พื้นไม้เทียม WPC กลางแจ้ง ทนแดดฝนแค่ไหน และต้องดูแลอะไรบ้าง

ระเบียงไม้ที่เคยสวยตอนปูใหม่ แล้วเทาซีด แตกเป็นริ้วภายในสองสามปี เป็นเหตุผลที่คนหันมาถาม WPC หรือที่ร้านเรียกว่าไม้เทียมไม้พลาสติก วัสดุนี้ขายด้วยคำว่าไม่ต้องทาสี ไม่ต้องขัด ซึ่งจริงในระดับหนึ่ง แต่คำโฆษณาไม่บอกว่ามันอุ้มน้ำ ร้อนเมื่อโดนแดด และหดขยายตามอุณหภูมิ ลองดูว่าแต่ละเรื่องส่งผลกับการเลือกอย่างไร

WPC คืออะไร และต่างจากไม้จริงตรงไหน

WPC ย่อจาก wood-plastic composite ทำจากผงไม้หรือเส้นใยไม้ผสมพลาสติก เช่นพอลิเอทิลีนหรือพีวีซี ขึ้นรูปเป็นแผ่นตัน หรือแผ่นกลวงเป็นช่องเพื่อลดน้ำหนัก ผงไม้ในเนื้อวัสดุคือส่วนที่ทำให้ได้ผิวเหมือนไม้ และเป็นส่วนเดียวกันที่ดูดความชื้น

หัวข้อ	ไม้จริงเนื้อแข็งกลางแจ้ง	WPC
การทาสี/น้ำมัน	ทาซ้ำทุก 1-2 ปี	ไม่ต้องทา
ผิวและเสี้ยน	เสี้ยนและแตกลายเมื่อแห้ง	ผิวเรียบสม่ำเสมอ ขูดขีดเห็นเนื้อสีต่าง
การดูดน้ำ	ดูดน้ำ บวม โก่งงอ	ดูดน้ำน้อยกว่า แต่ไม่ใช่ศูนย์
ปลวกและราเนื้อไม้	ขึ้นกับชนิดไม้และการอัดน้ำยา	ปลวกเจาะยากกว่า ราขึ้นผิวได้
ความร้อนผิว	ร้อน แต่ไม้บางชนิดดูดความร้อนช้า	สีเข้มร้อนจัดเมื่อโดนแดด
อายุใช้งานตามที่ขาย	10-20 ปีถ้าดูแล	ผู้ผลิตมักรับประกัน 5-15 ปี อ่านเงื่อนไขให้ชัด
ราคาติดตั้งโดยประมาณ	2,500-6,000 บาท/ตร.ม. ตามชนิดไม้	1,800-3,500 บาท/ตร.ม. ตามความหนา โครงรอง

ช่วงราคาเป็นตัวเลขประมาณจากตลาดทั่วไป ราคาจริงเปลี่ยนตามยี่ห้อ ความหนา ชนิดโครงรอง และพื้นที่ติดตั้ง ถ้าอยากรู้ว่าไม้จริงชนิดไหนทนกลางแจ้ง อ่านเพิ่มได้ที่ พื้นไม้จริง และถ้าเลือกไม้จริงมาทา ดู วิธีเลือกเคลือบไม้ภายนอก

น้ำ ปัญหาที่โฆษณาไม่เล่า

ห้องปฏิบัติการผลิตภัณฑ์ไม้ของกรมป่าไม้สหรัฐฯ (USDA Forest Products Laboratory) สรุปงานวิจัยสองทศวรรษเรื่อง WPC ในรายงาน FPL-GTR-303 ว่าความล้มเหลวช่วงแรกของ WPC กลางแจ้งทำให้เกิดคำถามเรื่องความทนทานต่อเชื้อรา กลไกที่รายงานอธิบายคือ หลังจากโดนฝนและแดดไประยะหนึ่ง ผงไม้ในเนื้อวัสดุดูดน้ำและขยายตัว ทำให้เนื้อพลาสติกรอบข้างเกิดรอยร้าวเล็กระดับจุลภาค ทำให้เชื้อราย่อยไม้เข้าไปถึงเนื้อไม้ได้

งานทดลองภาคสนามของ Ibach และคณะ (2013) ที่วางตัวอย่างกลางแจ้งที่แวนคูเวอร์ ประเทศแคนาดา และฮิโลในฮาวาย พบการผุของตัวอย่างในสภาพที่รุนแรง พบเชื้อราสีน้ำตาลบนผิวบางชิ้น ที่ฮิโลซึ่งแดดจัดและฝนชุก เริ่มผุเร็วกว่าที่อื่น สภาพอากาศแบบนี้ใกล้กับภาคใต้ของไทยพอสมควร จึงไม่ควรคิดว่าบ้านเราปลอดภัยกว่า

แปลว่าอย่างไรกับการเลือกซื้อ แผ่นที่ปิดผิวด้วยฟิล์มหุ้ม (co-extruded cap) มีโอกาสกันน้ำเข้าผงไม้ดีกว่าแผ่นผิวเปลือย การตัดหัวท้ายแผ่นเปิดเนื้อวัสดุดูดน้ำเข้าได้ ควรปิดหัวท้ายด้วยฝาปิดหรือซีลตามคำแนะนำของผู้ผลิต และไม่ควรปูให้น้ำขังนาน

ความร้อนและการยืดหดตัวในอากาศไทย

พลาสติกยืดหดตามอุณหภูมิมากกว่าไม้ แผ่นยาว 3 เมตรที่ปูตอนเช้าเย็นแล้วโดนแดดบ่ายจะยาวขึ้น ถ้าปูชิดกันและชิดผนังไม่เว้นช่อง แผ่นจะดันกันจนโก่งเป็นคลื่น ผู้ผลิตแต่ละรายระบุระยะเว้นที่ต่างกัน เช่นช่องระหว่างแผ่นด้านข้าง ช่องหัวท้าย และช่องรอบเสาหรือผนัง ต้องทำตามคู่มือของแบรนด์นั้น อย่าใช้ระยะของยี่ห้ออื่น

เรื่องความร้อนผิว แผ่นสีน้ำตาลเข้มหรือดำกลางแดดเที่ยงร้อนจนเดินเท้าเปล่าลำบาก เด็กและสัตว์เลี้ยงเสี่ยงสุด ถ้าพื้นที่โดนแดดเต็ม ให้เลือกโทนอ่อน มีหลังคาหรือร่มบังบางช่วง ไม่มีค่าเฉพาะที่ใช้ได้ทั่วไป วิธีที่ใช้ได้จริงคือขอแผ่นตัวอย่างวางกลางแดดเที่ยงครึ่งชั่วโมงแล้วเอามือแตะ

โครงรองและการระบายน้ำ ส่วนที่ตัดสินอายุงาน

ความเสียหายของพื้น WPC หลายกรณีมาจากโครงรองด้านล่าง ไม่ใช่ตัวแผ่น

1. โครงรองต้องรับน้ำหนักได้และระยะห่างตามความหนาแผ่น ระยะที่กว้างเกินทำให้แผ่นแอ่นตรงกลาง ผู้ผลิตระบุระยะไว้ในคู่มือ ช่างควรอ้างตามนั้น
2. โครงไม้ธรรมดาผุก่อนแผ่น ควรใช้โครงเหล็กชุบสังกะสี โครงอะลูมิเนียม หรือโครงไม้อัดน้ำยาและทานำยากันปลวก
3. พื้นด้านล่างต้องลาดเอียงให้น้ำไหลออก ปูกลางแจ้งโดยไม่มีความลาดเอียง น้ำจะขังใต้แผ่น ราขึ้นและกลิ่นอับตามมา
4. ต้องมีช่องให้ลมไหลใต้แผ่น อย่าปิดขอบด้วยผนังทึบทุกด้าน
5. ใช้คลิปซ่อนหรือสกรูสแตนเลสตามแบรนด์ สกรูธรรมดาเป็นสนิมแล้วคราบน้ำตาลไหลลงผิวแผ่น

โครงสร้างระเบียงที่ยกสูง ต้องให้วิศวกรหรือสถาปนิกตรวจน้ำหนักบรรทุก อย่าใช้ช่างปูอย่างเดียวตัดสิน และถ้าจะติดตั้งกลางแจ้งบนหลังคา ดาดฟ้า หรือพื้นรับน้ำหนักจำกัด ให้ขอตรวจก่อน เรื่องเดียวกันใช้กับโครงเหล็กและเสาของ โรงจอดรถ ที่ใช้พื้นวัสดุนี้ประกอบ

ลื่นไหม และดูแลอย่างไร

ผิวไม้เทียมเรียบหรือลายไม้ตื้นลื่นกว่าไม้จริงที่มีเสี้ยนเมื่อเปียกมีตะไคร่ หน้าฝนบริเวณใกล้สระว่ายน้ำ ทางเข้าห้องน้ำนอกบ้าน หรือบันได ควรเลือกแผ่นผิวลายนูนลึก ไม่ใช้แผ่นผิวเรียบ ผู้ผลิตบางรายมีผลทดสอบความฝืด ขอดูเอกสารแทนการฟังคำบอกของพนักงานขาย

การดูแลปกติคือกวาดเศษใบไม้ ล้างด้วยน้ำสะอาดและแปรงขนอ่อนเมื่อเริ่มมีตะไคร่ ใช้สบู่อ่อนหรือน้ำยาล้างพื้นที่ผู้ผลิตแนะนำ ไม่ใช้เครื่องฉีดน้ำแรงดันสูงชิดผิว เพราะดึงเส้นใยและเป็นรอย ไม่ใช้ตัวทำละลายหรือน้ำยาฟอกแรงที่ทำให้สีด่าง

แผ่นตัน แผ่นกลวง และผิวหุ้ม เลือกแบบไหน

ร้านวัสดุมักวางแผ่นสามแบบไว้ข้างกัน ราคาต่างกันพอสมควร และหน้าตาจากด้านบนคล้ายกันมาก ผมแนะนำให้พลิกดูหน้าตัดทุกครั้งก่อนสั่ง

แบบแผ่น	ลักษณะหน้าตัด	จุดเด่น	จุดที่ต้องระวัง
แผ่นกลวงผิวเปลือย	มีช่องกลวงเป็นรู เนื้อผงไม้โผล่ทุกด้าน	ราคาต่ำ น้ำหนักเบา	ดูดน้ำง่าย น้ำเข้าช่องกลวงแล้วออกยาก ราขึ้นในรู
แผ่นตันผิวเปลือย	เนื้อแน่นทั้งแผ่น	แข็งแรงกว่า ช่วงโครงรองกว้างได้มากกว่า	หนัก ราคาสูงขึ้น ผิวซีดเร็วเมื่อโดนแดด
แผ่นหุ้มผิว (capped)	มีชั้นพลาสติกบางหุ้มรอบ	กันคราบและน้ำเข้าเนื้อได้ดีกว่า สีคงทนกว่า	ราคาสูงสุด ต้องปิดหัวตัดให้ครบ ไม่อย่างนั้นน้ำเข้าทางหัวแผ่น

พื้นที่โดนฝนตรงและแดดเต็ม ผมเลือกแผ่นหุ้มผิวก่อนเสมอ ถ้างบจำกัดและพื้นที่มีหลังคาคลุมเกือบทั้งหมด แผ่นตันผิวเปลือยก็ใช้ได้ ส่วนแผ่นกลวงผิวเปลือยเหมาะกับพื้นที่ในร่มที่แห้ง เช่นระเบียงชั้นบนที่มีกันสาดยื่นลึก ถ้าจะใช้แผ่นกลวงกลางแจ้ง ต้องมีฝาปิดหัวแผ่นทุกปลาย และวางแนวแผ่นให้น้ำในช่องกลวงไหลออกได้ตามความลาดเอียง

อีกเรื่องที่คนมองข้ามคือสีของเนื้อแผ่น แผ่นที่ผสมสีทั้งเนื้อ ขูดแล้วยังเห็นสีใกล้เคียงผิว ส่วนแผ่นบางรุ่นสีอยู่แค่ชั้นผิว รอยเก้าอี้ลากหรือขาโต๊ะเหล็กจะเห็นเป็นเส้นสีอ่อนชัด ขอให้ร้านตัดแผ่นตัวอย่างให้ดูหน้าตัดและลองขูดด้วยกุญแจตรงมุม

ลำดับงานปูที่ควรเห็นหน้างาน

งานปู WPC ใช้เวลาไม่นาน พื้นที่ระเบียง 15-20 ตร.ม. ทีมช่างสองคนมักปูเสร็จในหนึ่งถึงสองวันถ้าพื้นเดิมพร้อม ช่วงที่ควรอยู่ดูคือวันแรก เพราะงานที่ซ่อนอยู่ใต้แผ่นทั้งหมดเกิดในวันนั้น

1. ตรวจพื้นเดิม ช่างควรเอาระดับน้ำหรือเลเซอร์วัดความลาดเอียง และหาจุดที่น้ำขังก่อนวางโครง ถ้าพื้นคอนกรีตแตกหรือทรุด ต้องซ่อมก่อน
2. วางแนวโครงรอง ระยะห่างตามคู่มือแบรนด์ แนวโครงควรขนานกับทิศทางน้ำไหล เพื่อไม่ให้โครงกั้นน้ำเป็นแอ่ง
3. ยึดโครงกับพื้นด้วยพุกหรือตัวยึดที่ไม่เป็นสนิม ใช้แผ่นรองปรับระดับใต้โครงในจุดที่พื้นต่ำ ไม่ใช้เศษไม้ธรรมดาหนุน
4. ปูแผ่นแรกให้ตรงแนว แผ่นแรกเบี้ยว แผ่นต่อไปเบี้ยวตามทั้งแถว ช่างที่ดีจะตีเส้นแนวก่อนเสมอ
5. ใส่คลิปและเว้นช่องตามคู่มือ ตรวจช่องหัวท้ายแผ่นและช่องชิดผนังทุกด้าน
6. ปิดหัวแผ่นและติดบัวขอบ เว้นช่องลมด้านล่างไว้บางจุด
7. ล้างฝุ่นจากการตัดออกให้หมด ผงจากการตัดที่ค้างบนผิวทิ้งไว้โดนฝนจะเป็นคราบ

งบที่ต้องเผื่อนอกจากค่าแผ่น

ใบเสนอราคาที่เขียนราคาต่อตารางเมตรตัวเดียว มักรวมแค่แผ่นและค่าแรงปู ของที่บวกเพิ่มทีหลังมีหลายรายการ ควรถามให้ครบก่อนเซ็น

รายการ	ทำไมต้องมี	ผมแนะนำให้ถาม
โครงรอง	ตัวกำหนดอายุพื้น	รวมในราคาหรือแยก ใช้วัสดุอะไร
คลิปและสกรู	คิดเป็นชิ้น พื้นที่ใหญ่ราคาบวกเยอะ	สแตนเลสเกรดไหน
บัวขอบและฝาปิดหัว	ปิดหน้าตัดกันน้ำเข้า	คิดเป็นเมตรหรือรวมแล้ว
เศษตัดเผื่อ	พื้นมีมุมและเสามาก เศษเยอะ	เผื่อกี่เปอร์เซ็นต์
ซ่อมพื้นเดิม	พื้นแตกหรือลาดไม่พอ	ราคาแยกต่อจุดหรือเหมา
ขนย้ายและเก็บเศษ	แผ่นยาวขนขึ้นชั้นบนยาก	รวมหรือไม่

ตัวเลขเผื่อเศษที่ช่างใช้มักอยู่ราว 5-10% ของพื้นที่ พื้นที่ที่มีมุมเฉียงหรือปูลายก้างปลาจะเผื่อมากกว่านั้น ถ้าเปรียบเทียบใบเสนอราคาสองเจ้า ให้จัดรายการให้ตรงกันก่อน ราคาต่อตารางเมตรที่ต่ำกว่าบางครั้งแค่ตัดโครงรองหรือบัวขอบออก

ก่อนซื้อและก่อนจ้างปู ถามสิ่งนี้

• แผ่นเป็นแบบตันหรือกลวง และผิวหุ้มเต็มทั้งสี่ด้านหรือไม่
• รับประกันกี่ปี ครอบคลุมอะไรบ้าง ซีดจาง ผุ ราขึ้น และใครรับผิดชอบค่าแรงเปลี่ยน
• ใช้โครงรองอะไร ระยะห่างตามคู่มือผู้ผลิตกี่เซนติเมตร
• เว้นช่องขยายตัวเท่าไหร่ และมีฝาปิดหัวท้ายหรือไม่
• ขอแผ่นตัวอย่างไปวางกลางแดดและราดน้ำที่บ้านหนึ่งสัปดาห์ได้ไหม
• ถ้าอยู่ใกล้สระหรือทะเล ช่างเคยปูงานคล้ายกันและมีรูปงานเก่าที่ผ่านสองหน้าฝนให้ดูหรือไม่

ถ้ายังลังเลระหว่างวัสดุอื่น เช่นกระเบื้องกันลื่นหรือพื้นคอนกรีต เปรียบเทียบเพิ่มที่ วิธีเลือกพื้นบ้าน ก่อนตกลงงบ พื้นกลางแจ้งที่มีร่มและระบายน้ำดีมักใช้ WPC ได้คุ้ม ส่วนพื้นที่โดนแดดเต็มวันและน้ำท่วมขังบ่อยควรคิดวัสดุอื่น