สรุปสั้นๆ
- เริ่มจากเอาผ้าออกทั้งตู้แล้วคัดก่อน จัดทีหลัง ตู้ที่จัดสวยแต่ผ้ายังล้นจะรกกลับภายในเดือน
- แบ่งโซนตามความถี่ที่ใส่ ของใส่ทุกสัปดาห์อยู่ระดับระหว่างไหล่กับเอว ของนานๆ ใช้ขึ้นชั้นบนสุดหรือลงชั้นล่าง
- UC IPM แนะนำให้ทำความสะอาดผ้าก่อนเก็บนาน และเก็บในภาชนะที่ปิดสนิทเพื่อกันแมลงกินผ้า
- ไม้ซีดาร์ช่วยกันแมลงได้จำกัด และหมดฤทธิ์ภายในไม่กี่ปี ความแน่นของกล่องสำคัญกว่า
- ตู้สูงที่มีลิ้นชักควรยึดกับผนัง เด็กปีนลิ้นชักแล้วตู้ล้มทับได้
ตู้เสื้อผ้าที่ปิดประตูไม่ค่อยลง ส่วนใหญ่ไม่ได้มีปัญหาเรื่องการจัด ปัญหาคือผ้าเยอะเกินที่ตู้รับไหว ลองจัดเรียงใหม่โดยไม่คัดออกก่อน สองสัปดาห์ต่อมาก็รกเหมือนเดิม เราจึงเริ่มจากคัด แล้วค่อยวางระบบที่ทำให้หยิบใช้ได้ทุกเช้าโดยไม่ต้องคุ้ย
เตรียมเวลาครึ่งวันถึงหนึ่งวันสำหรับตู้ขนาดสองบานประตู ถ้าตู้ใหญ่หรือผ้าเยอะ แบ่งเป็นสองวัน วันแรกคัด วันที่สองจัด
ของที่ต้องมีก่อนเริ่ม
| ใช้อะไร | เอาไว้ทำอะไร |
|---|---|
| ถุงหรือตะกร้า 4 ใบ เขียนป้ายติด | แยกกอง เก็บ บริจาค ซ่อม ทิ้ง |
| ไม้แขวนแบบเดียวกันทั้งตู้ | ราวดูเป็นระเบียบ ประหยัดที่ |
| กล่องพลาสติกมีฝาปิดสนิท | เก็บผ้านอกฤดูหรือผ้านานๆ ใช้ |
| ที่กั้นลิ้นชักหรือกล่องเล็ก | แยกชุดชั้นใน ถุงเท้า เข็มขัด |
| ผ้าไมโครไฟเบอร์และเครื่องดูดฝุ่น | ทำความสะอาดตู้ระหว่างที่ว่าง |
| ตลับเมตร | วัดความสูงช่องก่อนซื้อกล่องหรือชั้นเสริม |
ยังไม่ต้องซื้อกล่องหรือชั้นวางใหม่ วัดหลังจากคัดเสร็จ จะรู้ว่าต้องการกี่ใบและขนาดไหน หลายบ้านพบว่าหลังคัดแล้วไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่มเลย
คัดออกด้วยคำถามสี่ข้อ ใช้เวลา 1 ถึง 3 ชั่วโมง
เอาผ้าออกทั้งหมดวางบนเตียง หยิบทีละชิ้น ถามสี่ข้อนี้ตามลำดับ
- ใส่ครั้งสุดท้ายเมื่อไร ถ้าเกินหนึ่งปีและไม่ใช่ผ้าตามฤดูหรือชุดสำหรับงานเฉพาะ ลงกองบริจาค
- ใส่แล้วพอดีตัวตอนนี้ไหม ไม่ใช่ตอนที่ตั้งใจจะผอมลง
- มีตำหนิที่ต้องซ่อมไหม ถ้ามีและเราจะซ่อมจริงภายในเดือนนี้ ลงกองซ่อม ถ้าไม่ ตัดสินใจเลยว่าบริจาคหรือทิ้ง
- มีคราบหรือกลิ่นที่ซักแล้วไม่ออกไหม ลองวิธีในเรื่องขจัดคราบเหงื่อเหลืองบนเสื้อ ก่อนหนึ่งรอบ ถ้าไม่ออกก็ปล่อยไป
กองบริจาคเอาออกจากบ้านภายในสัปดาห์นั้น ถุงที่วางรอไว้หลังประตูนานๆ มักค่อยๆ ไหลกลับเข้าตู้
ล้างตู้ระหว่างที่ว่าง
ตู้ว่างเป็นโอกาสเดียวที่จะเช็ดได้ทุกมุม ใช้เวลา 20 ถึง 30 นาที
- ดูดฝุ่นมุมด้านในและรางลิ้นชัก
- เช็ดชั้นและราวด้วยผ้าหมาดผสมน้ำยาล้างจาน แล้วเช็ดแห้ง
- ส่องหลังตู้และมุมล่างหาจุดราหรือคราบน้ำ ถ้าได้กลิ่นอับ แก้ก่อนเอาผ้ากลับเข้า ตามขั้นตอนในวิธีกำจัดกลิ่นอับในตู้เสื้อผ้า
- ดูตามซอกมุมและขอบพรมใกล้ตู้ว่ามีหนอนตัวเล็กหรือปลอกไหมสีขาวไหม เป็นสัญญาณของแมลงกินผ้า
UC IPM อธิบายว่าตัวอ่อนของแมลงกินผ้าชอบอยู่ในที่มืดและไม่ถูกรบกวน กินผ้าที่ทำจากขนสัตว์ ขนนก และผ้าที่เปื้อนคราบอาหารหรือเหงื่อ การดูดฝุ่นซอกมุมและใต้เฟอร์นิเจอร์เป็นประจำช่วยกำจัดไข่และตัวอ่อนได้
แบ่งโซนตามความถี่ที่ใส่
หลักเดียวที่ทำให้ตู้หยิบง่ายคือ ของที่ใช้บ่อยต้องอยู่ในระดับที่หยิบได้โดยไม่ต้องย่อตัวหรือเขย่ง
| โซน | ความสูง | ใส่อะไร |
|---|---|---|
| ทองคำ | ระหว่างไหล่กับเอว | ชุดทำงานหรือชุดนักเรียน เสื้อที่ใส่ทุกสัปดาห์ ชุดชั้นใน |
| ชั้นรอง | ระดับเข่าถึงเอว | กางเกง ผ้าพับที่ใส่สัปดาห์ละครั้งสองครั้ง |
| ชั้นล่าง | พื้นตู้ | รองเท้าที่เก็บในกล่อง กระเป๋า ผ้าหนัก |
| ชั้นบนสุด | สูงกว่าศีรษะ | ผ้านอกฤดู ชุดงานพิเศษ ผ้าห่มสำรองในกล่องปิด |
| ประตูด้านใน | ตะขอหรือที่แขวน | เข็มขัด เนกไท ผ้าพันคอ |
ในโซนแขวน จัดเรียงตามประเภทก่อน แล้วค่อยเรียงสีจากอ่อนไปเข้มในแต่ละประเภท เช้าวันทำงานเราจะหาเสื้อเชิ้ตสีฟ้าเจอในสามวินาที
ถ้าใช้ตู้ร่วมกันสองคน แบ่งตู้ตามแนวตั้ง คนละฝั่ง ดีกว่าแบ่งตามชั้น เพราะทั้งสองคนได้โซนทองคำเท่ากัน ไม่มีใครต้องย่อตัวหยิบเสื้อทุกเช้า และผ้าของแต่ละคนไม่ไหลไปปนกันเวลารีบ
ถ้าตู้มีราวเดียวและสูงมาก ราวแขวนเสริมแบบห้อยต่อจากราวหลักทำให้ได้ราวที่สองสำหรับเสื้อตัวสั้นได้ โดยไม่ต้องเจาะตู้
อะไรควรแขวน อะไรควรพับ
| ผ้า | วิธีเก็บ | เหตุผล |
|---|---|---|
| เชิ้ต เสื้อผ้าไหม ชุดเดรส | แขวน | ยับง่าย พับแล้วต้องรีดใหม่ |
| สูท แจ็กเก็ต | แขวนบนไม้แขวนไหล่กว้าง | รักษาทรงไหล่ |
| เสื้อยืด | พับตั้งในลิ้นชัก หรือแขวนถ้าราวพอ | ประหยัดที่ |
| เสื้อไหมพรม เสื้อถัก | พับ วางบนชั้น | แขวนนานแล้วไหล่ย้วย ตัวเสื้อยืด |
| ยีนส์ | พับครึ่งวางซ้อนไม่เกิน 4 ถึง 5 ตัว หรือแขวนบนไม้หนีบ | ผ้าหนักไม่ยับง่าย |
| ชุดชั้นใน ถุงเท้า | ลิ้นชักที่มีที่กั้น | หาง่าย ไม่ปนกัน |
| ชุดกีฬา | พับตั้งในกล่องแยกหนึ่งกล่อง | หยิบทั้งชุดได้ทันที |
วิธีพับแบบตั้งที่ทำให้มองเห็นทุกตัวในลิ้นชัก มีภาพประกอบทีละขั้นในเรื่องพับผ้าประหยัดพื้นที่ ส่วนยีนส์ที่อยากให้ทรงอยู่นาน ดูเรื่องการซักและเก็บเพิ่มในเรื่องซักยีนส์
เสื้อที่แขวนกลับไปแล้วยับ เพราะราวแน่นเกิน เว้นช่องระหว่างไม้แขวนสักหนึ่งนิ้วมือ ผ้าจะไม่ยับ อากาศผ่านได้ และลดเวลารีดตอนเช้า ถ้ายังต้องรีด ดูวิธีรีดเร็วในเรื่องรีดผ้าให้เรียบ
เก็บผ้านอกฤดูให้ปลอดแมลงและไม่อับ
ผ้าที่เก็บไว้นานหลายเดือน เช่นเสื้อกันหนาวสำหรับไปต่างประเทศ หรือชุดงานบุญ ต้องเก็บต่างจากผ้าที่หยิบใช้ทุกสัปดาห์
UC IPM แนะนำขั้นตอนที่เราสรุปได้ดังนี้
- ทำความสะอาดผ้าก่อนเก็บทุกครั้ง ซักหรือส่งซักแห้ง คราบเหงื่อและคราบอาหารดึงดูดแมลงกินผ้า
- ถ้ากังวลว่ามีไข่แมลงติดมา การซักด้วยน้ำร้อนอย่างน้อย 120 องศาฟาเรนไฮต์ หรือราว 49 องศาเซลเซียส นาน 20 ถึง 30 นาที ฆ่าแมลงกินผ้าได้ทุกระยะ ใช้กับผ้าที่ป้ายบอกว่ารับน้ำร้อนได้เท่านั้น ผ้าขนสัตว์หลายชนิดซักน้ำร้อนไม่ได้ UC IPM ระบุว่าการส่งซักแห้งอาจเป็นทางเดียวที่เหมาะ
- อีกทางหนึ่ง UC IPM ระบุว่าใส่ผ้าในถุงพลาสติกปิดสนิทแล้วแช่ช่องแข็งที่อุณหภูมิต่ำกว่า 18 องศาฟาเรนไฮต์ หรือราวลบ 8 องศาเซลเซียส หลายวัน ก็ได้ผล ให้คิดก่อนว่าความเย็นจะทำให้ผ้าชิ้นนั้นเสียหายไหม
- เก็บในกล่องพลาสติกหรือถุงที่ปิดสนิท แมลงเข้าไม่ได้
เมื่อจัดกล่องผ้านอกฤดูขึ้นชั้นบนสุด ของหนักควรอยู่ชั้นล่าง ตู้จะมีจุดศูนย์ถ่วงต่ำและเสถียรกว่า
ห้องเช่าและตู้เล็ก ที่ไม่มีที่ให้เพิ่ม
ห้องคอนโดหรือห้องเช่าหลายแห่งให้ตู้บิลต์อินบานเดียวกับลิ้นชักสองชั้น จัดยังไงก็ไม่พอถ้าใช้แค่พื้นที่ในตู้ เทคนิคที่ไม่ต้องเจาะผนังและย้ายออกได้เมื่อหมดสัญญา
| ปัญหา | ทำยังไง | ห้ามทำ |
|---|---|---|
| ราวสั้น แขวนได้ไม่กี่ตัว | ใช้ไม้แขวนบางแบบเดียวกัน ราวเสริมห้อยต่อ | ใช้ไม้แขวนพลาสติกหนาปนหลายแบบ |
| ไม่มีลิ้นชักพอ | กล่องพลาสติกมีล้อเลื่อนเข้าใต้เตียง | ใช้กล่องกระดาษใต้เตียง ชื้นแล้วอับง่าย |
| ตู้ลึกแต่ชั้นห่างกันมาก | ชั้นเสริมแบบวางซ้อนในตู้ | วางผ้าพับซ้อนสูงจนล้มทุกครั้งที่ดึง |
| ประตูด้านในว่าง | ตะขอแบบเกี่ยวขอบประตูแขวนกระเป๋าหรือผ้าพันคอ | แขวนของหนักจนบานพับหย่อน |
| ไม่มีที่วางกระเป๋าเดินทาง | ใช้กระเป๋าเดินทางใบใหญ่เก็บผ้านอกฤดูไปเลย | ปล่อยกระเป๋าว่างกินที่บนตู้ |
กล่องที่เข้าใต้เตียงต้องปิดฝาสนิท และควรมีช่องว่างระหว่างกล่องกับพื้นให้ฝุ่นไม่สะสม ดูดฝุ่นใต้เตียงทุกเดือน เพราะใต้เตียงคือมุมมืดไม่ถูกรบกวนที่แมลงกินผ้าชอบ
ตู้เสื้อผ้าเด็ก
เด็กโตเร็ว ผ้าที่พอดีวันนี้คับในอีกไม่กี่เดือน จัดตู้เด็กให้ต่างจากตู้ผู้ใหญ่สามเรื่อง
- ราวและลิ้นชักที่เด็กหยิบเองได้ ให้ใส่ชุดประจำวัน เด็กจะเริ่มแต่งตัวเองได้
- กล่องหนึ่งใบเขียนว่า "เล็กแล้ว" อยู่ก้นตู้ ใส่ชิ้นที่คับทันทีที่เจอ เต็มแล้วส่งต่อหรือบริจาค
- ยึดตู้และลิ้นชักกับผนังทุกใบ ตู้ในห้องเด็กเป็นจุดที่เด็กดึงลิ้นชักปีนบ่อยที่สุด
ทำให้ตู้อยู่ทรงเกินหนึ่งเดือน
ระบบที่ดีที่สุดคือระบบที่ใช้แรงน้อยที่สุดในวันธรรมดา
- วางตะกร้าผ้าใช้แล้วไว้ใกล้ตู้ เสื้อที่ใส่แล้วไม่กลับเข้าตู้
- มีไม้แขวนว่างอยู่ปลายราวเสมอ สองสามอัน ไว้รับผ้าที่ซักเสร็จ
- ตั้งกล่องเล็กหนึ่งใบไว้ก้นตู้ สำหรับผ้าที่ตัดสินใจว่าจะบริจาค เต็มเมื่อไรยกไปเลย
- กลับไม้แขวนทุกอันให้ตะขอหันออกตอนจัดใหม่ เมื่อหยิบใส่แล้วแขวนคืน หันตะขอเข้า ครบหกเดือนจะเห็นว่าตัวไหนไม่ได้ใส่เลย
ตารางดูแลตู้
| ความถี่ | ทำอะไร | เวลา |
|---|---|---|
| ทุกวัน | เสื้อที่ใส่แล้วลงตะกร้า ไม่แขวนกลับ | 1 นาที |
| ทุกสัปดาห์ | เก็บผ้าที่ซักแล้วเข้าที่ตามโซน | 10 ถึง 15 นาที |
| ทุกเดือน | ดูดฝุ่นพื้นตู้ ดูว่ามีแมลงหรือจุดราไหม | 10 นาที |
| ทุกหกเดือน | สลับผ้าตามฤดู คัดผ้าตามไม้แขวนที่ตะขอยังหันออก | 1 ถึง 2 ชั่วโมง |
| ห้ามทำ | ยัดผ้าที่ยังหมาดเข้าตู้ ซื้อกล่องก่อนคัด วางของหนักบนหลังตู้ที่ไม่ได้ยึด |
คำถามที่พบบ่อย
ควรแขวนหรือพับเสื้อยืด
ถ้าราวแขวนมีที่พอ แขวนเสื้อยืดตัวที่ใส่บ่อยจะหยิบเร็ว ถ้าราวแน่น พับเสื้อยืดแบบตั้งในลิ้นชักประหยัดที่กว่า และมองเห็นทุกตัวโดยไม่ต้องรื้อกอง
ไม้แขวนแบบไหนดีที่สุด
ใช้แบบเดียวกันทั้งตู้ดีที่สุด ไม้แขวนบางแบบกำมะหยี่ประหยัดที่และผ้าไม่ลื่นหลุด เสื้อสูทและแจ็กเก็ตใช้ไม้แขวนไหล่กว้างให้ทรงไม่เสีย ไม้แขวนลวดจากร้านซักรีดทำให้ไหล่เสื้อเป็นรอยถ้าแขวนนาน
ควรจัดตู้ใหม่บ่อยแค่ไหน
รื้อใหญ่ปีละสองครั้งก็พอ ช่วงต้นหน้าร้อนและต้นหน้าหนาว ระหว่างนั้นใช้กติกาเข้าหนึ่งออกหนึ่ง ซื้อชิ้นใหม่เข้ามาหนึ่งชิ้น เอาชิ้นเก่าออกหนึ่งชิ้น
ลูกเหม็นใส่ในตู้ช่วยกันแมลงได้ไหม
ได้ผลจริงเฉพาะในภาชนะที่ปิดสนิท และทิ้งกลิ่นสารเคมีบนผ้า UC IPM เตือนว่าลูกเหม็นเป็นพิษ ระวังเด็กและสัตว์เลี้ยง และทำให้กระดุมพลาสติกหรือไม้แขวนบางชนิดเสียหาย เก็บผ้าที่สะอาดในกล่องปิดสนิทปลอดภัยกว่า
แหล่งอ้างอิง
- Clothes Moths | University of California Statewide IPM Program
- Anchor It! | US Consumer Product Safety Commission
