดฝุ่นเพื่อลดภาระเครื่อง	ปล่อยให้ไส้กรองตัน
ปิดไฟหน้าจอที่ไม่ใช้	เสียบปลั๊กเครื่องเก่าที่มีไฟแฝงสูงทิ้งไว้
ปิดเครื่องหรือลดรอบเมื่อฝุ่นนอกบ้านต่ำ	ปิดเครื่องในช่วงฝุ่นสูงเพียงเพราะอยากประหยัด

เปิดดูป้ายข้างเครื่อง จดวัตต์สูงสุด คูณชั่วโมงที่เปิดจริง และคิดเป็นบาทตามสูตรด้านบน ถ้าผลคือหลักสิบถึงร้อยบาทต่อเดือน ไม่ต้องกังวลเรื่องค่าไฟ ให้ไปกังวลเรื่องขนาดเครื่องและรอบเปลี่ยนไส้กรองแทน