ประเด็นสำคัญ
- จากตัวอย่างราคาออนไลน์ ณ วันที่ 10 พ.ย. 2569 ควินัวเมล็ดล้วนแปลงเป็นกิโลกรัมละประมาณ 280 ถึง 1,330 บาท
- ถุงตั้งแต่ 500 กรัมถึง 3 กิโลกรัมอยู่ราว 280 ถึง 400 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนถุงเล็ก 200 ถึง 370 กรัมอยู่ราว 600 ถึง 1,330 บาทต่อกิโลกรัม
- ควินัวดิบ 1 ส่วนหุงแล้วได้ราว 3 ส่วน ตามข้อมูลของ Harvard ต้นทุนต่อมื้อจึงต่ำกว่าที่ตัวเลขต่อกิโลกรัมทำให้รู้สึก
- ผลิตภัณฑ์ที่มีคำว่าควินัวในชื่อ เช่น ข้าวผสมควินัวหรือเครื่องดื่มควินัว มีควินัวน้อย เทียบราคาต่อกิโลกรัมกับเมล็ดล้วนไม่ได้
ควินัวเมล็ดล้วนในไทยขายอยู่ราวกิโลกรัมละ 280 ถึง 1,330 บาท ช่วงกว้างขนาดนี้เกิดจากขนาดถุงเป็นหลัก ถุงใหญ่ตั้งแต่ครึ่งกิโลกรัมขึ้นไปถูกกว่ามาก ส่วนถุงเล็กต่ำกว่า 400 กรัมแพงกว่าสองถึงสี่เท่า ตัวเลขทั้งหมดในหน้านี้เก็บจากหน้ารวมราคาสินค้าออนไลน์ที่แสดงข้อมูลอัปเดตวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 เป็นตัวอย่างราคาร้านค้าที่เปลี่ยนได้ทุกสัปดาห์ ไม่ใช่ราคากลางจากหน่วยงานรัฐ เพราะผมหาราคากลางของควินัวจากหน่วยงานรัฐไม่พบ
ตัวอย่างราคาจริง แปลงเป็นต่อกิโลกรัม
หน้ารวมราคาแสดงสินค้าที่มีคำว่าควินัวทั้งหมด 1,863 รายการ ผมคัดเฉพาะถุงเมล็ดควินัวล้วนที่ระบุขนาดชัดเจน แล้วหารเป็นราคาต่อกิโลกรัมเพื่อให้เทียบกันได้
| ลักษณะสินค้า | ขนาด | ราคาที่เห็น (บาท) | ต่อกิโลกรัม (ประมาณ) |
|---|---|---|---|
| สามสีรวมถุง | 1 กก. | 280 | 280 |
| ออร์แกนิก สามสี ถุงใหญ่ | 3 กก. | 850 | 283 |
| ออร์แกนิก สีดำ | 2 กก. | 800 | 400 |
| สามสี ลดราคา (เดิม 269) | 500 ก. | 179 | 358 |
| คัดพิเศษ ราคาที่พบหลายระดับ | 500 ก. | 168 ถึง 199 | 337 ถึง 398 |
| ออร์แกนิก สามสี ถุงเล็ก | 200 ก. | 119 | 595 |
| สามสี ถุงเล็ก | 350 ก. | 345 | 986 |
| ออร์แกนิกโฮลเกรน ถุงเล็ก | 369 ก. | 492 | 1,333 |
อ่านตารางนี้แล้วเห็นสองกลุ่มชัด กลุ่มแรกคือถุงตั้งแต่ 500 กรัมขึ้นไป ราคาอยู่ราว 280 ถึง 400 บาทต่อกิโลกรัม (ราว 540 ถ้านับราคาก่อนลด) กลุ่มที่สองคือถุงเล็กต่ำกว่า 400 กรัม ซึ่งราคาต่อกิโลกรัมพุ่งเป็น 600 ถึง 1,330 บาท รายการที่ลดราคาก็มีผลเช่นกัน ถุง 500 กรัมที่ลดจาก 269 เหลือ 179 บาท ตัวเลขต่อกิโลกรัมหล่นจากราว 540 เหลือราว 360

ถุงเล็กถุงใหญ่ ต่างกันจนต้องคิด
ส่วนต่างระหว่างถุง 200 กรัมกับถุง 1 กิโลกรัมในตัวอย่างนี้คือ 595 เทียบ 280 บาทต่อกิโลกรัม หรือประมาณสองเท่า คนที่เพิ่งลองกินครั้งแรกซื้อถุงเล็กก็สมเหตุสมผล เพราะถ้าไม่ชอบก็เสียไม่มาก แต่ถ้ากินต่อเนื่องสัปดาห์ละสองสามมื้อ ถุงครึ่งกิโลกรัมหรือหนึ่งกิโลกรัมคุ้มกว่าอย่างชัดเจน
ข้อต้องระวังของถุงใหญ่คือกินไม่ทันก่อนหมดอายุ ให้ดูวัน เดือน ปี ที่ "ควรบริโภคก่อน" หรือ "หมดอายุ" ซึ่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 383 พ.ศ. 2560 กำหนดให้อาหารในภาชนะบรรจุต้องแสดง และถ้าอายุเก็บเกิน 90 วัน แสดงเป็นเดือนกับปีได้ วิธีเก็บและอายุการเก็บของควินัวดิบกับควินัวสุกอธิบายไว้ในเรื่องควินัวคืออะไร
ทำไมถึงราคาต่างจากธัญพืชอื่นในครัว
สองข้อนี้ตรวจสอบได้ ข้อแรกคือแหล่งผลิต FAO ระบุว่าควินัวเป็นพืชของแถบแอนดีส ปลูกในโบลิเวีย เปรู เอกวาดอร์ ชิลี โคลอมเบีย และอาร์เจนตินา และมีปลูกในอีกหลายประเทศนอกแถบนั้น เช่น สหรัฐฯ แคนาดา ฝรั่งเศส เคนยา และอินเดีย ไทยไม่อยู่ในรายชื่อนี้ ของที่ขายในไทยจึงน่าจะนำเข้าเป็นหลัก ซึ่งตรงกับที่ประกาศ 383 กำหนดให้ฉลากอาหารนำเข้าต้องแสดงชื่อที่ตั้งผู้นำเข้าพร้อมชื่อและประเทศของผู้ผลิต ข้อสองคือขนาดบรรจุ ซึ่งในตารางข้างบนเห็นผลชัดที่สุด
สองเรื่องที่ตัวอย่างนี้ยังสรุปให้ไม่ได้ คือสีเมล็ดกับคำว่าออร์แกนิก ถุงออร์แกนิก 3 กิโลกรัมที่ 283 บาทต่อกิโลกรัมถูกพอ ๆ กับถุงสามสี 1 กิโลกรัมที่ 280 บาท ขณะที่ถุงออร์แกนิกเล็กอยู่ที่ 595 ถึง 1,333 บาท ตัวแปรที่แยกกันไม่ออกคือขนาดถุง ร้าน และยี่ห้อ ถ้าอยากรู้ว่าออร์แกนิกแพงขึ้นเท่าไร ต้องเทียบถุงขนาดเดียวกันในร้านเดียวกันเอง
คิดเป็นต้นทุนต่อมื้อ
ตัวเลขต่อกิโลกรัมทำให้ควินัวดูแพง แต่คนกินครั้งละไม่มาก Harvard ระบุว่าควินัวดิบ 1 ถ้วยหุงแล้วได้ประมาณ 3 ถ้วย (สัดส่วนน้ำต่อควินัวคือ 2 ต่อ 1) ตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ถ้าตั้งเป้ากินควินัวดิบคนละ 50 กรัมต่อมื้อ ต้นทุนวัตถุดิบจะเป็น
- ถุงกิโลกรัมละ 280 บาท ได้มื้อละประมาณ 14 บาท
- ถุงกิโลกรัมละ 600 บาท ได้มื้อละประมาณ 30 บาท
- ถุงกิโลกรัมละ 1,330 บาท ได้มื้อละประมาณ 67 บาท
ตัวเลข 50 กรัมเป็นสมมติฐานของผมเอง ไม่ได้มาจากแหล่งอ้างอิง ถ้าคุณกินหนักกว่านี้ให้คูณตาม วิธีที่ใช้ได้กับถุงทุกใบคือหารราคาถุงด้วยน้ำหนักเป็นกรัม แล้วคูณ 50 ได้ต้นทุนต่อมื้อทันที

ชื่อมีควินัว แต่มีควินัวน้อย
ในหน้ารวมราคาเดียวกัน ควินัวถูกใช้เป็นชื่อสินค้าที่ไม่ใช่เมล็ดล้วนจำนวนมาก เช่น ข้าวหอมผสมควินัวถุง 450 กรัม ราคา 38 ถึง 55 บาท หรือขนมปังควินัว เครื่องดื่มโอ๊ตและควินัว ราคาต่ำกว่าเพราะมีข้าวหรือแป้งเป็นส่วนใหญ่ จะเอาไปเทียบกับเมล็ดล้วนต่อกิโลกรัมไม่ได้
วิธีเช็กคือดูรายการส่วนประกอบ ซึ่งประกาศ 383 กำหนดให้เรียงจากมากไปน้อยและให้แสดงเป็นร้อยละโดยประมาณ ถ้าควินัวอยู่ลำดับท้าย ๆ หรือระบุสัดส่วนน้อย ก็เป็นข้าวหรือแป้งที่แต่งเติมควินัว ถ้าอยากได้ประโยชน์จากเมล็ดควินัวจริง ให้ซื้อถุงเมล็ดล้วน ส่วนใครต้องการธัญพืชผสมที่กินง่าย ดูข้าวไรซ์เบอร์รีเทียบเป็นอีกทางเลือกได้
ขั้นตอนเทียบราคาก่อนหยิบถุงใบถัดไป
- อ่านน้ำหนักสุทธิบนถุง แล้วหารราคาด้วยน้ำหนักเป็นกรัม คูณ 1,000 เป็นราคาต่อกิโลกรัม
- แยกถุงเมล็ดล้วนออกจากสินค้าที่มีควินัวผสม
- ถ้าถุงที่ดูอยู่ลดราคา ให้เทียบกับถุงขนาดเดียวกันที่ไม่ลด ราคาเดิมที่ขีดฆ่าไม่ได้บอกว่าถุงนั้นเคยขายได้ราคานั้นจริง
- ดูวันหมดอายุ แล้วคิดว่าที่บ้านกินหมดในกี่สัปดาห์ ถุงใหญ่ที่เหลือทิ้งไม่คุ้ม
- ถ้าตัดสินใจเรื่องชนิดและเงื่อนไขอื่นนอกจากราคา อ่านต่อในวิธีเลือกควินัว ซึ่งเทียบจากฉลาก
ใครคิดจะเอาควินัวมาแทนข้าวในมื้อประจำวัน ดูทางเลือกธัญพืชอื่นเทียบกันได้ในกินอะไรแทนข้าว ราคาในตารางข้างบนเป็นภาพ ณ วันที่เก็บเท่านั้น ถ้าจะใช้ตัดสินใจจริง ให้เปิดดูราคาปัจจุบันที่ร้านหรือเว็บร้านค้าอีกรอบก่อนจ่าย
คำถามที่พบบ่อย
ซื้อถุง 3 กิโลกรัมจะถูกกว่าถุง 1 กิโลกรัมไหม
ในตัวอย่างที่เก็บมาแทบไม่ต่างกัน ถุง 1 กิโลกรัมอยู่ที่ราว 280 บาทต่อกิโลกรัม ถุงออร์แกนิก 3 กิโลกรัมอยู่ที่ราว 283 บาท คนละร้านและคนละประเภท แต่สะท้อนว่าส่วนลดจากขนาดถุงเริ่มอิ่มตัวเมื่อเกินราวครึ่งถึงหนึ่งกิโลกรัม ถ้าไม่ได้กินเป็นประจำ ถุงที่ใหญ่กว่านั้นเสี่ยงหมดอายุก่อนใช้หมดมากกว่าจะประหยัดเพิ่ม
ราคาที่ขีดฆ่าบนหน้าร้านออนไลน์เชื่อได้แค่ไหน
รายการที่ลดชัดเจนในตัวอย่างลดราวหนึ่งในสาม เช่น ถุง 500 กรัมที่ลดจาก 269 เป็น 179 บาท แต่ราคาเดิมที่ขีดฆ่าไม่ได้ยืนยันว่าเคยขายได้ที่ราคานั้นจริง จึงควรเทียบกับถุงขนาดใกล้กันที่ไม่ลดด้วย
แหล่งอ้างอิง
- Quinoa | Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source
- Launch of the International Year of Quinoa | FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations)
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 383) พ.ศ. 2560 เรื่อง การแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ (ฉบับที่ 2) | ราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)





