ใจความสำคัญ
- เครื่องซักขนาด 7 ถึง 8 กิโลกรัม ใส่ผ้าปูหนึ่งชุด (ผ้าปู ปลอกหมอน ปลอกผ้านวม) ต่อรอบ ใส่สองชุดพร้อมกันผ้าจะพันเป็นก้อนและล้างไม่ออก
- ผ้าฝ้ายสีขาวหรือสีอ่อนซักน้ำร้อน 50 ถึง 60 องศาได้ถ้าป้ายอนุญาต ผ้าโพลีเอสเตอร์ ไมโครไฟเบอร์ และเทนเซลใช้น้ำอุ่นหรือเย็น
- Cleveland Clinic แนะนำให้ซักผ้าปูอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งด้วยน้ำร้อน เพราะความร้อนช่วยกำจัดไรฝุ่น
- ติดมุมผ้ารัดมุมเข้าหากัน หรือใส่ปลอกหมอนเป็นถุงหุ้ม ผ้าจะไม่ม้วนเป็นก้อนตอนปั่น
- นำออกจากเครื่องทันทีที่ปั่นเสร็จ สะบัดแรงสองสามครั้ง แล้วตากพาดราวแบบตึง รอยยับลดลงจนแทบไม่ต้องรีด
ผ้าปูที่นอนซักในเครื่องได้เกือบทั้งหมด ใส่ทีละหนึ่งชุด เลือกอุณหภูมิตามเนื้อผ้า ใช้น้ำยาซักผ้าปริมาณปกติไม่ต้องเพิ่ม แล้วรีบนำออกมาตากทันทีที่เครื่องหยุด ปัญหาที่คนเจอบ่อยกว่าเรื่องสะอาดไม่สะอาด คือผ้ารัดมุมม้วนกลืนปลอกหมอนเป็นก้อนเปียกกลางถัง ผ้าแห้งไม่ทั่ว และยับจนต้องรีดทั้งผืน ซึ่งแก้ได้ด้วยการจัดผ้าก่อนกดปุ่ม
ส่วนคำถามว่าควรซักถี่แค่ไหนและใครต้องซักบ่อยกว่าคนอื่น เราแยกไว้ในผ้าปูที่นอนควรซักบ่อยแค่ไหน ตรงนี้เน้นวิธีซักล้วนๆ
ดูป้ายผ้าปูก่อน เนื้อผ้ากำหนดอุณหภูมิ
ผ้าปูชุดเดียวกันมักมีป้ายติดที่ปลอกผ้านวมหรือมุมผ้ารัดมุม บางชุดตัดป้ายทิ้งไปแล้ว ถ้าไม่มีป้าย ให้ดูถุงที่ใส่มาหรือเทียบจากตาราง
| เนื้อผ้า | สังเกตอย่างไร | น้ำที่ใช้ได้ | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|---|
| ฝ้าย 100% สีขาวหรือสีอ่อน | สัมผัสเย็น ยับง่าย | ร้อน 50 ถึง 60 องศา ถ้าป้ายอนุญาต | หดได้เล็กน้อยในรอบแรก |
| ฝ้ายสีเข้ม หรือพิมพ์ลาย | สีเข้ม สีสด | อุ่น 30 ถึง 40 องศา | น้ำร้อนทำให้สีซีดเร็ว |
| โพลีเอสเตอร์ ไมโครไฟเบอร์ | ลื่น นุ่ม ไม่ค่อยยับ | อุ่นหรือเย็น ไม่เกิน 40 องศา | ร้อนมากเกิดรอยยับถาวร ขุยติดง่าย |
| ฝ้ายผสมโพลีเอสเตอร์ | ยับน้อยกว่าฝ้ายล้วน | อุ่น 40 องศา | ดูแลง่ายที่สุด |
| เทนเซล หรือไลโอเซลล์ | ลื่นเย็น ทิ้งตัว | เย็นหรืออุ่นอ่อน โหมดถนอมผ้า | ปั่นแรงเป็นรอยขาวตามรอยพับ |
| ผ้าลินิน | หยาบกว่า ยับเป็นริ้ว | อุ่น 30 ถึง 40 องศา | นุ่มขึ้นทุกครั้งที่ซัก |
กฎการติดป้ายผ้าของ FTC สหรัฐฯ ให้นิยามน้ำร้อนสำหรับซักเครื่องไว้ที่ราว 45 ถึง 63 องศาเซลเซียส น้ำอุ่นราว 31 ถึง 44 องศา และน้ำเย็นไม่เกินราว 30 องศา ป้ายที่เขียนแค่ซักเครื่องได้โดยไม่บอกอุณหภูมิ หมายถึงใช้น้ำร้อนถึง 63 องศาได้เป็นประจำ ถ้ายังไม่แน่ใจว่าผ้าชุดที่มีเป็นเนื้ออะไร หรือกำลังจะซื้อใหม่ ข้อมูลเนื้อผ้าแต่ละแบบอยู่ในผ้าปูที่นอนเนื้อผ้าไหนดี
ทำไมน้ำร้อนถึงสำคัญกับเครื่องนอน
Cleveland Clinic แนะนำให้ซักผ้าปูด้วยน้ำร้อน เพราะความร้อนช่วยกำจัดไรฝุ่นและทำให้ผ้าสะอาดทั่วถึง ไรฝุ่นกินเศษผิวหนังที่หลุดจากตัวเราทุกคืน ผ้าปูกับปลอกหมอนจึงเป็นแหล่งอาหารชั้นดี
แต่ไม่ใช่ทุกผ้าที่ทนน้ำร้อน ทางออกสำหรับผ้าที่ซักน้ำร้อนไม่ได้ เช่น ไมโครไฟเบอร์หรือผ้าสีเข้ม
- ซักน้ำอุ่นตามป้าย แล้วอบในเครื่องอบผ้าความร้อนปานกลาง 20 ถึง 30 นาที ถ้าป้ายอนุญาตให้อบ
- ถ้าไม่มีเครื่องอบ ตากแดดจัดให้แห้งสนิททั้งสองด้าน
- บ้านที่มีคนแพ้ไรฝุ่น ให้เลือกผ้าปูชุดที่ทนน้ำร้อน ใช้เป็นชุดหลัก
เครื่องซักผ้าในไทยหลายรุ่นไม่มีฮีตเตอร์ในตัว โดยเฉพาะฝาบนรุ่นทั่วไป ถ้าเครื่องไม่มีโหมดน้ำร้อน การตั้งค่าที่หน้าจอจะได้น้ำเท่ากับน้ำก๊อก ดูความต่างระหว่างเครื่องแต่ละแบบได้ในเครื่องซักผ้าฝาบนกับฝาหน้า วิธีจัดการไรฝุ่นทั้งห้องนอนอยู่ในกำจัดไรฝุ่นในบ้าน
ใส่เครื่องกี่ชุดต่อรอบ
ผ้าปูดูเบาตอนแห้ง แต่พออุ้มน้ำจะหนักและเกาะกันเป็นแผ่นใหญ่ ถ้ายัดแน่น น้ำและผงซักฟอกจะไม่ไหลผ่านส่วนกลางของผ้า
| ขนาดเครื่อง | ใส่ได้ต่อรอบ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| 7 ถึง 8 กิโลกรัม | ผ้าปู 1 ชุด (ผ้ารัดมุม ปลอกหมอน 2 ใบ ปลอกผ้านวม) | ห้ามเติมผ้าขนหนู |
| 9 ถึง 10 กิโลกรัม | ผ้าปู 1 ชุด กับปลอกหมอนข้างเพิ่ม | หรือผ้าปูไม่มีปลอกผ้านวม 2 ชุด |
| 12 กิโลกรัมขึ้นไป | ผ้าปู 2 ชุด | ถังควรเหลือที่ว่างราวหนึ่งฝ่ามือด้านบน |
ไม่ควรซักผ้าปูรวมกับผ้าขนหนู ผ้าขนหนูปล่อยขุยมาก ขุยจะไปติดผ้าปู โดยเฉพาะไมโครไฟเบอร์ และอย่าซักรวมกับยีนส์หรือเสื้อผ้าที่มีซิป ซิปเกี่ยวผ้าปูเนื้อบางจนเป็นรอยดึง
กันผ้ารัดมุมกลืนทุกอย่างเป็นก้อน
ผ้ารัดมุมมียางยืดรอบขอบ เวลาเครื่องหมุนมันจะม้วนตัวเป็นถุง แล้วปลอกหมอนกับถุงเท้าที่หลงเข้ามาจะถูกม้วนเข้าไปอยู่ข้างใน ส่วนที่อยู่ในก้อนแทบไม่โดนน้ำสะอาด
ก่อนใส่เครื่องทำอย่างใดอย่างหนึ่ง
- จับมุมผ้ารัดมุมที่อยู่ตรงข้ามกันมาเกี่ยวกันสองคู่ ผ้าจะเป็นวงกว้าง ไม่ม้วนเป็นถุง
- ใส่ผ้าทีละชิ้นแบบคลี่หลวมๆ รอบแกนกลางของถังฝาบน ไม่ม้วนเป็นก้อนแล้วโยนลงไป
- ติดกระดุมหรือรูดซิปปลอกผ้านวมให้ปิด ไม่อย่างนั้นปลอกผ้านวมจะกลืนชิ้นอื่นแทน
- กลับปลอกหมอนด้านในออก ฝุ่นที่ติดตะเข็บมุมด้านในจะหลุดออกง่าย
ถ้าเครื่องเป็นฝาบนที่มีแกนตีกลาง ให้หยุดเครื่องกลางรอบซักครั้งหนึ่ง เปิดดูแล้วคลายก้อนผ้าออก ใช้เวลาแค่ 30 วินาที
ขั้นตอนซักผ้าปูหนึ่งรอบ
- ถอดผ้าปูทั้งชุด สะบัดเศษผมและฝุ่นออกนอกห้อง (2 นาที)
- ดูคราบเฉพาะจุด คราบเหลืองตรงหัวนอน คราบเลือด คราบน้ำลาย จัดการก่อนตามหัวข้อถัดไป (5 นาที)
- จัดผ้าลงถังตามวิธีกันพัน (2 นาที)
- ใส่น้ำยาซักผ้าปริมาณปกติตามฉลากสำหรับน้ำหนักผ้า ไม่ต้องเพิ่ม
- เลือกโหมดผ้าฝ้ายหรือผ้าปู ตั้งอุณหภูมิตามเนื้อผ้า เลือกน้ำสูงหรือระดับน้ำมาก
- เพิ่มการล้างน้ำอีกหนึ่งรอบถ้าเครื่องมีปุ่มล้างเพิ่ม โดยเฉพาะบ้านที่มีคนผิวแพ้ง่าย
- ปั่นแห้งความเร็วปานกลาง ผ้าฝ้ายปั่นสูงได้ ผ้าเทนเซลปั่นต่ำ (เวลารวมของเครื่องราว 60 ถึง 90 นาที)
- นำออกทันทีที่เครื่องหยุด
ข้อ 8 สำคัญกับรอยยับมาก ผ้าปูที่ทิ้งไว้ในถังหลังปั่นครึ่งชั่วโมง จะยับตามรูปที่ถูกอัดไว้ และเริ่มมีกลิ่นอับถ้าทิ้งข้ามชั่วโมง
คราบเหลืองตรงหัวนอนและคราบอื่นบนผ้าปู
คราบเหลืองเกิดจากน้ำมันบนผิวและหนังศีรษะ เหงื่อ และครีมทาหน้าที่ซึมลงผ้าคืนแล้วคืนเล่า ซักปกติรอบเดียวไม่ออก ต้องจัดการก่อน
| คราบ | ทำก่อนซัก | เวลา |
|---|---|---|
| เหลืองหัวนอนและปลอกหมอน | ทาน้ำยาซักผ้าชนิดน้ำเข้มข้นตรงคราบ ถูเบาๆ ทิ้ง 15 นาที | 15 นาที |
| เหลืองฝังนานบนผ้าขาว | แช่ผงฟอกขาวชนิดออกซิเจนในน้ำอุ่นตามฉลาก | 1 ถึง 6 ชั่วโมง |
| คราบเลือด | ล้างน้ำเย็นทันที ห้ามน้ำร้อน | ดูขจัดคราบเลือดบนผ้า |
| คราบน้ำลายและคราบอาเจียนเด็ก | ขูดส่วนที่เป็นก้อนออก ล้างน้ำเย็น แล้วซักน้ำร้อนถ้าป้ายอนุญาต | 10 นาที |
| คราบยาทาผิวหรือน้ำมันนวด | น้ำยาล้างจานตรงคราบ ทิ้ง 10 นาที | 10 นาที |
ผ้าปูสีขาวฝ้ายล้วนใช้น้ำยาฟอกขาวคลอรีนได้ถ้าป้ายไม่ห้าม แต่ต้องเจือจางตามฉลากและใช้แค่นานๆ ครั้ง เพราะทำให้เส้นใยฝ้ายเปราะ ผ้าสีและผ้าใยสังเคราะห์ห้ามใช้ ส่วนกรณีที่ต้องฆ่าเชื้อผ้าปูจริงจัง เช่น มีคนป่วยท้องร่วงในบ้าน CDC ให้ใช้น้ำยาฟอกขาวธรรมดาที่มีโซเดียมไฮโปคลอไรต์ 5 ถึง 9 เปอร์เซ็นต์ และห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาทำความสะอาดอื่น ใช้กับผ้าขาวที่ทนคลอรีนเท่านั้น
ตากให้ยับน้อยจนแทบไม่ต้องรีด
ผ้าปูเป็นผ้าที่รีดยากที่สุดในบ้านเพราะผืนใหญ่ การตากที่ถูกวิธีช่วยได้มากกว่าการซื้อเตารีดดีๆ
- จับปลายผ้าสองมุม สะบัดแรงๆ สองถึงสามครั้งทันทีที่นำออกจากเครื่อง
- พาดราวตากแบบผ้าตึง ให้ชายสองข้างยาวเท่ากัน ดึงขอบให้เรียบด้วยมือ
- ผ้ารัดมุม หนีบที่มุมทั้งสี่ ให้ส่วนกลางห้อยลงเป็นถุง ลมจะผ่านด้านใน
- ปลอกหมอนและปลอกผ้านวม กลับด้านในออก ตากแบบเปิดปาก
- ตากแดดจัดราว 2 ถึง 3 ชั่วโมงแล้วกลับด้าน ผ้าสีเข้มตากในที่ร่มที่ลมผ่าน
ถ้าผ้ายังยับอยู่บ้าง ให้ปูลงบนเตียงตอนที่ผ้ายังหมาดนิดๆ น้ำหนักของผ้าและการดึงให้ตึงรอบที่นอนจะรีดผ้าให้เอง ถ้าจำเป็นต้องรีดจริงๆ เทคนิคตั้งความร้อนตามเนื้อผ้าอยู่ในรีดผ้าให้เรียบ
ชิ้นอื่นบนเตียงที่ซักด้วยกันไม่ได้
ผ้าปูกับปลอกหมอนซักรอบเดียวกันได้ แต่ของบนเตียงอีกหลายชิ้นต้องแยก
- ผ้านวมและไส้ผ้านวม ใหญ่เกินกว่าจะใส่รวมกับผ้าปู ดูวิธีเฉพาะในวิธีซักผ้านวม
- หมอนหนุนทั้งใบ ต้องดูไส้ก่อนว่าซักได้ไหม วิธีอยู่ในซักหมอนไม่ให้เหม็น
- ผ้ารองกันเปื้อนชนิดกันน้ำ ซักน้ำอุ่นไม่เกิน 40 องศา ห้ามอบร้อน แผ่นกันน้ำด้านหลังจะลอก
- ท็อปเปอร์และที่นอนปิกนิก ส่วนใหญ่ซักทั้งชิ้นไม่ได้ ต้องถอดปลอก
ตารางซักเครื่องนอนรายสัปดาห์
| วัน | ทำอะไร | เวลาที่ใช้ |
|---|---|---|
| วันเสาร์เช้า | ถอดผ้าปูทั้งชุด เปิดหน้าต่าง ปล่อยที่นอนรับลม | 5 นาที |
| วันเสาร์เช้า | จัดการคราบหัวนอน ใส่เครื่องหนึ่งชุด | 10 นาที |
| วันเสาร์สาย | ตาก สะบัด พาดราวให้ตึง | 10 นาที |
| วันเสาร์บ่าย | ปูชุดสำรองที่ซักไว้แล้ว เก็บชุดที่แห้งเข้าตู้ | 10 นาที |
| ทุก 2 ถึง 3 เดือน | ซักผ้ารองกันเปื้อนและปลอกท็อปเปอร์ | 1 รอบเครื่อง |
มีผ้าปูอย่างน้อยสองชุดต่อเตียงจะทำให้ตารางนี้เดินได้จริง ชุดหนึ่งปูอยู่ อีกชุดซักแล้วเก็บรอ วันที่ฝนตกทั้งวันจะไม่ต้องนอนบนที่นอนเปล่า
ชุดที่เก็บรอควรพับให้แห้งสนิทก่อนเข้าตู้ ผ้าที่ยังชื้นนิดเดียวจะมีกลิ่นอับภายในไม่กี่วัน เราชอบพับผ้าปูทั้งชุดแล้วยัดใส่ปลอกหมอนใบหนึ่งของชุดเดียวกัน หยิบครั้งเดียวได้ครบ ไม่ต้องค้นหาปลอกหมอนที่เข้าคู่กัน ถ้าตู้เสื้อผ้ามีกลิ่นอับอยู่แล้ว ผ้าที่ซักสะอาดจะติดกลิ่นนั้นไปด้วย วิธีแก้อยู่ในตู้เสื้อผ้ามีกลิ่นอับ
แหล่งอ้างอิง
- How Often You Should Wash Your Sheets | Cleveland Clinic
- Care Labeling of Textile Wearing Apparel & Certain Piece Goods | Federal Trade Commission (FTC)
- Cleaning and Disinfecting with Bleach | Centers for Disease Control and Prevention (CDC)





