สรุปประเด็นสำคัญ
- ดูป้ายผ้านวมก่อนเสมอ ไส้ใยสังเคราะห์ซักเครื่องได้ส่วนใหญ่ ไส้ขนเป็ดหรือขนห่านต้องใช้วิธีเฉพาะ
- ใช้เครื่องที่ถังใหญ่พอ ENERGY STAR ระบุว่าเครื่องฝาหน้าและแบบไม่มีใบกวนมีที่ว่างมากกว่าสำหรับผ้านวม
- ใช้ผงซักฟอกน้อยกว่าปกติและล้างน้ำเพิ่ม ผงซักฟอกค้างทำให้ไส้ผ้าแข็งและเหม็น
- ผ้านวมต้องแห้งสนิททั้งใบ ไส้ชื้นเกิดกลิ่นอับและรา EPA ระบุให้ทำพื้นที่เปียกให้แห้งใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง
- ซักผ้านวมทุกสามถึงหกเดือน ผ้าห่มบางที่คลุมผ้านวมซักทุกสัปดาห์หรือสองสัปดาห์
ผ้านวมซักเองที่บ้านได้ถ้าป้ายอนุญาต และผลลัพธ์ขึ้นกับสามเรื่อง คือใช้เครื่องที่ถังใหญ่พอ ใช้ผงซักฟอกน้อยและล้างน้ำเพิ่ม และทำให้ผ้าแห้งสนิททั้งใบ ขั้นสุดท้ายนี้พลาดบ่อยที่สุด เพราะผิวนอกแห้งก่อนแต่ไส้กลางใบยังชื้น เก็บเข้าตู้แล้วขึ้นกลิ่นอับ EPA ระบุว่าพื้นที่และของที่เปียกควรแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเพื่อป้องกันราขึ้น
ดูป้ายและชนิดไส้ก่อนซัก
ผ้านวมต่างชนิดซักต่างวิธี อ่านป้ายที่ติดตามมุมผ้าก่อน
| ชนิดไส้ | ซักเครื่อง | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ใยโพลีเอสเตอร์ | ได้ส่วนใหญ่ น้ำเย็นถึงอุ่น | ไส้เกาะกลุ่มถ้าอบร้อนเกินไป |
| ขนเป็ดหรือขนห่าน | ได้ในบางรุ่น ต้องล้างน้ำให้หมดและอบนาน | ขนเปียกเหม็นและจับก้อนเร็ว |
| ผ้าฝ้ายทั้งใบ | ได้ น้ำอุ่น | หดได้เล็กน้อย และแห้งช้า |
| ไส้ขนแกะ ขนสัตว์ | ซักมือหรือซักแห้ง | หดและแข็งเมื่อโดนน้ำร้อนหรือการปั่นแรง |
| ผ้าห่มไมโครไฟเบอร์ | ได้ น้ำเย็นถึงอุ่น | ไม่ใช้น้ำยาปรับผ้านุ่ม |
| ผ้าห่มกันไฟ ผ้าห่มไฟฟ้า | ห้าม | ซักตามคู่มือผู้ผลิตเท่านั้น |
ถ้าป้ายหลุดหรืออ่านไม่ออก ให้ถือว่าซักมือเบาๆ ด้วยน้ำเย็นเป็นทางเลือกที่เสี่ยงน้อยที่สุด
ใช้เครื่องไหนซักผ้านวม
ผ้านวมต้องการพื้นที่ในถัง เครื่องที่ถังเล็กหรือมีใบกวนใหญ่ทำให้ผ้านวมบิดพันและล้างไม่สะอาด ENERGY STAR ระบุว่าเครื่องซักผ้าที่ไม่มีใบกวนมีพื้นที่ใช้สอยมากกว่า รองรับของใหญ่อย่างผ้านวมได้ดี และใบกวนหยาบต่อผ้ามากกว่า
- เครื่องฝาหน้าถัง 9 กิโลกรัมขึ้นไป ซักผ้านวมขนาดห้าฟุตถึงหกฟุตได้ในหลายรุ่น ดูความจุเครื่องในคู่มือ
- เครื่องฝาบนแบบไม่มีใบกวนเหมาะรองลงมา
- ผ้านวมที่ใหญ่กว่าความจุเครื่อง ไปใช้เครื่องซักผ้าหยอดเหรียญที่ถังใหญ่ ราคาต่อครั้งอยู่ในหลักร้อยบาท
- ผ้านวมซักมือไม่ต้องใช้เครื่อง แต่ใช้แรงและเวลามาก ทำได้ในอ่างอาบน้ำ
เครื่องฝาหน้า ดูวิธีใช้เพิ่มที่วิธีใช้เครื่องซักผ้าฝาหน้า
ขั้นตอนซักผ้านวมในเครื่อง
- สะบัดผ้านวมกลางแจ้ง ไล่ฝุ่นและเศษออก และตรวจรอยฉีกขาด เย็บซ่อมก่อนซัก
- ซักคราบจุดก่อนด้วยผงซักฟอกละลายน้ำหรือน้ำยาซักผ้าที่เจือจาง ทาตรงคราบทิ้งไว้ห้านาที
- ใส่ผ้านวมเข้าเครื่องหนึ่งผืนต่อหนึ่งรอบ ไม่ปนผ้าอื่นนอกจากเศษผ้าเล็กๆ ที่ช่วยถ่วงสมดุล
- เลือกโปรแกรมผ้าห่มหรือผ้าหนา ถ้าไม่มีให้ใช้โปรแกรมถนอมผ้า น้ำเย็นถึงอุ่น
- ใส่ผงซักฟอกประมาณครึ่งหนึ่งของที่ใช้ปกติ เพราะผ้านวมอุ้มน้ำมากและล้างผงออกยาก
- เปิดล้างน้ำเพิ่มหนึ่งถึงสองรอบ
- ปั่นแห้งรอบสูงตามที่ผ้าทนได้ เพื่อให้ไส้หมาดมากที่สุด
ซักมือในอ่างอาบน้ำ
เหมาะกับผ้านวมที่เครื่องรับไม่ไหว หรือไส้ที่ป้ายแนะนำให้ซักมือ
- ล้างอ่างให้สะอาด เติมน้ำเย็นถึงอุ่นจนท่วมผ้า
- ละลายผงซักฟอกหรือน้ำยาซักผ้าสูตรอ่อนในปริมาณเล็กน้อย
- กดผ้านวมลงให้จมน้ำ เหยียบเบาๆ หรือกดเป็นช่วงๆ ไม่ขยี้บิดแรง
- แช่สิบถึงสามสิบนาที
- ระบายน้ำสกปรกทิ้ง เติมน้ำสะอาดล้างซ้ำหลายรอบจนไม่มีฟอง
- กดน้ำออกด้วยการเหยียบหรือกดผ้า ไม่บิด เพราะไส้ฉีกขาด
- ยกผ้าที่หนักด้วยสองคนหรือใช้ตะกร้าใหญ่ ผ้านวมเปียกหนักหลายเท่าของตอนแห้ง
ผ้านวมขนเป็ดและขนห่านต้องทำเพิ่มอะไร
ไส้ขนเป็ดเป็นไส้ที่ซักเองแล้วพังง่ายที่สุด เพราะขนเปียกจะเกาะกันเป็นก้อนแน่นและส่งกลิ่นคล้ายไก่เปียกถ้าแห้งช้า เราจัดการแบบนี้
- เช็กตะเข็บและผ้าหุ้มทุกช่อง ถ้ามีขนแหลมทะลุออกมาหลายจุด แปลว่าผ้าหุ้มเริ่มบาง ซักแล้วขนจะรั่วเพิ่ม ส่งร้านหรือเปลี่ยนผ้าหุ้มดีกว่า
- ใช้น้ำยาซักผ้าสูตรอ่อนแบบน้ำ ไม่ใช้ผง เพราะผงที่ละลายไม่หมดจะติดอยู่ในขน ล้างออกยากกว่า
- ตั้งน้ำเย็นถึงอุ่นไม่เกิน 30 ถึง 40 องศา หรือตามป้าย
- ล้างน้ำเพิ่มอย่างน้อยสองรอบ สังเกตน้ำรอบสุดท้ายต้องไม่มีฟอง
- ปั่นแห้งรอบสูงสุดที่ป้ายยอมให้ ยิ่งน้ำออกมาก ยิ่งแห้งเร็ว
- อบความร้อนต่ำพร้อมลูกบอลอบผ้า หยุดทุก 30 ถึง 45 นาที ดึงผ้าออกมาตีให้ขนกระจายแล้วอบต่อ รวมแล้วใช้เวลาสามถึงห้าชั่วโมงสำหรับผ้านวมขนาดหกฟุต
ถ้าไม่มีเครื่องอบ ผ้านวมขนเป็ดตากแดดอย่างเดียวต้องใช้สองถึงสามวันที่แดดดี และต้องตีให้ฟูทุกครั้งที่พลิก ช่วงหน้าฝนแนะนำให้ส่งร้านที่มีเครื่องอบใหญ่แทน
เวลาที่ใช้จริงทั้งกระบวนการ
วางแผนวันซักผ้านวมให้ดี เพราะส่วนที่กินเวลาคือการทำให้แห้ง ไม่ใช่การซัก ตัวเลขด้านล่างเป็นค่าประมาณสำหรับผ้านวมขนาดหกฟุต ในวันที่อากาศแห้งพอสมควร
| ขั้นตอน | ไส้ใยสังเคราะห์ | ไส้ขนเป็ด |
|---|---|---|
| สะบัดฝุ่น ซักคราบจุด | 15 นาที | 15 นาที |
| ซักในเครื่องรวมล้างเพิ่ม | 1 ถึง 1.5 ชั่วโมง | 1.5 ถึง 2 ชั่วโมง |
| อบความร้อนต่ำ | 2 ถึง 3 ชั่วโมง | 3 ถึง 5 ชั่วโมง |
| ตากแดดแทนการอบ | 1 วัน | 2 ถึง 3 วัน |
| พักให้เย็นก่อนเก็บ | 30 นาที | 1 ชั่วโมง |
เลือกซักตอนเช้าของวันที่พยากรณ์ว่าไม่มีฝนติดกันสองวัน และอย่าซักผ้านวมพร้อมกันสองผืนถ้ามีราวตากไม่พอ ผืนที่สองจะค้างอยู่ในเครื่องแบบเปียก ซึ่งเริ่มอับภายในไม่กี่ชั่วโมงในอากาศร้อนชื้น
ตากและอบให้แห้งสนิท
ส่วนนี้ตัดสินว่าผ้านวมจะกลิ่นดีหรืออับ
| วิธี | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ตากกลางแดดอ่อนถึงปานกลาง | ฟรี ผ้าหอมสดชื่น | ใช้เวลาหนึ่งถึงสองวัน พลิกกลับด้านทุกสองถึงสามชั่วโมง |
| เครื่องอบความร้อนต่ำ | แห้งไวและฟู | ต้องหยุดเปิดพลิกผ้าเป็นระยะ ไส้ยุบก้อนถ้าร้อนเกิน |
| ตากร่มพร้อมพัดลม | ใช้ได้ในหน้าฝน | ตั้งพัดลมเป่าทั้งสองด้านและให้อากาศผ่าน |
| ใช้ลูกบอลอบผ้า | ช่วยไม่ให้ไส้ก้อน | ใส่ 2 ถึง 3 ลูก ในเครื่องอบ |
ตากผ้าหน้าฝนให้แห้งเร็ว ดูเทคนิคที่วิธีตากผ้าให้แห้งเร็ว
ผ้านวมกับไรฝุ่น
EPA ระบุว่าไรฝุ่นอยู่ในที่นอน หมอน เครื่องนอน และผ้าต่างๆ ทุกบ้านมีไรฝุ่น และซากกับมูลของไรฝุ่นเป็นตัวกระตุ้นโรคหอบหืดในผู้แพ้ ผ้านวมที่สัมผัสผิวโดยตรงจึงควรซักสม่ำเสมอ และการใช้ปลอกคลุมผ้านวมที่ซักบ่อยช่วยลดภาระ ดูรายละเอียดที่วิธีกำจัดไรฝุ่น
ความถี่ในการซัก
| ผ้า | ความถี่ที่เหมาะ |
|---|---|
| ปลอกผ้านวม ผ้าปูที่นอน | ทุกสัปดาห์ถึงสองสัปดาห์ |
| ผ้านวมที่มีปลอกคลุม | ทุกสามถึงหกเดือน |
| ผ้านวมที่ไม่มีปลอก | ทุกหนึ่งถึงสามเดือน |
| ผ้านวมหลังป่วยหรือเปื้อนมาก | ซักทันที |
| ผ้านวมที่ไม่ได้ใช้ ตากแดดก่อนเก็บ | ปีละสองครั้ง |
เก็บผ้านวมให้ไม่อับ
- เก็บเมื่อผ้าแห้งสนิทและเย็นลงแล้ว
- ใส่ถุงผ้าที่ระบายอากาศได้ ไม่ใช้ถุงพลาสติกปิดสนิทเป็นเวลานาน เพราะอากาศไม่ถ่ายเท
- ไม่อัดแน่นเกินไป ไส้ยุบถาวร
- ตรวจกลิ่นก่อนใช้ทุกฤดู ถ้าอับให้ตากแดดก่อน
ตรวจคราบและกลิ่นก่อนซัก
ผ้านวมที่เปื้อนจุดเล็กๆ ไม่จำเป็นต้องซักทั้งผืน ซักเฉพาะจุดด้วยผงซักฟอกละลายน้ำ ใช้แปรงขนนุ่มหรือผ้าชุบน้ำเช็ดเบาๆ จากขอบเข้าหากลางคราบ แล้วเช็ดด้วยผ้าชุบน้ำเปล่าอีกรอบ ปล่อยแห้งในที่ลมผ่าน ผ้านวมที่มีกลิ่นเหงื่อหรือกลิ่นอับเล็กน้อยลองตากแดดอ่อนสองถึงสามชั่วโมงทั้งสองด้านก่อน ถ้ากลิ่นยังอยู่จึงซัก เพราะการซักผ้านวมเปลืองน้ำ ไฟ และแรง และสึกหรอไส้ได้ทุกครั้ง
คราบที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษคือเลือด น้ำลายเด็ก และปัสสาวะ ใช้น้ำเย็นเสมอกับคราบโปรตีน น้ำร้อนทำให้คราบฝังติด หลังเช็ดคราบแล้วซักทั้งผืนตามขั้นตอนข้างต้น
เลือกผงซักฟอกสำหรับผ้านวม
- ผงซักฟอกสูตรอ่อน ฟองน้อย ล้างออกง่าย เหมาะกับไส้ใยสังเคราะห์และขนเป็ด
- ผ้านวมขนเป็ดควรใช้ผงซักฟอกสูตรเฉพาะผ้าขนสัตว์หรือผ้าบอบบาง ไม่ใช้สูตรที่มีสารฟอกขาวหรือเอนไซม์แรง
- งดน้ำยาปรับผ้านุ่ม มันเคลือบไส้และทำให้ไส้ไม่ฟู
- ถ้าผู้ใช้แพ้ง่าย เลือกสูตรไม่มีน้ำหอมและล้างน้ำเพิ่ม
- อย่าใช้สารฟอกขาวกับผ้านวมสี ผ้าอาจด่างและไส้เสื่อม ถ้าต้องใช้กับผ้านวมสีขาวล้วนที่ป้ายอนุญาต ดูข้อควรระวังที่ซักผ้าขาวให้ขาว
ถ้าผ้านวมใหญ่เกินเครื่อง
ผ้านวมขนาดหกฟุตไส้หนาอาจเกินความจุที่แนะนำของเครื่องบ้านทั่วไป วัดโดยดูความจุกิโลกรัมของเครื่อง และเทียบกับน้ำหนักผ้านวมแห้งที่ระบุบนป้ายหรือชั่งเอง ตัวเลขความจุเป็นของผ้าธรรมดา ผ้านวมอุ้มน้ำมากกว่ามาก ถ้าน้ำหนักผ้านวมใกล้เท่าหรือเกินครึ่งหนึ่งของความจุเครื่อง แนะนำไปใช้เครื่องซักผ้าสาธารณะที่ถังใหญ่กว่า หรือฝากร้านซัก
การยัดผ้านวมเข้าเครื่องที่เล็กเกินไปทำให้ผ้าไม่พลิก ผงซักฟอกล้างไม่ออก เครื่องสั่นรุนแรง และมอเตอร์ภายใต้ภาระหนัก ซึ่งเสี่ยงให้เครื่องเสียก่อนกำหนด
แก้ปัญหาที่เจอบ่อยหลังซัก
| ปัญหา | สาเหตุ | แก้ |
|---|---|---|
| ไส้จับก้อนเป็นกระจุก | ซักแน่นหรืออบร้อนเกินไป | ตีผ้าให้ฟูด้วยมือ อบด้วยลูกบอลอบผ้าความร้อนต่ำ |
| ผ้าแข็งไม่ฟู | ผงซักฟอกค้าง | ซักล้างน้ำซ้ำ ไม่ใส่ผงเพิ่ม |
| กลิ่นอับ | แห้งไม่ทั่วกลางใบ | ตากหรืออบต่อ ตรวจกลางใบด้วยมือ |
| สีด่างหรือซีด | น้ำร้อนหรือสารฟอก | ใช้น้ำเย็นและผงซักฟอกสำหรับผ้าสี |
| ขนเป็ดทะลุผ้า | ผ้าหุ้มเก่าหรือฉีก | เย็บซ่อมก่อนซัก หรือเปลี่ยนผ้าหุ้ม |
เรื่องผ้านวมที่เหม็นอับตั้งแต่ก่อนซัก ดูหลักการเดียวกันที่ซักผ้าขนหนูให้หายเหม็นอับ
ดูแลระหว่างรอบซัก
- ใช้ปลอกผ้านวมและซักปลอกทุกสัปดาห์หรือสองสัปดาห์ จะยืดระยะห่างการซักผ้านวม
- ตากผ้านวมกลางแดดอ่อนหนึ่งถึงสองชั่วโมงทุกเดือนสองเดือน ทั้งสองด้าน
- ไม่กินอาหารบนที่นอน ลดคราบและกลิ่น
- อย่าให้สัตว์เลี้ยงนอนบนผ้านวม ถ้ามี ใช้ผ้าปูรองซักบ่อย
- ห้องนอนระบายอากาศดี ลดความชื้นสะสมในไส้
คำถามที่พบบ่อย
ผ้านวมควรซักบ่อยแค่ไหน
ถ้ามีปลอกคลุมและซักปลอกประจำ ผ้านวมซักทุกสามถึงหกเดือนก็พอ ถ้าไม่ใช้ปลอก ผ้านวมสัมผัสผิวโดยตรง ควรซักถี่ขึ้น หรือหลังป่วย มีเหงื่อมาก เด็กนอนปัสสาวะรดที่นอน
ผ้านวมซักเครื่องไม่ได้ ต้องส่งร้านซักเท่านั้นไหม
ดูป้าย ถ้าป้ายระบุซักแห้งอย่างเดียวหรือเป็นผ้านวมไส้ขนสัตว์บางชนิด ควรส่งร้านซัก ถ้าป้ายระบุซักเครื่องได้ ซักเองได้ และถ้าไม่มีป้ายให้ลองซักมือเบาๆ ด้วยน้ำเย็น
ตากผ้านวมกลางแดดอย่างเดียวพอไหม
แดดช่วยดึงความชื้นและทำให้ผ้าสดชื่น แต่ไม่เทียบเท่าการซักจริง ผ้านวมที่ซักแล้วต้องตากหรืออบให้แห้งทั่วถึงกลางใบ ใช้เวลานานกว่าที่คิด
แหล่งอ้างอิง
- Clothes Washers | ENERGY STAR
- A Brief Guide to Mold, Moisture and Your Home | US EPA
- Asthma Triggers: Gain Control | US EPA





