ของใช้ในบ้าน

ขยะรีไซเคิล มีอะไรบ้าง และต้องล้างแค่ไหนก่อนแยกทิ้ง

| อ่าน 8 นาที

ขยะรีไซเคิล มีอะไรบ้าง และต้องล้างแค่ไหนก่อนแยกทิ้ง

ใจความสำคัญ

  • คู่มือ คพ. จัดแก้ว กระดาษ กระป๋องเครื่องดื่ม เศษพลาสติก โลหะ อะลูมิเนียม ยางรถ และกล่อง UHT ไว้เป็นขยะรีไซเคิล
  • ก่อนทิ้งให้เตรียมของ คือเทของเหลวออก ล้างให้สะอาด และบีบแบน ส่วนขวดพลาสติกกับขวดแก้วให้ถอดฝาด้วย
  • ซองขนม ซองบะหมี่ กระดาษห่อลูกอม ถุงพลาสติกเปื้อนอาหาร โฟม และฟอยล์ อยู่ในขยะทั่วไป ไม่ใช่ขยะรีไซเคิล
  • กระป๋องที่เป็นสนิม คพ. ไม่นับเป็นกระป๋องใช้ใส่อาหาร ส่วนเหล็กชิ้นใหญ่ให้มัดรวม
  • ราคารับซื้อเปลี่ยนตามเวลาและร้าน เราจึงไม่ใส่ตัวเลข ให้ถามร้านรับซื้อของเก่าในพื้นที่

ขยะรีไซเคิลตามคู่มือของกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) คือแก้ว กระดาษ กระป๋องเครื่องดื่ม เศษพลาสติก โลหะ อะลูมิเนียม ยางรถ และกล่องเครื่องดื่ม UHT ทุกอย่างต้องเทของเหลวออกและล้างก่อน ส่วนซองขนมและถุงพลาสติกเปื้อนอาหาร คพ. จัดเป็นขยะทั่วไป

ของที่ใส่ผิดถังเพียงชิ้นเดียวอาจทำให้ของสะอาดทั้งถุงเปื้อน ตารางข้างล่างช่วยตัดสินใจเร็วขึ้นว่าชิ้นไหนไปทางไหน

รายการตามวัสดุ

ตารางสรุปจากคู่มือ คพ. ที่จัดทำสำหรับเยาวชน ใช้เป็นหลักกลางของบ้านทั่วไป

วัสดุ ตัวอย่างที่ คพ. ระบุ เตรียมก่อนใส่ถุง
กระดาษ กระดาษทั่วไป แยกตามชนิด มัดรวมกัน
พลาสติก เศษพลาสติก ขวด ถอดฝา เทของเหลวออก ล้างให้สะอาด บีบแบน แยกใส ขุ่นขาว และอื่น ๆ
แก้ว ขวดแก้ว ถอดฝา เทของเหลวออก ล้างให้สะอาด
โลหะและกระป๋อง กระป๋องเครื่องดื่ม โลหะ อะลูมิเนียม เทของเหลวออก ล้างให้สะอาด บีบแบน
กล่อง UHT กล่องนมและน้ำผลไม้ คู่มือจัดไว้ในรีไซเคิล ใช้ขั้นตอนล้างเหมือนบรรจุภัณฑ์อื่น
ยางรถ ยางรถ คู่มือจัดไว้ในรีไซเคิล
ขวดพลาสติก กระป๋อง และกระดาษที่แยกไว้ในตะกร้า

ของที่ดูเหมือนรีไซเคิลแต่ไม่ใช่

คนมักสับสนตรงนี้มากที่สุด เพราะของพวกนี้ทำจากพลาสติกหรือกระดาษเหมือนกัน แต่ คพ. จัดไว้ในขยะทั่วไป

ของที่ถืออยู่ จัดเป็น
ซองขนม ขยะทั่วไป
ซองผงซักฟอก ขยะทั่วไป
กระดาษห่อลูกอม ขยะทั่วไป
ซองบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ขยะทั่วไป
ถุงพลาสติกที่เปื้อนอาหาร ขยะทั่วไป
โฟม ขยะทั่วไป
ฟอยล์ ขยะทั่วไป
บรรจุภัณฑ์แบบซีลร้อน ขยะทั่วไป
ผ้าอ้อมสำเร็จรูป ขยะทั่วไป ตาม สผ.

กระป๋องสเปรย์ ถ่าน และหลอดไฟเป็นอีกกลุ่ม คือขยะอันตราย ต้องแยกออกจากถังรีไซเคิลด้วย รายการเต็มอยู่ในเรื่องขยะอันตราย

ถามตัวเองสามข้อก่อนใส่ถุง

ลำดับนี้เป็นวิธีคิดของเราเองที่ใช้ข้อมูลจากสองตารางข้างบน

  1. ชิ้นนี้อยู่ในกลุ่มอันตรายไหม เช่นสเปรย์ ถ่าน หลอดไฟ ถ้าใช่ แยกไปกล่องขยะอันตรายเลย
  2. ชิ้นนี้อยู่ในรายการขยะทั่วไปของ คพ. ไหม เช่นซองขนม ถุงเปื้อน โฟม ฟอยล์ ถ้าใช่ ทิ้งถังทั่วไปได้ทันที ไม่ต้องล้าง
  3. ถ้าไม่ใช่สองข้อแรก ก็เป็นวัสดุรีไซเคิล ต้องเทของเหลว ล้าง ถอดฝา แล้วบีบแบนก่อนใส่ถุง

ข้อสองช่วยประหยัดเวลาและน้ำล้างได้มาก ของที่ไม่รีไซเคิลอยู่แล้วไม่ต้องล้างให้เสียแรง

ล้างแค่ไหน ถึงพอ

คู่มือ คพ. ไม่ได้กำหนดว่าต้องล้างด้วยน้ำยาหรือต้องขัด แค่ให้ล้างให้สะอาด เราตีความว่าไม่ให้เหลือคราบอาหารที่เห็นได้ชัด และไม่เหลือของเหลวข้างในก่อนบีบแบน

ขั้นตอนที่เราแนะนำ ซึ่งเป็นการตีความของเราเอง ไม่ใช่ข้อกำหนดของ คพ.

  1. เทของเหลวออกให้หมดทันทีหลังกินหรือใช้
  2. ลวกด้วยน้ำหรือล้างผ่านก๊อกหนึ่งรอบ
  3. คว่ำให้น้ำหยด
  4. บีบแบนแล้วใส่ถุงหรือกล่อง

ฝาขวดแยกต่างหาก คพ. ให้ถอดออกทั้งขวดพลาสติกและขวดแก้ว ส่วนวิธีเก็บของรีไซเคิลระหว่างรอส่ง ไม่ให้เปียกหรือส่งกลิ่นอยู่ในครัว อ่านต่อที่วิธีแยกขยะในบ้าน

พลาสติก ใสกับขุ่นขาว ต่างกันอย่างไร

คู่มือ คพ. ให้แยกพลาสติกเป็นใส ขุ่นขาว และอื่น ๆ ส่วนเลขในสามเหลี่ยมบนก้นภาชนะบอกชนิดของพลาสติก ซึ่งเป็นอีกเรื่องหนึ่ง อ่านได้ในเรื่องสัญลักษณ์รีไซเคิลบนพลาสติก

ขวดพลาสติกใสที่บีบแบนและเรียงซ้อนกัน

กระป๋องกับโลหะ

คพ. ระบุสองอย่างที่เรามักพลาด คือกระป๋องที่เป็นสนิมไม่นับเป็นกระป๋องสำหรับใส่อาหาร และเศษเหล็กให้มัดรวมกัน ถ้ากระป๋องในตู้ครัวขึ้นสนิมแล้ว เก็บไว้กับเศษโลหะ ไม่ปนกับกระป๋องเครื่องดื่มที่ล้างสะอาด

ราคารับซื้อ ไม่ใส่ตัวเลข

คู่มือ คพ. มีตารางราคารับซื้อ แต่เป็นราคาปี 2564 ซึ่งผ่านมาหลายปีแล้ว เราจึงไม่ยกมา ราคาจริงเปลี่ยนตามเวลา วัสดุ และร้าน ถามร้านรับซื้อของเก่าในพื้นที่ก่อนจะขนของไปขาย

ถ้าไม่ขาย ให้ถามสำนักงานเขตหรือเทศบาลว่าพื้นที่ของเรามีรอบเก็บหรือจุดรับของรีไซเคิลหรือไม่ เพราะแต่ละท้องถิ่นไม่เหมือนกัน

ทำและไม่ทำ

ทำ ไม่ทำ
เทของเหลวออก ล้าง และบีบแบนก่อนใส่ถุง ใส่ขวดทั้งที่ยังมีน้ำหวานค้าง
ถอดฝาขวดพลาสติกและขวดแก้ว ปิดฝาแน่นแล้วทิ้ง
แยกกระดาษตามชนิดแล้วมัดรวม ปล่อยกระดาษเปียกหรือเปื้อนปนกับขวด
ส่งซองขนมและซองบะหมี่ลงถังขยะทั่วไป ล้างซองขนมแล้วหวังว่าจะรีไซเคิลได้
เก็บกระป๋องสนิมและเศษเหล็กแยก ปนกับกระป๋องเครื่องดื่ม
ถามเขตหรือเทศบาลถ้าไม่แน่ใจ ยัดทุกอย่างลงถังเหลืองเผื่อไว้

ส่วนสีถังที่ใช้ใส่ของรีไซเคิลและสีของประเภทอื่น ดูตารางในเรื่องถังขยะแต่ละสี ได้เลย ถ้ายังไม่แน่ใจว่าของชิ้นไหนรีไซเคิลได้ในพื้นที่ ให้สอบถามสำนักงานเขตหรือเทศบาลก่อน

คำถามที่พบบ่อย

ขวดน้ำพลาสติกต้องถอดฝากับฉลากไหม

คู่มือ คพ. ให้ถอดฝาออกก่อนทิ้งพลาสติก แล้วเทของเหลวออก ล้างให้สะอาด และบีบแบน คู่มือที่เราเปิดอ่านไม่ได้พูดถึงฉลาก ถ้าร้านรับซื้อบอกให้แกะ ให้ทำตามร้าน

กระดาษที่เปื้อนอาหารรีไซเคิลได้ไหม

คู่มือที่เราอ่านให้แยกกระดาษตามชนิดและมัดรวม แต่ไม่ได้พูดถึงกระดาษเปื้อนอาหารโดยตรง ถ้าไม่แน่ใจว่าชิ้นที่เปื้อนรับหรือไม่ ให้ถามร้านรับซื้อหรือท้องถิ่น

กระป๋องที่เป็นสนิมขายได้ไหม

คพ. ระบุว่ากระป๋องที่เป็นสนิมไม่นับเป็นกระป๋องสำหรับใส่อาหาร ส่วนเศษเหล็กให้มัดรวมกัน ราคาและการรับซื้อขึ้นกับร้าน จึงต้องถามร้านในพื้นที่

แหล่งอ้างอิง

  1. คู่มือการลด คัดแยก และใช้ประโยชน์ขยะมูลฝอยสำหรับเยาวชน | กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
  2. วิธีแยกขยะก่อนทิ้ง ดีต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม | สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.)
  3. ร่วมมือ ร่วมแยก เพื่อขยะ ไม่เทรวม สร้างสิ่งแวดล้อมที่ดีต่อโลก ดีต่อ กทม. และดีต่อทุกคน (14 พฤษภาคม 2567) | สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดของใช้ในบ้าน

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดของใช้ในบ้าน