สรุปสั้นๆ
- ความรู้สึกของผ้าปูมาจากสามอย่าง คือเส้นใย ลายทอ และเธรดเคานต์ ตามคู่มือของ University of Kentucky
- ฝ้ายนุ่มและระบายอากาศดี โพลีเอสเตอร์ทนและดูแลง่ายแต่ผ้าที่มีโพลีเอสเตอร์สูงเก็บความร้อนจากตัวมากกว่า เหมาะน้อยกับห้องไม่เปิดแอร์
- เพอร์เคลทอขึ้นหนึ่งลงหนึ่ง สัมผัสกรอบเย็น ซาตินทอลอยสามลงหนึ่ง ลื่นและยับน้อยแต่เกี่ยวง่ายกว่า
- เธรดเคานต์สูงไม่ได้แปลว่าดีเสมอ คุณภาพเส้นด้ายสำคัญกว่า เริ่มดูที่ราว 350 และเธรดเคานต์ต่ำกว่ามักระบายอากาศดีกว่า
- ถ้าห่วงสารตกค้างในผ้า ดูฉลาก OEKO-TEX STANDARD 100 แล้วตรวจเลขใบรับรองหรือสแกน QR ได้
ผ้าปูที่นอนสำหรับบ้านเมืองร้อนส่วนใหญ่ ฝ้ายลายทอเพอร์เคลคือคำตอบที่ปลอดภัยที่สุด ระบายอากาศดี สัมผัสเย็น ซักน้ำร้อนได้ ถ้าชอบผิวลื่นและไม่อยากรีด เลือกฝ้ายซาตินแทน ส่วนโพลีเอสเตอร์และไมโครไฟเบอร์เหมาะกับห้องที่เปิดแอร์ทั้งคืน หรือห้องเช่าที่อยากได้ผ้าทน ราคาประหยัด แห้งเร็ว
University of Kentucky แยกปัจจัยที่ทำให้ผ้าปู "สบาย" ออกเป็นสามข้อ คือเส้นใย ลายทอ และเธรดเคานต์ เราจะไล่ทีละข้อ แล้วจบด้วยตารางเลือกตามลักษณะห้องนอน
เส้นใย: ตัวกำหนดว่าผ้าร้อนหรือเย็น
| เส้นใย | สัมผัส | ความร้อน | การดูแล | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| ฝ้าย 100% | นุ่ม ระบายอากาศ | เย็น | ซักน้ำร้อนได้เกือบทุกรุ่น ยับ | ห้องเปิดพัดลม คนขี้ร้อน คนเป็นภูมิแพ้ |
| ฝ้ายผสมโพลีเอสเตอร์ | กลาง ๆ | กลาง | ยับน้อยลง แห้งเร็วขึ้น | คนที่อยากได้ฝ้ายแต่ไม่อยากรีด |
| โพลีเอสเตอร์ | ลื่นกว่า บางรุ่นมันวาว | เก็บความร้อนมากกว่า | ทน แห้งเร็ว ไม่ค่อยยับ | ห้องแอร์ ห้องเช่า ห้องเด็กที่ซักบ่อย |
| ไมโครไฟเบอร์ | นุ่มลื่นแบบเนียน | ส่วนใหญ่อุ่นกว่าฝ้าย | แห้งเร็วมาก ไม่ควรใช้น้ำร้อนจัด | ห้องแอร์ คนชอบผ้านุ่มลื่น |
| เรยอนจากไผ่ | ลื่น นุ่ม ใกล้ฝ้าย | เย็นใกล้ฝ้าย | ซักอ่อน ไม่ปั่นแรง | คนชอบผ้านุ่มลื่นแต่ไม่อยากได้ผ้าร้อน |
ข้อมูลหลักในตารางมาจากคู่มือ University of Kentucky ที่ระบุว่า ฝ้ายแปรรูปเป็นเส้นด้ายเรียบได้หลายความละเอียด โดยทั่วไปนุ่มและระบายอากาศ โพลีเอสเตอร์ให้ความทนทานและดูแลง่าย แต่ผ้าปูที่มีโพลีเอสเตอร์สูงเก็บความร้อนจากร่างกายไว้มากกว่า ไผ่ถูกแปรรูปเป็นเรยอนและมีสัมผัสใกล้ฝ้าย และไมโครไฟเบอร์คือเส้นใยโพลีเอสเตอร์ ไนลอน หรือเรยอนที่ทำให้เล็กกว่าเส้นผม
ข้อความเรื่องโพลีเอสเตอร์เก็บความร้อนสำคัญที่สุดกับบ้านเรา ห้องนอนที่เปิดแค่พัดลม อุณหภูมิกลางคืนยังเกิน 28 องศาได้ในหน้าร้อน ผ้าที่ไม่ระบายเหงื่อจะทำให้หลังเปียกตั้งแต่ตีสอง ถ้าคุณกำลังพยายามทำให้ห้องเย็นลงอยู่แล้ว อ่านวิธีลดความร้อนทั้งบ้านได้ที่วิธีทำให้บ้านเย็น
ลายทอ: เพอร์เคล ซาติน ฟลานเนล และผ้ายืด
เส้นใยชนิดเดียวกัน ทอต่างกัน สัมผัสต่างกันมาก
เพอร์เคล
เส้นด้ายตั้งกับเส้นด้ายนอนสอดขัดกันแบบขึ้นหนึ่งลงหนึ่ง University of Kentucky ระบุว่าได้ผ้าทอแน่นและสัมผัสกรอบ คนไทยมักเรียกว่าผ้าแบบโรงแรม จับแล้วเย็นมือ ด้านเสียคือยับง่ายกว่า
ซาติน (Sateen)
เส้นด้ายลอยข้ามกันแบบขึ้นสามลงหนึ่ง ผิวผ้าลื่น เงานิด ๆ และยับน้อยกว่า แต่โครงสร้างหลวมกว่าทำให้เกี่ยวง่าย บ้านที่มีแมวชอบตะกุยเตียง หรือคนที่เล็บเท้ายาว จะเห็นเส้นด้ายดึงออกมาเป็นห่วงเร็วกว่าเพอร์เคล
ฟลานเนล
ผ้าทอธรรมดาที่ถูกปัดผิวให้ฟู อุ่น เหมาะกับบ้านบนดอยหรือห้องแอร์ที่เย็นจัด สำหรับห้องพัดลมในเมือง ใช้ได้แค่ช่วงไม่กี่สัปดาห์ของหน้าหนาว
ผ้ายืด (Jersey)
ทำด้วยวิธีถักแทนการทอ สัมผัสยืดเหมือนเสื้อยืด ใส่ผ้าปูรัดมุมได้ง่าย ไม่ค่อยยับ แต่ย้วยได้เมื่อใช้นาน
เธรดเคานต์: ตัวเลขที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุด
เธรดเคานต์คือจำนวนเส้นด้ายตั้งรวมกับเส้นด้ายนอนในหนึ่งตารางนิ้ว University of Kentucky ยกตัวอย่างว่าผ้าปู 300 เธรดเคานต์ อาจมีเส้นด้ายตั้งเฉลี่ย 150 เส้นต่อนิ้ว กับเส้นด้ายนอนอีก 150 เส้นต่อนิ้ว
คู่มือเดียวกันบอกตรง ๆ ว่าเธรดเคานต์สูงกว่าไม่ได้แปลว่านุ่มกว่าหรือดีกว่าเสมอไป คุณภาพเส้นด้าย รวมถึงขนาดเส้น มีผลกับสัมผัสมากกว่า เส้นใยที่ยาวและเรียบทำผ้าที่รู้สึกดีได้แม้เธรดเคานต์ไม่สูง จุดเริ่มต้นที่แนะนำคือราว 350 และผ้าที่เธรดเคานต์ต่ำกว่ามักระบายอากาศได้ดีกว่า
เราสรุปเป็นวิธีอ่านป้ายแบบนี้
| ตัวเลขบนแพ็ก | ตีความยังไง |
|---|---|
| 200 ถึง 300 | ผ้าโปร่ง ระบายอากาศดี ถ้าเส้นด้ายดีก็นุ่มได้ เหมาะห้องร้อน |
| ราว 300 ถึง 400 | ช่วงสมดุล เริ่มดูจากตรงนี้ตามคำแนะนำของคู่มือ |
| 400 ถึง 600 | หนาและทึบขึ้น เหมาะห้องแอร์ |
| สูงกว่า 600 ขึ้นไป | ให้จับผ้าจริงก่อนเชื่อตัวเลข บางรุ่นนับเส้นด้ายเกลียวหลายเส้นเป็นหลายเส้น |
เรื่องสารตกค้างในผ้า ดูฉลากไหน
ผ้าปูสัมผัสผิวเราวันละ 7 ถึง 8 ชั่วโมง คนผิวแพ้ง่ายหรือบ้านที่มีเด็กเล็กเลยมักถามเรื่องสีและสารเคมีตกค้าง ฉลากที่ตรวจสอบได้คือ OEKO-TEX STANDARD 100 ตามเว็บไซต์ของ OEKO-TEX สินค้าที่ได้ฉลากนี้ผ่านการทดสอบสารที่เป็นอันตรายกว่า 1,000 ชนิด ค่ากำหนดเข้มงวดขึ้นตามระดับการสัมผัสผิว และมีการทบทวนเกณฑ์อย่างน้อยปีละครั้ง
ที่สำคัญคือฉลากตรวจย้อนได้ บนฉลากจะมีเลขใบรับรองหรือ QR code ให้นำไปค้นในระบบ Label Check ของ OEKO-TEX ว่าใบรับรองยังมีผลและครอบคลุมสินค้าประเภทนั้นจริง ถ้าแพ็กเขียนแค่ "ปลอดสารเคมี" แต่ไม่มีเลขให้ตรวจ ให้ถือว่าเป็นข้อความโฆษณา
ผ้าใหม่ทุกผืนไม่ว่ามีฉลากหรือไม่ ซักหนึ่งรอบก่อนปู เพื่อล้างแป้งและสารตกแต่งผิวผ้า
เลือกให้ตรงกับห้องนอนของคุณ
| ลักษณะห้องและคนนอน | เนื้อผ้าที่เราเลือก | เหตุผล |
|---|---|---|
| ห้องเปิดพัดลม คนขี้ร้อน | ฝ้าย 100% เพอร์เคล 200 ถึง 400 เส้น | ระบายอากาศ เย็นมือ |
| ห้องแอร์ ชอบผ้าลื่น | ฝ้ายซาติน หรือเรยอนจากไผ่ | นุ่มลื่น ยับน้อย |
| ห้องเช่า งบจำกัด ซักบ่อย | ฝ้ายผสมโพลีเอสเตอร์ | ทน แห้งเร็ว ราคาย่อมกว่า |
| ห้องเด็กเล็ก | ฝ้าย 100% สีอ่อน ป้ายรับน้ำร้อน | ซักฆ่าไรฝุ่นได้ เห็นคราบชัด |
| คนเป็นภูมิแพ้ | ฝ้ายเพอร์เคลที่ซักน้ำร้อนได้ | ใช้รอบซักน้ำร้อนตามคำแนะนำ US EPA ได้ |
| บ้านที่มีแมว | เพอร์เคล หรือผ้าทอแน่น | ซาตินเกี่ยวเล็บง่าย |
| บ้านบนดอยหรือหน้าหนาว | ฟลานเนล | อุ่น |
| คนไม่ชอบรีดผ้า | ซาติน ผ้าผสม หรือผ้ายืด | ยับน้อยกว่าเพอร์เคล |
สีผ้าและความเร็วในการแห้ง เรื่องที่คนลืมคิด
บ้านในเมืองที่ตากผ้าในคอนโดหรือระเบียงแคบ ความเร็วในการแห้งสำคัญพอ ๆ กับสัมผัส ผ้าปูชุดหนึ่งผืนใหญ่ ตากแล้วกินพื้นที่ราวเกือบทั้งเส้น ถ้าแห้งช้า ทั้งเส้นก็ถูกยึดไปทั้งวัน
จากที่เราตากเองในบ้าน โพลีเอสเตอร์และไมโครไฟเบอร์แห้งเร็วที่สุดเพราะเส้นใยไม่อุ้มน้ำ ผ้าฝ้ายผสมรองลงมา ฝ้าย 100% เธรดเคานต์สูงและฟลานเนลแห้งช้าที่สุด ในวันฝนตกต่อเนื่อง ผ้าฝ้ายหนาที่ตากในร่มอาจใช้เวลาเกินหนึ่งวันและเริ่มมีกลิ่นอับ บ้านที่ไม่มีเครื่องอบผ้าเลยควรมีผ้าปูเนื้อบางหรือผ้าผสมไว้หนึ่งชุดสำหรับหน้าฝน หรืออ่านเทคนิคการตากในร่มได้ที่ตากผ้าหน้าฝนให้แห้งไม่เหม็นอับ
ส่วนสีผ้า ผ้าสีขาวและสีอ่อนช่วยให้เห็นคราบเหงื่อ คราบเครื่องสำอาง และจุดราดำได้เร็ว จึงรู้ว่าต้องซักก่อนกำหนด ผ้าสีขาวยังใช้สารฟอกขาวได้ถ้าป้ายอนุญาต ผ้าสีเข้มซ่อนคราบได้ดีกว่า แต่สีซีดเร็วถ้าตากแดดจัดเป็นประจำ และต้องซักแยกในช่วงแรกเพราะสีอาจตก
ผ้าปูรัดมุม ขนาดและความลึก
ผ้าดีแค่ไหน ถ้าขนาดผิดก็หลุดมุมทุกคืน ก่อนซื้อให้วัดที่นอนสามค่า
- ความกว้าง เช่น 3.5 ฟุต 5 ฟุต หรือ 6 ฟุต (2 นาที)
- ความยาว ส่วนใหญ่ 6.5 ฟุต แต่บางยี่ห้อยาวกว่า (1 นาที)
- ความหนาที่นอนรวมท็อปเปอร์ ถ้ามี เป็นเซนติเมตร (2 นาที)
แล้วเลือกผ้าปูรัดมุมที่ระบุความลึกของขอบยางมากกว่าความหนาที่นอนอย่างน้อยไม่กี่เซนติเมตร เผื่อผ้าฝ้ายหดหลังซักครั้งแรก ที่นอนหนา 10 นิ้วขึ้นไปมักต้องใช้ผ้าปูรุ่นขอบลึก
ดูแลผ้าปูให้ใช้ได้นาน
University of Kentucky แนะนำให้ซักผ้าปูอย่างน้อยทุกสองสัปดาห์ ถี่ขึ้นถ้าเหงื่อออกตอนนอน และไม่ซักรวมกับผ้าเช็ดตัวหรือผ้าที่น้ำหนักต่างกัน เครื่องซักและเครื่องอบจะทำงานได้ดีขึ้นเมื่อซักผ้าปูกับปลอกหมอนแยกจากผ้าอื่น เราเขียนความถี่ละเอียดตามสถานการณ์ไว้ในผ้าปูที่นอนควรซักบ่อยแค่ไหน
| เนื้อผ้า | ทำยังไง | ห้ามทำ |
|---|---|---|
| ฝ้ายเพอร์เคล | ซักน้ำอุ่นหรือร้อนตามป้าย ตากให้ตึงแล้วพับขณะยังอุ่นเพื่อลดยับ | ทิ้งไว้ในเครื่องหลังซักเสร็จหลายชั่วโมง |
| ฝ้ายซาติน | ซักโปรแกรมผ้าปกติ กลับด้านก่อนซักถ้ากลัวขุย | ซักรวมกับผ้ายีนส์ ผ้ามีซิป |
| โพลีเอสเตอร์ ไมโครไฟเบอร์ | น้ำเย็นหรืออุ่น ตากในร่มก็แห้งเร็ว | รีดไฟแรง ตากแดดจัดนานจนสีซีด |
| เรยอนจากไผ่ | โปรแกรมผ้าบอบบาง ปั่นหมาด | บิดผ้าแรง ๆ |
| ฟลานเนล | ซักน้ำเย็น กลับด้าน | ใช้น้ำยาปรับผ้านุ่มมาก ทำให้ขนผ้าจับตัว |
ผ้าฝ้ายที่ยับง่ายไม่จำเป็นต้องรีดทุกครั้ง ตากโดยดึงมุมผ้าให้ตึงก็ช่วยได้มาก ถ้าอยากให้เรียบแบบโรงแรมจริง ๆ ดูเทคนิคได้ที่รีดผ้าให้เรียบเร็ว
สรุปทางเลือก
ถ้าต้องตัดสินใจภายในหนึ่งนาที ให้ถามสามข้อ ห้องเปิดแอร์ไหม ใครนอน และยอมรีดหรือเปล่า ห้องพัดลมเลือกฝ้ายเพอร์เคล ห้องแอร์เลือกได้กว้างขึ้นตามสัมผัสที่ชอบ คนเป็นภูมิแพ้ให้ความสำคัญกับผ้าที่ซักน้ำร้อนได้ก่อนเรื่องอื่น และอย่าจ่ายเพิ่มเพราะตัวเลขเธรดเคานต์อย่างเดียว ซื้อชุดแรกมาลองนอนสักสองสัปดาห์ ถ้าใช่ค่อยซื้อชุดที่สองเป็นชุดสำรอง
ถ้ามีคนในบ้านเป็นผื่นคันเรื้อรังที่สงสัยว่าเกี่ยวกับเครื่องนอน ให้ปรึกษาแพทย์ผิวหนัง เพื่อแยกว่าแพ้เนื้อผ้า สีย้อม ผงซักฟอก หรือไรฝุ่น ซึ่งแต่ละอย่างแก้ต่างกัน ถ้าเป็นไรฝุ่น อ่านต่อได้ที่กำจัดไรฝุ่นในบ้าน
คำถามที่พบบ่อย
ผ้าปู 1000 เส้นด้ายดีกว่า 400 เส้นด้ายไหม
ไม่เสมอไป คู่มือ University of Kentucky ระบุว่าคุณภาพและขนาดของเส้นด้ายมีผลกับสัมผัสมากกว่าเธรดเคานต์ และเธรดเคานต์ที่ต่ำกว่าระบายอากาศได้ดีกว่า ตัวเลขสูงมาก ๆ บางครั้งนับจากเส้นด้ายเกลียวหลายเส้นรวมกัน ให้จับเนื้อผ้าจริงประกอบ
ผ้าปูไมโครไฟเบอร์ร้อนไหม
ไมโครไฟเบอร์ทำจากโพลีเอสเตอร์ ไนลอน หรือเรยอนที่เส้นเล็กกว่าเส้นผม ส่วนใหญ่เป็นโพลีเอสเตอร์ ซึ่งคู่มือ University of Kentucky ระบุว่าเก็บความร้อนจากตัวมากกว่าฝ้าย ในห้องเปิดแอร์ไม่ค่อยมีปัญหา ในห้องเปิดพัดลมคนที่ขี้ร้อนมักรู้สึกต่างชัด
ผ้าปูเยื่อไผ่คือผ้าจากต้นไผ่จริงไหม
เส้นใยตั้งต้นมาจากไผ่ แต่ผ่านกระบวนการทางเคมีจนกลายเป็นเรยอน คู่มือ University of Kentucky ระบุว่ามีสัมผัสใกล้เคียงฝ้าย ดูแลแบบผ้าเรยอน คือใช้น้ำไม่ร้อนจัดและไม่ปั่นแรงตามป้ายผ้า
ผ้าปูใหม่ต้องซักก่อนใช้ไหม
ควรซักหนึ่งรอบ เพื่อล้างแป้งและสารตกแต่งผิวผ้าจากโรงงาน และให้ผ้าหดตัวครั้งแรกก่อนปู ผ้าฝ้ายบางรุ่นหดได้ จึงควรเลือกผ้าปูรัดมุมที่ความลึกเผื่อกว่าความหนาที่นอนเล็กน้อย
ผ้าปูสำหรับคนเป็นภูมิแพ้ควรเป็นแบบไหน
เนื้อผ้าสำคัญน้อยกว่าความถี่ในการซัก เลือกผ้าที่ป้ายอนุญาตให้ซักน้ำร้อนได้ เพราะ US EPA แนะนำให้ซักเครื่องนอนด้วยน้ำร้อนสัปดาห์ละครั้งเพื่อลดไรฝุ่น ผ้าฝ้ายเพอร์เคลสีอ่อนส่วนใหญ่รับน้ำร้อนได้ดีกว่าผ้าเส้นใยสังเคราะห์
แหล่งอ้างอิง
- Selecting Sheets for Restful Sleep | University of Kentucky Cooperative Extension Service
- OEKO-TEX® STANDARD 100 | OEKO-TEX
- Asthma Triggers: Gain Control | US Environmental Protection Agency (EPA)
