มัทฉะลาเต้คืออะไร ส่วนผสม คาเฟอีน และความหวานที่ควรรู้

10 พฤศจิกายน 2569 | อ่าน 9 นาที

สรุปสั้นๆ

มัทฉะลาเต้คือผงมัทฉะ ชาเขียวญี่ปุ่นปลูกในที่ร่ม ตีให้ละลายแล้วผสมกับนมร้อนหรือเย็น มีน้ำเชื่อมหรือไม่ก็ได้
งานรีวิววิชาการระบุคาเฟอีนในมัทฉะ 18.9 ถึง 44.4 มิลลิกรัมต่อกรัมผง ผง 2 กรัมจึงให้ราว 38 ถึง 89 มิลลิกรัม
FDA ระบุ 400 มิลลิกรัมต่อวันเป็นระดับที่ไม่เกี่ยวกับผลเสียในผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ ผู้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรควรถามแพทย์
ผงมัทฉะลาเต้สำเร็จรูปเป็นสินค้าอีกแบบ ต้องดูลำดับส่วนประกอบบนฉลากว่าน้ำตาลหรือมัทฉะมาก่อน

มัทฉะลาเต้คือเครื่องดื่มที่เอาผงมัทฉะ ซึ่งเป็นชาเขียวญี่ปุ่นบดละเอียด มาตีให้ละลายแล้วผสมกับนม จะเสิร์ฟร้อนหรือเย็น หวานหรือไม่หวานก็ได้ ในแก้วหนึ่งมีสามส่วนให้ตัดสินใจ คือผงชา นม และความหวาน ส่วนคาเฟอีนต่อแก้วคำนวณได้จากจำนวนกรัมของผง ซึ่งงานรีวิววิชาการรายงานไว้ที่ 18.9 ถึง 44.4 มิลลิกรัมต่อกรัม หน้านี้อธิบายว่าแต่ละส่วนคืออะไร เมนูสำเร็จรูปต่างจากผงล้วนอย่างไร และคิดคาเฟอีนของแก้วที่ดื่มเองอย่างไร ส่วนสูตรทำที่บ้านและการเลือกเกรดผง ดูที่มัทฉะคืออะไร ซึ่งเก็บรายละเอียดไว้แล้ว

สามส่วนในแก้ว และแต่ละส่วนทำหน้าที่อะไร

Kochman และคณะ (Molecules, 2020) อธิบายว่ามัทฉะเป็นชาเขียวญี่ปุ่นแบบผง ต้นชาถูกคลุมด้วยเสื่อไม้ไผ่ให้อยู่ในร่มเกือบตลอดช่วงเติบโต การบังแสงทำให้ใบสร้างกรดอะมิโนและสารอื่น เช่น คลอโรฟิลล์และธีอะนีน ซึ่งงานรีวิวนี้ระบุว่าเป็นตัวการของรสที่ไม่ขมและสีเขียวสด

ส่วนในแก้ว	ทำหน้าที่	สิ่งที่ควรรู้
ผงมัทฉะ	ให้สี กลิ่น รสชา และคาเฟอีน	ปริมาณกรัมเป็นตัวกำหนดความเข้มและคาเฟอีนโดยตรง
นม	ให้ความนุ่มและเป็นของเหลวหลัก	นมวัว นมถั่วเหลือง หรือนมโอ๊ต เปลี่ยนรสและส่วนประกอบของแก้ว ดูนมโอ๊ตคืออะไร
ความหวาน	ตัดรสฝาดของชา	น้ำเชื่อมหรือน้ำตาลที่เติมเพิ่ม ขอไม่หวานหรือลดหวานได้ที่เคาน์เตอร์

ลาเต้ในแง่เมนูคือเครื่องดื่มที่นมเป็นสัดส่วนหลักของแก้ว หลักเดียวกับที่อธิบายไว้ในลาเต้กับคาปูชิโน่ต่างกันอย่างไร เพียงเปลี่ยนฐานจากเอสเปรสโซ่เป็นมัทฉะ เมื่อฐานเป็นชา แก้วมัทฉะลาเต้จึงไม่มีรสกาแฟ และคาเฟอีนมาจากใบชาแทนเมล็ดกาแฟ

มัทฉะลาเต้เย็นในแก้วทรงสูงเห็นชั้นนมและชาเขียว

ผงมัทฉะลาเต้สำเร็จรูป ไม่ใช่ผงมัทฉะล้วน

บนชั้นวางมีทั้งผงมัทฉะล้วนที่ต้องเติมนมเอง และซองผสมสำเร็จรูปที่ชงน้ำเดียวได้ สองอย่างนี้ใช้ชื่อคล้ายกันแต่เป็นสินค้าคนละแบบ ซองผสมมีส่วนผสมอื่นนอกจากมัทฉะได้ การรู้ว่าในซองมีอะไรต้องอ่านฉลาก

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 383 พ.ศ. 2560 กำหนดให้แสดงส่วนประกอบสำคัญเรียงตามลำดับปริมาณจากมากไปน้อย ใช้ตรวจได้ตรง ๆ ว่าซองไหนมัทฉะมาก่อนหรือน้ำตาลมาก่อน ถ้าชื่อแรกในรายการคือน้ำตาลหรือครีมเทียม แปลว่าแก้วนั้นเป็นเครื่องดื่มหวานกลิ่นชาเขียวมากกว่าชาเขียวผสมนม ประกาศเดียวกันยังให้อาหารชนิดผงที่ต้องเจือจางก่อนดื่มเลือกแสดงสัดส่วนส่วนประกอบเป็นร้อยละของน้ำหนักผงหรือเมื่อชงตามวิธีที่ระบุก็ได้ จึงควรดูว่าตัวเลขบนซองอิงฐานไหนก่อนเทียบกับซองอื่น

ถ้ามีนมเป็นส่วนประกอบ ฉลากต้องมีบรรทัด "ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร" ที่ระบุนมและผลิตภัณฑ์จากนมตามประกาศเดียวกัน ส่วนปริมาณน้ำตาลที่ควรกินต่อวัน และวิธีรวมน้ำตาลจากเครื่องดื่มหลายแก้ว ดูที่น้ำตาลในอาหารควรกินวันละเท่าไหร่ และวิธีอ่านแถบโภชนาการทั้งแถบอยู่ในวิธีอ่านฉลากโภชนาการ

คาเฟอีนต่อแก้ว: คำนวณจากกรัมของผง

Kochman และคณะรวบรวมไว้ว่า ชาเขียวทั่วไปมีคาเฟอีน 11.3 ถึง 24.67 มิลลิกรัมต่อกรัม ส่วนมัทฉะมี 18.9 ถึง 44.4 มิลลิกรัมต่อกรัม เป็นค่าต่อกรัมของวัตถุดิบแห้ง ไม่ใช่ต่อแก้ว เมื่อเอาไปคูณกับจำนวนกรัมที่ใช้จะได้ตัวอย่างดังนี้ ผลคูณเป็นการคำนวณของผมจากช่วงที่รายงาน ไม่ใช่ค่าที่วัดจากแก้วจริง

ผงมัทฉะต่อแก้ว	คาเฟอีนประมาณ (มก.)	เทียบกับเพดาน 400 มก.
1 กรัม	19 ถึง 44	ราว 5 ถึง 11 เปอร์เซ็นต์
2 กรัม	38 ถึง 89	ราว 10 ถึง 22 เปอร์เซ็นต์
3 กรัม	57 ถึง 133	ราว 14 ถึง 33 เปอร์เซ็นต์
4 กรัม	76 ถึง 178	ราว 19 ถึง 44 เปอร์เซ็นต์

FDA ระบุว่า 400 มิลลิกรัมต่อวันเป็นระดับที่โดยทั่วไปไม่สัมพันธ์กับผลเสียในผู้ใหญ่สุขภาพดี เทียบเท่ากาแฟขนาด 12 ออนซ์ประมาณ 2 ถึง 3 แก้ว และคนแต่ละคนไวต่อคาเฟอีนไม่เท่ากัน ตัวอย่างการใช้ตาราง ถ้าดื่มมัทฉะลาเต้ 4 กรัมวันละ 2 แก้วที่ปลายบนของช่วง ได้ราว 356 มิลลิกรัม ซึ่งใกล้เพดานแล้วก่อนนับกาแฟอื่น ส่วนการนับคาเฟอีนจากกาแฟและชาไข่มุกรวมในวันเดียว ดูคาเฟอีนคืออะไร และดื่มกาแฟวันละกี่แก้ว

ร้านส่วนใหญ่ไม่พิมพ์จำนวนกรัมผงต่อแก้วบนเมนู ถ้าอยากรู้ ถามพนักงานได้ว่าใช้ผงกี่กรัมต่อแก้วขนาดที่สั่ง

ใครควรระวังเป็นพิเศษ

FDA ระบุว่าคาเฟอีนมากเกินไปทำให้ใจสั่น อัตราการเต้นหัวใจเร็วขึ้น วิตกกังวล นอนไม่หลับ หรือปวดศีรษะได้ ใครรู้สึกอาการเหล่านี้หลังดื่มชาหรือกาแฟขนาดไม่มาก แสดงว่าตัวเองไวกว่าค่าเฉลี่ย ควรลดผงต่อแก้วหรือเลื่อนมื้อไปไว้ช่วงเช้า

ผู้ที่ตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร FDA แนะนำให้คุยกับแพทย์ว่าควรจำกัดคาเฟอีนแค่ไหน แพทย์ผู้ดูแลครรภ์ตอบเรื่องนี้ได้ตรงกว่าตัวเลขเฉลี่ยบนหน้าเว็บ

เช็กก่อนสั่งหรือซื้อ

ผงล้วนหรือซองผสม ดูลำดับแรกของส่วนประกอบ
ใช้ผงกี่กรัมต่อแก้ว ถามที่ร้าน หรืออ่านขนาดช้อนตวงบนซองผงล้วน
นมชนิดไหน และมีการเติมน้ำเชื่อมไหม ขอไม่หวานได้
คาเฟอีนของวันนี้รวมกับกาแฟและชาแก้วอื่นแล้วเท่าไร
ถ้าแพ้นม ให้เลือกนมทางเลือกและอ่านบรรทัดข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหารบนซองผสม

คำถามที่พบบ่อย

มัทฉะลาเต้วันละแก้วถือว่าเกินคาเฟอีนไหม

ถ้าใช้ผงมัทฉะ 2 กรัมต่อแก้ว คาเฟอีนอยู่ที่ราว 38 ถึง 89 มิลลิกรัมตามช่วงที่ Kochman และคณะรายงาน คิดเป็นราว 10 ถึง 22 เปอร์เซ็นต์ของ 400 มิลลิกรัมที่ FDA ใช้เป็นระดับอ้างอิงสำหรับผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ แต่ต้องนับกาแฟและเครื่องดื่มอื่นของวันเดียวกันรวมเข้าไปด้วย

เด็กดื่มมัทฉะลาเต้ได้ไหม

FDA อ้างแนวทางโภชนาการว่าควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี และผู้เชี่ยวชาญแนะนำไม่ให้เด็กและวัยรุ่นดื่มเครื่องดื่มชูกำลัง ส่วนเด็กโตที่ดื่มชาเขียวนมได้หรือไม่ ควรถามกุมารแพทย์เป็นรายคน